- คำถาม:
- วิธีป้องกันแผลเป็นหลังผ่าตัดมีอะไรบ้าง?
- คำตอบ:
- การป้องกันแผลเป็นหลังผ่าตัดควรเตรียมตัวก่อน เช่น หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่และดื่มสุรา ควบคุมโรคเบาหวานให้ดี ดูแลความสะอาดผิวหนังก่อนผ่าตัด ใช้วัสดุปิดแผลที่กันน้ำ และหลังผ่าตัดควรเคลื่อนไหวเร็วเพื่อกระตุ้นการไหลเวียนของเลือด หลีกเลี่ยงการยืดตัวหรือกดทับแผลที่มีแรงดึงสูง
หลังผ่าคลอด-ผ่าตัด ห้ามกินไข่จะทำให้เป็นแผลเป็น จริงหรือไม่?
จากช่อง:MCOT News FM 100.5
คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:16:12ครับ
00:17:14ก็คือการเตรียมตัวนะครับก่อนจากการผ่าตัด
00:17:18เนี่ยนะครับนะก็คือ
00:17:20ควรจะปรึกษาคุณหมอแล้วก็ให้ประวัติเกี่ยว
00:17:22กับโรคที่เกี่ยวข้องต่างๆนะครับไม่ว่าจะ
00:17:25เป็นลักษณะการผ่าเคยผ่าตัดในอดีตนะครับ
00:17:28โชว์ให้คุณหมอดูว่าลักษณะแผลเดิมที่เรา
00:17:30เคยเป็นยังไงมันเป็นแผลเป็นมากน้อยแค่ไหน
00:17:32นะครับตรงนี้จะทำให้คุณหมอพอโยงได้ว่าแผล
00:17:35เป็นตรงนี้ที่เขาเคยเกิดอยากรู้ว่าเราเคย
00:17:37เราเคยเกิดมาในอดีตเนี่ยมันเป็นแผลที่
00:17:40โอเคเป็นแผลเป็นเพราะว่าแนวแผลมันดันฝืน
00:17:43กับรอยย่นของผิวหนังอันนั้นก็เป็นเรื่อง
00:17:46ที่เข้าใจได้หรือว่าเอ๊ะมันเกิดจากการที่
00:17:48ไอ้แผนเนี่ยมันเป็นแผลลูกนิ่งแล้วเราเข้า
00:17:51ใจได้หรือว่าเกิดแผลเป็นเพราะว่าบริเวณ
00:17:53นั้นเป็นบริเวณที่มีแรงตึงผิวสูงอันนั้น
00:17:55เข้าใจได้นะครับแต่ถ้าคุณหมอดูแล้วเอ๊ะ
00:17:58แถวเป็นเก่าของเรามันก็ตรงตามแนวย่นของ
00:18:00ผิวหนังแล้วก็ดูแล้วไม่น่ามีแรงตึงผิวสูง
00:18:03แต่ก็ยังเกิดแผลเป็นอันนี้แหละครับที่คุณ
00:18:06หมอจับพึงระวังไว้เลยว่าเอถ้าอย่างเงี้ย
00:18:08คนให้คนเนี้ยเมื่อจะเย็บแผลเขาเนี่ยคน
00:18:10เนี้ยอาจจะมีโอกาสเกิดแผลเป็นได้สูงกรรม
00:18:13พันธุ์จากลักษณะผิวหนังของเขาเองเพราะ
00:18:15ฉะนั้นคุณหมอก็จะได้มีการเตรียมการว่า
00:18:17เดี๋ยวถ้าเย็บผิดแผลเนี่ยจะต้องเย็บให้
00:18:19ถี่ขึ้นกว่าปกติ
00:18:21อันนี้มันก็จะเป็นวิธีคิดอันนึงนะครับอัน
00:18:24ที่ 2 เนี่ยนะครับนะ
