ทำไมการเปิดมือถือทันทีหลังตื่นถึงอันตรายต่อหลอดเลือดสมอง?

หมอญี่ปุ่นเตือน : ตื่น–ไม่กิน–รีบ…สูตรลัดทำลายเส้นเลือดตอนเช้า

จากช่อง : สูงวัย ใกล้หมอ


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:03เช้านี้เรามาเจอกันอีกครั้งกับรายการสูง
00:00:0300:00:06วัยใกล้หมอพื้นที่ปลอดภัยของคนที่อยาก
00:00:0600:00:09เข้าใจร่างกายตัวเองก่อนสายเกินไปรายการ
00:00:0900:00:13ที่เชื่อว่าความเข้าใจสำคัญกว่าความกลัว
00:00:1300:00:16ในการดูแลสุขภาพวันนี้เราขอหยิบเรื่อง
00:00:1600:00:19เล็กๆที่หลายคนมองข้ามแต่กลับเปลี่ยน
00:00:1900:00:22ชีวิตคนวัย 60 ขึ้นไปได้ทั้งระบบเช้านี้
00:00:2200:00:25คุณรู้สึกยังไงคะลุกจากเตียงแล้วตัวเบา
00:00:2500:00:28หรือมีอาการแปลกๆที่ไม่เคยสังเกตมาก่อน
00:00:2800:00:31เพราะหลายคนไม่รู้เลยว่าช่วงเวลาเพียง 30
00:00:3100:00:34นาทีแรกหลังตื่นอาจเป็นตัวเร่งความเสี่ยง
00:00:3400:00:37โรคหลอดเลือดสมองโดยไม่รู้ตัวลุกเร็วไป
00:00:3700:00:41นิดใจสั่นนิดหน่อยบางคนคิดว่าเป็นแค่ความ
00:00:4100:00:44แก่ธรรมดาแต่จริงๆแล้วนั่นอาจเป็นเสียง
00:00:4400:00:47เตือนที่ร่างกายส่งมาก่อนเส้นเลือดจะตีบ
00:00:4700:00:50หรือแตกและเรื่องแบบนี้เราจะเข้าใจได้
00:00:5000:00:53จริงก็ต่อเมื่อฟังจากคนที่เห็นมันทุกวัน
00:00:5300:00:56วันนี้ดิฉันชวนลุงหมอของพวกเรามาร่วมคุย
00:00:5600:00:59กันอีกครั้งเขาคือแพทย์ชาวญี่ปุ่นวัย 85
00:00:5900:01:03ปีที่ใช้ชีวิตทั้งชีวิตดูแลผู้สูงวัยและ
00:01:0300:01:07ยังลงตรวจคนไข้เองทุกเช้าหมอมาโคโตะค่ะ
00:01:0700:01:09นุ่นดีใจมากเลยค่ะที่ได้คุยกับหมอใน
00:01:0900:01:10ประเด็นนี้
00:01:1000:01:12>> ขอบคุณครับคุณนุ่นประเด็นที่คุณนุ่น
00:01:1200:01:16เกริ่นไว้หมอคิดว่ามันอยู่ใกล้ตัวมากแต่
00:01:1600:01:18กลับเป็นช่วงที่หลายคนปล่อยให้ผ่านโดยไม่
00:01:1900:01:21ตั้งใจเดี๋ยวเราค่อยๆไขออกมาด้วยกันนะ
00:01:2200:01:25ครับเช้าของผู้สูงวัยหลายคนฟังดูคล้ายกัน
00:01:2500:01:29ครับลืมตาขึ้นมามือขวาเอื้อมไปหยิบมือถือ
00:01:2900:01:33มือซ้ายยันตัวขึ้นพอลุกได้ก็เดินไปที่
00:01:3300:01:36ห้องน้ำหรือเปิดทีวีทุกอย่างเหมือนเป็น
00:01:3600:01:39นิสัยที่ชินจนไม่ได้คิดแต่หมออยากชวนทุก
00:01:3900:01:43คนคิดใหม่สักนิดครับถ้าเรากำลังจะใช้เวลา
00:01:4300:01:4712-16 ช่มงต่อจากนี้กับร่างกายชุดเดิม
00:01:4700:01:51การเริ่มต้นแค่ 10 นาทีแรกจะสำคัญแค่ไหน
00:01:5100:01:54เพราะในคลินิกของหมอคนไข้วัย 60 บวกที่มี
00:01:5400:01:58ปัญหาสตกหรือหลอดเลือดสมองผิดปกติส่วนมาก
00:01:5800:02:01ไม่ได้เริ่มจากพฤติกรรมแย่แต่เริ่มจาก
00:02:0100:02:04ความเร่งรีบที่ไม่รู้ตัวหมอมีผู้ป่วยท่าน
00:02:0400:02:08หนึ่งครับอายุ 72 ปีสุขภาพทั่วไปดีไม่มี
00:02:0800:02:12โรคประจำตัวร้ายแรงตื่นเช้าลุกขึ้นมาแบบ
00:02:1200:02:15ทันทีไม่กินน้ำไม่กินยาแค่เดินไปเปิด
00:02:1500:02:18หน้าต่างหยิบไม้กวาดแล้วก็หน้ามืดอยู่ตรง
00:02:1800:02:22นั้นเลยครับพอตรวจย้อนหลังความดันสปคไป
00:02:2200:02:26แตะ 180 ทั้งที่ปกติอยู่ราว 130 ไม่มี
00:02:2600:02:29สัญญาณอะไรเลยไม่มีอาการการปวดหัวไม่มี
00:02:2900:02:33อาการชาหรืออ่อนแรงแล้วพอเขาหายดีประโยค
00:02:3300:02:36แรกที่เขาพูดกับหมอคือหมอครับผมนึกว่าแค่
00:02:3600:02:39ตื่นเร็วไปนิดมันจะเป็นอะไรได้ขนาดนี้เลย
00:02:3900:02:40เหรอ
