ไขกระดูกเสื่อมเกิดจากอะไร และพบได้บ่อยในกลุ่มใด

อ่อนเพลียในผู้สูงอายุ | ภาวะไขกระดูกเสื่อม| เม็ดเลือดขาวตํ่า | หมอชวนคุย EP.60 ft.หมอKnotหมอโรคเลือด

จากช่อง : โรคปอดและทางเดินหายใจ หมอวินัยโบเวจา


ดูคำบรรยาย / View Transcript

00:00:0000:00:02 ไขกระดูกเสื่อมไม่เหมือนกับกระดูกเสื่อม

00:00:0200:00:07 ไขกระดูกก็คือไส้ในของกระดูกเราพูดง่ายๆ

00:00:0700:00:10 ที่เป็นโรงงานในการผลิตเม็ดเลือดแดงเม็ด

00:00:1000:00:12 เลือดขาวหรือเกล็ดเลือดสิ่งหนึ่งที่ผม

00:00:1200:00:17 อยากปรึกษาหมอน็อตคือโรค mds ที่หมอลำ

00:00:1700:00:19 ซิ่งเกินไปก็คือไขกระดูกเหมือนกับโรงงาน

00:00:1900:00:22 ตามอายุมันค่อยๆโรงงานมันค่อยๆปิดมันไม่

00:00:2200:00:25 ค่อยสร้างแล้วเป็นอะไรที่ผู้สูงอายุจะ

00:00:2500:00:29 ต้องเฝ้าระวังไหมเป็นภาวะที่พบบ่อยเมื่อ

00:00:2900:00:33 อายุยิ่งมากขึ้นความเสี่ยงในการที่จะเกิด

00:00:3300:00:37 ภาวะไขกระดูกเสื่อมก็จะมากขึ้น

00:00:3700:00:42 ในช่วงระยะแรกแต่ไม่มีอาการแสดงชัดเจนถ้า

00:00:4200:00:45 ไม่ได้เจาะเลือดตรวจฉะนั้นการที่มีการ

00:00:4500:00:47 ตรวจสุขภาพประจำปีทุกปีมันก็จะเป็นการ

00:00:4700:00:51 เฝ้าระวังในเรื่องนี้ได้มันจะมีการเทียบ

00:00:5100:00:55 เลยว่าขาวน้อยลงไหมสัดส่วนไม้และขาว

00:00:5500:00:58 เปลี่ยนแปลงไปไหมหรือโลหิตจางด้วยเกล็ด

00:00:5800:00:59 เลือดต่ำด้วย

00:00:5900:01:03 อือถ้ามีอย่างใดอย่างหนึ่งหรือมี 2 ใน 3

00:01:0300:01:07 อันนี้เราก็ต้องสงสัยภาวะดังกล่าวถ้าเรา

00:01:0700:01:12 ไปหาสาเหตุอย่างอื่นแล้วหาไม่พบการการ

00:01:1200:01:15 เจาะไขกระดูกเพื่อวินิจฉัยตรงนี้ก็มีความ

00:01:1500:01:20 จำเป็นนอกจากการคัดกรองประจำปีแล้วมี

00:01:2000:01:23 สัญญาณเตือนอะไรไหมอันที่ 1 อันที่ 2 คือ

00:01:2300:01:27 เวลาไขกระดูกเริ่มเสื่อมมันจะเลือกไหมว่า

00:01:2700:01:30 จะเอาเม็ดเลือดแดงก่อนเม็ดเลือดขาวก่อน

00:01:3000:01:32 หรือจะเอาเกล็ดเลือดก่อนไม่มีสัญญาณเตือน

00:01:3200:01:37 จึงเป็นที่มาของการวินิจฉัยที่ยากส่วน

00:01:3700:01:41 ใหญ่จะมาตอนที่มีภาวะแทรกซ้อนจากสิ่งที่

00:01:4100:01:42 มันลดเช่น

00:01:4200:01:46 ความเข้มเนื้อแดงรถจนเกิดภาวะโลหิตจางถ้า

