- คำถาม:
- ระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายทำงานอย่างไรบ้าง?
- คำตอบ:
- ระบบภูมิคุ้มกันแบ่งเป็นสองกลุ่มหลัก ได้แก่ ภูมิคุ้มกันแบบไม่จำเพาะเจาะจง เช่น ผิวหนัง เยื่อบุทางเดินหายใจ น้ำตา น้ำลาย เมือก และแบคทีเรียตัวดี (โพรไบโอติก) ที่ช่วยป้องกันเชื้อโรคเข้ามา และภูมิคุ้มกันแบบจำเพาะเจาะจง เช่น เม็ดเลือดขาวที่จดจำเชื้อโรคและสร้างสารภูมิคุ้มกันเฉพาะเจาะจงเพื่อทำลายเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย
"คนไม่อยากป่วย" : หมอชวยคุย : รายการคุยกับหมออัจจิมา
จากช่อง:คุยกับหมออัจจิมา
คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:04:07ซึ่งจริงแล้วเนี่ยระบบภูมิคุ้มกันร่างกายของเราเนี่ย
00:04:10มันเริ่มตั้งแต่ภูมิคุ้มกันแบบที่ไม่จำเพาะเจาะจง
00:04:14ยกตัวอย่างเช่น
00:04:15ค่ะ
00:04:15ผิวหนังของเรา
00:04:16ค่ะ
00:04:17ผิวหนังถือเป็นด่านป้องกันการติดเชื้อด่านแรกเลย
00:04:23หรืออย่างเวลาที่เรามีแผลเขาบอกว่าคุณจะต้องพยายามดูแลแผลนี้ให้ดี
00:04:28เพื่อว่าป้องกันเพื่อไม่ให้มีเชื้อโรคเข้าไปหรือกระดูกเอง
00:04:32อย่างเช่นกระดูกกะโหลกศีรษะซึ่งเป็นตัวปกป้องสมองของคุณ
00:04:35มีทั้งเยื่อหุ้มสมองมีทั้งตัวกระดูกเนี่ยเขาก็จะปกป้องไม่ให้สมองของเราเนี่ยติดเชื้อได้ง่าย
00:04:41กับกลุ่มนึงคือกลุ่มที่เป็นสารคัดหลั่งต่างๆซึ่งอยู่ในอวัยวะต่างๆ
00:04:45ค่ะ
00:04:46ซึ่งเป็นตัวเสริมคุ้มกันของร่างกายได้อย่างดีมากๆ
00:04:50ยกตัวอย่างเช่นในทางเดินลมหายใจ
00:04:53เราก็จะมีพวกเยื่อบุในส่วนของระบบทางเดินหายใจ
00:04:57ซึ่งสารคัดหลั่งที่หลั่งออกมาเนี่ยก็จะช่วยจัดการกับเวลาที่มันมีเชื้อโรคเข้ามา
00:05:02ให้มันออกไปไม่ให้มันเข้าในร่างกายมันก็จะเป็นด่านแรกที่ป้องกันเรา
00:05:07กลุ่มสารคัดหลั่งทั้งหลายไม่ว่าจะเป็นน้ำตา น้ำลาย น้ำดี น้ำย่อย เมือก
00:05:13พวกนี้ที่เราคิดว่ามันเป็นสิ่งสกปรกที่เป็นสารคัดหลั่งจริงจัง
00:05:17แต่ว่าจริงๆแล้วเนี่ยมันมีคุณสมบัติที่สำคัญที่เป็นตัวเหมือนทหารป้องกันด่านแรกเลย
00:05:23แถมบางทีเนี่ยมันจะประกอบไปด้วยเอนไซม์นะที่มีสารต่างๆที่ช่วยฆ่าเชื้อแบคทีเรีย
00:05:29กับอีกกลุ่มหนึ่งที่สำคัญก็คือแบคทีเรีย
00:05:32ค่ะ
00:05:32เพราะว่าโพรไบโอติกหรือแบคทีเรียตัวดีเนี่ย
00:05:35ถือเป็นส่วนที่สำคัญในการเพิ่มภูมิต้านของร่างกาย
00:05:40ค่ะ
00:05:41ถ้าคุณมีความบกพร่องของแบคทีเรียตัวดี
