สมองของเรามีการเปลี่ยนแปลงอย่างไรเมื่อเราอายุมากขึ้น

คำถาม:
สมองของเรามีการเปลี่ยนแปลงอย่างไรเมื่อเราอายุมากขึ้น?
คำตอบ:
เมื่อเราอายุมากขึ้น สมองจะหดตัวลง โดยเฉพาะส่วนที่เป็นรอยหยัก (cortex) ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการคิดวิเคราะห์ และส่วนที่เป็นสีเทา (Grey matter) จะลดจำนวนเซลล์ลงหลังจากอายุ 7 ขวบ ส่วนสีขาว (White matter) ที่เชื่อมต่อเซลล์ประสาทจะเริ่มหดตัวหลังอายุ 30-40 ปี ทำให้สมองทำงานช้าลง นอกจากนี้ยังมีช่องว่างในสมองเพิ่มขึ้นและเลือดที่มาเลี้ยงสมองลดลง รวมถึงมีแนวโน้มเกิดการอักเสบมากขึ้น

วิธีสู้สมองฝ่อด้วยการเพิ่มเซลล์สมองไม่ให้แก่ตามวัย | Top to Toe EP.65

จากช่อง:THE STANDARD PODCAST
คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:02:12เวลาที่พูดถึงความแก่เนี่ยหลายๆคนก็มักจะ
00:02:16นึกถึงผิวหน้าความหย่อนคล้อยตีนกงตีนกามา
00:02:20ซะก่อนเลยนะครับแล้วก็พยายามที่จะจัดการ
00:02:22มาว่าทำยังไงให้หน้าเต่งตึงผิวพรรณดูดีสด
00:02:24ใสเพื่อเราดูไม่แก่แต่จริงๆแล้วในร่างกาย
00:02:27ของเราทุกอวัยวะเนี่ยมันแก่ลงไปหมดเวลา
00:02:30ที่เราอายุมากยิ่งขึ้นนะครับแล้วก็มี
00:02:32อวัยวะอยู่อันนึงที่สำคัญที่สุดของร่าง
00:02:34กายเลยและคนมักจะมองข้ามไปและไม่ดูแลก็
00:02:37คือสมองของเราสมองของเราเนี่ยก็แก่ได้
00:02:39เช่นกันนะครับสังเกตได้นะยิ่งเราอายุมาก
00:02:42ขึ้นเราจะทำอะไรได้ช้าลงประสิทธิภาพของ
00:02:45สมองในการคิดไม่เหมือนตอนที่เรายังเป็น
00:02:47เด็กเป็นวัยรุ่นนะครับเพราะวันนี้ผมคาด
00:02:50ต้องสมบูรณ์แล้วก็ Top Two Tone นะจะพา
00:02:52ทุกคนมารู้จักความแก่ของสมองแล้วก็มาดูซิ
00:02:55ว่าจะมีวิธียังไงบ้างที่จะทำให้สมองเรา
00:02:57เนี่ยชะลอความแก่ได้มากที่สุดครับ
00:03:07สุขภาพที่ใช้วิทยาศาสตร์ไขปัญหาตั้งแต่
00:03:11หัวจดเท้า
00:03:14ก่อนอื่นเรามาดูกันดีกว่าว่าเวลาที่เรา
00:03:16แก่ขึ้นมีการเปลี่ยนแปลงของสมองของเรายัง
00:03:20ไงบ้างนะครับอย่างแรกยิ่งเราแก่นะครับ
00:03:23สมองของเราเนี่ยจะหดเล็กลงเล็กลงแล้วก็
00:03:27เล็กลงไปเรื่อยๆนะครับมีการนำภาพสแกนของ
00:03:30สมองนะครับของคนที่อายุตั้งแต่ 4 เดือนไป
00:03:33จนถึงแก่เลยนะครับอายุ 70 มาเรียงต่อกัน
00:03:36แล้วก็มาดูซิว่าเวลาที่เราแก่ขึ้นแก่ขึ้น
00:03:39เนี่ยรูปร่างของสมองแล้วก็ส่วนต่างๆของ
00:03:41สมองเนี่ยมันมีขนาดเปลี่ยนไปมากน้อยแค่
