00:00:00 → 00:00:03[เสียงดนตรี]
00:00:03 → 00:00:06You're listening to Mahidol Channel Podcast.
00:00:06 → 00:00:08Listen for a better life.
00:00:08 → 00:00:11ฟังเพื่อชีวิตที่ดีกว่า
00:00:11 → 00:00:14และนี่คือรายการพอดแคสต์ของช่อง Mahidol Channel
00:00:14 → 00:00:16โดย มหาวิทยาลัยมหิดล
00:00:16 → 00:00:22[เสียงดนตรี]
00:00:22 → 00:00:25เพราะเป้าหมายของเราทุกคน คือการมีชีวิตที่ดี
00:00:25 → 00:00:28มาพัฒนาตัวเราให้มีชีวิตที่ดีขึ้น
00:00:28 → 00:00:33กับรายการ Well-Being สุขภาพดี ชีวิตดี สร้างได้
00:00:33 → 00:00:39กับผม อาจารย์เต้ ระพี บุญเปลื้อง จากคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
00:00:41 → 00:00:46เรื่องการเมืองอาจจะไม่ใช่เรื่องที่ ห้ามพูดไปซะทุกบริบทถูกไหมครับ
00:00:46 → 00:00:48ในบ้านบริบท ในบางสถานการณ์นี่
00:00:48 → 00:00:53ผมว่าถ้ามันมีวิธีในการที่จะคุย เรื่องการเมือง แล้วให้มัน Healthy
00:00:53 → 00:00:54มันก็พอจะทำได้ใช่ไหมครับ
00:00:55 → 00:00:59แต่ว่ามันต้องมีวิธีการ ในการที่จะดำเนินการพูดคุยนั้น
00:00:59 → 00:01:00ครับ
00:01:00 → 00:01:02ไม่ให้มันก้าวร้าวจนเกินไป
00:01:02 → 00:01:03ครับ
00:01:03 → 00:01:07ไม่ให้เป็นการรุกล้ำสิทธิ ของคู่สนทนาของเราถูกไหมครับ
00:01:07 → 00:01:07ครับ
00:01:07 → 00:01:10มันมีขั้นตอนหรือไกด์ไลน์อะไร ที่คุณหมอหลิวจะแนะนำได้ไหมครับ
00:01:10 → 00:01:12แบ่งเป็น 5 ขั้นตอนนะครับอาจารย์
00:01:12 → 00:01:15อันแรกคือ การเปิดใจนะครับอาจารย์
00:01:15 → 00:01:17ผมว่าเป็นขั้นตอนที่สำคัญมากที่สุด
00:01:17 → 00:01:19เมื่อไหร่ที่เราเริ่มถูก เหมือนติดกระดุมเม็ดแรกครับอาจารย์
00:01:19 → 00:01:22ถ้าเราติดกระดุมเม็ดแรกถูก มันจะไปต่อได้
00:01:22 → 00:01:24ชีวิตเราไม่ใช่มีแค่ เรื่องการเมืองครับอาจารย์
00:01:24 → 00:01:25จริง จริง
00:01:25 → 00:01:26แต่ไม่ได้หมายความว่า
00:01:26 → 00:01:30เราจะไม่คุยเรื่องการเมือง เพราะมันไม่ใช่เรื่องของเรา ใช่ไหมครับ
00:01:30 → 00:01:32เพราะจริง ๆ การเมืองก็เป็นเรื่องใกล้ตัว
00:01:32 → 00:01:35แล้วการเมืองก็ส่งผลต่อชีวิตของเราทุก ๆ คน
00:01:35 → 00:01:35ใช่