00:18:26ก่อนการผ่าตัดเนี่ยนะครับควรจะ
00:18:29ให้ประวัติเรื่องการใช้ยาต่างๆอย่างยาที่
00:18:32จะมีผลต่อยาที่มีผลต่อการแข็งตัวของเลือด
00:18:35นะครับพวกนี้เช่นพวกเราทานยาแก้ปวดทาง
00:18:38แอสไพรินทางยาอะไรต่างๆที่ทำให้เลือดแข็ง
00:18:41ตัวไม่ดีอย่างบางทีเราก็ไม่รู้นะครับเช่น
00:18:43เราทานพวกเอ่อน้ำมันปลาอะไรอย่างเงี้ยพวก
00:18:46นี้ก็มีพวกเอ่อกฎไขมันที่มันมีผลต่อการ
00:18:49แข็งตัวของเลือดได้ด้วยพวกนี้เราจะต้องงด
00:18:51ก่อนการผ่าตัดอย่างน้อย 7 วันขึ้นไปนะ
00:18:54ครับแล้วก็โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าเป็นคนที่
00:18:56บริโภคพวกสมุนไพรต่างๆครับบางทีเราเรานึก
00:19:00ถึงแต่ยาใช่ป่ะเวลาคุณหมอถามแต่ว่าพอเรา
00:19:03พูดถึงวิตามินอะไรต่างๆเนี่ยเรานึกได้แต่
00:19:05ว่าพวกสมุนไพรต่างๆเนี่ยเราลืมแบบว่าเรา
00:19:08ใช้อยู่อันนี้ก็ต้องระมัดระวังเพราะว่า
00:19:10เอ่อถ้าเราไม่รู้ว่าส่วนประกอบมันมีอะไร
00:19:12บ้างเนี่ยนะครับก็ควรจะนำไอ้บรรจุภัณฑ์
00:19:15ของมันหรืออะไรเงี้ยมาให้คุณหมอท่านดูว่า
00:19:17เรามีสารอะไรที่มีผลต่อการแข็งตัวของ
00:19:20เลือดไหมเพราะว่าถ้าแผลไหนๆเนี่ยนะครับ
00:19:22ที่หลังจากผ่าตัดไปแล้วเนี่ยมันมีเลือด
00:19:24ออกอยู่เรื่อยๆเนี่ยพอมันเลือดออกเยอะๆ
00:19:26เนี่ยมันจะเกิดการอักเสบเกิดการติดเชื้อ
00:19:28ได้ง่ายกว่าก็จะเป็นสาเหตุทำให้แผลเนี่ย
00:19:30มันไม่ติดนะครับแผลเกิดขึ้นแย่หรือว่า
00:19:33เกิดความเสี่ยงที่จะเกิดการอักเสบและเป็น
00:19:35แผลเป็นบางมาได้นะครับ
00:19:38ประการอีกอันนึงที่อยากให้เตรียมตัวก็คือ
00:19:40แพ้ต่างๆที่จะหายได้ดีนะครับนะสามารถสมาน
00:19:45ตัวได้เร็วซึ่งยิ่งสมานตัวได้เร็วเนี่ย
00:19:47แผลนั้นก็จะเกิดแผลเป็นได้น้อยนะครับแพ้
00:19:50เหล่านี้ควรจะเป็นแผลที่มีการไหลเวียนของ
00:19:52เลือดดีมีเลือดมาเลี้ยงดีนะครับอ่าอย่าง
00:19:56ยกตัวอย่างสังเกตง่ายๆครับถ้าเราเป็นแผล
00:19:59บริเวณผิวหนังสีน้ำตาลเนี่ยนะครับอย่าง
00:20:02เช่นแผลบนผิวหนังที่เราเห็นภายนอกแผลบน
00:20:04หน้าท้องอะไรต่างๆเหล่าเนี้ยมันจะมีโอกาส
00:20:06เกิดแผลที่ถ้าบางทีถ้าเราไม่เย็บไม่ดูแล
