- คำถาม:
- อาการของโรคแพ้อาหารมีอะไรบ้าง?
- คำตอบ:
- อาการของโรคแพ้อาหารสามารถเริ่มจากผื่นขึ้น คลื่นไส้ อาเจียน หรือปวดท้อง จนถึงอาการรุนแรง เช่น หน้าบวม คอบวม หายใจไม่ออก หรือภาวะ Anaphylaxis ที่อาจทำให้ความดันตกและเสียชีวิตได้
[PODCAST] Food Choice | EP.9 - กินอย่างไรเมื่อเป็น "โรคแพ้อาหาร"
จากช่อง:Mahidol Channel มหิดล แชนแนล
คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:01:21สำหรับอาการของเรื่องของการแพ้อาหาร
00:01:24จริง ๆ มีเยอะขึ้นนะคะ
00:01:26ในต่างประเทศก็มีรายงานเหมือนกันนะคะ
00:01:28ตั้งแต่ 4-6% นะคะ ในหลาย ๆ ประเทศ
00:01:31รวมถึงในประเทศไทยด้วย
00:01:32อย่างไรก็ตามตัวเลขรายงานเรื่องของความชุก เรื่องของการแพ้อาหาร
00:01:36ก็ขึ้นกับว่าเราศึกษากับใครนะคะ
00:01:39ส่วนใหญ่ก็มีการทำในเด็ก
00:01:41หรือว่าเราใช้วิธีการเจาะเลือด
00:01:42หรือว่าการใช้แบบสอบถาม
00:01:45มันมีตั้งแต่อาการน้อย ๆ ค่ะ
00:01:46เช่น กินแล้วอาจจะมีผื่นขึ้น มีคลื่นไส้อาเจียน อะไรก็แล้วแต่
00:01:50จนกระทั่งบางรายเป็นมาก จนถึงเสียชีวิตได้
00:01:54อาการแพ้อาหารรุนแรง ที่เราเรียกว่า Anaphylaxis อันนี้
00:01:57อาจจะทำให้หน้าบวม คอบวม หายใจไม่ออก
00:02:00อันนี้มีอันตรายถึงชีวิตได้นะคะ
00:02:02เพราะฉะนั้น ในส่วนของการแพ้อาหาร
00:02:04มีตั้งแต่อาการน้อย ๆ จนกระทั่งถึงอาการมากได้เช่นกัน
00:02:08ดังนั้นวันนี้เราจะมารู้จักเรื่องของ โรคแพ้อาหารกันค่ะ
00:02:12มารู้จักเรื่องของสาเหตุก่อนนะคะ
00:02:14ในส่วนของการแพ้อาหาร หรือว่าสิ่งที่เกิดขึ้นในร่างกาย
00:02:18จริง ๆ อาหารหรือของที่เรากินเข้าไปนะคะ
00:02:21มันจะมีคุณสมบัติอันหนึ่ง มันเป็นโปรตีน
00:02:23แล้วสามารถจะกระตุ้นให้ร่างกาย มีปฏิกิริยาตอบสนองได้นะคะ
00:02:28ทีนี้ของอย่างนึงที่เข้าไปในตัวของคนนี่
00:02:31มันทำให้เกิดปฏิกิริยาตอบสนองที่ไม่เหมือนกัน
00:02:34บางคนมีปฏิกิริยาที่ตอบสนองอย่างรุนแรง
00:02:36ก็จะทำให้เกิดอาการแพ้ได้
00:02:38ของอย่างเดียวกัน คนบางคนกินก็ไม่เห็นเป็นอะไร
00:02:42คนบางคนกินก็มีอาการเยอะ
00:02:43อันนี้ล่ะค่ะที่เกิดขึ้น
00:02:45ดังนั้น จริง ๆ แล้วการที่เราเกิดเรื่องของ การแพ้อาหาร ขึ้นกับสิ่งที่เรากินเข้าไป
00:02:51เป็นตัวกระตุ้น
00:02:52แล้วก็ร่างกายของเรา ซึ่งมีระบบภูมิต้านทานเป็นตัวตอบสนอง
00:02:57เมื่อของสองสิ่งนี้มาเจอกัน
00:02:59แล้วการตอบสนองอันนั้น มันมากเกินกว่าความปกติ