00:01:4600:01:50 เป็นช่วงแรกถ้าผู้ป่วยรายนั้นสามารถทนต่อ

00:01:5000:01:54 ภาวะโลหิตจางได้คนต่อภาวะขาดออกซิเจนใน

00:01:5400:01:56 ช่วงเริ่มแรกได้ก็จะไม่มีอาการเมื่อถึง

00:01:5600:01:59 จุดหนึ่งที่ทนไม่ได้ก็จะแสดงอาการของ

00:01:5900:02:03 ติดตามหน้ามืดวิงเวียนอ่อนเพลีย

00:02:0300:02:07 กระสับกระส่ายเหนื่อยล้าหรือถ้าเป็นเม็ด

00:02:0700:02:09 เลือดขาวถ้าต่ำมากก็จะมาด้วยอาการของการ

00:02:0900:02:13 ติดเชื้อบางตำแหน่งในร่างกายหรือการเจ็บ

00:02:1300:02:15 ป่วยอยู่บ่อยครั้งหรือถ้าเป็นเกล็ดเลือด

00:02:1500:02:19 ก็มาด้วยเลือดออกง่ายอยู่บ่อยครั้งมีแผล

00:02:1900:02:23 แล้วเลือดหยุดยากต้องใช้เวลานานในการหยุด

00:02:2300:02:26 ก็จะมีความสงสัยตรงนี้มากขึ้นซึ่งไม่ว่า

00:02:2600:02:28 อย่างใดอย่างหนึ่งสุดท้ายก็ต้องจบด้วยการ

00:02:2800:02:33 เจาะเลือดเบื้องต้นในพื้นฐานดูว่าจำนวน

00:02:3300:02:35 เม็ดเลือดแดงเป็นยังไงจำนวนไปทั้งขาวเป็น

00:02:3500:02:39 อย่างไรหรือจำนวนเก็บเลือดเป็นเท่าไหร่

00:02:3900:02:43 อย่างที่บอกชีวิต

00:02:4300:02:48 ลูกไขกระดูกเสื่อมเราไม่สามารถ

00:02:4800:02:52 รู้ได้ถ้าเราไม่มันตรวจสุขภาพประจำปีนั้น

00:02:5200:02:55 ก็ย้ำนะครับสำหรับยังมีผู้สูงอายุหลายๆ

00:02:5500:02:57 ท่านหรือผู้ใหญ่หลายๆท่านที่ยังไม่มีค่า

00:02:5700:03:00 นิยมเช็คอัพประจำปีผมว่าไม่ผู้เสียหายนะ

00:03:0000:03:03 ครับเพียงแค่การคัดกรองโรคเลือดตรวจ CBC

00:03:0300:03:06 อันที่ 2 คือมันไม่จำเป็นว่าจะต้องเลือก

00:03:0600:03:09 เม็ดเลือดขาวเม็ดเลือดแดงหรือเกร็ดเลือด

00:03:0900:03:12 บางทีอะไรมาก่อนก็ได้แต่ 3 อย่างที่หมอ

00:03:1200:03:15 น็อตสรุปให้แล้วว่าอยากให้ประชาชนเข้าใจ

00:03:1500:03:18 ว่าเม็ดเลือดแดงหน้าที่หรืออาการที่จะมา

00:03:1800:03:20 ก็คือมาด้วยเรื่องอ่อนเพลียนะหรืออาการ

00:03:2000:03:23 ของโลหิตจางซิสเม็ดเลือดขาวคือมาเรื่อยๆ

00:03:2400:03:26 อาการติดเชื้อง่ายนะครับเกล็ดเลือดมา

00:03:2700:03:29 เรื่อยๆเลือดออกตามไรฟันตามผิวหนังนะครับ

00:03:2900:03:31 ก็คือ 3 อาการเนี่ยอาจจะเป็นสัญญาณเตือน

00:03:3100:03:35 ได้อันใดอันนึงหรือมากกว่า 1 อันก็ได้โรค

00:03:3500:03:37 mds หรือใครก็ถูกเสื่อมเนี่ยถ้าผู้สูง