00:01:35 → 00:01:36เช่นเดียวกัน
00:01:36 → 00:01:38ดังนั้นเราเริ่มที่จะเปิดใจก่อน
00:01:38 → 00:01:42เปิดใจยอมรับให้เห็นว่ามีอะไร
00:01:42 → 00:01:43มีส่วนไหน
00:01:47 → 00:01:49อันนี้คือความปกติ
00:01:50 → 00:01:53ถ้ามีแต่เรื่องถูกใจอันนี้ไม่ปกติ
00:01:53 → 00:01:54โอเค
00:01:54 → 00:02:00แต่ถ้ามีแต่เรื่องไม่ถูกใจ ผมว่าอันนี้ มีปัญหาเรื่องของ Mindset หรือว่าแนวคิด
00:02:00 → 00:02:04แต่มนุษย์นี่ครับ บางทีจะมีอคติ ที่มองว่ามีแค่ขาวหรือดำ
00:02:04 → 00:02:06แล้วแบ่งแยก แบ่งพวก เหมือนที่อาจารย์บอกว่า
00:02:06 → 00:02:10เมื่อไหร่ที่เกิดการแบ่งพวกเขา พวกเรา พวกเธอ พวกฉัน
00:02:11 → 00:02:13นำมาซึ่งความเกลียดชัง ความรุนแรง
00:02:14 → 00:02:16ดังนั้นเริ่มที่ว่าเราเปิดใจก่อนว่า
00:02:17 → 00:02:21มันมีความต่าง มันมีเรื่องอื่น ๆ ที่ถูกใจบ้าง ไม่ถูกใจบ้างก่อนครับอย่างแรก
00:02:22 → 00:02:24หรือบางทีถ้ากลับมาในครอบครัว
00:02:24 → 00:02:27คือตัวเด็กเองก็ตามหรือว่าผู้ใหญ่เองก็ตาม
00:02:28 → 00:02:29เปิดใจยอมรับก่อนว่า
00:02:30 → 00:02:35ลูกเขากำลังเติบโตมา เขาเป็นยุคไหน เขาเป็นคนวัยไหน
00:02:36 → 00:02:41เราอุตส่าห์เลี้ยงเขามาจนกระทั่งเขาเก่ง และเขาคิดเองได้ขนาดนี้
00:02:41 → 00:02:42ต้องชื่นชมเขานะ
00:02:43 → 00:02:46แล้วชื่นชมตัวเองด้วยนะว่า เลี้ยงลูกมาดีขนาดนี้นะครับ
00:02:46 → 00:02:49ในขณะเดียวกันฝั่งลูกฝั่งเด็กนี่
00:02:49 → 00:02:51ก็เปิดใจเช่นกันว่า
00:02:51 → 00:02:54พ่อแม่เขาก็ไม่ได้โตมาเหมือนกันกับเรานะ
00:02:54 → 00:02:55ใช่
00:02:55 → 00:02:58จะให้เขาคิดเหมือนกันกับเรา มันก็คงยาก
00:02:58 → 00:03:00สเต็ปแรกคือเปิดใจแล้วฟัง
00:03:00 → 00:03:03เข้าไปฟังนี่ เมื่อไหร่ที่... สมมุติผมบอกอาจารย์ว่า
00:03:03 → 00:03:07โอ้โฮ วันนี้ผมเครียดเลยครับอาจารย์ ช่วงนี้งานหนักงานเหนื่อยมากเลย
00:03:08 → 00:03:09แล้วถ้าอาจารย์ฟังผม
00:03:10 → 00:03:12- ผมคงรู้สึกดีมาก ๆ นะครับอาจารย์ - ใช่
00:03:12 → 00:03:15แต่ถ้าสมมุติผมไปบ่นกับอาจารย์ แล้วอาจารย์ก็ถามว่า
00:03:15 → 00:03:17- เอ้า ก็ทำให้มันเยอะ ๆ หน่อย - อ้าว
00:03:18 → 00:03:20มันคงรู้สึกว่าแบบ...
