ทำไมการเลิกพฤติกรรมเสพติดถึงยาก แม้จะรู้ว่าควรหยุด

เลิกเสพติดด้วยการมีสติรู้เท่าทัน

จากช่อง : หมอเปรมใส่ไข่


ดูคำบรรยาย / View Transcript

00:00:0000:00:02 1 ในวิธีการเลือกพฤติกรรมเสพติดนะครับ

00:00:0200:00:05 คือการมี awareness ว่าเรากำลังทำสิ่ง

00:00:0500:00:08 นั้นอยู่และเรารู้สึกยังไงคิดยังไงนะครับ

00:00:0800:00:10 มันช่วยยังไงในการเลือกพฤติกรรมเสพติดเรา

00:00:1000:00:13 ต้องเข้าใจกระบวนการทั้งหมดของการเสพติด

00:00:1300:00:16 ก่อนนะครับอธิบายง่ายๆก็คือว่าเวลาเราทำ

00:00:1600:00:18 พฤติกรรมบางอย่างที่ทำให้เรารู้สึกฟิน

00:00:1800:00:23 อย่างเช่นกินอาหารอร่อยอ่ากินกาแฟเสพติด

00:00:2300:00:25 กินเหล้าอ่าเล่นเกมอะไรประมาณนี้นะฮะเล่น

00:00:2500:00:29 พนันก็จะทำให้มีการหลักสารที่เรียกว่า

00:00:2900:00:32 โดปามีนทำให้เกิดความฟินโปโดีนมันหลั่งนะ

00:00:3200:00:35 ฮะมันทำให้เราอยากจะทำพฤติกรรมนั้นซ้ำๆนะ

00:00:3500:00:37 ครับเรียกว่า positive reinforcement

00:00:3700:00:39 ครับอันนี้คือช่วงแรกๆที่เราทำพฤติกรรม

00:00:3900:00:41 พวกนี้นะครับแต่เราจะรู้สึกว่าเราทำไปถึง

00:00:4100:00:44 จุดนึงเนี่ยสเล่นเกมไปพักนึงเล่นไปพักนึง

00:00:4400:00:46 สุดท้ายไม่ได้รู้สึกสนุกนะแต่เรายังทำมัน

00:00:4600:00:49 อยู่ทำโดยไม่รู้ตัวนะครับสมองส่วนที่

00:00:4900:00:51 เกี่ยวข้องกับจุดนี้เรียกว่าสมองส่วน

00:00:5100:00:53 endดaminoidเรียกว่า habit formation

00:00:5300:00:56 หรือว่าการทำการแบบสร้างกิจวัตรนะครับ

00:00:5600:00:59 ซึ่งพอไอ้พฤติกรรมพวกนี้มันเป็นกิจวัตรไป

00:00:5900:01:02 แล้วนะครับเราจะทำมาโดยเราไม่รู้ตัวด้วย

00:01:0200:01:04 ซ้ำว่าเราทำแล้วอยู่ๆเช่นบางคนคนไข้ก็จะ

00:01:0500:01:07 บอกว่าอยู่ผมตื่นมาแล้วผมก็ไม่นั่งหน้าจอ

00:01:0700:01:09 คอมโดยไม่รู้ตัวเลยนะครับเพราะฉะนั้น

00:01:0900:01:11 พฤติกรรมพวกนี้เเรียกว่า unconscious

00:01:1100:01:13 behavior ยุ่งกับสมองส่วน habit

00:01:1300:01:16 formation นะครับทีนี้พอสมมุติเราจะ

00:01:1600:01:18 ต้องการเลิกพฤติกรรมเสพติดพวกนั้นนะครับ

00:01:1900:01:21 สมองส่วนที่มาเกี่ยวข้องคือ frontal คือ

00:01:2100:01:24 สมองส่วนหน้าสมองส่วนหน้าเนี่ยจะมาคุมอ่า

00:01:2400:01:27 พฤติกรรมพวกนี้ว่าอ่าไม่ทำได้มยหยุดทำไป

00:01:2700:01:30 ก่อนนะครับปัญหาของการที่มี Fontal มาคุม

00:01:3000:01:34 เนี่ยนะฮะคือ Fontal มันมีจำกัดคือทำพัก

00:01:3400:01:36 นึงมันก็เหนื่อยแล้วมันก็ลาแล้วก็มันก็

00:01:3600:01:38 ไม่ทำต่อแล้วก็การหยุดทำพฤติกรรมพวกนี้

00:01:3900:01:41 อย่างเช่นหยุดหยุดการเล่นเกมก็ได้หยุด

00:01:4100:01:43 เล่นเกมเนี่ยมันไม่ได้ทำให้โดปามีนหลัง

00:01:4300:01:46 มันไม่ได้ฟินน่ะคือการหยุดเล่นเนี่ยไม่

00:01:4600:01:49 ได้ฟินนะครับมันก็เลยยากที่จะทำพฤติกรรม

