- คำถาม:
- ทำไมการดูค่า LDL แค่ครั้งเดียวอาจไม่เพียงพอ?
- คำตอบ:
- เพราะ LDL ไม่ใช่ค่าตายตัว แต่เป็นพลวัตที่เปลี่ยนแปลงตามเวลา ความสำคัญอยู่ที่ระยะเวลาที่ LDL ค้างอยู่ในเลือด (Plasma Residence Time หรือ PRT) มากกว่าแค่เลขในวันตรวจ หากมันสูงและค้างนานๆ จะเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด (ASCVD) มากกว่าการสูงชั่วคราว
หมอภทร Podcast Talk ตอน... การมอง LDL อย่างมองแค่ Snapshot แต่ให้มองภาพรวมเป็น Dynamic
จากช่อง:Advanced LCHF longevity
คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:01:20ทางหนึ่งโอเคค่ะงั้นเริ่มเลยมั้ยคะ
00:01:23ประเด็นแรกที่ว่า LDL มันไม่ใช่ค่าตายตัว
00:01:26ต้องมองเป็นพลวัตแล้วก็ระยะเวลาที่มัน
00:01:29อยู่ในร่างกายนานแค่ไหนสำคัญกว่าแค่ค่า
00:01:32สูงต่ำณตอนนั้นแหล่งข้อมูลเขาใช้คำว่า
00:01:35เกิดขึ้นตั้งอยู่ดับไปน่าสนใจดีครับครับ
00:01:39มาดู 3 ขั้นตอนนี้นะครับที่มันกระทบระดับ
00:01:41LDL A ProB แล้วก็ความเสี่ยงด้วยขั้น
00:01:45แรกเลยเกิดขึ้นหรือว่าการผลิตส่วนใหญ่ก็
00:01:48ที่ตับครับที่ตับค่ะค่ะเกิดจากว่ามีพลัง
00:01:52งานในรูปไขมันโดยเฉพาะตัวไตรกรซอไรด์หรือ
00:01:54TG เนี่ยมากเกินไปที่ตับอาจจะเพราะกิน
00:01:58เยอะไปกินผิดประเภทหรือแม้แต่ตอนที่ร่าง
00:02:01กายเราสลายไขมันเก่าออกมาใช้เยอะๆก็ตาม
00:02:03ครับพอ TG มันเยอะตับก็เลยต้องเอ่อสร้าง
00:02:07VLDL ออกมา VLDL นี้เหมือนเรือขนส่งไข
00:02:11มันครับพอมันสร้างออกมาเยอะ LDL ที่เป็น
00:02:14ผลพ่วงต่อมามันก็จะเยอะตามไปด้วยอ๋อเข้า
00:02:18ใจแล้วครับคือต้นทางมาจากพลังงานไขมันที่
00:02:21ตับเยอะไปตับเลยสร้างเรือ VLDL ออกมาเยอะ
00:02:24แล้วมันก็กลายเป็น LDL เยอะตามมาโอเคครับ
00:02:28แล้วขั้นตอนตั้งอยู่ล่ะครับตอนที่มันลอย
00:02:31อยู่ในเลือดเนี่ยอะไรทำให้มันค้างอยู่นาน
00:02:33ขึ้นครับอันนี้สำคัญมากเลยค่ะคือระยะเวลา
00:02:37ที่ LDL มันลอยอยู่ในเลือดหรือที่เขา
00:02:40เรียกว่า Plasma Residence Time PRT
00:02:43เนี่ยแหละค่ะที่มันสัมพันธ์กับความเสี่ยง
00:02:45โดยตรงเลย PRT ยิ่งนานยิ่งเสี่ยงประมาณ
00:02:49นั้นค่ะปัจจัยที่ทำให้มันอยู่นานขึ้นก็
00:02:51เช่นเอ่อถ้า LDL มันมีขนาดเล็กแล้วก็แน่น
00:02:55ๆที่เรียกว่า small dense LDL L หรือ
00:02:57Type B เนี่ยมันจะเคลื่อนที่ช้ากว่า
00:03:00แล้วก็มีแนวโน้มจะมุดเข้าผนังหลอดเลือด
00:03:03ได้ง่ายขึ้นครับหรือถ้าในร่างกายมีภาวะ
00:03:06อักเสบเรื้อรังอยู่เช่นจากดื้ออินซูลเลน
00:03:09เบาหวานหรืออาจจะสารพิษอะไรต่างๆมันก็อาจ
00:03:13จะทำให้ LDL ที่เข้าไปในผนังหลอดเลือด
00:03:15แล้วออกมาได้ยากขึ้นเหมือนติดกลับอยู่
00:03:18อย่างนั้นอ๋อการอักเสบก็เกี่ยวด้วยเกี่ยว
00:03:21มากๆค่ะแล้วก็อีกอย่างคือการวัดค่า Apple
00:03:24B อันนี้จะช่วยบอกจำนวนอนุภาคค่าของ LDL
00:03:27ทั้งหมดเลยถ้าจำนวนอนุภาคเยอะแล้วแต่ละ
00:03:31ตัวก็อยู่นานด้วยแบบนี้ความเสี่ยงก็ยิ่ง
00:03:34เพิ่มขึ้นไปอีกเข้าใจแล้วครับคือทั้ง
00:03:36จำนวนอนุภาค Apple B และระยะเวลาที่มัน
00:03:39อยู่ PRT นี่คือหัวใจสำคัญเลยแล้วขั้นตอน
00:03:43สุดท้ายครับดับไปหรือการเก็บกลับค่ะขั้น
00:03:47ตอนนี้คือการที่ตับเนี่ยดึงเอา LDL กลับ
00:03:50ไปกำจัดทิ้งโดยใช้ตัวรับบนผิวเซลล์ตับที่
00:03:53ชื่อว่า LDL Receptor ตัวรับ LDL ใช่ค่ะ
00:03:57ถ้าตัวรับเนี้ยทำงานได้ไม่ดีหรือมีจำนวน
00:03:59น้อยลงการจะดึง LDL กลับไปทำลายที่ตับมัน
00:04:03ก็จะช้าลง LDL ก็เลยค้างอยู่ในระบบนาน
00:04:06ขึ้นไปอีกสรุปคือวงจรทั้งหมดเลยตั้งแต่
00:04:10ผลิตเยอะไปหรือระหว่างทางมีปัญหาติดขัด
00:04:13หรือปลายทางเก็บกลับได้ไม่ดีล้วนทำให้ LDL
00:04:16มันอยู่ในเลือดนานขึ้น PRT สูงแล้วก็
00:04:19เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดหัวใจหรือ
00:04:21ASCVD ถูกต้องค่ะต้องมองให้ครบทั้งวงจร
00:04:24เลยไม่ใช่แค่จุดใส่จุดหนึ่งชัดเจนขึ้น
00:04:27เยอะเลยครับทีนี้มาถึงคำถามที่หลายคน