00:02:4000:02:44>> คำว่าตื่นเร็วไปนิดนี่แหละค่ะลุงหมอฟังดู
00:02:4400:02:47ไม่มีพิษภัยเลยแต่พอได้ยินที่หมอเล่าหนู
00:02:4700:02:50ว่าหลายคนต้องนึกเหมือนกันเพราะมันคือ
00:02:5000:02:53สิ่งที่เราทำโดยไม่คิดเลยสักนิดว่ามันอาจ
00:02:5300:02:56เป็นการเปิดสวิตช์ความเสี่ยงโดยไม่รู้ตัว
00:02:5600:02:58>> ถูกเลยครับคุณนุ่น
00:02:5800:03:01และยิ่งน่ากลัวกว่านั้นคือมันไม่ใช่แค่
00:03:0100:03:04ครั้งเดียวถ้าร่างกายเราต้องเริ่มวันด้วย
00:03:0400:03:07กันเร่งแบบนี้ซ้ำๆทุกวันมันก็เหมือนการ
00:03:0700:03:11ยืดหนังยางโดยไม่วอร์มทุกวันมันจะยืดยาก
00:03:1100:03:15ขึ้นหดตัวช้าลงและสุดท้ายก็ขาดในจุดที่
00:03:1500:03:18บางที่สุดเพราะในไวท 60 Plus ร่างกายไม่
00:03:1800:03:22ได้แค่แก่ครับแต่มันช้าลงอย่างไม่เท่ากัน
00:03:2200:03:26ระบบที่ควบคุมความดันกับการทรงตัวจะทำงาน
00:03:2600:03:30ช้ากว่าระบบที่ขยับตัวทำให้พอเราขยับไว้
00:03:3000:03:33เกินกลับเป็นร่างกายที่ยังไม่ได้ตั้งหลัก
00:03:3300:03:36ต้องคอยตามให้ทันแล้วที่เราได้ยินบ่อยๆ
00:03:3600:03:39ว่าให้ดื่มน้ำหลังตื่นกับวอร์มร่างกายเบา
00:03:3900:03:43ๆนี่ไม่ใช่แค่เพื่อความสดชื่นสินะคะแต่
00:03:4300:03:46มันคือการช่วยระบบที่ตื่นช้ากว่าให้ตาม
00:03:4600:03:46ทัน
00:03:4700:03:50>> ใช่เลยครับคุณนุ่นเพราะตอนเรานอนร่างกาย
00:03:5000:03:52เสียของเหลวผ่านเหงื่อและปัสสาวะโดยที่
00:03:5200:03:57ไม่ได้เติมน้ำมานานกว่า 6-8 ชมงพอตื่นมา
00:03:5700:04:00เลือดจะข้นขึ้นความหนืดของเลือดก็สูงขึ้น
00:04:0000:04:04อัตราการไหลลดลงถ้าตรงนั้นมีจุดเส้นเลือด
00:04:0400:04:07ที่เคยอักเสบเคยมีพลคหรือมีลิ่มเลือดเล็ก
00:04:0700:04:11ๆอยู่พอมันโดนความดันที่สปคแบบเร็วๆมันก็
00:04:1100:04:14พร้อมจะอุดได้เลยครับนี่แหละคือความ
00:04:1400:04:17เสี่ยงเงียบที่ทำงานทุกเช้าโดยที่คนไม่
00:04:1700:04:19รู้สึกอะไรเลย
00:04:1900:04:21>> หนูอยากให้คนที่กำลังฟังอยู่ลองนึกตามนะ
00:04:2100:04:24คะเวลาเราลืมตาตื่นร่างกายมันยังอยู่ใน
00:04:2400:04:27โหมดพักเหมือนรถที่จอดไว้ทั้งคืนพอเรา
00:04:2700:04:30สตาร์ทแล้วเหยียบออกทันทีโดยไม่วอร์ม
00:04:3000:04:33เครื่องก่อนมันก็สั่นมีกลิ่นแปลกๆหรือบาง
00:04:3300:04:36ทีดับกลางทางเลยค่ะเช้าแบบนี้ก็เหมือนกัน
00:04:3600:04:39ค่ะถ้าเรายังไม่ให้ระบบในร่างกายมันเดิน
00:04:3900:04:43เครื่องให้ทั่วแล้วรีบสั่งให้ลุกขยับคิด
00:04:4300:04:46ทำพร้อมกันเลยมันก็แย่งพลังกันใช้ค่ะแล้ว
00:04:4600:04:50สุดท้ายคือระบบไหนช้ากว่าก็พังก่อน
00:04:5000:04:52>> เปรียบเทียบได้เห็นภาพเลยครับคุณนุ่นและ
00:04:5200:04:56หมอก็อยากเสริมตรงนี้ครับว่ารถเก่าถ้าเรา
00:04:5600:04:59ยังรักมันก็ต้องเติมน้ำมันดีๆแล้วค่อยๆ
00:04:5900:05:02ออกรถครับไม่ใช่กดคันเร่งเต็มเหมือนตอน
00:05:0200:05:05ซื้อมาใหม่เพราะร่างกาย Y 60 Plus ก็
00:05:0500:05:07ไม่ต่างกันเลยครับ
00:05:0700:05:10>> หนูขอถามแทนคนดูตรงนี้เลยค่ะแล้วเราจะรู้
00:05:1000:05:13ได้ยังไงว่าร่างกายของเรากำลังตื่นไม่ทัน
00:05:1300:05:16มีสัญญาณอะไรที่ควรสังเกตมั้ยคะ
00:05:1600:05:19>> คำถามดีมากครับสัญญาณมีแต่เราต้องฟังมัน
00:05:1900:05:24ให้เป็นเช่นตื่นแล้วรู้สึกว่าใจเต้นแรง
00:05:2400:05:27เบาๆคล้ายๆจะวูบตอนเปลี่ยนจากนอนเป็นนั่ง
00:05:2700:05:30หรือรู้สึกว่าอยากนั่งนิ่งๆต่อโดยไม่มี