00:03:3700:03:41 อายุเจอเนี่ยปัจจุบันรักษาได้ไหมหรือว่า

00:03:4100:03:43 ปลูกถ่ายไขกระดูกได้ไหมหรือว่าส่วนใหญ่

00:03:4300:03:48 ยังไม่มียาปัจจุบันเอ่อมียาจำเพาะเจาะจง

00:03:4800:03:50 ถ้าเป็นบางประเภท

00:03:5000:03:55 การรักษาขึ้นอยู่กับเอ่อความรุนแรงของตัว

00:03:5500:04:00 โรคอย่างดีเอสถ้าเป็นระดับเริ่มแรกไม่มี

00:04:0000:04:01 อาการชัดเจน

00:04:0100:04:06 การวางแผนการรักษาคือการตรวจติดตาม

00:04:0600:04:10 นะครับการปลูกถ่ายไขกระดูก

00:04:1100:04:16 มักไม่ค่อยได้ทำถ้าสูงอายุมากเพราะว่าการ

00:04:1600:04:18 ปลูกถ่ายกระดูกเนี่ยมันก็คือการที่เรา

00:04:1800:04:21 ต้องให้ยาเคมีบำบัดขนาดสูงไปร้านเซลล์ใน

00:04:2100:04:24 ไข่กระดูกซึ่งถ้าให้ยาขนาดสูงแล้วผู้ป่วย

00:04:2400:04:28 คนรับความเข้มข้นจากยาเคมีบำบัดไม่ได้ก็

00:04:2800:04:31 อาจจะทุกท่านเสียชีวิตได้หรือมีการติด

00:04:3100:04:34 เชื้อได้หลังจากปลูกถ่ายไขกระดูกฉะนั้น

00:04:3400:04:38 เราต้องมีการประมงก่อนที่จะทำการปลูกถ่าย

00:04:3800:04:41 ไขกระดูกฉะนั้นการปลูกไผ่จะถูกจะเลือกผู้

00:04:4100:04:48 ป่วยที่เป็นรุนแรงอายุยังน้อยแล้วก็โรค

00:04:4800:04:49 ประจำตัวไม่เยอะ

00:04:4900:04:52 ไม่มีปัญหาด้านหัวใจ

00:04:5200:04:55 ซึ่งด้วยการที่ต้องบอกว่าอายุน้อยเนี่ย

00:04:5500:04:58 มันค่อนข้างหายากเพราะว่า mds เป็นภาวะ

00:04:5800:05:03 ที่พบได้ในคนสูงอายุฉะนั้นโดยปัจจุบันการ

00:05:0300:05:07 ปลูกถ่ายไขกระดูกก็เป็นวิธีที่ดีแต่ว่า

00:05:0700:05:10 อาจจะไม่เหมาะสำหรับทุกๆคนถูกต้องเมื่อ

00:05:1000:05:13 วินิจฉัยว่าเป็น mds แล้ว

00:05:1300:05:17 ปลุกถ่ายไขกระดูกไม่ได้ไม่เข้าเกณฑ์ว่า

00:05:1700:05:20 งั้นเถอะยาที่ใช้ก็เหมือนจะเอาไม่อยู่

00:05:2000:05:24 ส่วนใหญ่เขาอยู่ได้นานไหมประมาณ 5 ปีอยู่

00:05:2400:05:29 5 ปีซึ่งก่อนที่มันจะเปลี่ยนแปลงตัวเอง

00:05:2900:05:33 กลายเป็นมะเร็งไข่กระดูก

00:05:3300:05:37 มะเร็งเม็ดเลือดขาว

00:05:3700:05:41 mds นี่ก็เป็นสาเหตุหนึ่งของการกลาย

00:05:4100:05:45 พันธุ์ให้เป็นมะเร็งเม็ดเลือดขาวครับผม

00:05:4500:05:49 ซึ่งถ้าถึงจุดนั้นส่วนใหญ่รักษาต่อได้ไหม

