- คำถาม:
- ตับทำหน้าที่อะไรบ้างในร่างกาย?
- คำตอบ:
- ตับทำหน้าที่กรองเลือดจากลำไส้และหัวใจ แปรรูปสารอาหาร เช่น คาร์โบไฮเดรตให้เป็นน้ำตาลเพื่อใช้เป็นพลังงาน และเก็บสะสมสารอาหารไว้ใช้ในอนาคต รวมถึงเปลี่ยนสารพิษให้ไม่เป็นอันตรายหรือขับออกผ่านไตและลำไส้ นอกจากนี้ ตับยังผลิตโปรตีนในเลือด คอเลสเตอรอล วิตามินดี และน้ำดี ซึ่งช่วยในการย่อยไขมัน ฆ่าเชื้อจุลชีพ และขับสารพิษออกจาก body
ตับมีหน้าที่อะไรบ้าง? - เอ็มมา ไบรซ์ - Emma Bryce
จากช่อง:จงใฝ่รู้อยู่เสมอ — TED-Ed
คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:00:14นี่คือตับของคุณ อวัยวะที่มีน้ำหนักมากที่สุด
00:00:18และเป็นหนึ่งในอวัยวะที่สำคัญที่สุดด้วย
00:00:20โรงงานแห่งนี้ทำหน้าที่ทั้ง เป็นโกดังเก็บสินค้า
00:00:23เป็นศูนย์กลางทางการผลิต
00:00:25เป็นโรงงานแปรรูปในเวลาเดียวกัน
00:00:27หน้าที่แต่ละอย่างนี้ยังเกี่ยวเนื่อง กับงานย่อย ๆ ที่สำคัญอีกมากมาย
00:00:31เสียจนถ้าไม่มีตับ ร่างกายของเราก็จะหยุดทำงาน
00:00:35หน้าที่หลักอย่างหนึ่งของตับ คือ กรองเลือดในร่างกาย
00:00:38ซึ่งเลือดที่ว่านี้มาจาก 2 แหล่ง ได้แก่
00:00:42หลอดเลือดแดงตับ ที่นำเลือดส่งตรงมาจากหัวใจ
00:00:45และ หลอดเลือดดำที่เข้าตับ ที่ลำเลียงเลือดมาจากลำไส้
00:00:49ระบบลำเลียงทั้งสองนี้ นำสารอาหารมาสู่ตับ
00:00:51ซึ่งตับคัดแยก แปรรูป และ จัดเก็บ
00:00:54ด้วยความช่วยเหลือจากโรงงานแปรรูปขนาดเล็ก นับพันหน่วยภายในตับ
00:00:58ที่เรียกว่า กลีบย่อย
00:01:00ระบบไหลเวียนเลือดนี้ยังนำออกซิเจน ซึ่งจำเป็นต่อการทำงานของตับมาให้ด้วย
00:01:03เลือดที่มาจากลำไส้
00:01:05มีทั้ง คาร์โบไฮเดรต ไขมัน
00:01:08วิตามินและสารอาหารต่าง ๆ ที่ละลายอยู่ในเลือด
00:01:11จากอาหารที่คุณรับประทาน
00:01:13สารอาหารเหล่านี้ถูกแปรรูปด้วยกระบวนที่ต่างกันไป
00:01:15ในกรณีคาร์โบไฮเดรต
00:01:16ตับจะย่อยคาร์โบไฮเดรต แล้วเปลี่ยนเป็นน้ำตาล
00:01:19เพื่อเป็นแหล่งพลังงานสำหรับร่างกาย เมื่อตับส่งเลือดกลับสู่ร่างกาย
00:01:24บางครั้ง ถ้าร่างกายมีสารอาหารเหลือใช้
00:01:26ที่ยังไม่ต้องใช้ในขณะนั้น
00:01:28ในกรณีนี้ ตับจะดึงบางส่วนกลับมา
00:01:31เก็บสะสมไว้ในตับ
00:01:33คลังสำรองนี้ทำหน้าที่คล้ายตู้เสบียง
00:01:35เผื่อร่างกายอาจจำเป็น ต้องใช้สารอาหารในอนาคต
00:01:39แต่ว่าเลือดที่เข้าสู่ตับนี้ ไม่ได้มีแต่สารที่เป็นประโยชน์เท่านั้น
00:01:43แต่อาจมีสารพิษและผลพลอยต่าง ๆ ที่ร่างกายนำมาใช้ไม่ได้ด้วย
00:01:47ตับจะเฝ้าระวังสารพิษเหล่านี้อย่างเข้มงวด
00:01:50เมื่อตับเจอสารที่ไม่มีประโยชน์หรือเป็นพิษ
00:01:52ตับจะเปลี่ยนสารพิษนั้นให้เป็น สารที่ไม่เป็นอันตรายต่อร่างกาย
00:01:55หรือแยกสารพิษนั้นออกมา
00:01:58แล้วขับออกผ่านทางไตและลำไส้
00:02:01แน่นอนว่า เราคงไม่เรียกตับว่าเป็นโรงงาน
00:02:04หากไม่ได้ผลิตสิ่งต่าง ๆ ด้วย
00:02:06ตับสร้างสารมากมาย ตั้งแต่โปรตีนในเลือด
00:02:09ที่ใช้ลำเลียงกรดไขมัน และช่วยสร้างลิ่มเลือด
00:02:12ไปจนถึงคอเลสเตอรอล ที่ช่วยร่างกายในการสร้างฮอร์โมน
00:02:16ตับยังสร้างวิตามินดี และสารที่ช่วยในกระบวนการย่อยอาหารอีกด้วย
00:02:19แต่สารที่ตับสร้างที่สำคัญที่สุดชนิดหนึ่ง คือ น้ำดี
00:02:22คล้ายโรงบำบัดของเสียที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
00:02:24ตับใช้เซลล์ตับ
00:02:27เปลี่ยนของเสียที่เป็นพิษ ให้เป็นของเหลวสีเขียวรสขม
00:02:31น้ำดีที่ตับผลิตจะไหล ไปยังอวัยวะกักเก็บใต้ตับ
00:02:36เรียกว่า ถุงน้ำดี
00:02:37ก่อนที่จะค่อยๆ ไหลไปยังลำไส้
00:02:40เพื่อช่วยย่อยไขมัน ฆ่าเชื้อจุลชีพ และต้านฤทธิ์กรดส่วนเกินจากกระเพาะอาหาร
00:02:45น้ำดียังช่วยขับสารพิษ และผลพลอยได้ต่าง ๆ จากตับ
00:02:48ออกจากร่างกายอีกด้วย
00:02:50อย่างที่คุณได้เห็นไป
00:02:51ตับเป็นโรงงานที่ทรงประสิทธิภาพ
00:02:53ทำหน้าที่หลากหลายที่เกื้อหนุนกันและกัน
00:02:56แต่ระบบที่ซับซ้อนเช่นนี้ จะทำงานราบรื่นอยู่เสมอได้
00:02:59ก็ด้วยการรักษาตับให้แข็งแรง
00:03:01ไม่ต้องกำจัดสารพิษ จนเกินขีดความสามารถ