00:05:3000:05:33เหตุผลนี่คือสัญญาณเบื้องต้นที่ระบบ
00:05:3300:05:37ออโตโนมิยังไม่ได้บาanceซบูรณ์ถ้ามีอาการ
00:05:3700:05:40แบบนี้บ่อยๆโดยเฉพาะตอนเช้าต้องระวัง
00:05:4000:05:44เรื่องอutatic hypotension หรือภาวะลุค
00:05:4400:05:46แล้วความดันตกทันที
00:05:4600:05:49>> แสดงว่าจริงๆแล้วเช้านี้มันไม่ได้เรียบ
00:05:4900:05:51ง่ายอย่างที่เราคิดเลยค่ะแต่มันเหมือน
00:05:5100:05:54สนามซ้อมของระบบหัวใจหลอดเลือดที่ถ้าเรา
00:05:5400:05:57ผ่านมันได้ดีร่างกายก็จะเท่าทันทั้งวัน
00:05:5700:05:59ได้อย่างปลอดภัย
00:05:5900:06:02>> ถ้าช่วงเช้าคือสนามซ้อมของร่างกายก็ต้อง
00:06:0200:06:05บอกว่านี่คือสนามที่ไม่มีโค้ชไม่มี
00:06:0500:06:08กรรมการและไม่มีเสียงเตือนครับเพราะอาการ
00:06:0800:06:12ที่อันตรายที่สุดในช่วง 30 นาทีหลังเตือน
00:06:1200:06:15มักจะเงียบจนหลายคนไม่ทันรู้ตัวว่ากำลัง
00:06:1500:06:19เข้าใกล้สตรกทีละนิดๆสมองกับหัวใจในวัย 60
00:06:2000:06:23Plus ทำงานไม่พร้อมกันเสมอครับสมองเริ่ม
00:06:2300:06:25สั่งงานทันทีที่เราลืมตา
00:06:2500:06:28แต่หัวใจและหลอดเลือดยังอยู่ในจังหวะพัก
00:06:2800:06:31เหมือนเครื่องยนต์เย็นๆตอนเช้าแล้วพอเรา
00:06:3100:06:35ลุกเร็วสั่งให้ระบบย่อยทำงานหัวใจปั๊ม
00:06:3500:06:38เลือดสมองต้องคิดกล้ามเนื้อต้องทรงตัวทุก
00:06:3800:06:41อย่างเกิดในเวลาไม่ถึง 10 วินาทีมันคือ
00:06:4100:06:44การเร่งใช้ทรัพยากรก่อนที่ร่างกายจะ
00:06:4400:06:48activate ระบบรองรับทันซึ่งในไวท 60
00:06:4800:06:51Plus กลไกนั้นมันไม่ได้ตอบสนองวัยแบบ
00:06:5100:06:52เดิมครับ
00:06:5200:06:55>> ลุงหมอพูดว่าเร่งใช้ทรัพยากรก่อน activate
00:06:5500:06:58ระบบรองรับฟังแล้วเหมือนเราเปิดน้ำแรง
00:06:5800:07:00ทั้งที่ท่อยังไม่ได้ต่อดีเลยนะคะ
00:07:0000:07:04>> ใช่ครับแล้วเราคงเคยเจอเวลาท่อน้ำแรงดัน
00:07:0400:07:07สูงแต่ปลายท่อยังปิดอยู่มันจะกระแทกเสียง
00:07:0700:07:11ดังหรือบางทีถึงขั้นปริแตกนั่นแหละครับ
00:07:1100:07:14คือสิ่งที่เกิดกับหลอดเลือดสมองในหลายคน
00:07:1400:07:17เพราะตอนเช้าความดันเลือดจะมีแนวโน้มพุ่ง
00:07:1700:07:20สูงขึ้นตามธรรมชาติเรียกว่า Morning
00:07:2000:07:23Search ซึ่งเป็นผลมาจากการหลั่งคอรtิซอล
00:07:2300:07:26และฮอร์โมนตื่นตื่นตัวถ้าร่างกายยังไม่
00:07:2600:07:28ได้วอร์มแต่เราไปกดเร่งตอนที่เสิร์ชกำลัง
00:07:2900:07:32พุ่งก็เหมือนปล่อยแรงดันใส่ผนังเส้นเลือด
00:07:3200:07:35ที่ยังไม่ยืดหยุ่นพอนี่คือกลไกที่ไม่ค่อย
00:07:3500:07:38มีใครพูดเพราะมันไม่ใช่โรคแต่มันคือช่อง
00:07:3800:07:41ว่างที่ร่างกายไม่ทันตั้งรับ
00:07:4100:07:43>> หนูขอเสริมให้คุณผู้ฟังนิดนึงนะคะสิ่งที่
00:07:4300:07:46ลุงหมอกำลังอธิบายคือความเสี่ยงที่ไม่
00:07:4600:07:49อยู่ในผลตรวจเลือดแต่ซ่อนอยู่ในพฤติกรรม
00:07:4900:07:52ซ้ำๆที่เราเผลือทำทุกเช้าโดยไม่รู้ตัว
00:07:5200:07:54>> ครับคุณนุ่นและที่น้าน่ากลัวยิ่งกว่าก็
00:07:5400:07:59คือบางคนไม่มีอาการอะไรเลยครับตื่นลุก
00:07:5900:08:02เดินปกติแต่ในสมองมีไมโครคลอสหรือลิ่ม
00:08:0200:08:06เลือดเล็กๆค่อยๆเกาะตามผนังหลอดเลือดทีละ
00:08:0600:08:09นิดเหมือนเศษดินในท่อที่เรามองไม่เห็นพอ
00:08:0900:08:13ถึงวันหนึ่งที่ความดันสปikeจากน้ำไม่พอยา
00:08:1300:08:16ไม่กินหรือเปิดมือถือแล้วคอร์ทิซอลพุ่ง