00:03:02มันก็เลยเรียกว่าเป็นแพ้อาหารค่ะ
00:03:04สำหรับอาหารที่จะกระตุ้น ให้มีการแพ้มากหรือน้อยนี่
00:03:07จริง ๆ แล้วก็ขึ้นกับแต่ละเชื้อชาตินะคะ แต่ละสถานที่อยู่อาศัย
00:03:12ยกตัวอย่างเช่น ในกลุ่มของเอเชียนี่
00:03:15พวกของ Wheat หรือว่าข้าวสาลีนี่
00:03:17มีข้อมูลว่ามีการแพ้เยอะพอสมควรนะคะ
00:03:20ในขณะที่ถ้าเป็นชาวตะวันตก
00:03:22เขาก็จะเป็นพวกถั่วค่อนข้างเยอะใช่ไหมคะ
00:03:24แล้วก็จะได้ยินข่าวว่า
00:03:26จะมีเรื่องของการแพ้ถั่วลิสงค่อนข้างมาก
00:03:28ประเทศที่อยู่ริมชายฝั่งก็อาจจะมีข่าวหรือว่า มีความชุกของเรื่องของการแพ้อาหารทะเล
00:03:34พวกกุ้ง พวกอะไรอย่างนี้ พวกปูอย่างนี้เยอะขึ้น
00:03:37ทีนี้ถามว่าจะเป็นอะไร
00:03:39จริง ๆ แล้วในอาหารแต่ละอย่างนี่
00:03:41มันจะมีคุณสมบัติอันหนึ่ง ที่เราเรียกว่าเป็น Allergenicity
00:03:44ก็คือ สามารถที่จะทำให้มีการกระตุ้นให้แพ้ได้
00:03:47แต่ละอย่างไม่เท่ากันนะคะ
00:03:49ซึ่งอันที่บอกเมื่อสักครู่นี้ค่ะ
00:03:51ยกตัวอย่างเช่น มีถั่วเหลือง เห็นไหมคะเราอาจจะเคยได้ยินเนอะ
00:03:54ถั่วเหลือง ไข่ขาวใช่ไหมคะ
00:03:56กุ้ง หอย ปู
00:03:58แล้วก็จะเป็นพวกของแป้งสาลี
00:04:00หรือว่าจะเป็นกลุ่มของถั่ว
00:04:02พวกนี้จะเป็นสารที่มีความสามารถ ในการกระตุ้นให้เกิดการแพ้ได้ง่าย
00:04:07หรือนมก็เหมือนกัน เราอาจจะเคยได้ยินบ่อย ๆ นะคะ
00:04:10แต่ถามว่า ต่อให้มันกระตุ้นให้แพ้ง่ายนี่
00:04:13คนแต่ละคน กรรมพันธุ์ในแต่ละคนนี่
00:04:15ก็จะมีส่วนในเรื่องที่จะทำให้เรา มีโอกาสจะแพ้หรือเปล่า
00:04:19ซึ่งมันก็จะไม่เหมือนกัน
00:04:20ในส่วนของบางคนนะคะ ที่มีประวัติครอบครัวเรื่องของการแพ้
00:04:24หรือแม้กระทั่งเป็นประวัติ เรื่องของโรคภูมิแพ้อื่น ๆ
00:04:27กลุ่มนี้ก็อาจจะเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงเนอะ
00:04:30ที่อาจจะมีเรื่องของ การแพ้อาหารร่วมด้วยได้นะคะ
00:04:33เพราะฉะนั้นอันนี้ กลุ่มที่มีปัญหาเรื่องของการแพ้นะคะ
00:04:36มีโรคประจำตัวหรือว่ามีภูมิแพ้อยู่แล้วนี่
00:04:39กลุ่มนี้ก็อาจจะเป็นกลุ่มหนึ่ง ที่มีโอกาสที่จะแพ้เรื่องของอาหารได้ค่ะ
00:04:42ในบางบ้านนะคะที่มีคุณพ่อคุณแม่ มีปัญหาเรื่องของการแพ้นะคะ
00:04:47แพ้อาหารหรือ ว่าอาจจะเป็นเรื่องของ ภูมิแพ้อะไรก็ตามนี่
00:04:50บางทีอันนี้ก็จะเป็นความเสี่ยง ที่ทำให้ลูกหรือว่าคนในครอบครัว
00:04:55มีความเสี่ยงที่จะแพ้อาหารได้เช่นกันค่ะ