00:20:08อะไรมันเนี่ยนะครับมันมีโอกาสแบบที่แผลจะ
00:20:10ไม่ติดหรือแผนติดเชื้อได้สูงเพราะให้มัน
00:20:13สัมผัสอยู่ภายนอกนะครับแล้วก็บริเวณที่
00:20:15เป็นผิวหนังสีน้ำตาลเนี่ยมันมีเส้นเลือด
00:20:18ที่มาเลี้ยงน้อยกว่าบริเวณอื่นที่เป็นผิว
00:20:21หนังสีแดงๆอย่างยกตัวอย่างสมมุติแผลใน
00:20:23เยื่อบุปากในกระทุ้งแก้มของเราเนี่ยนะ
00:20:25ครับนะริมฝีปากเราเนี่ยเราไปกัดปากเป็น
00:20:28แผลนะครับไม่ต้องเย็บแผลไม่ต้องอะไรเนี่ย
00:20:30แผลมันก็ค่อนข้างจะหายได้เร็วกว่าอย่าง
00:20:33หรืออย่างสมมุติเราเทียบง่ายๆเลยแผลของ
00:20:35การผ่าตัดคลอดบุตรเนี่ยเราลงแผลบริเวณ
00:20:37หน้าท้องที่เป็นผิวหนังสีน้ำตาลใช่ไหม
00:20:39ครับแต่ว่าแผลที่เราคลอดบุตรทางช่องคลอด
00:20:42ที่คลอดตรงสี่แยกคุณหมอตัดสีแบบว่าอัน
00:20:45นั้นเราตัดตรงบริเวณที่เป็นช่องคลอดเรา
00:20:47ที่เป็นสีชมพูๆนะครับแผลบริเวณที่เราเห็น
00:20:50มันเอ่อเนื้อเยื่อเห็นเป็นสีชมพูๆเช่น
00:20:53บริเวณฝีปากช่องปากหรือว่าเอ่อช่องคลอด
00:20:56ของเราเนี่ยที่เราเห็นเป็นชมพูเพราะว่า
00:20:58พื้นที่นั้นมันมีเลือดมาเลี้ยงเยอะครับมี
00:21:00เส้นเลือดฝอยอยู่ข้างใต้ทำให้เราเห็นเป็น
00:21:02สีแดงๆสมมุติเพราะฉะนั้นแผลแถวเนี้ยมันจะ
00:21:05หายเร็วกว่ามีโอกาสติดเชื้อน้อยกว่านะ
00:21:08ครับเพราะฉะนั้นเอ่อ
00:21:10ถ้าเราเป็นคนที่อันนี้พูดถึงการเตรียมตัว
00:21:14คือถ้าเราเป็นคนที่สูบบุหรี่อันนี้ครับ
00:21:17เรารู้อยู่แล้วว่าบุหรี่เนี่ยจะมีผลต่อ
00:21:20การแข็งตัวของเลือดและมีผลต่อการไหลเวียน
00:21:22ของเลือดนะครับเพราะฉะนั้นเนี่ยถ้าสูบ
00:21:25บุหรี่เนี่ยต้องงดสูบบุหรี่นะก่อนผ่าตัด
00:21:27อย่างน้อยๆประมาณสัก 2 สัปดาห์ขึ้นไปนะ
00:21:29ครับเพื่อป้องกันภาวะที่เนื้อเยื่อบริเวณ
00:21:32แผลเนี่ยจะขาดเลือดมาเลี้ยงทำให้เกิด
00:21:34เนื้อเยื่อตายแล้วก็เกิดการอักเสบหรือ
00:21:36เป็นแผลเป็นได้นะครับอันนี้ต้องดูแลแล้ว
00:21:40ก็ถ้าพูดถึงบุหรี่แล้วตุลาคมก็เหมือนกัน
00:21:42ครับหลีกเลี่ยงการดื่มสุราอย่างน้อยๆ
00:21:44เนี่ยภายในอายุ 24 ชั่วโมงก่อนผ่าตัดนะ