00:08:1600:08:19พร้อมกันสิ่งที่สะสมไว้ก็ปิดทางเดินเลือด
00:08:1900:08:23ในสมองทันทีโดยไม่มีอาการเตือนใดๆ
00:08:2300:08:26>> เดี๋ยวนะคะลุงหมอแปลว่าการเปิดมือถือทัน
00:08:2600:08:29ทีหลังตื่นก็มีผลตอนหลอดเลือดในสมองได้
00:08:2900:08:30ด้วยหรอคะ
00:08:3000:08:34>> มีครับและอธิบายได้เลยเพราะแสงจากจอโดย
00:08:3400:08:38เฉพาะแสง LED สว่างไปกระตุ้นการหลั่ง
00:08:3800:08:41คอร์ติในระดับที่สูงขึ้นกว่าปกติในตอน
00:08:4100:08:45เช้าคอรisซอลนี่เป็นฮอร์โมนที่ทำให้หัวใจ
00:08:4500:08:48เต้นแรงขึ้นหลอดเลือดบีบตัวเร็วขึ้นเพิ่ม
00:08:4800:08:52แรงดันเลือดทั่วร่างถ้าทำควบคู่กับการไม่
00:08:5200:08:55ได้กินน้ำไม่ได้ขยับเบาๆระบบก็จะ
00:08:5500:08:58โอเวอร์โหลดพร้อมกันหมดและสิ่งที่เกิดตาม
00:08:5800:09:02มาคือความดันโลหิตสูงที่รุนแรงเกินควบคม
00:09:0200:09:05คุณนุ่นรู้ไหมครับหลอดเลือดของเรากลัวแสง
00:09:0500:09:08มือถือมากกว่าน้ำตาลเสียอีก
00:09:0800:09:11>> โอ้โหหนูว่าใครที่ชอบเปิดจอทันทีหลังตื่น
00:09:1100:09:14ต้องฟังอันนี้ให้ดีเลยนะคะเพราะมันไม่ใช่
00:09:1400:09:17แค่เรื่องตาเสียแต่เป็นเรื่องหัวใจถูก
00:09:1700:09:19เร่งโดยไม่รู้ตัวเลย
00:09:1900:09:21>> แล้วถ้าเราต่อเรื่องนี้เป็นเหตุเป็นผลจะ
00:09:2100:09:25เห็นภาพชัดเลยครับตื่นมาโดยไม่เติมน้ำ
00:09:2500:09:29เปิดจอแสงแรงคอร์ติหลั่งไวความดันพุ่งทัน
00:09:2900:09:33ทีหลอดเลือดข้นและเปราะจากการขาดน้ำลิ่ม
00:09:3300:09:37เลือดที่สะสมอยู่เสี่ยงขยับตัวสตรกเงียบ
00:09:3700:09:41แบบไม่มีอาการนำทุกขั้นตอนดูธรรมดาแต่มัน
00:09:4100:09:44ทำงานประสานกันเหมือนกับดักเงียบที่ตั้ง
00:09:4400:09:46เวลาทุกเช้า
00:09:4600:09:48>> นี่คือความน่ากลัวที่แท้จริงเลยค่ะเพราะ
00:09:4800:09:52มันไม่ใช่พฤติกรรมแย่แต่มันคือพฤติกรรมก
00:09:5200:09:54ปกติที่เราไม่เคยคิดว่าอันตราย
00:09:5400:09:57>> แล้วที่หมอเจอบ่อยที่สุดในคลินิกคือคนที่
00:09:5700:10:01ไม่เข้าใจว่าทำไมตัวเองถึงเหนื่อยตอนเช้า
00:10:0100:10:05ทั้งที่เมื่อคืนก็นอนพอตื่นก็ลุกทันทีทำ
00:10:0500:10:08โน่นทำนี่แต่ร่างกายกลับเบลอเหมือนหัวใจ
00:10:0800:10:12ไม่พร้อมจะเริ่มวันนั่นแหละครับคือสัญญาณ
00:10:1200:10:15ที่ระบบยังไม่ activate เสร็จแต่ถูกสั่ง
00:10:1500:10:16งานเกินขีดจำกับ
00:10:1600:10:20>> หนูว่าฟังตรงนี้แล้วคนที่รู้สึกว่าเช้า
00:10:2000:10:21ไม่ใช่เวลาที่สดชื่น
00:10:2100:10:24อาจจะต้องเริ่มมองเช้าใหม่ว่ามันไม่ได้
00:10:2400:10:27บอกว่าเรานอนพอหรือไม่พอแต่มันกำลังบอก
00:10:2700:10:30ว่าร่างกายเราพร้อมรับโลกหรือยัง
00:10:3000:10:34>> แล้วคุณนุ่นเคยรู้สึกไหครับว่าบางเช้าเรา
00:10:3400:10:37เหมือนมีอะไรบางอย่างในตัวที่ยังไม่ลุก
00:10:3700:10:38ขึ้นมาพร้อมกับเรา
00:10:3800:10:41>> เคยเลยค่ะลุงหมอบางวันหนูตื่นมาแล้วคิด
00:10:4100:10:45ได้เลยว่าวันนี้หนูรีบไปทั้งที่ร่างกาย
00:10:4500:10:47มันยังไม่พูดอะไรเลยด้วยซ้ำหนูว่านั่น
00:10:4700:10:50แหละค่ะคือสิ่งที่คนวัย 60 Plus ต้อง
00:10:5000:10:52กลับมาฟังจากภายในอีกครั้ง
00:10:5200:10:55>> แล้วสิ่งหนึ่งที่หมอสังเกตมานานในผู้สูง
00:10:5500:10:58อายุคือร่างกายเขาอาจไม่ตื่นเต็มที่
00:10:5800:11:01เหมือนตอนหนุ่มสาวแต่สิ่งที่หลายคนไม่รู้
00:11:0100:11:04คือเส้นเลือดของเราก็มีจังหวะตื่นของมัน
00:11:0400:11:07เหมือนกันครับโดยเฉพาะเส้นเลือดฝอยตาม
