- คำถาม:
- คนรอบข้างควรทำอย่างไรเมื่อพบคนใกล้ตัวมีอาการซึมเศร้า?
- คำตอบ:
- ควรฟังอย่างลึกซึ้ง (active listening) โดยไม่ตัดสิน ไม่แนะนำเร็ว ไม่กดดัน และสร้างพื้นที่ปลอดภัยให้ผู้ป่วยระบายความรู้สึก พร้อมสนับสนุนให้เข้ารับการรักษาจากจิตแพทย์ และอย่าบอกให้ไปวัดหรือเลิกคิดมากโดยไม่รับฟัง
รายการ TNN HEALTH วันเสาร์ที่ 9 ตุลาคม 2564
จากช่อง:TNN
คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:12:22ซึ่งในวันนี้คุณหมอจะมาขอแนะนำวิธีการรับ
00:12:26ฟังผู้ป่วยกลุ่มที่เป็นโรคซึมเศร้าซึ่ง
00:12:29นั่นก็คือการรับฟังอย่างลึกซึ้งหรือว่า
00:12:32this นี่นั่นเองครับในคนปกติเมื่อต้อง
00:12:35เผชิญปัญหาเรื่องเครียดเนี่ยก็จะสามารถจะ
00:12:38คิดหาทางออกได้ด้วยตัวของเขาเองนะครับแต่
00:12:42ในผู้ป่วยที่เป็นโรคซึมเศร้าเนี่ยมีความ
00:12:44จำเป็นอย่างมากที่เขาจะต้องมีคนคอยรับฟัง
00:12:47แล้วก็หาทางออกควบคู่ไปกับเขาเพื่อจะทำ
00:12:51ให้เขารู้สึกว่าเขาไม่ได้อยู่ตัวคนเดียว
00:12:54แล้วก็ยังมีคุณค่าในการที่จะมีชีวิตอยู่
00:12:56ครับการฟังอย่างลึกซึ้งหรือว่าดีหรือนิ่ง
00:12:59ก็คือการฟังที่เราไม่เอาตัวเราหรือความ
00:13:03คิดของเราไปตัดสินเป็นการฟังที่เราให้
00:13:07ความสำคัญกับผู้ที่อยู่ข้างหน้าเรานะครับ
00:13:09เป็นการฟังที่เราพยายามเน้นให้เราเข้าใจ
00:13:13ความคิดแล้วก็ความรู้สึกของคนที่กำลังพูด
00:13:17อยู่ครับโดยที่เจตนาและความรู้สึกของผู้
00:13:20พูดอาจไม่ได้เป็นไปในทิศทางเดียวกันอยู่
00:13:23กับสิ่งที่เขาพูดออกมาก็ได้เช่นกัน
00:13:26ดังเช่นกรณีของเป้อารักษ์ที่ได้เปิดเผย
00:13:30กับสมาคมสะมาริตันแห่งประเทศไทยรับฟังทุก
00:13:34เรื่องด้วยใจถึงเรื่องราวการสูญเสียจาก
00:13:37การฆ่าตัวตายกับการรับฟังที่จะเปลี่ยน
00:13:41ชีวิตของพวกเขาสิ่งที่ผมรู้ในวันนี้ว่า
00:13:44แบบการฟังอย่างเดียวไม่ให้ไม่ให้คำแนะนำ
00:13:47ในมันช่วยได้มากกว่านี้เพราะผัวที่ผ่านมา
00:13:50เด็กเพื่อนเพื่อนเราอะไรมาแล้วก็จะหาทาง
00:13:52แก้ให้ไม่เป็นไรมึงเดี๋ยวก็ดีขึ้นเฮ้ยไม่
00:13:55ต้องคิดมากหรอกไอ้นี้เจอกันกินข้าวกันเลย
00:13:58เนี่ยผมตอบผิดพลาดมากมันไม่น่าจะเรียกว่า