00:21:47ครับอันนี้ก็สำคัญนะครับแล้วก็เอ่อการดู
00:21:52แลรักษาความสะอาดผิวหนังอันนี้ก็มีความ
00:21:54สำคัญนะครับนะก่อนจะผ่าตัดคืนก่อนจะผ่า
00:21:57ตัดเนี่ยควรจะอาบน้ำชำระร่างกายสระผมให้
00:22:00สะอาดนะครับนะแล้วก็หลีกเลี่ยงการใช้
00:22:02เครื่องสำอางที่มันไปเป็นเหมือนกับไปทำ
00:22:05ให้เกิดแบบเหมือนกับสารเคมีที่อยู่บนผิว
00:22:07หนังอีกนะครับนะเพราะฉะนั้นเมื่อผิวหนัง
00:22:10เราสะอาดเนี่ยเมื่อผ่าตัดเกิดมันก็ลด
00:22:13โอกาสที่จะติดเชื้ออะไรต่างๆได้
00:22:15อันนี้ก็เป็นการเตรียมตัวทั่วๆไปนะครับนะ
00:22:19ก่อนที่เราจะผ่าตัดนะครับก็คือดูแลให้ให้
00:22:22มันเหมือนกับมีเลือดไหลเวียนดีอันนึง
00:22:25อย่างที่เราบอกว่าทำไมต้องแจ้งคุณหมอต้อง
00:22:27โรคประจำตัวเพราะโลกที่เราเป็นกันอยู่
00:22:29เช่นเบาหวานเนี่ยนะครับเบาหวานเนี่ยจะทำ
00:22:31ให้การไหลเวียนของเส้นเลือดเนี่ยไม่ดีเรา
00:22:34จะเห็นว่าคนเป็นเบาหวานเนี่ยเวลาเป็นแผล
00:22:36เนี่ยถ้าเป็นแผลตามปลายมือปลายเท้าเนี่ย
00:22:38ต้องดูแลตัวเองให้ดีเลยเพราะว่าไม่งั้น
00:22:40แผลนึงเส้นเลือดไปเลี้ยงไม่ดีเนี่ยมี
00:22:42โอกาสที่แผลจะไม่หายอย่างบางคนเป็นเบา
00:22:44หวานเป็นแผลที่เท้าเนี่ยนะครับอ่าดูแล
00:22:46รักษาทางแผงก็ไม่หายจะติดเชื้อก็ต้องค่อย
00:22:49ๆปรับบางทีก็ต้องโดนตัดนิ้วเท้าตัดราง
00:22:51ขึ้นมาที่ขาตัดอะไรขึ้นมาเรื่อยๆอันนี้ก็
00:22:54เป็นตัวอย่างเป็นของการที่ถ้ามีเลือดไหล
00:22:56เวียนไม่ดีเนี่ยมันจะเกิดผลเสียต่อแผลนะ
00:22:59ครับเพราะฉะนั้นโรคเบาหวานแล้วก็ต้องถูก
00:23:01ควบคุมให้ดีก่อนจะผ่าตัดนะครับคราวนี้อ่า
00:23:05ถ้าเกิดสมมุติว่าโอเคก่อนผ่าตัดเราดูแล
00:23:08เวลาผ่านเสร็จแล้วอ่าหลังจากนั้นเนี่ยเรา
00:23:11จะป้องกันยังไงได้บ้างนะครับนะหลังจากผ่า
00:23:14ตัดเนี่ยนะครับก็หลักการเดียวกันครับแผล
00:23:17ที่ดีเนี่ยนะครับจะต้องมีเลือดมาไหลเวียน
00:23:19ดีนะครับนะครับแล้วก็ไม่มีการติดเชื้อ
00:23:21เพราะฉะนั้นเราต้องดูแลแผลเราเองไม่ให้
00:23:24เปลี่ยนชื่อนะครับเดี๋ยวนี้ปัจจุบันวัสดุ
00:23:27ปิดแผลถ้าเป็นสมัยก่อนเนี่ยเราปิดแผลแบบ