00:11:0700:11:10ปลายมือปลายเท้าหรือแม้แต่เส้นเลือดเล็กๆ
00:11:1000:11:14ในสมองถ้าเราไปเร่งให้มันทำงานก่อนที่มัน
00:11:1400:11:17จะขยายตัวได้เต็มที่ความเสี่ยงที่เลือดจะ
00:11:1700:11:20ไหลแรงเกินหรือกระแทกกับผนังที่แข็งตัว
00:11:2000:11:23จากความดันสูงก็จะมากขึ้นโดยไม่รู้ตัวเลย
00:11:2300:11:27ครับบางคนไม่ได้มีลิ่มเลือดโตหรือหลอด
00:11:2700:11:30เลือดแตกแต่แค่เส้นเลือดมันไม่ทันตั้งตัว
00:11:3000:11:35พอมีแรงดันพุ่งเข้าไปปั้งจบเลยครับที่
00:11:3500:11:37ญี่ปุ่นจะมีประเพณีเล็กๆอย่างหนึ่งในหมู่
00:11:3700:11:41บ้านชนบทคือเขาจะไม่ให้คนสูงวัยออกจาก
00:11:4100:11:44บ้านทันทีหลังตื่นครับเขาจะนั่งอยู่หน้า
00:11:4400:11:47บ้านหรือระเบียงกินน้ำอุ่นแล้วหายใจลึกๆ
00:11:4800:11:50ก่อนอย่างน้อย 10-15 นาที
00:11:5000:11:54คล้ายๆกับที่คนญี่ปุ่นเรียกว่าฮาราอูเอะ
00:11:5400:11:58ซึ่งแปลตรงตัวว่าการชำระล้างจากภายในแต่
00:11:5800:12:01ทำมองอีกชั้นก็คือการให้ร่างกายได้
00:12:0100:12:04synchromiz กับวันใหม่โดยไม่ต้องเร่ง
00:12:0400:12:07ครับนี่ไม่ใช่แค่เรื่องวัฒนธรรมแต่มันคือ
00:12:0700:12:10การจัดระบบให้ร่างกายค่อยๆเปลี่ยนจากโหมด
00:12:1000:12:14พักมาเป็นโหมดพร้อมทำงานอย่างนุ่มนวล
00:12:1400:12:17>> หนูชอบมากเลยค่ะลุงหมอเพราะจริงๆที่บ้าน
00:12:1700:12:20เราเองโดยเฉพาะคนรุ่นยายหนูเขาก็มี
00:12:2000:12:23พฤติกรรมคล้ายๆกันเลยนะคะแค่เราไม่เรียก
00:12:2300:12:26ชื่อเฉพาะแบบญี่ปุ่นพวกผู้ใหญ่สมัยก่อนจะ
00:12:2600:12:29ล้างหน้าบ้วนปากแล้วนั่งนิ่งๆดื่มน้ำอุ่น
00:12:2900:12:33จากขันเล็กๆบางคนก็จุดธูปไหว้พระหรือเดิน
00:12:3300:12:36ออกไปหน้าบ้านแป๊บนึงมองต้นไม้หายใจลึกๆ
00:12:3600:12:39แบบไม่รู้ตัวมันดูเหมือนเรื่องเล็กๆแต่
00:12:3900:12:41มันช่วยให้ร่างกายปรับมาเป็นโหมดตื่น
00:12:4200:12:43อย่างค่อยเป็นค่อยไปค่ะ
00:12:4300:12:46>> ใช่เลยครับคุณนุ่นมันคือการส่งสัญญาณภาย
00:12:4600:12:50ในให้กับตัวเองว่าเราพร้อมแล้วจริงๆและ
00:12:5000:12:52มันต่างจากการที่ตื่นมาแล้วกระโดดเข้ามือ
00:12:5300:12:56ถือหรือเปิดทีวีใส่หัวทันทีนะครับร่างกาย
00:12:5600:12:59มนุษย์ไม่ได้ออกแบบมาให้โดนข้อมูลทะลัก
00:12:5900:13:02ใส่สมองตั้งแต่ยังหายใจไม่ทันครบ 3 รอบ
00:13:0200:13:05สิ่งที่หมอเป็นห่วงคือพอเราชินกับจังหวะ
00:13:0500:13:09แบบนั้นสมองกับหัวใจก็จะปรับตัวให้รีบ
00:13:0900:13:12เป็นปกติจนกลายเป็นภาวะคอร์ติโซลสูงตอน
00:13:1200:13:16เช้าโดยไม่หรูตัวเลยครับสมองของเรากำลัง
00:13:1600:13:18สั่งให้หัวใจเร่งจังหวะทั้งที่ยังไม่ไม่
00:13:1800:13:20มีใครวิ่งตามเลยสักคน
00:13:2100:13:23>> ฟังแบบนี้แล้วหนูเริ่มเข้าใจเลยค่ะว่า
00:13:2300:13:26ทำไมบางคนตื่นมาแล้วปวดหัวหรือสึกคล้ายจะ
00:13:2600:13:29เป็นลมทั้งที่ก็ไม่ได้ป่วยนะคะเหมือนร่าง
00:13:2900:13:32กายมันยังไม่ได้กลับมาซิงคกับชีวิตแต่เรา
00:13:3200:13:34ดันไปสั่งให้มันทำงานแบบ full โหลดเลย
00:13:3400:13:37>> ครับแล้วพอเจอแบบนั้นบ่อยๆมันก็ไม่ได้แค่
00:13:3700:13:40รู้สึกมึนหัวครับมันเริ่มมีผลกับระบบควบ
00:13:4100:13:44คุมความดันโดยรวมเลยหมอเคยมีคนไข้ท่าน
00:13:4400:13:48หนึ่งอายุ 66 ปีแกบอกว่าตอนเช้ารู้สึกว่า
00:13:4800:13:51ตัวเองตื่นแบบยังไม่ตื่นคือรู้สึกว่าตา
00:13:5100:13:55เปิดแต่สมองเบลอแขนขาไม่อยากขยับแกคิดว่า