00:03:20 → 00:03:22ไม่เข้าใจกันนะครับอาจารย์
00:03:22 → 00:03:24ไม่เข้าใจ แล้วคงจะไม่มีครั้งต่อไปที่จะมาบ่นให้ฟัง
00:03:24 → 00:03:25ใช่ไหมครับ
00:03:25 → 00:03:28ดังนั้นจริง ๆ แล้ว เมื่อไหร่ที่ลูกเข้ามาคุยกับพ่อแม่
00:03:28 → 00:03:29หรือเขากำลังนั่งดูข่าวการเมือง
00:03:29 → 00:03:31เขากำลังไถทวิตเตอร์ดูการเมืองอยู่
00:03:31 → 00:03:32แล้วพ่อแม่เข้าไปปุ๊บ
00:03:33 → 00:03:34ไปถึงแล้วไปสอนเขาเลย
00:03:34 → 00:03:36ตั้งใจอยากจะหวังดี แล้วก็ไปสอน
00:03:37 → 00:03:38บางทีมันกลายเป็นว่า
00:03:38 → 00:03:41ฝ่ายที่อยากจะพูดอยากจะบอก อยากจะบ่น อยากจะเล่า อยากจะคุย
00:03:42 → 00:03:43ก็เลยไม่คุย ปิดตัวเอง
00:03:43 → 00:03:44ปิดตัวเองเลยหรือ
00:03:44 → 00:03:44ใช่ครับ
00:03:44 → 00:03:47เพราะว่าพูดแล้วมีแต่ผลลบ
00:03:47 → 00:03:49พูดแล้วเจ็บใครอยากจะพูดครับอาจารย์
00:03:50 → 00:03:50จริงเลย
00:03:50 → 00:03:55จริง ๆ จะว่าไปนี่ ทักษะฟังการฟังนี่ เป็นทักษะที่ยากมากเลยครับอาจารย์
00:03:55 → 00:03:59เพราะว่าหลาย ๆ คนอาจจะคิดว่า การได้ยินเท่ากับการฟัง
00:03:59 → 00:03:59ครับ
00:03:59 → 00:04:01แต่จริง ๆ การฟังมันลึกซึ้งกว่าแค่ได้ยิน
00:04:01 → 00:04:02ใช่ครับ
00:04:02 → 00:04:05แล้วการฟังอย่างลึกซึ้ง การฟังอย่างตั้งใจ
00:04:05 → 00:04:09เป็นทักษะที่ทุกคนน่าจะต้องได้ฝึกฝน
00:04:09 → 00:04:13เวลาหลาย ๆ ทีเวลาเราฟังนี่ เหมือนกับว่าเราฟังเพื่อที่จะรอพูดต่อ
00:04:14 → 00:04:16อุ๊ย จริงเลย
00:04:16 → 00:04:19ฟังแล้วนึกในใจว่าฉันจะสื่อสารอะไรต่อไป
00:04:19 → 00:04:20ฉันจะตอบโต้อย่างไร
00:04:20 → 00:04:22- และเอาชนะอย่างไร - ใช่
00:04:22 → 00:04:26ถ้าเราฟังแล้วฟังอย่างลึกซึ้ง เข้าใจว่าอีกฝ่ายกำลังรู้สึกอะไร
00:04:27 → 00:04:32อีกฝ่ายกำลังจะแสดงออก หรือสื่อสารอะไรออกมากันแน่
00:04:32 → 00:04:35ในข้อความเดียวกัน บางทีมันไม่เหมือนกันครับอาจารย์
00:04:35 → 00:04:39ในส่วนเรื่องของการชวนคิดนะครับ
00:04:39 → 00:04:41ชวนคิดชวนวิเคราะห์นี่
00:04:41 → 00:04:45อันนี้สำคัญมาก ๆ โดยเฉพาะเป็นทักษะ ที่ควรต้องได้รับการฝึกในวัยรุ่น
00:04:45 → 00:04:48อาจารย์เคยได้ยินคำว่า ทักษะในศตวรรษที่ 21 ใช่ไหมครับ
00:04:48 → 00:04:51โอ้ เดี๋ยวลิสต์ให้ฟังไหมครับ มีเวลาไหมนี่
00:04:52 → 00:04:55เรื่องของ Critical Thinking หรือว่าการคิดวิเคราะห์
00:04:55 → 00:04:58เขาบอกว่าเป็นทักษะในศตวรรษนี้ ที่เรากำลังอยู่นี่
00:04:58 → 00:05:00ต้องการมาก ๆ เลย
00:05:00 → 00:05:00ใช่
00:05:01 → 00:05:05ผมเสนออย่างนี้ง่าย ๆ ก็ได้ครับว่า ในเมื่อการเมืองเป็นเรื่องที่ต้องคุย
00:05:05 → 00:05:07วันนี้เราคุยกันเรื่องการเมือง คุยอย่างไร
00:05:07 → 00:05:09พอมีข่าวนึงมา มีเรื่อง ๆ นึงมา