00:03:44ไหนนะครับสิ่งที่เขาเจอคือมองแว๊บแรก
00:03:47เนี่ยเห็นเลยว่าสมองมันเล็กลงเล็กลงเยอะ
00:03:50เลยหดลงโดยเฉลี่ยแล้วเนี่ยเขาบอกว่าถ้า
00:03:53เกิดว่าเราอายุ 40 ปีขึ้นไปเนี่ยสมองมัน
00:03:56จะหดประมาณปีละประมาณ 5% โหดเยอะอยู่นะ
00:03:59ครับทุกคนเล็กมากนะครับทีนี้ถ้าเกิดว่า
00:04:01ค่อยๆดูการพัฒนาการของสมองตามอายุเนี่ยก็
00:04:05จะเจอว่าตอนที่เราอายุ 2 ขวบเนี่ยครับจะ
00:04:09เป็นช่วงที่สมองส่วนนอกส่วนที่ทุกคนมอง
00:04:12เห็นสมองเป็นรอยอ่ะ
00:04:14เป็นช่วงที่พัฒนาการได้พีคที่สุดแล้วถึง
00:04:17จุดพีคที่สุดหลังจากนั้นจะค่อยๆดรอปลงๆ
00:04:20ไอ้สมองส่วนนี้เป็นรอยอยากรอยหยักเนี่ย
00:04:22สำคัญกับเรายังไงนะครับสำคัญมากเพราะว่า
00:04:24ทำหน้าที่ฟังก์ชันแทบทุกอย่างเลยความคิด
00:04:26การคิดวิเคราะห์เพราะเรื่องโซวิ่งแทบจะ
00:04:29ทุกอย่างที่ที่เป็น Clock native
00:04:31function ของสมองเนี่ยไอ้ส่วนที่เป็นรอย
00:04:34หยักของสมองเนี่ยทำหน้าที่นั้นนะครับ
00:04:36เพราะฉะนั้นเขาถึงบอกว่าเด็กๆตั้งแต่ 2
00:04:38ขวบเนี่ยโอ้โหเราต้องรีบดูแลเขานะครับ
00:04:41เพราะว่าเป็นช่วงที่สมองเนี่ยกำลังมี
00:04:43พัฒนาการอย่างเต็มที่ยิ่งเด็กคนไหนได้รับ
00:04:46การดูแลได้รับ information ดีๆตั้งแต่ตอน
00:04:49นั้นเนี่ยเด็กคนนั้นก็จะฉลาดได้นั่นเองนะ
00:04:51ครับทีนี้ถ้าเกิดโฟกัสต่อมาครับถ้าเราผ่า
00:04:54สมองเนี่ยมันก็จะสามารถแบ่งสมองเป็นส่วน
00:04:56ที่เรียกว่า Grey matter กับ White
00:04:58matter นะครับคือส่วนที่เป็นสีเทากับ
00:05:00ส่วนที่เป็นสีขาวนะครับส่วนที่เป็นสีเทา
00:05:03เนี่ยสำคัญยังไงส่วนสีเทาเนี่ยเป็นแหล่ง
00:05:05รวมของเซลล์สมองนะครับมาอยู่ตรงนั้นแน่
00:05:09เลยนะครับเขาบอกว่าส่วนนี้นะครับจะโตเต็ม
00:05:11ที่ก็คือวัยประมาณ 7 ขวบแล้วหลังจากนั้น
00:05:13เนี่ยก็ค่อยๆโตลดน้อยลงลดน้อยลงนั่นหมาย
00:05:17ความว่าความหนาแน่นหรือว่าจำนวนประชากร
00:05:20ของเซลล์สมองเนี่ยมันเยอะที่สุดแล้วตอน
00:05:23ที่เราอายุ 7 ขวบแล้วหลังจากนั้นเนี่ย
00:05:24เซลล์สมองแล้วเนี่ยมันก็มีจำนวนลดน้อยลง
00:05:26ลดน้อยลงแล้วความลดน้อยลงความที่มันแพ็ค
00:05:29กันแน่นน้อยลงหรือว่าหลวมขึ้นมันก็ทำให้
00:05:32สมองเนี่ยฝ่อลงฝ่อลงนั่นเองนะครับเพราะ
00:05:34ฉะนั้นตั้งแต่ 2 ขวบถึง 7 ขวบเนี่ยต้องดู
00:05:37แลเด็กๆให้ดีว่าเป็นช่วงที่คนๆนั้นจะ