00:13:5500:13:59เป็นเพราะแกอายุมากแต่พอตรวจจริงๆพบว่า
00:13:5900:14:02เส้นเลือดฝอยในสมองส่วนเล็กๆของเขาเริ่ม
00:14:0200:14:05มีการตีบเฉี่ยพลันจากความดันพุ่งโดยไม่มี
00:14:0500:14:09สัญญาณมาก่อนความเงียบของร่างกายไม่ได้
00:14:0900:14:12แปลว่าไม่มีอะไรเกิดขึ้นบางครั้งมันคือ
00:14:1200:14:15เคลื่อนไอ้น้ำที่รอวันซัดเข้าฝั่ง
00:14:1500:14:18>> แล้วลุงหมอคิดว่าอะไรคือสัญญาณเงียบพวก
00:14:1800:14:21นั้นที่คนทั่วไปอาจจะกำลังเจออยู่ทุกเช้า
00:14:2100:14:23แต่ยังไม่รู้ตัวเลยคะ
00:14:2300:14:26>> หมอว่าสัญญาณเงียบมันมาในรูปแบบที่เราคิด
00:14:2600:14:30ว่าปกติครับเช่นเวียนหัวเบาๆตอนลุกนั่ง
00:14:3000:14:33เหนื่อยง่ายเวลาแปรงฟันตอนเช้าหรือแม้แต่
00:14:3300:14:36ปัสสาวะออกมาแล้วรู้สึกใจสั่นแว๊บนึงนั่น
00:14:3600:14:39คือเสียงเบาๆของระบบควบคุมความดันที่
00:14:3900:14:43กำลังรวนครับและหมออยากชวนทุกคนสังเกตว่า
00:14:4300:14:46ถ้าอาการแบบนี้เกิดซ้ำ 2-3 วันติดโดย
00:14:4600:14:49เฉพาะในช่วงสั 30 นาทีแรกหลังตื่นนั่นคือ
00:14:4900:14:52สัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้ามเลยครับ
00:14:5200:14:56>> หนูว่านะคะพอเราฟังมาถึงตรงนี้หลายคนคง
00:14:5600:14:59เรื่องรู้สึกเหมือนกันว่าแค่เช้าๆเร่งรีบ
00:14:5900:15:01มันไม่ใช่เรื่องเล็กแล้วใช่ไหมั้คะเพราะ
00:15:0100:15:03สิ่งที่ลุงหมอพูดมาทั้งหมดมันไม่ใช่แค่
00:15:0300:15:06การป้องกันโรคแต่มันคือการตั้งจังหวะของ
00:15:0600:15:10ร่างกายตั้งแต่ตาเปิดเลยและคำถามสำคัญก็
00:15:1000:15:13คือถ้าเราอยากเริ่มประคองสมดุลนั้นจริงๆ
00:15:1300:15:17โดยเฉพาะหลังอายุ 60 ต้องกินอะไรดีต้อง
00:15:1700:15:18เริ่มตรงไหนก่อน
00:15:1800:15:22>> คำตอบของหมอง่ายมากครับเริ่มจากโปรตีนคำ
00:15:2200:15:26เดียวสั้นๆแต่พอพูดถึงโปรตีนหลายคนจะนึก
00:15:2600:15:29ถึงแค่อาหารเสริมหรือเนื้อสัตว์แบบเดิมๆ
00:15:2900:15:32ซึ่งจริงๆแล้วมันมี 4 โปรตีนที่คนไว้ 60
00:15:3200:15:35Plus ควรรู้จักและถ้าเรียงตามลำดับความ
00:15:3500:15:38สำคัญกับสมดุลตอนเช้าหมอจะขอนับถอยหลัง
00:15:3800:15:42ให้ฟังนะครับอันดับที่ 4 ไข่ต้มอุ่นๆตอน
00:15:4200:15:45เช้าฟังดูธรรมดาใช่ไหมครับแต่ไข่เป็น
00:15:4500:15:48แหล่งโปรตีนคุณภาพสูงที่ร่างกายดูดซึม
00:15:4800:15:51ง่ายมากโดยเฉพาะตอนท้องว่างช่วงเช้าแถม
00:15:5100:15:54ยังมีโคลีนซึ่งเป็นสารอาหารที่ช่วยให้
00:15:5400:15:57สมองตื่นตัวแบบไม่กระชากเหมาะกับคนที่
00:15:5700:16:00ตื่นมาแล้วอย่างหมึ่นๆครับหมอเคยดูเคสที่
00:16:0000:16:03ญี่ปุ่นผู้สูงวัยกลุ่มที่เริ่มวันด้วยไข่
00:16:0300:16:06ต้ม 1 ฟองทุกเช้ากลับมีระดับสมดุลน้ำตาล
00:16:0600:16:09ในเลือดดีขึ้นภายใน 3 สัปดาห์เพราะร่าง
00:16:0900:16:13กายไม่หิวซ้ำตอนสายๆพอร่างกายไม่ตกใจระบบ
00:16:1300:16:15ทั้งหมดมันก็ไม่สั่น
00:16:1500:16:18>> ที่ไทยก็มีนะคะลุงหมอคนรุ่นคุณตาหนูเขา
00:16:1800:16:21ชอบกินไข่ลั่วกับข้าวสวยร้อนตอนเช้าบางคน
00:16:2100:16:24เติมซีอิ๊วขาวนิดเดียวแล้วตามด้วยน้ำชา
00:16:2400:16:27เบาๆมันเหมือน ritual ที่ไม่ได้เร่งไม่
00:16:2700:16:30ได้ล้นแต่ทำให้ร่างกายรู้ว่าเช้าแล้วนะ
00:16:3000:16:33หนูว่าพฤติกรรมพวกนี้แหละที่ทำให้การใช้
00:16:3300:16:35ชีวิตมันมีจังหวะมากขึ้น
00:16:3500:16:38>> ใช่เลยครับ ritual นี่สำคัญมากเพราะมัน