00:14:01เป็นความผิดพลาดนะคะมันเรียกว่าความไม่
00:14:03รู้ซึ่งหลักการของการฟังอย่างลึกซึ้งจะ
00:14:07ช่วยสร้างพื้นที่ที่ปลอดภัยพื้นที่ที่
00:14:10เลือกเฟื้อต่อการเปิดเผยและเข้าใจทำให้
00:14:13เกิดความสัมพันธ์ที่ดีและการเรียนรู้ได้
00:14:16แล้วก็อยู่กับการฟังคนที่อยู่ข้างหน้า
00:14:18เท่านั้นครับซึ่งบางครั้งนะครับการฟัง
00:14:21อย่างลึกซึ้งเนี่ยไม่ได้หมายหูฟังเฉพาะ
00:14:24ตัวเนื้อหาที่พูดกันจะบอกอย่างเดียวแต่
00:14:27เราต้องฟังไปถึงเจตนาของผู้พูดแล้วก็จะ
00:14:31ฟังไปถึงความรู้สึกของผู้พูดว่าเขารู้สึก
00:14:33ยังไงขณะที่กำลังพูดอยู่ครับส่วนในช่วง
00:14:36หน้านะครับหมอมีคำแนะนำว่าอะไรที่ควรทำ
00:14:39ไม่ควรทำเมื่ออยู่กับผู้ป่วยที่เป็นโรค
00:14:42ซึมเศร้าติดตามชมในช่วงหน้าครับ
00:15:03ยินดีต้อนรับกลับเข้าสู่ช่วงสุดท้ายของ
00:15:06รายการที่เอ็นเฮลธกับผมอ๋อข้างในแพทย์
00:15:09อดิทัตตั้งใส่อะครับช่วงที่แล้วเราคุยกัน
00:15:12ไปถึงเรื่องของประโยชน์ของการฟังอย่างลึก
00:15:15ซึ้งหรือว่าดีดิสนีย์ในช่วงนี้นะครับหมอ
00:15:18จะมาขอแนะนำเรื่องสีที่ควรทำสิ่งที่ไม่
00:15:22ควรทำเมื่อเราอยู่กันผู้ป่วยที่เป็นโรค
00:15:24ซึมเศร้ารวมไปถึงวิธีการที่ทำให้เราปลอด
00:15:27ภัยจากโรคซึมเศร้าติดตามชมเลยครับเรื่อง
00:15:31เป็นที่ 4 ที่ควรทำเมื่อเราอยู่กับผู้
00:15:33ป่วยที่เป็นโรคซึมเศร้านะครับข้อแรกเรา
00:15:36ต้องแนะนำผู้ป่วยให้มองเห็นคุณค่าในตัว
00:15:39เองเสมอครับเพราะว่าสิ่งที่สำคัญไม่แพ้ยา
00:15:43รักษาโรคซึมเศร้าก็คือการที่ผู้ป่วยโรค
00:15:46ซึมเศร้าเห็นคุณค่าของตัวเองซึ่งจะทำให้
00:15:49เขาเนี่ยมีกำลังใจที่จะใช้ชีวิตแล้วก็ไม่
00:15:52มีความรู้สึกที่จะอย่าทำร้ายตัวเองครับ
00:15:54สิ่งที่ควรทำข้อที่ 2 นะครับก็คือชวนให้
00:15:58ผู้ป่วยออกมาทำกิจกรรมครับไม่ว่าจะเป็น
00:16:00การออกกำลังกายเล่นเกมทำงานอดิเรกหัตถการ
00:16:04ต่างๆนะครับพบกิจกรรมพวกนี้เนี่ยนอกจากจะ
00:16:08ทำให้ร่างกายหลั่งสารที่เราธนินออกมาอย่า
00:16:11ทำให้ร่างกายหลั่งสาร indole ซินซึ่งเป็น
00:16:14สารแห่งความสุขและทำให้คนไข้มีอาการที่ดี
00:16:17ขึ้นได้ครับสิ่งที่ควรทำข้อที่สารนะครับ