00:05:40สามารถจะฉลาดแล้วก็เรียนรู้ได้เยอะที่สุด
00:05:42นั่นเองนะฮะส่วนสีขาวไวแมทเทิลนะครับจะ
00:05:45อยู่ลึกลงมาหน่อยนะครับเช่นกันส่วนสีขาว
00:05:47เนี่ยมันจะเป็นส่วนที่หางของเซลล์ประสาท
00:05:51เนี่ยมาเชื่อมต่อกันเยอะคือสมองเนี่ยคิด
00:05:53ง่ายๆมันคือเหมือนกับถนนเนาะเวลาที่เราจะ
00:05:56จำอะไรสักอย่างนึงหรือว่าเกิดความคิดใหม่
00:05:58ๆเรียนรู้สกิลใหม่ๆนะครับมันคือการเหมือน
00:06:00กับว่าเอาถนนเนี่ยมาเรียงต่อกันต่อการต่อ
00:06:03กันนะครับทำให้จากจุดนึงเนี่ยมันสามารถ
00:06:04ส่งสัญญาณประสาทไปยังอีกจุดนึงได้นะครับ
00:06:07ไอ้จุดที่ถนนมันเชื่อมต่อกันหรือสี่แยกไฟ
00:06:09แดงเนี่ยมันคือไอ้ตรงที่อยู่บริเวณตรงสี
00:06:12ขาวนี่แหละเยอะที่สุดนะครับซึ่งเขาก็
00:06:14เพราะว่าส่วนสีขาวเนี่ยมันจะเติบโตได้
00:06:16เต็มที่ที่สุดตอนที่คนเราเนี่ยอายุประมาณ
00:06:1830 หรือว่า 40 ก็คือยิ่งตรงนี้มีความหนา
00:06:23แน่นเยอะนะครับก็จะทำให้เราสามารถจะตอบ
00:06:25สนองได้รวดเร็วมากยิ่งขึ้นนะครับก็ไม่
00:06:29แปลกใจเลยเพราะว่าวัย 30 40 เนี่ยเป็น
00:06:31วัยที่เราทำงานเป็นช่วงที่เราต้องใช้สมอง
00:06:34เนี่ยคิดวิเคราะห์เยอะได้ข้อมูลเข้ามา
00:06:36ต้องคิดๆจะทำยังไงมี Response ออกไปเป็น
00:06:40สิ่งที่เราคิดนะครับมันเป็นช่วงที่สมอง
00:06:42ส่วนสีขาวโตเยอะสุดแล้วหลังจากนั้นเนี่ย
00:06:44ก็จะหดลงหดลงหดลงนั่นหมายความว่ายิ่งเรา
00:06:48อายุเกิน 340 ไปเนี่ยการตอบสนองต่อสิ่ง
00:06:52เร้าต่างๆการคิดของเราเนี่ยมันก็จะทำได้
00:06:54ช้าลงช้าลงเหมือนคนแก่เนี่ยทำอะไรช้าลง
00:06:57นั่นเองนะครับและส่วนสุดท้ายที่ภาพสแกน
00:07:01เนี่ยบอกนะครับคือในสมองเนี่ยมันจะมี
00:07:02carity หรือว่าช่องว่างด้วยมันจะถูกเติม
00:07:05ด้วย fluid หรือว่าของเหลวอะไรเนี่ยครับ
00:07:08เจอว่ายิ่งเราแก่นะครับไอ้ช่องว่างในสมอง
00:07:12เนี่ยมันก็จะใหญ่ขึ้นใหญ่ขึ้นใหญ่ขึ้นก็
00:07:15เหมือนกับเนื้อสมองลดลงแล้วกลายเป็นช่อง
00:07:18ว่างมากขึ้นคิดพูดเล่นๆนะคือสมองเรากลัว
00:07:20มากขึ้นนั่นแหละตอนที่เราแก่มากยิ่งขึ้น
00:07:23นะครับโดยหลังจากที่เราอายุ 40 ปีไปนะ
00:07:26ครับสมองเราเนี่ยมันจะมีช่องว่างใหญ่ขึ้น
00:07:28เครื่องจะกลวงขึ้นกลวงขึ้นเหนือสมองจริงๆ
00:07:30ที่มันใช้ทำงานมันก็จะเล็กลงนั่นเองนะ
00:07:33ครับเพราะฉะนั้นสมองแก่สิ่งที่เห็นได้ชัด
00:07:36อย่างแรกคือสมองมันจะหดตัวนั่นเองนะครับ