00:16:3800:16:41คือการสื่อสารกับร่างกายว่าไม่ต้องหนี
00:16:4100:16:44อะไรแล้วเราอยู่กับบ้านอยู่กับเช้าได้
00:16:4400:16:47อย่างปลอดภัยและโปรตีนตัวต่อไปที่หมออยาก
00:16:4700:16:51ให้ฟังคืออันดับที่ 3 นัโตะหรือถั่วหมัก
00:16:5100:16:53หรือเต้าเจี้ยวญี่ปุ่นถึงจะมีกลิ่นเฉพาะ
00:16:5300:16:57ตัวแต่นัโตะมีเอนไซม์ชื่อว่านัโตคีเนส
00:16:5700:16:59ซึ่งช่วยละลายลิ่มเลือดในร่างกายแบบ
00:16:5900:17:02ธรรมชาติและมีกรดอะมิโนที่ช่วยเรื่องการ
00:17:0200:17:05ไหลเรียดหมอเคยเจอผู้ป่วยที่เริ่มกิน
00:17:0500:17:09นัตโตะวันละ 2 ช้อนชากับข้าวสวยอุ่นๆแล้ว
00:17:0900:17:12ระดับความดันตอนเช้าของเขาลดลงโดยไม่ต้อง
00:17:1200:17:15พึ่งยาเพิ่มเลยครับจริงๆแล้วฝั่งไทยเราก็
00:17:1500:17:18มีถั่วเน่าหมักที่ทางเหนือใช้อยู่คล้าย
00:17:1800:17:21กันในแง่คุณสมบัติแต่ต้องระวังเรื่อง
00:17:2100:17:22โซเดียมด้วย
00:17:2200:17:26>> น่าสนใจมากค่ะถ้าจะลองแบบเบาๆหนูเคยเห็น
00:17:2600:17:28ยายที่เอาเต้าเจี้ยวหวานมาละลายน้ำอุ่น
00:17:2800:17:31แล้วกินกับข้าวต้มใส่เต้าหู้ขาวฟังดู
00:17:3100:17:33ญี่ปุ่นมากเลยใช่ไหมคะแต่จริงๆคือบ้านเรา
00:17:3400:17:36นี่แหละหนูว่าอาจถึงเวลาที่เราจะกลับไปหา
00:17:3600:17:39สิ่งที่เคยคุ้มร่างกายเราไว้ได้อีกครั้ง
00:17:4000:17:42>> ถูกต้องเลยครับแล้วหมอจะขอต่อที่อันดับ
00:17:4300:17:46ที่ 2 ปลาเล็กปลาน้อยอย่างปลาแห้งปลาถู
00:17:4600:17:50ย่างหรือแม้แต่ปลาสิวทอดปลาพวกนี้มี
00:17:5000:17:53โปรตีนสูงแถมยังมีแคลเซียมจากกระดูกเล็กๆ
00:17:5300:17:56ที่กลิ่นได้ทั้งตัวถ้ากินคู่กับข้าวร้อนๆ
00:17:5600:17:58จะช่วยให้ระดับน้ำตาลไม่เหวี่ยงและยัง
00:17:5800:18:01ช่วยกระตุ้นสมองด้วยโอเมก้า 3 ในปริมาณ
00:18:0100:18:05ที่พอเหมาะที่ญี่ปุ่นมีอิวาชิที่กินคล้าย
00:18:0500:18:08กันมากครับคือปลาตัวเล็กๆที่หมักเค็มแล้ว
00:18:0800:18:11เอามาเนื่องหรือย่างเบาๆตอนเช้าแค่นี้ก็
00:18:1100:18:14พอแล้วครับสำหรับร่างกายหลัง 60
00:18:1400:18:16>> หนูว่าหลายคนอาจจะมองข้ามปลาตัวเล็กๆ
00:18:1600:18:19เหล่านี้ไปนะคะเพราะเห็นว่าไม่ใช่อาหาร
00:18:1900:18:21มากมายแต่นี่แหละคือสิ่งที่เคยอยู่กับเรา
00:18:2100:18:25มาแต่เดิมและมันช่วยรักษาชีวิตธรรมดาๆดา
00:18:2500:18:28ให้เดินต่อได้โดยไม่ต้องพึ่งอาหารสำเร็จ
00:18:2800:18:28รูปเลย
00:18:2900:18:32>> และสุดท้ายครับอันดับที่ 1 เต้าหู้หรือ
00:18:3200:18:36ถั่วเหลืองแปรรูปที่ไม่ผ่านการทอดถ้าใคร
00:18:3600:18:39ไม่กินเนื้อสัตว์หรืออยากลดไขมันอิ่มตัว
00:18:3900:18:42เต้าหู้คือตัวเลือกที่อ่อนโยนที่สุด
00:18:4200:18:45โปรตีนจากถั่วเหลือเป็นโปรตีนสมบูรณ์และ
00:18:4500:18:48ย่อยง่ายกว่าสัตว์สำหรับผู้สูงวัยหลายคน
00:18:4800:18:51หมอเคยมีคนไข้ที่ปฏิเสธการกินเนื้อสัตว์
00:18:5100:18:54ทุกชนิดเพราะปัญหาทางเดินอาหารแต่พอปรับ
00:18:5400:18:57มาเป็นเต้าหู้ตุ๋นกับขิงอุ่นๆตอนเช้า
00:18:5700:19:01อาการแน่นท้องลดลงระบบขับถ่ายดีขึ้นและ
00:19:0100:19:03ระดับน้ำตาลก็คงที่กว่าที่เคย
00:19:0300:19:06>> เต้าหู้นี่แหละค่ะเพื่อนแท้ของคนวัยนี้
00:19:0600:19:09เลยหนุงเองยังชอบเลยนะคะโดยเฉพาะเวลารู้
00:19:0900:19:12สึกไม่อยากเคี้ยวอะไรเยอะแค่เต้าหู้อ่อนๆ
00:19:1200:19:15ตุ๋นกับน้ำซุปเบาๆมันให้ทั้งพลังงาน
00:19:1500:19:18โปรตีนและความรู้สึกว่าเรากำลังดูแลตัว
