ทำไมไข้หวัดสเปนถึงแพร่กระจายเร็วมาก

คำถาม:
ทำไมไข้หวัดสเปนถึงแพร่กระจายเร็วมาก?
คำตอบ:
เพราะมันแพร่กระจายทางอากาศเหมือนไข้หวัดทั่วไป และในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 มีการเคลื่อนย้ายทหารจำนวนมากโดยไม่มีการกักตัว ทำให้เชื้อแพร่กระจายไปทั่วโลกอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะเมื่อทหารสหรัฐฯ ถูกส่งไปยังยุโรป

ไข้หวัดสเปนโรคร้ายคนตาย 40 ล้าน! | Point of View

จากช่อง:Point of View
คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:02:46แล้วสาเหตุที่เชื้อไข้หวัดสเปนแพร่ได้อย่างรวดเร็ว
00:02:49เพราะว่ามันแพร่กระจายเหมือนไข้หวัดทั่วไปนี่แหละ
00:02:52ก็คือแพร่กระจายไปทางอากาศ
00:02:54ทีนี้เราก็พอรู้แล้วว่าไข้หวัดสเปนเป็นยังไง
00:02:56แล้วมันร้ายแรงขนาดไหน
00:02:57แต่เดี๋ยวเรามาฟังกันดีกว่าว่า
00:02:59ที่มาที่ไปของมันมาจากไหน
00:03:01ถ้าบอกว่าไม่ได้มาจากสเปนแล้วมันมาจากที่ไหน
00:03:03ต้องบอกว่าเราไม่รู้ค่ะว่าไข้หวัดสเปนมาจากไหน
00:03:06เพราะว่าในยุคสมัยที่เกิดไข้หวัดสเปน
00:03:09เรายังไม่ได้รู้จักไวรัสกันขนาดนั้นค่ะ
00:03:11คือเรายังไม่ได้มีกล้องจุทรรศน์อิเล็กตรอน
00:03:14ที่สามารถส่องไปแล้วรู้ได้ว่านี่คือไวรัส
00:03:17ที่เป็นที่มาของไข้หวัดสเปน
00:03:19เพราะว่ากล้องจุทรรศน์อิเล็กตรอนเกิดขึ้นในปี 1923
00:03:23ดังนั้นคนในสมัยนั้นก็จะต้องมีการเดากันไปต่าง ๆ นา ๆ
00:03:26ว่าไข้หวัดมันมาจากไหน
00:03:28ต้องบอกว่าไม่ใช่แค่ไข้หวัดสเปนหรอก
00:03:29ไข้หวัดทั่วไปเขาก็ไม่รู้เหมือนกันว่ามาจากไหน
00:03:32ยกตัวอย่างเช่นศัพท์คำว่า flu ที่แปลว่าไข้หวัด
00:03:35มันก็ย่อมาจากคำว่า influenza
00:03:37ซึ่งคำว่า influenza มันก็มาจากภาษาอิตาเลียน
00:03:40ซึ่งมาประมาณปี 1700 กว่า ๆ นี่แหละ
00:03:43และที่มาของศัพท์คำว่า influenza
00:03:45ก็มาจากภาษาลาตินอีกทีค่ะ
00:03:46อาจจะฟังดูงง ๆ นะคะ แต่กล่าวโดยสรุปแล้วเนี่ย
00:03:49คำว่า influenza มันคือรากศัพท์เดียวกับ
00:03:51คำว่า influencer นี่แหละ
00:03:52'influence' การมีอิทธิพลค่ะ
00:03:54แล้วถามว่ามีอิทธิพลอะไร
00:03:56สิ่งที่คนในสมัยก่อนเขาเชื่อว่ามีอิทธิพลต่อชีวิตเรา
00:03:59แล้วทำให้เกิดโรคระบาดก็คือดวงดาวบนฟ้านั่นเอง
00:04:02คือเขาเชื่อว่าเกิดจากดาวพฤหัส ดาวเสาร์
00:04:05ย้ายลักษณ์ ย้ายอะไรต่าง ๆ
00:04:07มีการเคลื่อนที่ผิดปกติ
00:04:08ก็เลยส่งผลให้เกิดโรคระบาดครั้งใหญ่
00:04:10เกิดขึ้นกับมนุษยชาติ
00:04:12อันนี้ก็คือความเชื่อของคนสมัยก่อน
00:04:14ที่เป็นที่มา ของคำว่า flu เนอะ
00:04:16ส่วนใครที่เป็นสายมูหน่อยก็อาจจะพอรู้ว่า
00:04:18เหมือนเราจะเพิ่งได้ยินว่า
00:04:20ดาวพฤหัสย้าย ๆ อะไรสักอย่าง
00:04:22ไปเมื่อประมาณปลายเดือนที่แล้วหรือเปล่า
00:04:23แต่เอาเป็นว่ามันอาจจะแค่บังเอิญเกี่ยวกัน
00:04:25เท่านั้นยังไม่พอค่ะ
00:04:26สมัยก่อนเขาก็ยังเดาอะไรไปอีกต่าง ๆ นา ๆ
00:04:29ว่าโรคระบาดอาจจะเกิดจาก
00:04:30สัตว์ฝูงใหญ่ที่ย้ายที่อยู่อย่างกระทันหัน
00:04:33เกิดจากแผ่นดินไหว เกิดจากพระเจ้าลงโทษ
00:04:35เกิดจากอะไรต่าง ๆ มากมายเลยค่ะ
00:04:37เรียกได้ว่าเดากันไปต่าง ๆ นานา