00:23:30ไม่กันน้ำเวลาผมกลับไปบ้านในอาบน้ำไม่ได้
00:23:33เลยเพราะว่าถ้ามีน้ำเป็นปนเปื้อนกับแผล
00:23:35เนี่ยมันจะเปียกชื้นทำให้แผลติดเชื้อได้
00:23:37ง่ายแล้วก็การหายของแผลก็จะไม่ดีเกิดเป็น
00:23:40ได้ง่ายนะครับปัจจุบันนี้เรามีเป็นวัสดุ
00:23:43กันน้ำนะครับปิดแผลไปทีเดียวเนี่ยไม่ต้อง
00:23:46ไม่ต้องมาเปิดทำความสะอาดแผลอะไรอีกเลยจน
00:23:48กระทั่งบางที่คุณหมอนัดมา 7 วันมาเปิดแผล
00:23:50ทีเดียวเลยนะครับเวลาอยู่ที่บ้านเนี่ยก็
00:23:53ต้องดูแลวัสดุที่ปิดแผลนี้ให้ดีเหมือนกัน
00:23:56นะครับสมมุติเราอาบน้ำเนี่ยแน่นอนเหมือน
00:23:58กันน้ำแต่ว่ามันก็ไม่กันน้ำมากจนขนาดถ้า
00:24:01มันถ้าแผลมันเปียกโชกนะครับเพราะฉะนั้นก็
00:24:04อาบน้ำเสร็จก็ต้องหมั่นแบบรีบทำความสะอาด
00:24:06บริเวณผิวหนังรอบๆนี้ซับให้แห้งก่อน
00:24:09บริเวณอื่นนะครับเพื่อลดโอกาสที่ไอ้
00:24:11พลาสเตอร์ที่มันจะเปิดเผยอแล้วก็ทำให้น้ำ
00:24:14หรืออะไรต่างๆเข้าไปข้างในได้ซึ่งก็หมาย
00:24:17ถึงว่ามันก็จะนำเชื้อโรคต่างๆเข้าไปด้วย
00:24:19ถ้ามันอับชื้นนะครับอันต่อมาเนี่ยนะครับ
00:24:22เราอาจจะได้ยินว่าหลังผ่าตัดเนี่ยคุณหมอ
00:24:26มักจะแนะนำให้คนไข้เนี่ยเคลื่อนไหวตัว
00:24:28เร็วๆนะครับไม่ใช่เจ็บแผลนอนซมอยู่บน
00:24:32เตียงอะไรเงี้ยนะครับอันนึงที่เราพูดกัน
00:24:34อยู่บ่อยๆก็คือล้างผ่าตัดโดยพวกนี้ในช่อง
00:24:37ท้องเนี่ยเช่นผ่าตัดคลอดหรือผ่าตัดเนื้อ
00:24:39งอกผ่าตัดซี๊ดอย่างที่เราบอกเนี่ยนะครับ
00:24:40ถ้าเราไม่ขยับตัวนะครับมันมีโอกาสที่อาจ
00:24:44จะเกิดพังผืดซึ่งเป็นเยื่อบางๆเนี่ยมัน
00:24:46ยึดติดอวัยวะข้างในนะครับอันนี้เราพูดถึง
00:24:49ในช่วงท้องของเราพังผืดก็เป็นลักษณะหนึ่ง
00:24:51นะครับเพราะฉะนั้นที่เรากระตุ้นให้ขยับ
00:24:53เคลื่อนไหวเร็วๆนะครับถึงจะเจ็บแผลบ้าง
00:24:55แต่อยากให้ลุกเดินให้เร็วที่สุดอยากให้
00:24:57ขยับตัวให้เร็วที่สุดตรงเนี้ยมันจะลดการ
00:24:59เกิดพังผืดได้แต่ว่าลักษณะเดียวกันเนี่ย
00:25:02นะครับถ้าเราพูดถึงที่ผิวหนังคือพูดถึงใน
00:25:05เรื่องของแผลเป็นไม่ได้พูดถึงพังผืดข้าง
00:25:07ในช่องท้องเนี่ยนะครับถ้าเป็นเนี่ยอย่าง
