- คำถาม:
- ผู้สูงอายุที่มีปัญหาปัสสาวะเล็ดมีสาเหตุหลักๆ อะไรบ้าง?
- คำตอบ:
- สาเหตุหลักของปัสสาวะเล็ดในผู้สูงอายุแบ่งออกเป็น 4 แบบ ได้แก่ 1) ปัสสาวะเล็ดจากความเร่งรีบ (urinary urgency) เกิดจากปัญหาสมอง เช่น อัลไซเมอร์ หรือโรคหลอดเลือดสมอง 2) ปัสสาวะเล็ดขณะมีแรงดัน เช่น ไอ จาม ยกของหนัก เกิดจากหูรูดเสื่อมหรือมดลูกหย่อนย้อย 3) กระเพาะปัสสาวะบีบตัวน้อย (bladder underactivity) เกิดจากการทำงานของกล้ามเนื้อกระเพาะปัสสาวะลดลงเมื่ออายุมากขึ้น และ 4) ปัสสาวะเล็ดจากปัจจัยภายนอก เช่น ตาฝ้าฟาง ขาเสื่อม ทำให้ไปห้องน้ำช้า
MED CMU ฟัง for health EP. 158 “ปัสสาวะเล็ดในผู้สูงอายุ” ปัญหากวนใจ ที่ไม่ควรมองข้าม
คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:03:16เนี่ยมันมีแบบไหนบ้างมันก็จะแบ่งเป็น
00:03:19ประมาณสัก 4 แบบอืในผู้สูงอายุนะครับแบ่ง
00:03:22ง่ายๆนะครับแต่จริงๆแล้วปัสสาวะเล็ดเนี่ย
00:03:24ถ้าดูทุกทุกวัยดูทั้งหมดเนี่ยอาจจะมีถึง
00:03:2710 กว่าแบบโอ้โหขอขอยกมาแค่ประมาณ 4 แบบ
00:03:31ขอเน้นไปที่ผู้สูงอายุเลยผู้สูงอายุอัน
00:03:33ที่ 1 ก็คือเป็นปัสสาวะเล็ดอ่าแล้วก็มี
00:03:35อาการปวดเชียบพลันด้วยก็คือจะต้องมีปวด
00:03:39ปัสสาวะเฉียบพลันแล้วก็เล็ดออกมาค่ะภาษา
00:03:41อังกฤษเขาก็เรียกว่า urgency urinary
00:03:44incontinence นะครับซึ่งจะเจอได้บ่อยใน
00:03:47ผู้สูงอายุที่มีปัญหาเรื่องสมองเช่น
00:03:49อัลไซเมอร์ผากกิมสันอ่าหรือว่าเส้นเลือด
00:03:52ในสมองแตกหรือมีปัญหาอะไรพวกนี้หรือพวกไข
00:03:54สลังมีปัญหาก็จะเป็นปัสสาวะเล็ดแบบเฉียบ
00:03:57พลันนะครับเียบอันที่ 2 เป็นเป็นปัสสาวะ
00:04:00เล็ดแบบเมื่อมีแรงดันเกิดขึ้นในร่างกาย
00:04:03หรือว่าบางทีเราเรียกง่ายๆว่าไอจาม
00:04:05ปัสสาวะเล็ดหรือยกของหนักเปลี่ยนท่าทาง
00:04:08แล้วก็เล็ดออกมาอันเนี้ยมักจะพบในผู้สูง
00:04:11อายุที่เป็นผู้หญิงก็จะเป็นเรื่องของหู
00:04:13รูดเสื่อมมดลูกหย่อนยื่นย้อยแล้วก็มีช่อง
00:04:16คลอดแห้งเป็นเหตุให้เกิดไอจามปัสสาวะเล็ก
00:04:18อย่างไรก็ตามนะครับในผู้สูงอายุ 1 รายไม่
00:04:20ว่าจะผู้หญิงหรือผู้ชายก็อาจจะมีทั้ง 2
00:04:23ชนิดนี้ร่วมกันก็ได้เป็นได้ทั้ง 2 ชีเลย
00:04:25ก็คือมีทั้งปวดรีบเร่งแล้วก็เล็ดบวกกับ
00:04:27ไอ้จามปัสสาวะเล็ดได้ซึ่งผมผมคิดว่าเจอ
00:04:30บ่อยเหมือนกันเหมือนกันอ่าอีกอันนึงที่
00:04:33เขามักจะเจอบ่อยในผู้สูงอายุคือการที่