00:04:38ไม่รู้เลยว่าไข้หวัดสเปนมันมาจากไหน
00:04:41แต่สิ่งที่เรารู้แน่ ๆ นะคะก็คือ
00:04:43มันมีการจดบันทึกถึงไข้หวัดสเปนครั้งแรกที่ไหนค่ะ
00:04:47ไข้หวัดสเปนถูกเฝ้าระวังครั้งแรกที่เมืองที่ชื่อว่า
00:04:50Haskell County ในรัฐเท็กซัส ประเทศสหรัฐอเมริกา
00:04:54โดยในเดือนมกราคมปี 1918
00:04:56มีคนเริ่มเห็นความผิดปกติค่ะ
00:04:58ว่ามันมีคนเจ็บป่วยมากผิดปกติ
00:05:00ถึงขนาดที่หมอท้องถิ่นบันทึกเอาไว้ว่า
00:05:02เกิดอะไรขึ้นทำไมอยู่ดี ๆ ทุกคนก็เป็นปอดบวมกันไปหมดเลย
00:05:06ทำไมเป็นไข้กันหมดเลย
00:05:07ซึ่งอันนี้ก็มีการส่งเรื่องขึ้นไปถึงสาธารณะสุข
00:05:11ระดับประเทศเหมือนกันค่ะ
00:05:12หลังจากการระบาดระลอกสองก็เกิดขึ้น
00:05:15ในช่วงเดือนมีนาคมปี 1918 เช่นกันค่ะ
00:05:17โดยคราวนี้พบในค่ายทหาร
00:05:20ก็คือค่ายทหาร Funston ซึ่งอยู่ในรัฐ Kansas เหมือนกัน
00:05:23แล้วถามว่าค่ายนี้มีฟังก์ชั่นยังไง
00:05:25นี่คือค่ายที่เขาเอาไว้ฝึกทหารก่อนที่จะส่งไปรบ
00:05:28เพราะว่าเรื่องราวทั้งหมดที่เรากำลังเล่ากันอยู่เนี่ย
00:05:31มันอยู่ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 ค่ะทุกคน
00:05:33แล้วเป็นปีสุดท้ายของสงครามโลกครั้งที่ 1 ด้วยนะคะ
00:05:35ทีนี้ครั้งแรกที่เขาพบในค่ายทหาร
00:05:37ก็คือมีทหารคนนึงเขาป่วยค่ะ
00:05:39พอป่วยก็เลยโดนส่งไปที่ห้องพยาบาลเพื่อไปรักษาตัว
00:05:43ปรากฏแป๊บเดียว ทั้งห้องพยาบาล ทั้งค่ายทหาร
00:05:46ก็ล้มป่วยกันตามกันไปหมดเลยค่ะ
00:05:49ต้องบอกว่าเป็นการระบาดที่แพร่กระจายกันเร็วมาก ๆ
00:05:52อย่างไรก็ตามค่ะ
00:05:53ข่าวนี้ไม่ได้หลุดออกมาข้างนอก
00:05:55เพราะว่าในช่วงเวลาสงคราม
00:05:57มันเป็นช่วงเวลาที่ต้องปิดข่าว
00:05:59จะมาบอกว่า ทหารประเทศเราป่วยหมดแล้ว
00:06:01เชิญมาตีได้เลย มันก็ไม่ใช่ใช่ไหม
00:06:03มันจะต้องปกปิดข่าวสารมาก ๆ
00:06:05จะต้องแอ๊บแข็งแรง
00:06:06ไม่ ทหารประเทศฉันยังไม่ได้เป็นอะไร
00:06:08ฉันยังแข็งแกร่งอยู่ ประมาณนั้นนะคะ
00:06:10ดังนั้นก็มีการปิดข่าวอะไรต่าง ๆ
00:06:12คนภายนอกก็เลยไม่รู้ค่ะว่าตอนนี้ในค่ายทหาร
00:06:15มันเริ่มมีการแพร่ระบาดออกมาแล้วนะ
00:06:17ดังนั้นเนี่ยนะคะ หลังจากที่ทหารจบจากค่ายนี้แล้ว
00:06:19ทหารก็เลยโดนส่งตัวไป 2 แบบด้วยกัน
00:06:22แบบแรกก็คือฝึกค่ายนี้เสร็จแล้ว
00:06:24ต้องเลื่อนขั้นไปฝึกค่ายอื่นต่อ
00:06:25ก็ไปฝึกที่ค่ายอื่นต่อโดยไม่ได้กักตัว
00:06:27ดังไปอีกค่ายนึง อีกค่ายนึงก็ป่วยตาม
00:06:30หรืออีกกลุ่มนึงที่เป็นกลุ่มใหญ่ ๆ เลยก็คือ
00:06:32กลุ่มที่ไปรบในสงครามโลกนั่นเอง
00:06:34ก็จะโดนส่งไปที่ยุโรป
00:06:36พอโดนส่งไปที่ยุโรป
00:06:37ก็แน่นอน ไปแพร่กระจายที่ยุโรปต่อ
00:06:39ดังนั้นเขาก็เลยบอกว่านี่คือสาเหตุที่ทำให้
00:06:42ไข้หวัดสเปนแพร่กระจายเร็วมาก แบบพรึ่บไปเลย
00:06:45เพราะว่ามันมีการเคลื่อนย้ายทหารเยอะมาก
00:06:47ในช่วงสงครามโลกค่ะ
00:06:48ประมาณว่าทหารสหรัฐอเมริกาเอาไปติดประเทศนี้
00:06:51ประเทศนี้ก็ทำแบบเดียวกัน
00:06:52ก็ขนย้ายทหารกันมั่วซั่วนะคะ
00:06:54สุดท้ายสิ่งที่เกิดขึ้นก็คือ
00:06:56ไข้หวัดสเปนแพร่กระจายไปทั่วโลกอย่างรวดเร็ว