- คำถาม:
- การวินิจฉัยปัสสาวะเล็ดในผู้สูงอายุต้องทำอย่างไรบ้าง?
- คำตอบ:
- การวินิจฉัยเริ่มจากการซักประวัติทั้งจากผู้สูงอายุและผู้ดูแล เพราะผู้สูงอายุอาจจำไม่ได้โดยเฉพาะในกรณีมีปัญหาสมอง จากนั้นตรวจร่างกาย โดยเฉพาะดูว่ากระเพาะปัสสาวะตุงหรือไม่ ตรวจสอบปริมาณน้ำปัสสาวะที่เหลือค้างหลังปัสสาวะ (ปกติไม่เกิน 100 ซีซี) ส่งตรวจปัสสาวะเพื่อหาการติดเชื้อ ตรวจภายในสำหรับผู้หญิง ตรวจลูกหมากสำหรับผู้ชาย และหากจำเป็นอาจส่งตรวจเพิ่มเติม เช่น อัลตราซาวด์ไตและกระเพาะปัสสาวะ หรือการตรวจ urodynamic study เพื่อประเมินการทำงานของระบบปัสสาวะอย่างละเอียด
MED CMU ฟัง for health EP. 158 “ปัสสาวะเล็ดในผู้สูงอายุ” ปัญหากวนใจ ที่ไม่ควรมองข้าม
คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:12:01มั้ยคะทีนี้พูดถึงการมาหาหมอค่ะอาจารย์พอ
00:12:06เรารู้แล้วว่าคนที่บ้านเนี่ยมีอาการ
00:12:08ปัสสาวะเล็ดบ่อยแล้วมันรบกวนการใช้ชีวิต
00:12:11มากๆเลยพอเรามาหาหมอแล้วแนวทางในการรักษา
00:12:15หรือว่าการวินิจฉัยครับจะต้องมีแนวทางยัง
00:12:18ไงบ้างอ้าแน่นอนถ้าสามารถพามาได้นะครับ
00:12:21เพราะว่าผมก็มีคนไข้ที่เป็นผู้สูงอายุ
00:12:23เยอะออมีทั้งมาได้เองมาได้เองนี่นั่งรถมา
00:12:26เองเลยนะครับโนั่งรถแดงมาเองเลยครับใจสู้
00:12:28มากเลยอายุ 7 80 เนี่ยครับมาคนเดียวด้วย
00:12:31ไม่งั้นก็ลูกมาส่งแต่นั่งรถเข็นมานะครับ
00:12:35หรือมีหนักกว่านั้นก็มาเปลยเลยครับมีหลาก
00:12:37หลายรูปแบบทีนี้ทุกคนเราเริ่มต้นเหมือน
00:12:39กันก็คือซักประวัติก่อนฮะก็ต้องซัก
00:12:41ประวัติอ่าซักผู้สูงอายุก็ตามฟอร์มครับก็
00:12:44จะจำได้บ้างไม่ได้บ้างบางีบางทีลูกกับลูก
00:12:48กับพ่อแม่นี่ตอบไม่เหมือนกันเลยครับค่ะ
00:12:50พ่อบอกไม่มีปัญหาอะไรเงี้ยนะครับเพราะ
00:12:52เป็นอัลไซเมอร์นึกออกใช่มั้ยครับเล็ดมั้ย
00:12:54ไม่เล็ดเงี้ยครับจำไม่ได้แต่ลูบอกเล็ด
00:12:56ตลอดครับคือซักผู้สูงอายุอย่างเดียวไม่
00:12:58ได้ครับรับรองว่าต้องถามไอ้ผู้ผู้ดูแล
00:13:01ด้วยนะครับแล้วก็ต้องขอดูยาทั้งหมดด้วยนะ
00:13:03ครับนะยาบางตัวก็กฎการทำงานของกระเพาะ
00:13:06ปัสสาวะยาบางตัวก็ทำให้หูรูดไม่ดีนะครับ
00:13:09บางตัวก็ทำให้ไอมียาตัวไหนถ้ามันไม่
00:13:11จำเป็นจริงๆที่ไม่ได้สำคัญเราก็อาจจะก็ขอ
00:13:13หยุดไปหรือถ้าบางตัวที่มันสำคัญแต่ว่ามัน
00:13:16ก็ส่งผลกระทบกับเรื่องของเล็ดเนี่ยเราอาจ
00:13:19จะต้องปรึกษาส่งปรึกษาแพทย์ที่เขาเป็นผู้
00:13:21จ่ายยาตัวนั้นให้ต่อไปก็ตรวจร่างกายครับ
00:13:24ตรวจร่างกายโดยรวมแต่เราก็เน้นคำหน้าท้อง
00:13:27ดูว่ากระเพาะปัสสาวะเนี่ยตรุงมั้ยนะนะฮะ