00:19:1800:19:20เองโดยไม่ต้องฝืน
00:19:2000:19:23>> ครับและหมออยากให้จำไว้ว่าเราไม่จำเป็น
00:19:2300:19:26ต้องเปลี่ยนทั้งชีวิตเพื่อสุขภาพดีแต่แค่
00:19:2600:19:29เริ่มเช้าเดียวให้ถูกจังหวะแล้วร่างกายจะ
00:19:2900:19:32ตอบแทนเราในแบบที่ไม่ต้องใช้ยาเลยด้วยซ้ำ
00:19:3200:19:35>> หนูว่าประโยคนี้ต้องจดเลยค่ะเช้าเดียวให้
00:19:3600:19:39ถูกจังหวะมันเป็นคำที่ดูเบาแต่ลึกมาก
00:19:3900:19:41เดี๋ยวช่วงหน้าลุงหมอช่วยเล่าต่อหน่อยนะ
00:19:4100:19:44คะว่าถ้าเราเริ่มจากอาหารได้แล้วขั้นตอน
00:19:4400:19:48ถัดไปคืออะไรเพื่อให้เช้าแบบนี้มันไม่ใช่
00:19:4800:19:49แค่วันนี้วันเดียว
00:19:4900:19:52>> ยินดีเลยครับคุณนุ่นเพราะสิ่งที่เรากำลัง
00:19:5200:19:55กินเข้าไปมันไม่ใช่แค่อาหารครับแต่มันคือ
00:19:5500:19:58สัญญาณที่เราส่งให้ร่างกายรู้ว่าฉันยัง
00:19:5800:20:02อยากมีชีวิตต่ออย่างมีจังหวะถ้าถามว่า
00:20:0200:20:05หลังจากอาหารแล้วควรเริ่มจากตรงไหนต่อหมอ
00:20:0500:20:09ว่าต้องเริ่มจากความเงียบที่ฟังได้ครับ
00:20:0900:20:12เพราะหลายคนตื่นมาแล้วรีบเปิดเสียงเปิด
00:20:1200:20:16ข่าวเปิดมือถือแต่ลืมเปิดใจฟังตัวเองก่อน
00:20:1600:20:20หมอเคยเจอคนไข้ท่านนึงเขาบอกว่าตอนที่เขา
00:20:2000:20:23หายจากโรคไม่ใช่เพราะกินอาหารดีขึ้นแต่
00:20:2300:20:26เพราะเขาเริ่มหยุดอยู่เฉยๆได้ 15 นาทีตอน
00:20:2600:20:31เช้าแกบอกว่าแค่นั่งเฉยๆมองดูเงาต้นไม้
00:20:3100:20:34ฟังเสียงไก่ขันไกลๆแล้วไม่รู้สึกผิดกับ
00:20:3400:20:38การไม่ได้ทำอะไรเลยมันเป็นครั้งแรกในรอบ
00:20:3800:20:41หลายปีที่เขาไม่ได้วิ่งหนีจากตัวเองทันที
00:20:4100:20:43หลังตื่นนอน
00:20:4300:20:45>> ฟังแล้วเหมือนง่ายนะคะลุ่งหมอแต่เอาเข้า
00:20:4500:20:48จริงการอยู่กับความเงียบแบบไม่กังวลเนี่ย
00:20:4800:20:51บางทีก็ยากกว่าการออกไปเดินอีก
00:20:5100:20:54>> ใช่เลยครับคุณนุ่นเพราะเราถูกฝึกให้เช้า
00:20:5400:20:57เท่ากับเร่งเราเลยลืมว่าเช้าเงียบๆก็มี
00:20:5700:21:01คุณค่าการมีเวลานั่งกับตัวเองสัก 10 นาที
00:21:0100:21:04มันอาจไม่เปลี่ยนอะไรทันทีแต่มันเปลี่ยน
00:21:0400:21:07วิธีที่เรามองทั้งวันถ้าเราตื่นมาแล้วเจอ
00:21:0700:21:10ความวุ่นวายก่อนจะได้ฟังเสียงตัวเองมันก็
00:21:1000:21:12เหมือนออกเรือโดยไม่รู้ลมครับ
00:21:1200:21:15>> หนูว่าคนฟังหลายคนน่าจะเริ่มมองเช้าในแบบ
00:21:1500:21:18ใหม่แล้วค่ะไม่ต้องเปลี่ยนเยอะไม่ต้องทำ
00:21:1800:21:21ให้ได้ทุกวันก็ยังได้ขอแค่มีวันที่ได้
00:21:2100:21:24หยุดฟังใจตัวเองสักวันก็พอแล้ว
00:21:2400:21:27>> ใช่ครับเพราะความแข็งแรงของคนวัยนี้มัน
00:21:2700:21:30ไม่ได้วัดจากว่าเดินได้ไกลแค่ไหนแต่วัด
00:21:3000:21:33จากว่ายังฟังเสียงร่างกายตัวเองได้อยู่
00:21:3300:21:34หรือเปล่า
00:21:3400:21:37>> และไม่ใช่แค่ฟังค่ะแต่กล้าตอบมันด้วยว่า
00:21:3700:21:39ฉันจะดูแลแกนะ
00:21:3900:21:42>> ประโยคหมอขอยืมไปใช้ต่อเลยนะครับ
00:21:4200:21:44>> ยินดีเลยค่ะลุงหมอแล้วเอาไว้มาคุยกันต่อ
00:21:4400:21:48ตอนหน้าว่าถ้าการเริ่มเช้าดีมันช่วยให้ใจ
00:21:4800:21:51ไม่รีบงั้นช่วงบ่ายเย็นที่หลายคนมักเพลีย
00:21:5100:21:55มักกินจุบมักง่วงเราจะดูแลช่วงนั้นยังไง
00:21:5500:21:55ดี
00:21:5500:21:58>> หมอมีคำตอบอยู่แล้วครับแต่จะเล่าให้ฟัง
00:21:5800:22:08ตอนอ่า
00:22:0800:22:11[เพลง]