- คำถาม:
- ช่วงการนอนหลับแบบ Non-REM มีกี่ระยะ และแต่ละระยะทำหน้าที่อย่างไร?
- คำตอบ:
- ช่วงการนอนหลับแบบ Non-REM แบ่งออกเป็น 4 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 เป็นช่วงเริ่มต้นของการหลับ ระยะที่ 2 เป็นช่วงที่ร่างกายเริ่มพัก สมองเริ่มทำงานช้าลง อุณหภูมิร่างกายลดลง ระยะที่ 3 และ 4 เป็นช่วงหลับลึกที่สมองทำงานต่ำลงและหลั่งฮอร์โมนชะลอความแก่ (Growth Hormone) เพื่อฟื้นฟูร่างกาย
นอนอย่างไรชะลอวัยไกลโรค โดย หมอแอมป์ ตอนที่ 1 (Sub Thai, English)
จากช่อง:DrAmp Team
คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:01:25แล้วแต่พฤติกรรม แล้วแต่การใช้ชีวิต
00:01:29การนอนแบ่งออกเป็น 2 ช่วง
00:01:31ช่วงแรกเขาเรียกว่า Non-REM
00:01:34หรือ NREM คือ Non Rapid Eye Movement
00:01:38คืออะไรคะ
00:01:38คือช่วงที่นอนหลับแล้ว
00:01:40ลูกตาไม่กระดุกกระดิก
00:01:41นี่คือช่วงนอนเบื้องต้นใช่ไหมคะ
00:01:43เบื้องต้น ใช่
00:01:44แล้วก็ช่วง REM คือ Rapid Eye Movement
00:01:47พอนอนอยู่ เราไปแอบเปิดตา
00:01:49ลูกตาจะกลอกไปมาซ้าย-ขวาตลอด
00:01:53ในช่วงแรกที่เรียกว่า Non-REM
00:01:55แบ่งออกเป็นอีก 4 ช่วง
00:01:56อะไรบ้างคะ
00:01:57เขาเรียกว่าสเตจ 1, 2, 3, 4
00:02:00และช่วงที่ตากระดุกกระดิก แล้วก็วนอีกรอบ
00:02:04แสดงว่าในหนึ่งรอบนี้
00:02:05ที่มี 4 ช่วงการนอนหลับเบื้องต้น
00:02:07กับอีกหนึ่งช่วงของตากลอกไปมาไวๆ
00:02:10ทั้งหมดนี้เขาเรียกว่า
00:02:11การนอนหลับ 1 รอบการนอน (Cycle)
00:02:13มาดูวัฏจักรของระยะการนอนหลับ
00:02:15กันละเอียดสักนิดหนึ่งนะคะ
00:02:16ในขณะที่เรานอนนั้น เมื่อเราเริ่มหลับ
00:02:19เราจะเข้าสู่ระยะ NREM ระยะที่ 1
00:02:23และเลื่อนไหลไปสู่ระยะที่ 2,
00:02:253, 4 ตามลำดับ
00:02:26แล้วจึงถอยกลับเข้ามาสู่ระยะ NREM
00:02:29ระยะที่ 4, 3, 2, 1
00:02:31จากนั้นจึงเข้าสู่ระยะ REM
00:02:34แล้วจึงเริ่มกลับเข้าสู่ระยะ NREM
00:02:37ระยะที่ 1, 2, 3, 4 ใหม่
00:02:39เป็นการเริ่มรอบใหม่ของวงกลมของการนอนหลับ
00:02:42จากจุดเริ่มต้นของ REM
00:02:44ไปสู่จุดเริ่มต้นของ REM รอบใหม่
00:02:47เราเรียกว่าหนึ่งรอบการนอน
00:02:49ในหนึ่งรอบนั้นกินเวลาประมาณ 90 นาที
00:02:53คือเป็น NREM ประมาณ 80 นาที
00:02:56และ REM ประมาณ 10 นาที
00:02:58ในหนึ่งคืนของการนอน
00:02:59ก็จะมีจำนวนรอบการนอนประมาณ 3-6 รอบ
00:03:03ยิ่งรอบของการนอนดำเนินไปมากเท่าไร
00:03:05ระยะเวลาในช่วงของการหลับลึก
00:03:07ก็ยิ่งสั้นลงเท่านั้น
00:03:09ตรงกันข้ามกับ REM Sleep
00:03:11ที่จะยิ่งนานขึ้นค่ะ
00:03:13คราวนี้เรามาทำความเข้าใจ
00:03:14กับหมอแอมป์กันต่อกับการนอนแบบ NREM
00:03:17ในช่วงแรกมี 4 อันมีอะไรบ้าง
00:03:20อะไรบ้างคะ
00:03:21ระยะที่ 1 เป็นช่วงก่อนจะเข้าสู่การนอน
00:03:26เพราะฉะนั้นเวลามนุษย์คนหนึ่งจะนอน
00:03:27เราต้องทำอะไรบ้าง
00:03:28เราก็ต้องปิดไฟให้มืด ให้เสียงเงียบๆ
00:03:32เพราะมนุษย์เรา การนอนคือการพักผ่อน
