โรคสมาธิสั้นเกิดจากอะไรในสมอง

กลไกยาสมาธิสั้นกลุ่ม Stimulant

จากช่อง : หมอเปรมใส่ไข่


ดูคำบรรยาย / View Transcript

00:00:0000:00:02 กลไกของยาสมาธิสั้นกลุ่ม stimulant นะ

00:00:0200:00:05 ครับเวลาเป็นโรคสมาธิสั้นเราจะมีการให้ยา

00:00:0500:00:07 ที่กระตุ้นสมาธิเป็นกลุ่มสินะครับตัว

00:00:0700:00:11 เมลฟateแล้วมันออกฤทธิ์ยังไงนะครับก็ต้อง

00:00:1100:00:14 เข้าใจกลไกการเกิดโรคของโรคสมาธิสั้นก่อน

00:00:1400:00:16 นะครับอ่าต้องเข้าใจคนนี้คนปกติก่อนนะ

00:00:1600:00:19 ครับคนปกติจะมีการหลั่งสารอย่างเช่น

00:00:1900:00:23 โดปามีนกับnopinฟinเป็นปกติในสมองส่วน

00:00:2300:00:26 หน้านะครับการหลั่งเป็นปกติเป็นยังไงมัน

00:00:2600:00:28 จะมีลักษณะของ tonic firing อย่างที่

00:00:2800:00:31 ขึ้นรูปให้มันจะค่อยๆหลังเป็นจังหวะเป็น

00:00:3100:00:33 จังหวะเป็นจังหวะนะครับแล้วเวลาสมมุติเรา

00:00:3300:00:35 ไปทำอะไรที่มันรู้สึก reinforcement

00:00:3500:00:37 เนี่ยจะรู้สึกว่าเราอยากทำอันนี้อีก

00:00:3700:00:40 ต้องการทำอันนี้อีกนะครับมันก็จะมีการ

00:00:4000:00:42 หลั่งลักษณะเป็น basic firing ของ

00:00:4200:00:44 โดปามีนทำให้เรามีความอยากที่จะทำอะไรบาง

00:00:4400:00:46 อย่างเพิ่มขึ้นนะครับอย่างเช่นคนแบบติดยา

00:00:4600:00:49 เสพติดมันก็จะอยากเล่นยามากขึ้นอะไรเงี้ย

00:00:4900:00:52 นะครับอันนี้คือในคนปกตินะครับแต่ทีเนี้ย

00:00:5200:00:54 ถ้าเป็นในคนที่เป็นโรคสมาร์ทิจะเป็นยังไง

00:00:5400:00:57 ก็คือตัวโดปามีนกับนพฟินในสมองส่วนหน้า

00:00:5700:01:00 เนี่ยมันทำงานได้น้อยลงคือจำนวนฮอร์โมน

00:01:0000:01:03 มันน้อยลงในปมประสาทนะครับทำให้เกิดอะไร

00:01:0300:01:07 ขึ้นนะทำให้เกิดอาการคล้ายๆเราเลือกโฟกัส

00:01:0700:01:09 ได้ไม่ค่อยดีแล้วเลือกไปโฟกัสปั๊บเราไม่

00:01:0900:01:12 สามารถคงโฟกัสได้นานพอนะครับแล้วก็มี

00:01:1200:01:16 ปัญหาเรื่องของการอ่าแก้ปัญหาในชีวิตนะ

00:01:1600:01:19 ครับการหุ่นหันพัดแล่นนะครับแล้วก็การ

00:01:1900:01:21 อยู่ไม่นิ่งนะครับนี่คืออาการของโรค

00:01:2100:01:24 สมาร์ทิัเนาะทีนี้เวลาที่สมาร์ทิัไปเจอ

00:01:2400:01:27 ความเครียดเยอะๆปรากฏว่าโดปามีนกับนพฟิน

00:01:2700:01:29 มันหลังมากเกินปกติสติหลังมามากๆมันก็ทำ

00:01:3000:01:32 ให้มีปัญหาเรื่องของสมาธิมันเช่นกันมากๆ

00:01:3200:01:35 มันก็กังวลเยอะมากๆแล้วมีปัญหาการใช้เสพ

00:01:3500:01:37 ติดได้สูงนะครับอันนี้เป็น deficit หรือ

00:01:3700:01:40 ความผิดปกติในโรคสมาธิสั้นก็คือว่าในช่วง