00:16:20ก็คือฟังด้วยความตั้งใจและก็มีถ้าต.คๆ
00:16:23สบายๆไม่ขยันค่ะยอมไม่ตัดสินใจแทนนั่นก็
00:16:28เป็นเพราะว่าผู้ป่วยโรคซึมเศร้าเนี่ยมัน
00:16:30จะมีความคิดว่าตัวเองเป็นที่น่ารำคาญหรือ
00:16:33เป็นภาระให้คนอื่นอยู่แล้วดังนั้นการจะ
00:16:37ให้ผู้ป่วยพูดคุยระบายความรู้สึกเราต้อง
00:16:40ทำให้เขารู้สึกว่ามีคนอยากจะรับฟังพวกเขา
00:16:43เราจะไม่กดดันไม่ตัดสินเขาสร้างความไว้
00:16:47วางใจและก็บรรยากาศสบายๆให้ผู้ป่วยเล่า
00:16:51สิ่งที่อยากพูดออกมาอย่างเต็มที่เพราะใน
00:16:53บางครั้งเขาอาจมีความคิดอยากทำร้ายตัวเอง
00:16:56หรืออยากตายหากว่ามีคนรอบข้างมีโอกาสได้
00:17:00รับฟังก็จะสามารถป้องกันเหตุร้ายที่อาจ
00:17:04เกิดขึ้นได้อย่างทันท่วงทีครับสำหรับสิ่ง
00:17:06ที่ไม่ควรทำนะครับข้อแรกอย่าบอกตัดครับ
00:17:10อยากให้คนไข้ไปเข้าวัดไปฟังธรรมโดยที่เรา
00:17:14ไม่รับฟังเขาเลยนะครับเพราะจะทำให้คนไข้
00:17:17รู้สึกว่าเขาอยู่ตัวคนเดียวไม่มีคนรับฟัง
00:17:19เขามาโค้ชอายุรู้สึกว่าเขาเป็นภาระและก็
00:17:23เป็นน่ารำคาญที่จะทำให้เขารู้สึกอยากจะทำ
00:17:26ร้ายตัวเองแล้วก็การซึมเศร้าจะแย่ลงได้
00:17:29ครับสิ่งที่ไม่ควรทำข้อที่สองนะครับคือ
00:17:31อย่าทำเป็นไม่ได้ยินหรือไม่อยากพูดเมื่อ
00:17:34ผู้ป่วยพูดถึงการอยากตายหลายๆคนเนี่ยที่
00:17:38ว่าการพูดคุยถึงเรื่องการฆ่าตัวตายกับผู้
00:17:41ป่วยโรคซึมเศร้าอาจเป็นแนวโน้มให้ผู้ป่วย
00:17:44อยากทำแต่ในความเป็นจริงแล้วหากผู้ป่วย
00:17:47เอ่ยถึงการอยากตายและคนใกล้ตัวกับมีท่าที
00:17:51ต่อต้านหรือทำเป็นไม่สนใจเพื่อให้ผู้ป่วย
00:17:54เลิกคิดหรือมีคำพูดทำนองว่าอย่าคิดมาก
00:17:57อย่าคิดอะไรบ้าๆนะครับจะทำให้ผู้ป่วยยิ่ง
00:18:01สึกแย่ลงแล้วก็คิดว่าเราเนี่ยไม่อยากรับ
00:18:04ฟังสิ่งที่เขารู้สึกคับข้องใจและสิ่งที่ 5
00:18:07ทำข้อสุดท้ายนะครับอย่าไปกดดันอย่าไปเร่ง
00:18:11รัดผู้ป่วยห้ามพูดว่าเมื่อไหร่จะดีขึ้น
00:18:14หรือว่าหายได้แล้วเพราะจะทำให้ผู้ป่วย
00:18:17เนี่ยกดดันแล้วก็รู้สึกว่าตัวเองเป็นภาระ
00:18:20เป็นที่น่ารำคาญกับเพื่อนแล้วก็ครอบครัว
00:18:22ที่จะอ่ะค่ะนกเขาแย่ลงได้ครับนอกจากนี้นะ
00:18:26ครับหมอยังมีคำแนะนำในการดูแลผู้ป่วยโรค