00:25:10ที่เราบอกเอ่อถ้าเกิดมันมีลักษณะของของ
00:25:13เลือดไหลเวียนที่ดี
00:25:14เลือดไหลเวียนที่ดีตรงนี้ก็จะช่วยให้
00:25:17บริเวณ
00:25:18บริเวณผิวหนังที่เป็นแผลเนี่ยมันมีการ
00:25:22ซ่อมแซมของผิวหนังที่ดีมันก็จะลดโอกาสการ
00:25:24เกิดแผลเป็นหรือการอักเสบได้ดังนั้นการ
00:25:27ที่เราได้เคลื่อนไหวขยับตัวนะครับแทนที่
00:25:30จะนอนอยู่นิ่งๆเราเคลื่อนไหวเนี่ยเลือด
00:25:32มันก็จะสูบฉีดไหลเวียนมาอยู่รอบๆบริเวณ
00:25:35แนวแผลนะครับเพราะฉะนั้นก็อยากกระตุ้นให้
00:25:38คนไข้ทุกท่านที่ผ่าตัดจนเขาหรือผ่าตัดใน
00:25:41ช่องท้องเนี่ยถ้าพอจะทุเลาอาการปวดได้
00:25:44เช่นโอเคมันอาจจะปวดแผลบ้างอ่ะแต่พอเราทำ
00:25:46ไงแก้ปวดแล้วมันดีขึ้นไงอยากลุกให้ขยับ
00:25:48ตัวนะครับอย่างคุณหมอพอคุณหมอท่านถอดน้ำ
00:25:51เกลือถอดสายส่วนปัสสาวะออกแล้วขยับตัวได้
00:25:53สะดวกแล้วเนี่ยอยากลุกให้กระตุ้นให้ขยับ
00:25:55ตัวให้เร็วที่สุดนะครับทั้งนี้เพื่อเพิ่ม
00:25:58การไหลเวียนของเลือดนะครับอันต่อมาเนี่ย
00:26:01นะครับสมมุติเรากลับบ้านแล้วเนี่ยนะครับ
00:26:04เราจะต้องหลีกเลี่ยงการกระทำใดๆก็ตามที่
00:26:07มันไปเพิ่มการเพิ่มแรงดึงให้แผลเยอะแล้ว
00:26:10กันอ่ะพอยกตัวอย่างง่ายๆสมมุติเราเป็นแผล
00:26:14ผ่าตัดคลอดแนวบิกินี่ใช่ไหมครับ
00:26:17สมมุติเรากลับไปบ้านเนี่ยนะครับแล้วเรา
00:26:20ก้มตัวก้มตัวเนี่ยก้มตัวลงเนี่ยมันเหมือน
00:26:24ท้องมันย่นเข้าหากันกับแนวแผลอันนี้จะไม่
00:26:28ทำให้เกิดแรงดึงนะครับแต่ถ้าเรายืดตัวถูก
00:26:31ไหมเรายืดตัวยืดตัวชูมือสูงแอ่นท้องขึ้น
00:26:34มาเนี่ยมันก็เหมือนแผลถูกยึดให้แยก
00:26:37เพราะมันเกิดกรณีที่แผลมีแรงดึงให้แยกออก
00:26:40จากกันเนี่ยร่างกายมันจะต่อสู้ด้วยการ
00:26:42พยายามเหมือนกับพยายามซ่อมแซมผิวหนังตรง
00:26:45นี้ให้มันหนาขึ้นให้มันแข็งแรงขึ้นเพื่อ
00:26:47ป้องกันแย่แน่นอนเพราะมันหนาเกินไปมันก็
00:26:50จะกลายเป็น 4 แผลเป็นเพราะฉะนั้นเวลาอยู่
00:26:53ที่บ้านเนี่ยถามว่าท่าทางใดกิจกรรมใดเรา
00:26:56ทำได้เนี่ย 1 เราทำได้เท่าที่เราไม่เจ็บ
00:26:58แต่เลือกกรุณาเลือก 5 ทางที่มันไม่ไปเกิด