00:01:4000:01:44 ปกติโดปามีนกับนอฟฟินมันหนั่งน้อยเกินไป

00:01:4400:01:46 แต่ในช่วงที่เครียดมันหลังเยอะเกินไปมัน

00:01:4600:01:49 เลยไม่ค่อยสมดุลกันนะครับทีนี้ตัวยามันจะ

00:01:4900:01:52 ไปทำอะไรนะครับตัวยาฟidateนะเป็นยากลุ่ม

00:01:5200:01:55 สารกระตุ้นคือ stimulance นะครับมันจะไป

00:01:5500:01:57 stimulant คือ stimulate การทำงานของ

00:01:5700:02:01 สมองส่วนหน้าผ่านการยับยั้งการดูดกลับของ

00:02:0100:02:05 นอพฟินกับโดปามีนก็คือไปเพิ่มนพฟินกับ

00:02:0500:02:08 โดปามีนที่อยู่ในปมประสาทที่มันเป็นการ

00:02:0800:02:10 เชื่อมต่อระหว่างเซลล์ประสาทแล้วก็จะมี

00:02:1000:02:13 การbalanceซระหว่างสารสืบประสาทนวฟินกับ

00:02:1300:02:15 โดปามีนที่ดีขึ้นมากกว่าเดิมก็จะช่วย

00:02:1500:02:18 เรื่องของสมาธิความจำได้นะครับซึ่งตัว

00:02:1800:02:20 metal finidate มันก็จะมีการออกฤทธิ์

00:02:2000:02:22 หลายๆรูปแบบนะครับมีตั้งแต่ออกฤทธิ์ 4

00:02:2200:02:25 ชมงนะครับก็จะเป็นตัว metal fidate

00:02:2500:02:27 ธรรมดาเป็น metal fate long acting ก็

00:02:2700:02:30 จะออกประมาณ 8 ชม.แล้วก็เป็น Metal

00:02:3000:02:33 Fidate ที่ออกนาน 12 ชม.นะครับเวลากินก็

00:02:3300:02:36 จะเลือกกินที่มัน match กับไลฟ์สไตลของ

00:02:3600:02:39 คุณนะครับอย่างเช่นสมมุติถ้าเราอยากได้

00:02:3900:02:42 ใช้สมาธิอ่าเป็น 2 ช่วงนะครับเราจะกิน

00:02:4200:02:44 เป็นเช้ากับบ่ายอย่าเงี้ยอาจจะกินเป็น

00:02:4500:02:46 metal fidate long acting อย่างเดียว

00:02:4600:02:49 ก็ได้หรือเป็น metal fidate ช่วงเช้า

00:02:4900:02:51 แล้วก็หลังอาหารเที่ยงก็ได้นะครับโดยตัว

00:02:5100:02:53 ยาเนี่ยต้องกินหลังอาหารนะครับเพราะว่า

00:02:5300:02:55 ตัวยาเนี่ยถ้ากินตอนท้องว่างมันจะดูดซึม

00:02:5500:02:58 เร็วกว่าปกติมันจะอยู่ได้ไม่นานพอนะครับ

00:02:5800:03:01 แล้วก็อ่าตัวยามันกินแล้วมันจะกดความอยาก

00:03:0100:03:04 อาหารนะครับแล้วก็มีอาการใจสั่นได้มี

00:03:0400:03:06 ปัญหานอนไม่หลับได้เพราะฉะนั้นห้ามกิน

00:03:0600:03:10 หลังสัก 14:00 น.ก็ควรจะไม่ให้กินนะครับ

00:03:1000:03:12 แล้วก็ตัวยาหลักๆมันก็จะมีการเถียงกันว่า

00:03:1200:03:15 มันจะดื้อยาหรือเปล่านะครับดื้อยาคืออะไร

00:03:1500:03:17 ก็คือว่าสมมุติคุณกินต่อเนื่องทุกวัน

00:03:1700:03:20 เรื่อยๆถึงจุดนึงมันจะต้องเพิ่มขนาดโดส

00:03:2000:03:22 หรือเปล่าเพื่อให้ได้สมาธิโฟกัสที่ดีเท่า

00:03:2200:03:25 เดิมนะครับอ่ายังถกเถียงกันอยู่ส่วนตัว

