- คำถาม:
- ควรระวังอะไรเมื่อใช้วิตามินหรือสมุนไพรบำรุงตับ?
- คำตอบ:
- ควรระวังไม่ใช้วิตามินหรือสมุนไพรในปริมาณมากเกินไป เพราะอาจทำให้ตับทำงานหนักขึ้น หรือเกิดพิษได้ โดยเฉพาะวิตามินเอในโดสสูง หรือการฉีดกลูตาไธโอนที่อาจก่อให้เกิดภาวะแพ้รุนแรง แนะนำให้ใช้สมุนไพรในรูปแบบประกอบอาหารตามปกติ แทนการกินแคปซูลหรือเม็ดเสริมที่ไม่มีข้อมูลชัดเจน
[PODCAST] Food Choice | EP.17 - อาหารบำรุงตับ
จากช่อง:Mahidol Channel มหิดล แชนแนล
คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:18:50เพราะฉะนั้น จริง ๆ แล้วนี่ วิตามินเอในโดสต่ำ ๆ หรือวิตามินเอที่ขาด
00:18:56อันนี้ก็จะเกิดในคนไข้โรคตับได้
00:18:58แต่ว่าวิตามินเอที่เยอะจนเกินไป
00:19:00ก็ทำร้ายตับได้เหมือนกัน
00:19:02เพราะฉะนั้นวิตามินเอจะใช้นี่ อาจจะต้องใช้ด้วยความระมัดระวัง
00:19:07ถามว่าปริมาณเท่าไหร่ อาจจะตอบยากนิดนึง
00:19:09แต่ว่าในคำแนะนำ เราจะบอกว่าวิตามินเอนี่
00:19:12ควรใช้ไม่เกินประมาณ 5000 IU
00:19:15แต่ถ้าใครที่เจาะเลือดแล้วบอกว่าวิตามินเอต่ำ
00:19:18อันนี้คุณหมอจะสั่งการรักษา คือจะให้มากกว่านั้น
00:19:20เพราะฉะนั้น จริง ๆ ถ้าเป็นคนทั่วไป
00:19:23ไม่ได้แนะนำว่า จะต้องไปเสริมวิตามินเอทีละเยอะ ๆ
00:19:27เพราะอาจจะมีอันตราย
00:19:28ตัวอย่างที่ชัดเจนก็คือคนไข้ที่รักษาสิว
00:19:31ใครเคยรักษาสิวบ้าง
00:19:32ก็จะมียาที่จะให้กินเพื่อรักษาสิว
00:19:36ที่จะทำให้หน้ามันแห้ง ๆ หน่อย
00:19:37กินแล้วปากจะแห้ง ๆ หน่อย
00:19:39กลุ่มนี้จะเป็น…เขาเรียกว่าเป็น อนุพันธ์ของวิตามินเอ
00:19:42กินมากเกินไป
00:19:43บางทีคุณหมอจะต้องตรวจเรื่องของ ระดับค่าตับเป็นระยะ ๆ
00:19:47เพราะว่าตัวนี้อาจจะมีผลกับตับได้
00:19:50ดังนั้น วิตามินเอหรือว่าวิตามินทั่ว ๆ ไป ไม่ได้หมายความว่าปลอดภัย 100%
00:19:55การกินวิตามินหรือว่าการฉีดวิตามิน ในปริมาณที่มากเกินไป
00:19:59ก็อาจจะเกิดผลเสียได้
00:20:01แล้วอวัยวะที่จะรับผลกระทบในตอนแรก ก็มักจะเป็นตับ
00:20:05เพราะว่าเราใส่อะไรเข้าไป ตับเรามีหน้าที่ทำให้มันหมดฤทธิ์
00:20:09หรือทำให้มันออกฤทธิ์เพิ่มขึ้น
00:20:11นอกเหนือจากกลุ่มวิตามินที่ฉีดหรือกิน ที่เราบอกว่าที่เราจะต้องระวังแล้วนี่
00:20:16มันก็จะมีอีกอันหนึ่งเมื่อกี้เราพูดกัน
00:20:18ก็คือกลุ่มของกลูตาใช่ไหมคะ หลายคนก็จะบอกว่า
00:20:21ถ้าฟังดูแล้วนี่
00:20:23เราไปฉีดกลูตาจะช่วยทำให้ตับเราดีขึ้นไหม
00:20:26ต้องบอกว่าอย่างนี้ค่ะ ในกรณีของกลูตานี่
00:20:28ถ้าตับไม่ได้มีปัญหาอะไร ฉีดไปนี่ เดี๋ยวสักพักมันก็หมดฤทธิ์เนอะ
00:20:32ที่อันตรายมากที่สุดก็คือ เรากลัวภาวะที่เราเรียกว่าแพ้กลูตา