00:05:10 → 00:05:12ถ้าใจสงบ เปิดใจ และรับฟังซึ่งกันและกัน
00:05:13 → 00:05:14สมองส่วนอารมณ์สงบ
00:05:14 → 00:05:16สมองส่วนคิดทำงานมากขึ้น
00:05:17 → 00:05:21พ่อแม่ คนเห็นต่าง เห็นไม่เหมือน เห็นหลากหลาย มาชวนกันนั่งคุยเลยว่า
00:05:21 → 00:05:23เฮ้ย จริงไหมข่าวนี้
00:05:23 → 00:05:26ข้อมูลที่รับมาจริงเท็จแค่ไหน
00:05:26 → 00:05:29แล้วถ้ามันไม่จริง มันมีโอกาสไม่จริงมากแค่ไหน
00:05:29 → 00:05:32หลาย ๆ ทีเรามักจะมองว่า จริงหรือไม่จริง ใช่หรือไม่ใช่
00:05:32 → 00:05:35เรามักจะไปมองว่าถูกใจหรือไม่ถูกใจ
00:05:35 → 00:05:37ในส่วนเรื่องของการให้พื้นที่
00:05:38 → 00:05:42คือการที่เราอนุญาตให้เขา ได้มีโอกาสในการที่เขาจะได้ทำ
00:05:42 → 00:05:44หรือได้เชื่ออย่างที่เขาอยากจะเป็น
00:05:44 → 00:05:47ถ้ายิ่งพ่อแม่ห้าม ผู้ใหญ่ห้าม
00:05:47 → 00:05:48แปลว่าให้ทำ
00:05:49 → 00:05:50ห้ามแปลว่าต้องทำ
00:05:50 → 00:05:54ดังนั้น มันต้องเหลือพื้นที่กันให้บ้าง ให้เขาได้แสดงออกแบบที่เหมาะสม
00:05:54 → 00:05:57ไม่ก้าวร้าว ไม่ล่วงล้ำสิทธิของผู้อื่น
00:05:57 → 00:05:59ส่วนข้อสุดท้ายคือการฝึกอยู่กับความแตกต่าง
00:05:59 → 00:06:01เพราะถ้าเกิดเรายอมรับมาแล้วทั้ง 4 ขั้นตอน
00:06:01 → 00:06:04ว่าความแตกต่าง ความหลากหลาย ที่เราพูดเมื่อตอนช่วงต้นว่าเป็นเรื่องปกติ
00:06:04 → 00:06:06เราจะอยู่กับมันได้แล้วจะมองว่า
00:06:06 → 00:06:08ความหลากหลายเป็นสิ่งสวยงามแบบที่อาจารย์มอง
00:06:08 → 00:06:10เหมือนที่พวกเรามองแล้วเห็นตรงกัน
00:06:11 → 00:06:14ดังนั้นฝึกอยู่กับความต่าง มันจึงเป็นเรื่องสำคัญ
00:06:14 → 00:06:17เป็นเรื่องของการฝึกคือต้องทำซ้ำ ๆ
00:06:17 → 00:06:21กลายเป็นความเคยชินจนกลายเป็นเรา โดยที่เราไม่ต้องฝึกในตอนท้ายครับ
00:06:21 → 00:06:25แล้วกลับมาพบกับ Well-Being สุขภาพดี ชีวิตดี สร้างได้ ได้ใหม่นะครับ
00:06:25 → 00:06:27ทุกวันจันทร์เวลา 18:00 น. ครับ
00:06:28 → 00:06:31รายการนี้เราก็จะพูดคุยกัน ในเรื่องของ Hot issue
00:06:31 → 00:06:33เรื่องของสิ่งที่อยู่ในกระแส
00:06:33 → 00:06:36เรื่องของวิธีในการที่จะสร้าง ทั้งสุขภาพกาย สุขภาพใจ
00:06:37 → 00:06:39แล้วก็การพัฒนาตัวเองครับ
00:06:39 → 00:06:42เราจะพบกันทั้งทาง Facebook Mahidol Channel
00:06:42 → 00:06:44ทั้งทาง YouTube Mahidol Channel
00:06:44 → 00:06:47และรับฟังได้ในรูปแบบของ Podcast นะครับ
00:06:47 → 00:06:51ทาง Apple Podcast, Spotify, Anchor, และ Blockdit ครับ
00:06:51 → 00:06:56ในวันนี้ผมระพี บุญเปลื้อง และคุณหมอหลิว คงจะต้องไปกันก่อน
00:06:56 → 00:06:59แต่เรากลับมาพบกันแน่นอน สวัสดีครับ
00:06:59 → 00:07:00สวัสดีครับ
00:07:00 → 00:07:05[เสียงดนตรี]
00:07:05 → 00:07:09Well-Being สุขภาพดี ชีวิตดี สร้างได้