00:05:44แบคทีเรียตัวที่ไม่ดีซึ่งเดิมมันเคยอยู่ในร่างกายเรามันจะกลายเป็นทั่วทันที
00:05:49เพราะมันจะถูกเพิ่มจำนวนขึ้น
00:05:50เพราะฉะนั้นเขาถึงบอกว่าคุณต้องมีแบคทีเรียท้องถิ่นที่ดี
00:05:53เพราะว่าไอแบคทีเรียท้องถิ่นหรือ Normal Flora เนี่ยหรือกลุ่มของแบคทีเรีย
00:05:57โพรไบโอติกส์เนี้ยมันเป็นแบคทีเรียตัวสำคัญที่เพิ่มพูนต้านทานของร่างกาย
00:06:02ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ที่ไหน
00:06:03ค่ะ
00:06:04อยู่ที่ผิวหนังอยู่ที่ลำไส้ใหญ่
00:06:06งั้นการรับประทานยาปฏิชีวนะแบบที่ไม่จำเป็นหรือการรับประทานยาปฏิชีวนะ
00:06:11ทำให้แบคทีเรียตายบางทีมันก็ฆ่าหมดฆ่าไปด้วย
00:06:15ใช่แล้วก็ทำให้ไอแบคทีเรียก่อโรคมันเจริญเติบโตขึ้นมาได้
00:06:19อันนี้คือแบบกันภูมิคุ้มกันร่างกายแบบที่ไม่จำเพาะ
00:06:22อันนี้เป็นกลไกภูมิคุ้มกันของร่างกายโดยทั่วไป
00:06:25ค่ะ
00:06:26อีกกลุ่มที่สำคัญก็คือแบบจำเพาะเจาะจง
00:06:29ค่ะ
00:06:29อย่างเช่นมันจำเพาะเจาะจงต่อชื้อแบคทีเรีย จำเพาะเจาะจงกับเชื้อไวรัส
00:06:34ค่ะ
00:06:35ในเวลาที่ได้รับแบคทีเรียเข้าไป
00:06:38สิ่งที่ร่างกายทำก็คือไอตัวเชื้อโรคมันจะกระตุ้นการทำงานของเม็ดเลือดขาว
00:06:44ในบริเวณที่มีการติดเชื้อเม็ดเลือดขาวเนี่ยมันเป็นด่านสำคัญของร่างกาย
00:06:49ที่มันจะปล่อยสารอักเสบออกมานะไปเพื่อไปทำลายเชื้อนะคะ
00:06:54แล้วก็ในขณะเดียวกันที่มันปล่อยสารเสร็จไปทำลายเชื้อเนี่ย
00:06:58ร่างกายมันจะจดจำเชื้อในเม็ดขาวด้วย
00:07:00ต่อไปถ้าได้เชื้อตัวเดิมอีกมันก็สามารถกระตุ้นภูมิคุ้มกันของร่างกายเนี่ย
00:07:06เข้ามาจัดการกับเชื้อโรคเหล่านี้ได้นะคะ
00:07:10ส่วนถ้าเกิดว่าเป็นเวลาที่มีเชื้อไวรัสเข้ามาร่างกายก็จะสร้างภูมิคุ้มกันเหมือนกัน
00:07:16สารภูมิคุ้มกันเหมือนที่เราตรวจกันในตอนCOVID-19
00:07:19ค่ะ
00:07:20เวลาเข้ามาปุ๊บร่างกายจะมีการสร้างสารภูมิต้านทาน
00:07:23แบบเต็มก่อนนะในช่วงการติดเชื้อช่วงแรกออกมาแล้วก็จะลดระดับลง
00:07:29หลังจากนั้นก็จะเป็นแบบจี่ซึ่งจะอยู่นานกว่า
00:07:31อันนี้ก็คือร่างกายเนี่ยจะใช้สารต้านหรือสารภูมิต้านทานอันเนี้ย
00:07:36ร่วมกับการทำงานของเม็ดเลือดขาวบางชนิดซึ่งจะมีความจำเพาะเจาะจงในการฆ่าไวรัส
00:07:42แล้วก็จะมีตัวเม็ดเลือดขาวซึ่งสามารถจะมาเก็บกินเชื้อไวรัสนี้ได้ด้วย
00:07:47อีกกลุ่มหนึ่งก็คือเป็นกลุ่มพวกที่ต่อต้านปรสิตสมมุติเราได้รับปรสิต เข้าไป