00:20:36มันอาจจะทำให้เกิด Anaphylaxis ที่หายใจไม่ทัน
00:20:40หรือว่าอาจจะทำให้ความดันเลือดตกลง แล้วอาจจะเสียชีวิตได้เลย
00:20:44เพราะฉะนั้น ถ้าไม่จำเป็น ก็ไม่ต้อง
00:20:46ถ้าจะเอาพวกนี้ เอาจากไหน
00:20:48จริง ๆ จากการกินค่ะ
00:20:50นอกเหนือจากเราจะได้สารพวกนี้ ได้แอนติออกซิแดนท์ ได้ไฟเบอร์
00:20:53อันนี้จะช่วยในเรื่องของการทำงานของลำไส้ เรื่องของการทำงานแบคทีเรีย
00:20:58แล้วก็ยังช่วยส่งผลดีกับตับในภาพรวมได้อีก
00:21:01เพราะฉะนั้นเราเปลี่ยนจากของพวกนี้ ที่เราจะต้องจ่ายตังค์แพง ๆ
00:21:05เป็นเรื่องอาหารที่ดี หรือว่าให้ได้รับสารอาหารที่ใกล้เคียงกัน
00:21:08อันนี้น่าจะดีกว่า
00:21:10อันสุดท้ายจะชอบมีคนพูดถึงเรื่องของสมุนไพร
00:21:13ต้องบอกอย่างนี้นะคะ
00:21:14สมุนไพรนี่ โดยทั่วไป เขาใช้หลักการคล้าย ๆ กันเลยก็คือว่า
00:21:19สารออกฤทธิ์ที่อยู่ในสมุนไพรนี่
00:21:21เราไปศึกษาอยู่ในสัตว์ทดลอง หรือว่าอยู่ในหลอดทดลอง
00:21:24แล้วบอกว่ามีคุณสมบัติ ไม่ว่าจะเป็นแอนติออกซิแดนท์
00:21:28หรือว่าจะมีคุณสมบัติในแง่ของการลดการอักเสบ
00:21:31อย่างไรก็ตาม เราไม่รู้โดสที่เหมาะสม ที่แน่ชัดสำหรับการใช้ในคน
00:21:37ข้อมูลอันหนึ่งก็คือว่า
00:21:39สมุนไพรในโดสต่ำ ๆ อาจจะไม่ได้ประโยชน์
00:21:41สมุนไพรในโดสตรงกลางหรือโดสที่เหมาะสม
00:21:44อันนี้จะช่วยลดเรื่องของการอักเสบ ช่วยทำให้ตับดีขึ้น
00:21:47แต่ถ้ามันมากเกินไป อันนี้มันอาจจะทำร้ายตับ
00:21:50คำถามคือ โดสที่เหมาะสมอยู่ตรงไหน
00:21:52อันนี้ค่ะ มันยังไม่มีข้อมูลที่ทำในคน มากสักเท่าไหร่นัก
00:21:57เพราะฉะนั้นยังไม่ได้มีคำแนะนำ ในเรื่องของการใช้สมุนไพร
00:22:02ที่เป็นแคปซูล เป็นเม็ด เพื่อจะช่วยบำรุงรักษาตับ
00:22:05แต่ถ้าเรารู้ว่าสมุนไพรนี้มีสารตัวนี้
00:22:09แล้วเราไปเอามาใช้ในเรื่องของการประกอบอาหาร
00:22:12ใช้ในสัดส่วนที่เรากินตามปกติ
00:22:14อันนี้มันจะไม่เกิดภาวะเป็นพิษแน่นอน
00:22:17แล้วเราก็จะได้รับสารอาหาร
00:22:18หรือว่าได้รับสารตัวที่มันช่วย ในเรื่องของสุขภาพด้วย
00:22:22เพราะฉะนั้นในส่วนของสมุนไพร ถ้ามันมีข้อมูลว่ามันช่วย
00:22:25แนะนำว่า เอามาใช้ในการที่จะเป็นส่วนหนึ่ง ของการประกอบอาหาร อันนี้น่าจะดีกว่า
00:22:31ไม่เพียงแค่นั้น บางทีเวลาที่เขาเอามาใส่แคปซูลให้เรา
00:22:34หลายครั้งหลายทีนี่
00:22:36เราไม่รู้เลยว่ามันจะมีสารปนเปื้อน หรือสารอะไรอย่างอื่นหรือเปล่า
00:22:40แล้วมันจะยิ่งทำให้เรา หรือตับเราทำงานหนักขึ้น
00:22:45เพราะฉะนั้นถ้าสมมุติว่าเราอยากจะเซฟตับ
00:22:47แค่เราไม่ต้องใส่อะไร ที่ทำให้ตับเราทำงานหนักขึ้น