- คำถาม:
- วิธีการวินิจฉัยว่าขาดธาตุเหล็กหรือไม่คืออะไร?
- คำตอบ:
- การวินิจฉัยขาดธาตุเหล็กใช้ตรวจเลือด โดยดูค่าฮีโมโกลบิน ค่า RDW (Red Cell Distribution Width) ที่สูงขึ้น และค่า MCV (Mean Corpuscular Volume) ที่ต่ำกว่า 80 ซึ่งบ่งชี้ว่าเม็ดเลือดแดงมีขนาดเล็กและหลากหลาย นอกจากนี้ยังตรวจค่าธาตุเหล็กในเลือด ไอออนเหล็ก และการจับกับโปรตีนทรานสเฟอรินเพื่อยืนยันการขาดธาตุเหล็ก
ทุกอย่างเกี่ยวกับ "ธาตุเหล็ก"
จากช่อง:Doctor Tany
คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:10:39แล้วทีนี้เราจะวินิจฉัยอย่างไรว่าเราขาด
00:10:44ธาตุเหล็กเออนะครับตรวจเลือดทั่วไปเวลา
00:10:48บอกผมว่าเป็นโลหิตจางเนี่ยมันเป็นจากการ
00:10:50ถาดธาตุเหล็กหรือเปล่าไม่แน่ใจนะครับ
00:10:53เพราะว่าหลายๆครั้งน่ะบางคนไปตรวจมาแล้ว
00:10:55บอกว่าเออเนี่ยโลหิตจางจังเลยหมอเาบอกว่า
00:10:57โลหิตจางเราจะกินยาบำรุงเลือดดีหรือเปล่า
00:10:59ผมก็บอกคนเลยก่อนนะครับว่าโลหิตจางเนี่ย
00:11:02มันมีหลายสาเหตุนะครับเราต้องรักษาให้ถูก
00:11:04สาเหตุถ้าเรารักษาผิดสาเหตุนอกจากมันไม่
00:11:07หายแล้วบางทีอาจจะอันตรายด้วยนะครับนี่
00:11:10เช่นสมมุติว่าท่านเป็นโรคทีเมียเนี่ยร่าง
00:11:13กายของท่านน่ะมันมีโลหิตจางแต่จะมีภาวะ
00:11:17โลหะชนิดหนึ่งเกินในร่างกายก็คือธาตุ
00:11:20เหล็กของเรานั่นเองถ้าท่านกินยามลมเลือด
00:11:22ที่มีธาตุเหล็กเข้าไปเสริมในคนที่เป็น
00:11:24ทาลัสซีเมียแล้วเป็นโลหิตจางนะท่านจะได้
00:11:26พิษจากธาตุเหล็กเข้าไปแล้วพิษจากธาตุเด็ก
00:11:30มันไปสะสมตามอวัยวะต่างๆทำให้อวัยวะต่างๆ
00:11:33เนี่ยทำงานไม่ได้แล้วอย่างที่เมื่อกี้ผม
00:11:35บอกไปตอนต้นไลฟต้นคลิปเก็คือไอ้ตัวเซลล์
00:11:39ภูมิกันของท่านแมคโครฟาจเนี่ยมันจะ
00:11:41เปลี่ยนร่างกันไปเป็น M1 แคราทำให้เกิด
00:11:44การอักเสบทั่วร่างกายซึ่งก็ไม่ดีถูกมั้ย
00:11:46ครับดังนั้นก่อนที่จะรักษาจะต้องรู้ว่า
00:11:49เป็นจากอะไรนะครับการตรวจเลือดตรงนี้ผมขอ
00:11:52พูดศัพท์ทางการแพทย์นิดนึงแล้วกันนะฮะเรา
00:11:55จะตรวจดูค่าฮีโมโกลบินนะครับฮีโมโกลบิน
00:11:58เนี่ยจะจะเป็นตัวบ่งบอกว่าเรามีภาวะโลหิ
00:12:01จางมากน้อยแค่ไหนนะครับในผู้ชายก็ตีซะเลย
00:12:05ว่าส่วนใหญ่จะมีรักประมาณฮีโมโกลบินเท่า
00:12:07กับ 14-1 เนี่ยผู้หญิงก็ประมาณ 13-14 อาจ
00:12:10จะบวกลบได้นิดๆหน่อยๆนะครับในคนท้องอ่าใน
00:12:14ไตรมาสแรกกับไตรมาสที่ 2 เนี่ยจะให้ได้
00:12:17ถึง 11 นะครับเอ่อในไตรมาสที่ 1 กับที่ 3
00:12:20เนี่ยให้ได้ถึง 11 ไตรมาสที่ 2 เนี่ย 10.5
00:12:23แต่ถ้าต่ำกว่านั้นแปลว่ามีภาวะโลหิตจาง
00:12:25และนะครับในคนท้องการที่เรายอมให้
00:12:28ฮีโมโกลบินมันต่ำได้กว่าคนปกติก็เพราะว่า
00:12:31คนท้องเนี่ยจะมีการบวมน้ำนะครับการที่มี