00:03:2500:03:27 ค่อนข้างเชื่อไปในทางว่ามันอาจจะดื้อยานะ

00:03:2700:03:30 ครับก็จะให้คนไข้มี drug holiday ก็คือ

00:03:3000:03:32 ควรจะเว้นการกินอย่างน้อย 1-2 วันต่อ

00:03:3200:03:35 สัปดาห์เมื่อให้เพื่อไม่ให้มันดื้อยานะ

00:03:3500:03:36 ครับแต่อันเนี้ยมันแล้วแต่ความเห็นของ

00:03:3600:03:37 แพทย์แต่ละ

00:03:3700:03:40 ในแง่ของหักดักฮอลidย์อ้อแล้วก็ลืมบอกว่า

00:03:4000:03:43 มันไม่ควรกินคู่กับเครื่องดื่มคาเฟอีนะ

00:03:4300:03:45 เพราะจะทำให้มีอาการใจสารร่วมด้วยได้นะ

00:03:4600:03:49 ครับอันนี้คือแง่ของการใช้ยาตัว sulance

00:03:4900:03:52 ของโรคสมาธิสั้นใช่มั้ยจริงๆจะมียากลุ่ม

00:03:5200:03:54 ยา non stimulance ร่วมด้วยนะครับคือยา

00:03:5400:03:57 blูโปไพอนะเพึ่งซึ่งเคยทำคลิปไว้แล้วลอง

00:03:5700:04:00 เดี๋ยวขึ้นไว้ให้นะครับแล้วก็โดยหลักการ

00:04:0000:04:04 นะครับเวลาใช้ยากับจริงๆการรักษา smarton

00:04:0400:04:06 มันจะมีการรักษาแบบไม่ใช้ยา

00:04:0600:04:09 เราเรียกว่าการทำบำบัดความคิดและพฤติกรรม

00:04:0900:04:12 สำหรับโรคสมาธิสั้นคือ CBT for ADHD

00:04:1200:04:15 จริงๆผลมันใกล้เคียงกันนะครับเพียงแต่ว่า

00:04:1500:04:19 การใช้บำบัดเนี่ยผลเนี่ยมันจะยาวกว่ายั่ง

00:04:1900:04:23 ยืนกว่าการใช้ยาผลยาวนานได้ถึง 2 ปีเลยนะ

00:04:2300:04:25 ครับการบำบัดในโรคสมาริหลักการของมันก็

00:04:2600:04:28 คือว่าอ่าจริงๆเราต้องทำคู่ไปทั้งคู่เลย

00:04:2800:04:30 นะครับทั้งการใช้ยากับไม่ใช้ยาในบางคนอาจ

00:04:3000:04:33 จะไม่ต้องกินยาก็ได้แค่ในแง่ของการไม่ใช้

00:04:3300:04:37 ยาก็พอนะครับเราจะทำ system คือระบบของ

00:04:3700:04:41 ชีวิตที่ครอบอ่าปัญหาที่คนไข้มีอย่างเช่น

00:04:4100:04:46 คนไข้มีปัญหาสมาธิจดจ่อไม่ได้และมักจะแบบ

00:04:4600:04:48 บางทีถ้ามันมีสิ่งกระตุ้นมากเกินไปก็จะ

00:04:4800:04:51 อ่าโฟกัสไม่ได้สิ่งกระตุ้นน้อยไปก็จะคิด

00:04:5100:04:53 วนๆกับตัวเองคิดเยอะกับตัวเองกระตุ้นตัว

00:04:5300:04:55 เองอยู่ไม่นิ่งนะครับเราทำให้มีสิ่ง

00:04:5500:04:57 กระตุ้นเพียงพอเหมาะอย่างเช่นการใช้ white

00:04:5700:04:59 noอยมันช่วยทำให้อาจจะทำให้โฟกัสได้ดี

00:05:0000:05:01 ขึ้นหรือเปิด background noอยส์อะไรบาง

00:05:0100:05:03 อย่างเวลาเราอ่านหนังสืออาจจะทำให้เรา

00:05:0300:05:06 โฟกัสได้ดีขึ้นนะครับแล้วก็อย่างอื่น

00:05:0600:05:08 อย่างเช่นเราเป็นคนไม่ค่อยมี organization

00:05:0800:05:10 ในชีวิต prioritization ไม่ก็ได้เราเอา