00:05:4900:05:52 หรือว่าแทบจะไม่ได้แล้วก็ส่วนใหญ่เราจะ

00:05:5200:05:55 ได้แค่เพียงประคับประคอง

00:05:5500:05:59 ก็คือ 5 ปีใช่ไหมประมาณนะ

00:05:5900:06:03 เร็วกว่าหรือสายกว่าแล้วแต่คนแล้วแต่ครับ

00:06:0300:06:07 คำถามสุดท้ายก่อนปิด Station นี้ถ้าผู้

00:06:0700:06:10 สูงอายุอยากป้องกันไม่ให้ไขกระดูกเสื่อม

00:06:1000:06:13 มีแนวทางไหมมันป้องกันได้ไหมหรือมันเป็น

00:06:1300:06:16 โรคคล้ายๆผมขาวหรือคล้ายๆกระดูกเสื่อมมัน

00:06:1600:06:19 ป้องกันไม่ได้มันเป็นโรคตามอายุต้องบอก

00:06:1900:06:23 ว่าป้องกันไม่ได้เป็นโรคตามอายุเราป้อง

00:06:2300:06:26 กันมันไม่ได้แต่เราหลีกเลี่ยงมันได้หรือ

00:06:2600:06:29 ลดความเสี่ยงได้ด้วยการที่เราเจาะเลือด

00:06:2900:06:30 อยู่บ่อย

00:06:3000:06:34 มาตรวจสุขภาพประจำปีดูตลอดอันนี้จะช่วย

00:06:3400:06:37 ได้อย่างเช่นถ้าเราไม่ได้เจ็บป่วยเลยไม่

00:06:3700:06:39 เข้าโรงพยาบาลเลยอย่างน้อยก็ควรตรวจ

00:06:3900:06:43 สุขภาพประจำปีปีละ 1 ครั้งในกรณีที่เจ็บ

00:06:4300:06:46 ป่วยอยู่บ่อยครั้งการไปหาหมอที่โรงพยาบาล

00:06:4600:06:49 เดิมมีการเจาะตรวจเลือดอยู่บ่อยครั้งเรา

00:06:4900:06:52 มีความช่างสังเกตในผลเลือดของเรามากขึ้น

00:06:5200:06:56 มันก็จะเห็นความเปลี่ยนแปลงจนทำให้เราเจอ

00:06:5600:07:01 คุณหมอเฉพาะทางได้ไวขึ้นอันนี้ก็จะช่วย

00:07:0100:07:03 เราได้เร็วขึ้น

00:07:0300:07:06 เห็นด้วยกับมดยังยิ่งเลยนะครับ

00:07:0600:07:09 การคัดกรองหรือตรวจร่างกายประจำปีในผู้

00:07:0900:07:12 สูงอายุหรือ

00:07:1200:07:16 ผู้ใหญ่เนี่ยก็มีความสำคัญนะครับเพียงแค่

00:07:1600:07:18 เราตรวจแล้วเราเจออะไรตั้งแต่เนิ่นๆก็อาจ

00:07:1800:07:21 จะเป็นสัญญาณเตือนให้เราทำอะไรสักอย่าง

00:07:2100:07:23 หรือ Take Action สักอย่างวันนี้ผมเองก็

00:07:2300:07:27 เพิ่งมีคนไข้นะมาด้วยเรื่องไอลูกชายพามา

00:07:2700:07:30 บอกไอมา 5 วันแต่ตรวจร่างกายไม่เหมือน 5

00:07:3000:07:34 วันเลยเอกซเรย์นี่ฟาดเต็มไปหมดเลยก็ซัก

00:07:3400:07:37 แล้วซักอีกพอตามรูปอีกคนนึงมาที่อยู่บ้าน

00:07:3700:07:41 กับพ่อเนี่ยสรุปไอมา 5 ปีแล้ว 5 ปีนี้ไม่

00:07:4100:07:44 เคยตรวจเลยหรอไม่เคย 5 ปี Iris ไอ้น้อยมา