00:03:35มนุษย์เราเมื่อไรที่เสียการนอนไปนี่
00:03:37ต่อให้ร่างกายอย่างอื่นดีหมดนี่ แก่แน่
00:03:40การนอนน้อยคือสิ่งสำคัญที่สุด
00:03:42แต่เราไม่ได้วัดการนอนน้อยที่จำนวนชั่วโมง
00:03:46เราวัดที่คุณภาพการนอน
00:03:48ช่วงที่ 1 กินเวลาประมาณสัก 10 นาที
00:03:51คือช่วงที่เราเริ่มหลับตา
00:03:53สมองจะเริ่มทำงานช้าลง
00:03:56เริ่มรู้แล้วว่าจะหลับแล้ว
00:03:57ช่วงนี้ยังไม่เข้าสู่ช่วงหลับ
00:03:59ถ้าโดนปลุกจะไม่ง่วง
00:04:01กำลังหลับตาอยู่สัก 5 นาที กำลังจะลงแล้วๆ
00:04:04เพื่อนปลุกก็ลุกมาทำงานต่อ
00:04:06ช่วงที่ 2 เขาเรียก Beta Phase
00:04:09คือสมองก็จะเริ่มทำงาน
00:04:12ดิ่งขึ้นน้อยลง
00:04:14อุณหภูมิร่างกายเริ่มลดลง
00:04:16ความดันเริ่มตกลง
00:04:18ร่างกายเริ่มเข้าสู่ภาวะพัก
00:04:20ช่วงนี้กินเวลาประมาณสัก 30 นาที
00:04:23ช่วงนี้เองเป็นช่วงที่ร่างกายนี่
00:04:25สมองจะเริ่มแบ่งออกเป็น 2 ส่วน
00:04:28ส่วนที่ยังทำงานอยู่ กับส่วนที่หยุดทำงาน
00:04:31ส่วนที่ยังทำงานอยู่ก็จะมี
00:04:32Cerebral Cortex กับ Thalamus
00:04:34พวกนี้จะทำหน้าที่ในการรับรู้
00:04:36รับเสียง รับฟังหรืออะไรก็ตาม
00:04:38แสดงว่าประสาทสัมผัสบางส่วนยังตื่น
00:04:40แต่ร่างกายบางส่วนเริ่มหลับลงไปแล้ว
00:04:43ก็คือหลับครึ่งหนึ่ง
00:04:45หลับครึ่งหนึ่งส่วนใหญ่นี่
00:04:46เขาเรียก Power Nap คือนอนกลางวัน
00:04:49การงีบบนรถ การแอบนอนเล็กน้อย
00:04:51ครึ่งชั่วโมงตรงนี้
00:04:53สมองส่วนที่หยุดพักไปก่อนในเฟสแรก
00:04:55คือช่วงดึงความจำ ทำให้มีเรี่ยวมีแรง
00:04:58เพราะฉะนั้นเวลาเรานอนตอนกลางวัน
00:05:00เขาเรียกว่าช่วง Siesta
00:05:01เพราะฉะนั้นการหลับครึ่งชม. ในเฟส 2
00:05:03เป็นการป้องกันอัลไซเมอร์
00:05:05ป้องกันความจำเสื่อม
00:05:06ความจำที่จำมาเมื่อเช้า
00:05:07เอาเข้าไปเก็บในห้องก่อน
00:05:08แล้วเดี๋ยวตอนบ่ายจะได้จำใหม่
00:05:10อย่างนี้เป็นต้น
00:05:11เพราะฉะนั้นการหลับช่วงกลางวัน
00:05:13หรือการหลับครึ่งชั่วโมงนี้
00:05:14เป็นตัวเลขที่สวย
00:05:16เพราะฉะนั้นช่วงที่ 2 นี้เราจะรู้ตัวบ้าง
00:05:17มีคนมาแกล้งเรา มีคนมาเดิน
00:05:19มีใครมาตามเรา ครึ่งหลับครึ่งตื่น
00:05:21คือเรารู้แหละ แต่ถ้าเราตั้งใจ เราก็ตื่น
00:05:23แต่ถ้าเราไม่ตั้งใจ เราก็นอนลงไปต่อ
00:05:25มาสู่ช่วงที่ 3 นี่เขาเรียกหลับลึก
00:05:28เพราะฉะนั้นเมื่อกี้เริ่มหลับ
00:05:29มาช่วงครึ่งหลับครึ่งตื่น
00:05:31แล้วก็มาช่วงหลับลึก
00:05:33ช่วงหลับลึกนี่แหละ คือช่วงที่กราฟสมอง
00:05:35เขาเรียกว่าช่วงเดลต้า (Delta)
00:05:37ช่วงเดลต้านี่ สมองจะทำงานต่ำลง
00:05:41ช่วงนี้แหละคือช่วงเวลาที่ร่างกายหลับสนิท
00:05:44แล้วเขาจะหลั่งฮอร์โมนออกมา
00:05:47ชื่อว่า Growth Hormone
00:05:49หรือฮอร์โมนชะลอความแก่
00:05:51ฮอร์โมนตัวนี้ ตอนตื่นไม่หลั่ง
00:05:54จะหลั่งออกมาตอนหลับแล้ว
00:05:55เฉพาะตอนหลับแล้วเท่านั้น
00:05:56ถูกต้อง และหลับลึกด้วย
00:05:58แสดงว่าถ้าคุณจุ๊กจิ๊กหลับตื้นๆ
00:06:00มีคนกวนตลอดทั้งคืน