00:04:35ปัสสาวะเล็กก็จริงแต่ว่าสาเหตุไม่ได้เกิด
00:04:38จากหูรูดไม่ดีนะครับแต่เกิดจากกระพบปสวะ
00:04:41บีบตัวน้อยที่เราเรียกว่าเป็น bladder
00:04:43Under activity ค่ะงงมั้ยครับก็คือว่า
00:04:46อย่างงี้ครับกระเพาะปัสสาวะเนี่ยมันก็
00:04:48เหมือนคนเราเวลาที่อายุมากขึ้นมันก็จะแก่
00:04:50ตามตัวเราค่ะแก่ตามตัวก็จะเคลื่อนไหวน้อย
00:04:53ลงพอเคลื่อนไหวน้อยตรงก็จะบีบตัวน้อยลงพอ
00:04:55เป็นผู้สูงอายุกระพาะสวะก็จะบีบตัวได้
00:04:57น้อยช้าลงแล้วก็น้อยลงอ๋อทำให้ปัสสาวะ
00:05:00เหลือค้างค่อยๆมากขึ้นมากขึ้นอืจนถึงจุด
00:05:03หนึ่งก็คือฉี่ไม่ออกเลยค่ะเรียกว่า
00:05:05กระเพาะปัสสาวะบีบตัวน้อยหรือไม่บีบเลยนะ
00:05:08ก็เล็ดแล้วก็กลายเป็นปัสสาวะเล็ดนะครับ
00:05:10อันนี้ก็เป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่เจอบ่อยเรา
00:05:12จะเห็นว่าผู้สูงอายุเนี่ยถ้าตามรายงานนะ
00:05:15ครับเมื่อเทียบกับผู้ไม่สูงอายุอย่างอย่า
00:05:17เช่นพวกพวกผมหรือว่าอ่าอย่างเป็นพวกเรา
00:05:20นี่นะครับไว้เดียวกันไวเอใกล้เคียงเนี่ย
00:05:22ฮะสมมุติว่าวัยเนี้ยฮะ 30 40 เนี่ยครับ
00:05:25อ่ารวมๆแล้วเนี่ยเรื่องของปัสสาวะเล็ด
00:05:28เนี่ยอาจจะมีประมาณ 10 ถ 20
00:05:30มีเหมือนกันจะเจอได้ 10-0 แต่ถ้าเป็นผู้
00:05:32สูงอายุเนี่ยตัวเลขจะเพิ่มขึ้น 2 เท่าเลย
00:05:35ครับเป็น 20-4 ฮะแล้วถ้าเกิดเป็นผู้สูง
00:05:38อายุที่อยู่ในโรงพยาบาลก็จะเพิ่มขึ้นกว่า
00:05:40นี้อีกครับเป็นอาจจะเป็น 50% แล้วถ้าเกิด
00:05:43ผู้สูงอายุคนนั้นอยู่ใน ICU เนี่ยเรื่อง
00:05:45ของปัสสาวะเล็กอาจจะเกิน 50% เลยครับโ
00:05:48อาจารย์คะส่วนใหญ่ทั้ง 3 อาการที่อาจารย์
00:05:50บอกมาส่วนใหญ่เราพบผู้สูงอายุมีอาการข้อ
00:05:53ไหนเยอะที่สุดคะเอ่อถ้าเป็นผู้หญิงเขาก็
00:05:56จะมีอาการทางด้านไอจามปัสสาวะเล็ดเยอะแต่
00:05:59ถ้าเป็นผู้ชายชายเนี่ยจะเป็นลักษณะของอ่า
00:06:01มักจะปวดแล้วไปไม่ทันไปห้องน้ำไม่ทันอืก็
00:06:03จะฉี่เล็ดฉี่ราดหน้าห้องน้ำคือบางทีอาจจะ
00:06:06ด้วยสาเหตุเดินลำบากด้วยอะไรด้วยเงยนะคะ
00:06:09ครับผมทีนี้ที่ผมผมพูดมาเนี่ยมันเป็น
00:06:11ลักษณะของปัสสาวะเล็ดราดที่มีสาเหตุมาจาก
00:06:14ทางด้านโลคทางระบบทางเดินปัสสาวะแต่จริงๆ
00:06:17แล้วในผู้สูงอายุเนี่ยยังมีสาเหตุที่นอก
00:06:20เหนือไปจากโลคทางระบบปัสสาวะด้วยครับภาษา
00:06:22อังกฤษเเรียกว่าเป็นฟช incontinence ก็