00:07:4400:07:47 ตลอดไม่เคยตรวจเลยเป็นเจ้าของโรงงานนะวัน

00:07:4700:07:50 นี้งานเข้าแล้วนอกจากเม็ดเลือดแดงแล้ว

00:07:5000:07:53 เม็ดเลือดขาวก็ยังเป็นอีกปัญหาหนึ่งนะฮะ

00:07:5300:07:58 ที่เราเจออยู่เรื่อยๆคือเม็ดเลือดขาวเป็น

00:07:5800:08:01 ปัญหาที่เริ่มบ่อยมากขึ้นในช่วงหลังตั้ง

00:08:0100:08:05 แต่มีเรื่องของโควิดก็จะเจอได้ง่ายขึ้นนะ

00:08:0500:08:12 ครับโควิดยังไงนะก็โดยปกติแล้วเวลาเราติด

00:08:1200:08:13 เชื้อโควิดเนี่ย

00:08:1300:08:16 ร่างกายจะต้องมีภูมิคุ้มกันที่จะไปสู้กับ

00:08:1600:08:19 มันเยอะซึ่งหน้าที่ของภูมิคุ้มกันในที่

00:08:1900:08:21 นี้ส่วนใหญ่ในร่างกายเราก็คือเม็ดเลือด

00:08:2100:08:24 ขาวถ้ามีการใช้เยอะมันก็จะไปเยอะ

00:08:2400:08:26 เรื่องของ

00:08:2600:08:29 สารอาหารในร่างกายก็ต้องถูกป้อนเอาไปใช้

00:08:2900:08:32 ในตรงนี้ให้มากนะเราจะเห็นว่าในบางคนที่

00:08:3200:08:36 ติดเชื้อโควิดแบบช่วงแรกๆถ้ารักษาหายน้ำ

00:08:3600:08:40 หนักเขาลดลงไปเยอะมีผมร่วงมีอะไรพวกนี้ก็

00:08:4000:08:43 เพราะว่าโดนดึงพลังงานสารอาหารพวกนี้ไป

00:08:4300:08:47 สู้กับโควิดผ่านทางระบบภูมิคุ้มกันเวลา

00:08:4700:08:49 ข่าวต่างก็เกิดจากการติดเชื้อที่รุนแรง

00:08:4900:08:54 ได้นะครับก็สาเหตุอื่นของเม็ดเลือดขาวต่ำ

00:08:5400:08:56 ที่เราต้องมองหาคือติดเชื้อไวรัสบาง

00:08:5600:09:00 ประเภทไม่ว่าจะเป็น HIV เวลาต่าง

00:09:0000:09:02 นะครับหรือ

00:09:0200:09:07 ebv ก็ได้หรือติดเชื้อรุนแรงอย่างการติด

00:09:0700:09:10 เชื้อโควิดที่เกิดขึ้นง่ายหรือภูมิการบก

00:09:1000:09:12 พร่องเป็น sle เป็นข้ออักเสบรูมาตอยด์

00:09:1200:09:16 เป็นมะเร็งบางชนิดที่อาจจะเข้าไปรบกวนการ

00:09:1600:09:19 ทำงานของไขกระดูกทำให้สร้างเม็ดเลือดแดง

00:09:1900:09:21 เป็นเลือดขาวหรือว่าเกร็ดเลือดได้น้อยลง

00:09:2100:09:23 คนไข้ที่เป็นมะเร็งต้องฉายแสงอยู่บ่อย

00:09:2300:09:26 ครั้งก็อาจจะทำให้ไขกระดูกโดนกรดการทำงาน

00:09:2600:09:30 ทำให้เม็ดเลือดขาวน้อยลงหรือภาวะขาดสาร

00:09:3000:09:33 อาหารไม่ใช่เป็นเฉพาะเรื่องของโลหิตจาง

00:09:3300:09:36 เม็ดเลือดแดงเท่านั้นและขาวก็ได้รับผล

00:09:3600:09:37 กระทบเช่นกัน

00:09:3700:09:45 [เพลง]