00:01:4900:01:51 พวกนี้ต่อเพราะว่ามันไม่ได้เกิดความฟิน

00:01:5100:01:53 และมันไม่ทำให้เกิด positive

00:01:5300:01:56 reinforcement เพื่อจะหยุดการเล่นเกมนะ

00:01:5600:01:57 ครับเพราะฉะนั้นเราก็จะ continue การเล่น

00:01:5700:02:01 เกมอยู่จนพอเราพยายามห้ามจนจุดนึงมันไม่

00:02:0100:02:05 มีแรงและมันก็จะกลับไปทำพฤติกรรมนะครับจะ

00:02:0500:02:07 สังเกตว่าเวลาคนที่ติดสารเสพติดก็จะเลิก

00:02:0700:02:09 ได้ถึงจุดนึงแล้วอยู่ก็จะหลุดไปทำ

00:02:0900:02:12 พฤติกรรมพวกนี้ซ้ำเลยนะครับอ่าเพราะ

00:02:1200:02:13 ฉะนั้นสิ่งที่ช่วยได้ก็คือเรียกว่า

00:02:1300:02:16 awareness awareness คือการรับรู้นะแค่

00:02:1600:02:19 รับรู้ก็พอนะสมมุติเราติดกินน้ำหวานก็ได้

00:02:2000:02:22 เราแค่รับรู้ว่าเอ้ยตอนที่เราอยากกิน

00:02:2200:02:24 เนี่ยเรารู้สึกยังไงคิดยังไงตอนที่เรากด

00:02:2400:02:26 สั่งมาเนี่ยเรารู้สึกยังไงคิดยังไงไม่

00:02:2600:02:29 ต้องห้ามว่าตัวเองจะไม่สั่งนะครับแต่ว่า

00:02:2900:02:31 สั่งไปเลยแล้วก็ตอนที่กินเนี่ยคำแรกที่

00:02:3100:02:33 เข้าไปเรารู้สึกยังไงคิดยังไงสัมผัสถึง

00:02:3300:02:36 น้ำสัมผัสถึงหลอดสัมผัสถึงรสชาติที่มัน

00:02:3600:02:38 ผ่านลิ้นเรานะสัมผัสให้รู้ว่าเรากำลังทำ

00:02:3900:02:41 พวกนี้อยู่นะครับสิ่งนี้นะครับมันจะช่วย

00:02:4100:02:45 ทำให้นะฮะตัวสมองส่วนหน้ากับสมองส่วน

00:02:4500:02:47 Habit Formation เนี่ยมันมีการเชื่อม

00:02:4700:02:49 กันมากขึ้นพอมันเชื่อมกันได้เยอะขึ้น

00:02:4900:02:52 เนี่ยสมองสวนหน้าจะคุม Habit Formation

00:02:5200:02:55 ได้ดีขึ้นคุณก็จะสามารถเลิกพฤติกรรมเสพ

00:02:5500:02:58 ติดได้ง่ายขึ้นนะครับอันนี้เป็นแค่ 1 ใน

00:02:5800:03:00 วิธีการเลิกพฤติกรรมเสพติดนะครับมันจะมี

00:03:0000:03:03 วิธีการอื่นๆอีกนะครับก็เดี๋ยวจะค่อยๆพูด

00:03:0300:03:05 ในช่องแล้วกันนะครับมันค่อนข้างซับซ้อน

00:03:0500:03:09 เลยมีแบบเป็นเกือบ 100 วิธีนะก็น่าจะ

00:03:0900:03:10 ประมาณนั้นแต่หลักการของพฤติกรรมเสพติด

00:03:1100:03:13 มันก็จะ base on ตั้งแต่โดีนตั้งแต่

00:03:1300:03:15 Habit Formation ตั้งแต่สมองส่วนหน้าใน

00:03:1500:03:18 การคุมพวกนี้นะครับอ้อแล้วก็การฝึก

00:03:1800:03:21 Awareness เนี่ยมันไม่ได้ผลใน 1 อาทิตย์

00:03:2100:03:23 แรก 1 เดือนแรกนะครับต้องฝึกในระยะยาว

00:03:2300:03:26 เป็นหลักแบบ 6 เดือนขึ้นไปครับกว่าจะ

00:03:2600:03:28 เริ่มเห็นผลนะเพราะฉะนั้นก็ต้องค่อยๆฝึก

00:03:2800:03:31 กันไปนะครับไม่แปลกถ้าจะมีsetbันอยากจะ

00:03:3100:03:34 อยู่ใช้แล้วฝึก aessage แต่เอ๊ะถึงจุดนึง

00:03:3400:03:36 อยู่ดีก็หลุดไปทำโดยไม่รู้ตัวนะครับไม่

00:03:3600:03:39 แปลกแค่เราค่อยๆฝึกไปเรื่อยๆฝึกสกิลลงไป

00:03:3900:03:41 เรื่อยๆสุดท้ายเราจะเลิกพฤติกรรมพวกนี้

00:03:4100:03:44 ได้ครับ