00:05:1000:05:12 system อื่นมาครอบอย่างเช่นการทำ to do

00:05:1200:05:15 list การทำ Time Management การจัด

00:05:1500:05:19 ตารางเวลาการจัดงานที่ทำเป็นลักษณะ urgent

00:05:1900:05:21 non urgent important not important

00:05:2100:05:23 นะเดี๋ยวขึ้นตารางให้นะครับหรือมันก็จะมี

00:05:2300:05:25 แอปพลิเคชัสำหรับคนที่เป็นโรคสมาธิสั้น

00:05:2500:05:28 เลยนะครับก็ลองศึกษากันดูได้นะครับใคร

00:05:2800:05:30 เป็นโรคสมาธิสั้นใช้แอปอะไรแล้วเวิร์คก็

00:05:3000:05:32 ลองคอมเมนต์แชร์กันได้นะเดี๋ยวผมจะได้ลอง

00:05:3200:05:34 ไปศึกษาดูส่วนตัวยังไม่เคยศึกษาเรื่องของ

00:05:3400:05:35 แอปลิเค

00:05:3500:05:38 ในคนที่เป็นโรคสมาธิสั้นนะครับอื่นๆก็จะ

00:05:3800:05:40 มีพวกปัญหาอย่างเช่นปัญหาควบคุมอารมณ์

00:05:4000:05:41 แล้วก็สอนโค้ดไข้จัดการอารมณ์ควบคุม

00:05:4100:05:45 อารมณ์ใช่มั้ยครับมีปัญหาเรื่องเอ่อไม่มี

00:05:4500:05:48 สมาธิบางทีใช้การนั่งสมาธิก็ช่วยได้นะ

00:05:4800:05:52 ครับเป็นมีคนแบบเป็นแบบชอบทำอะไรไม่เป็น

00:05:5200:05:54 รูทีนอะไรเงี้ยการทำอะไรเป็นรูทีนก็จะ

00:05:5400:05:57 ช่วยในแง่ของโรคสมาธิสั้นได้เพราะว่าสมอง

00:05:5700:05:59 ส่วนที่ยังปกติในโรคสมาธิสั้นก็จะเป็น

00:05:5900:06:02 สมองส่วนกิจวัตรประจำวันเช่นตื่นเข้านอน

00:06:0200:06:05 กินข้าวเวลาเดิมออกกำลังกายกายเวลาเดิมก็

00:06:0500:06:08 จะช่วยทำให้สมาธิสั้นดีขึ้นได้นะครับนอก

00:06:0800:06:09 จากนั้นก็เป็นออกกำลังกายที่ผมบอกไว้ว่า

00:06:0900:06:12 มันช่วยเรื่องโรคสมาธิสั้นได้เช่นกันนะ

00:06:1200:06:15 ครับอื่นๆก็จะมีพวกการปรับอาหารเช่นการ

00:06:1500:06:17 กินอาหารที่มันHealthตี้กินอาหารที่มันลด

00:06:1700:06:20 อาหารแปรรูปกินอาหารน้ำตาลสูงให้น้อย

00:06:2000:06:23 หน่อยก็จะทำให้อาการสมาธิสั้นดีขึ้นได้นะ

00:06:2300:06:26 ครับอื่นๆก็เป็นพวกอาหารเสริมซึ่งอ่าต้อง

00:06:2600:06:28 ลองศึกษากันเองนะครับอันนี้ไม่ค่อยแน่ใจ

00:06:2800:06:30 เหมือนกันนะครับก็น่าจะประมาณนี้ครับ

00:06:3000:06:32 สำหรับ

00:06:3200:06:35 ยาในโรคพวกสมาร์ทิันะครับพูดถึงหลาย

00:06:3500:06:38 เรื่องเลยเพราะผมคิดว่าการไม่ใช้ยาเนี่ย

00:06:3800:06:42 สำคัญพอๆกับการใช้ยาเลยถ้าคุณสร้างระบบ

00:06:4200:06:46 system มาครอบอ่าอาการที่เป็นได้ดีเนี่ย

00:06:4600:06:49 การใช้ยาจะลดลำดับความสำคัญลงไปนะครับ

00:06:4900:06:52 เพราะว่าปกติยาในสมาประเทศไทยเนี่ยยาโรค

00:06:5200:06:56 สมาร์ซับางทีชอบขาตลาดนะครับ