00:04:57สำหรับอาการที่เกิดขึ้นจากการแพ้อาหารนะคะ
00:05:00ก็ให้สังเกต
00:05:01ส่วนใหญ่นี่ต้องบอกว่า สัมพันธ์กับอาหารก่อนเนอะ
00:05:03ไม่ใช่ว่าอยู่ ๆ มีผื่นขึ้นมา หรือมีอาการขึ้นมา
00:05:06แล้วบอกว่าจะแพ้อาหาร
00:05:07พวกนี้มันจะเกิดตามหลังการรับประทานอาหารนะคะ
00:05:10อาการที่เจอบ่อย ๆ
00:05:12ก็จะเป็นกลุ่มอย่างเช่นยกตัวอย่างนะคะ จะเป็นระบบผิวหนัง
00:05:15ก็มีตั้งแต่เป็นผื่นนะคะ
00:05:17มีผื่นอะไรหรือว่าเป็นผื่นลมพิษนะคะ
00:05:19ลักษณะอันนี้จะเจอได้ค่อนข้างบ่อยนะคะ
00:05:22หรือว่าอาจจะเป็นผื่นรอบปากนะคะ
00:05:24อาจจะมีอาการตาบวม ปากบวม อันนี้ก็จะเจอได้นะคะ
00:05:29อันที่สอง ในเรื่องของระบบทางเดินหายใจ อันนี้สำคัญเลย
00:05:32ถ้าสมมุติว่า กินอาหารเข้าไปแล้ว รู้สึกหน้าบวม ตาบวม หายใจไม่ออก
00:05:38หรือว่าหายใจแล้วมีเสียงวี๊ด ๆ
00:05:40อันนี้อันตรายแล้ว
00:05:41ก็จะเป็นลักษณะ ที่เราเรียกว่าเป็น Anaphylaxis
00:05:44หรือว่าเป็นการแพ้ขั้นรุนแรงนะคะ
00:05:46ถ้าเป็นมากขึ้นกว่านั้นอีก
00:05:48ก็จะมีผลกับเรื่องของระบบหายใจและหลอดเลือด
00:05:51ก็จะทำให้ความดันตกได้นะคะ
00:05:53ช็อกหรือว่าอาจจะเสียชีวิตได้ในที่สุดค่ะ
00:05:56อีกอันหนึ่งที่เจอบ่อยเลยก็คือ ในส่วนของระบบทางเดินอาหาร
00:05:59เพราะว่าเรากินเข้าไปถูกไหมคะ
00:06:01ก็อาจจะมีลักษณะของการท้องเสียได่้นะคะ
00:06:04ในส่วนของระบบทางเดินอาหารนะคะ
00:06:06เพราะว่าเวลาที่เรารับประทานอาหารเข้าไป
00:06:08ตัวที่จะไปกระตุ้นให้แพ้นี่
00:06:10มันก็จะผ่านเข้าไปในระบบทางเดินอาหาร
00:06:12ก็อาจจะมีอาการคัน อาการบวม ของคอ ของในช่องท้องเราได้นะคะ
00:06:18อาจจะมีการปวดท้อง อาจจะมีเรื่องของท้องเสียนะคะ
00:06:21ในบางรายที่เป็นมากนี่
00:06:22อาจจะทำให้ลำไส้อักเสบ หรือว่าถ่ายเป็นเลือดได้เลยค่ะ
00:06:25แล้วก็อาการที่รุนแรงที่สุด สำหรับอาการแพ้อาหาร
00:06:28ก็คือที่เราเรียกว่า Anaphylaxis หรือว่าแพ้ขั้นรุนแรงนะคะ
00:06:32อันนี้จะมีผลทั่วร่างกายเลยนะคะ
00:06:35โดยที่สารเคมีที่ถูกหลั่งออกมานี่
00:06:37มันจะทำให้หลอดเลือดขยายตัว
00:06:39อาจจะมีลักษณะที่เป็นตัวแดง ๆ มีผื่นขึ้นมานะคะ
00:06:42แล้วก็บวมขึ้นได้นะคะ
00:06:44ความดันตกลงนะคะ
00:06:46หน้าบวม คอบวม ตาบวม หายใจไม่ทัน
00:06:48หรือว่ามีหลอดลมหดตัว แล้วทำให้ได้ยินเสียงวี๊ดได้นะคะ
00:06:52อันนี้เป็นอันตราย อาจจะเสียชีวิตได้ในที่สุดค่ะ
00:06:54เพราะฉะนั้นต้องระมัดระวังนะคะ