00:13:29ถ้ามีกระเพาะปัสวะตุงก็แสดงว่าปัสสาวะที่
00:13:31เลดออกมาเนี่ยส่วนใหญ่นะครับเป็นภาวะที่
00:13:33เกิดจากกระเพาะปัสสาวะทำงานน้อยพอกระเพาะ
00:13:35ปัสสาวะเสร็จปุ๊บเราก็จะเช็คดูว่าปัสสาวะ
00:13:38เหลือค้างเยอะมนะครับอก็โดยทั่วไปเนี่ยคน
00:13:41ปกติเนี่ยเมื่อหลังปัสสาวะแล้วเนี่ยอ่าจะ
00:13:44มีน้ำำปัสาวะเหลือค้างได้ไม่เกิน 50 หรือ
00:13:47100 ซีซีนะครับอย่างมาก 100 ซีซีแต่ถ้า
00:13:50เป็นอ่าผู้สูงอุอาจจะยอมได้ถึง 200 ซีซี
00:13:53นะครับแต่ถ้าเกิน 200 ซีซเราถือว่าต้องมี
00:13:55ความผิดปกติแน่ก็ต้องค้นหากันต่อไปเสร็จ
00:13:58แล้วที่ต้องส่งแน่นอนคือต้องส่งปัสสาวะ
00:14:00ส่งตรวจเพราะว่า 1 ใน 2 หรือเอ้ 1 ใน 3
00:14:02หรือ 1 ใน 4 ของผู้สูงอายุที่มาด้วย
00:14:04ปัสสาวะเล็ดเนี่ยอาจจะมีการติดเชื้อในทาง
00:14:06เดินปัสสาวะร่มด้วยถ้าเกิดเป็นการติด
00:14:07เชื้อในทางเดินปัสสาวะที่ทำให้ปัสสาวะ
00:14:09เล็ดอันนี้ต้องรักษาแต่ในผู้สูงอายุถ้ามี
00:14:11การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะโดยที่ไม่มี
00:14:13อาการเป็นการจดตรวจเจอโดยบังเอิญนะครับ
00:14:15แล้วไม่มีความเสี่ยงอย่างอื่นนะครับอัน
00:14:17นี้ไม่ต้องรักษาเราจะหลีกเลี่ยงกันให้ยา
00:14:19รักษาเพราะถ้าเกิดว่าเราไปให้ยารักษาใน
00:14:21กลุ่มที่เป็นกระพาะสวะติดเชื้อโดยที่ไม่
00:14:24มีอาการค่ะไม่มีความเสี่ยงใดๆมันจะก่อให้
00:14:26เกิดเชื้อดื้อยาเสร็จแล้วหมอก็จะตรวจถ้า
00:14:28เป็นผู้ชายเราก็จะตรวจดูตอบลูกหมากโตมั้ย
00:14:31ซึ่งเจอได้บ่อยในผู้สูงอายุผู้ชายถ้าเป็น
00:14:33ผู้หญิงเราก็จะตรวจภายในดูว่าช่องคลอด
00:14:36แห้งมยต้องเสริมฮอร์โมนตรงนี้มั้ยนะครับ
00:14:39อะไรพวกนี้เสร็จแล้วถ้าจำเป็นในรายที่เรา
00:14:42มีความสงสัยเกี่ยวกับการทำงานของไตอะไร
00:14:44พวกเนี้ยเราก็จะส่งตรวจเรื่องของอ่าตรวจ
00:14:47หาค่าไตด้วยซึ่งส่วนใหญ่ผู้สูงอายุมักจะ
00:14:49มีการตรวจหาค่าไตด้วยหมออยุรกรรมอยู่แล้ว
00:14:52ก็อาจจะไม่ต้องเจาะเลือดเพิ่มนะครับอ่า
00:14:54สุดท้ายถ้าเกิดว่าเห็นว่าจำเป็นต้องตรวจ
00:14:56เพิ่มก็อาจจะต้องส่งตรวจเพิ่มเติมเติม
00:14:59เช่นตรวจอัลตราซาวดูภายในว่าไตเป็นยังไง
00:15:02กระเพาะปัสสาวะเป็นยังไงท่อไตเป็นยังไง
00:15:04ค่ะนะครับถ้ามันหนักกว่านั้นนะครับรักษา
00:15:07ยากขึ้นไปอีกนะครับผมก็จะมีการส่งตรวจการ
00:15:10ทำงานของกระเพาะปัสาวะและหุรูดที่เรา
00:15:12เรียกว่า urodynamic study ก็จะเป็น
00:15:15เครื่องอะไรที่ค่อนข้างจะวุ่นวายนิดนึง
00:15:17แต่จะไปถึงขั้นนั้นก็คงจะต้องผ่านการตรวจ
00:15:20มาพอสมควรละนะครับเอาเบื้องต้นก่อนก็ได้