00:12:34น้ำเยอะในร่างกายเนี่ยก็จะไปทำให้ค่า
00:12:36ฮีโมโกลบินของเขาคเนี่ยเจือจางลงนะครับ
00:12:39ทั้งๆที่เขาไม่ได้เป็นโรคโลหิตจางนะอัน
00:12:41นี้ก็เป็นความแตกต่างอย่างหนึ่งซึ่งจริงๆ
00:12:43คุณไม่ต้องสนใจก็ได้นะครับแต่ให้หมอที่
00:12:45เขาดูแลเนี่ยเป็นคนบอกว่าเอ๊ยคุณมีปัญหา
00:12:47หรือเปล่านะทีนี้พอโลหิตจางปุ๊บเนี่ยมัน
00:12:51จะมีลักษณะบางอย่างที่ทำให้เราบอกได้ว่า
00:12:54มันเป็นจากการขาดธาตุเหล็กโดยทั่วไปเรา
00:12:57ตรวจเลือดเนี่ยเราจะจะตรวจตัวนึงเรียกว่า
00:13:00CBC หรือ Complete บัเซึ่งในนั้นเนี่ยก็
00:13:02จะมีการตรวจเมเลือดแดงเมเลือดขาวนะครับ
00:13:04เกล็ดเลือดรวมทั้งลักษณะต่างๆของเมลอแดง
00:13:07ด้วยถ้าเกิดเป็นการขาดธาตุเหล็กนะครับนอก
00:13:11เหนือจากโลหิตจางที่เราเห็นแล้วสิ่งหนึ่ง
00:13:13ซึ่งเราจะเจอคือค่า rdw นะครับ Red Cell
00:13:17Distribution wid นะครับมันจะสูงขึ้น
00:13:19ค่าเนี้ยจะเป็นการบ่งบอกว่ามีขนาดของเม็ด
00:13:23เลแดงตั้งแต่เล็กยันใหญ่เนี่ยเยอะแยะปะปน
00:13:25กันไปหมดนะครับโดยทั่วไปเม็ดเลแดงเนี่ย
00:13:27มันควรจะขนาดเท่าๆเ่ากันแต่ในกรณีขาดท่า
00:13:30แหลกเนี่ยเดี๋ยวมีเดี๋ยวมีตัวเล็กมีตัว
00:13:31ใหญ่ปนๆกันทำให้มันมีความหลากหลายนะครับ
00:13:34ค่า rdw ตัวเนี้ยก็จะบ่งบอกถึงตรงนี้โดย
00:13:37ทั่วไปถ้ามันสูงเกินกว่า 14% ขึ้นไปเนี่ย
00:13:40ก็แปลว่าเฮ้ยมันเยอะละนะครับอีกตัวนึง
00:13:43ซึ่งเป็นตัวบอกก็คือเราอาจจะเจอว่ามี
00:13:46เกล็ดเลือดที่สูงขึ้นน่ามีแปลกใจแล้วใช่
00:13:49มั้ยครับว่าเอ๊ะขาธาตุเหล็กทำไมเกล็ด
00:13:51เลือดสูงขึ้นแต่มันเป็นเช่นนั้นจริงๆนะ
00:13:53ครับธาตุเหล็กมันทำให้ขาดธาตุเหล็กในบาง
00:13:55คนนะจะมีเกล็ดเลือดที่สูงขึ้นนะครับเ
00:13:58เชื่อว่ามันเกี่ยวข้องกับการอักเสบบาง
00:14:00อย่างด้วยเหมือนกันนะครับอีกอย่างที่เรา
00:14:02เจอได้ก็คือเมลแดงเนี่ยถึงแม้เมื่อกี้เรา
00:14:05บอกว่ามันมีขนาดที่หลากหลายแต่ว่าโดยรวม
00:14:07แล้วเมลอแดงมีขนาดเล็กลงเราจะเรียกว่า
00:14:09microcytosis โดยตัวเนี้ยเราดูที่ค่า mcv
00:14:13นะครับหรือ mean corpuscular Volume
00:14:16เป็นหลักทั่วไปเนี่ยขาดธาตุเหล็กเนี่ยมัน
00:14:17จะเล็กกว่า 80 นะครับแต่ไม่ได้หมายความ
00:14:20ว่าคนที่เมลอแดงขนาดเล็กกว่า 80 ทุกคนจะ
00:14:22ต้องเป็นการขาดธาตุเหล็กนะเพราะมันก็เป็น
00:14:24โรคอื่นได้ยกตัวอย่างเช่นโรคทีเมียไงครับ
00:14:28นะ
00:14:29นั้นหมอก็จะดูพวกเนี้ยประกอบกันว่าเอ๊ะ
00:14:31มันเข้ากับธาตุเหล็กมเข้ากับอาการมถ้า
00:14:34เกิดว่ามันไม่เข้าแล้วมันไม่แน่ใจหรือมัน
00:14:36ก้ำกึ่งเนี่ยเค้าก็จะมีการตรวจเพิ่มเติม
00:14:38เพื่อยืนยันนะครับตรวจเพิ่มเติมก็ตรวจ
00:14:40อะไรบ้างก็จะมีการตรวจเินนะครับอ่าตรวจ
00:14:45ค่าปริมาณธาตุเหล็กในร่างกายหรือไอออนเลย