เอพิจีโนมคืออะไร และมีผลต่อสุขภาพอย่างไร

การตัดสินใจของคุณส่งผลต่อยีนของคุณอย่างไร - Carlos Guerrero-Bosagna

จากช่อง : จงใฝ่รู้อยู่เสมอ — TED-Ed


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0600:00:08ปริศนามีอยู่ว่า:
00:00:0800:00:11แฝดแท้เกิดมาจากดีเอ็นเอชุดเดียวกัน
00:00:1100:00:14แล้วทำไมพวกเขาถึงต่างกัน
00:00:1400:00:17แม้แต่ในลักษณะหลัก ๆ ที่เป็นผลจากพันธุกรรม
00:00:1700:00:21ตัวอย่างเช่น ทำไมแฝดคนหนึ่ง จึงเป็นโรคหัวใจตอนอายุ 55
00:00:2100:00:25ในขณะที่น้องสาววิ่งมาราธอน และแข็งแรงดี
00:00:2500:00:27ธรรมชาติและการเลี้ยงดู มีส่วนสำคัญอย่างมาก
00:00:2700:00:33แต่คำตอบที่ลึกซึ้งกว่านั้น อยู่ในสิ่งที่เรียกว่า เอพิเจเนติกส์
00:00:3300:00:35คือการศึกษาว่า ดีเอ็นเอมีปฏิสัมพันธ์อย่างไร
00:00:3500:00:39กับโมเลกุลเล็ก ๆ ทั้งหลายในเซลล์
00:00:3900:00:43ซึ่งสามารถกระตุ้นหรือยับยั้งยีนได้
00:00:4300:00:45ถ้าเปรียบดีเอ็นเอเป็นตำราอาหาร
00:00:4500:00:49โมเลกุลเหล่านี้จะกำหนดว่า อะไรจะถูกปรุงขึ้นเมื่อไร
00:00:4900:00:53พวกมันไม่ได้ตัดสินใจด้วยตัวเอง
00:00:5300:00:58แต่การมีอยู่และความเข้มข้นของพวกมัน ภายในเซลล์ต่างหากที่สร้างความแตกต่าง
00:00:5800:01:00กระบวนการเป็นอย่างไร
00:01:0000:01:05ยีนในดีเอ็นเอจะถูกแสดงออกเมื่อถูกอ่าน และถ่ายทอดสู่อาร์เอ็นเอ
00:01:0500:01:10ซึ่งจะถูกแปลรหัสไปเป็นโปรตีน โดยโครงสร้างที่ชื่อว่า ไรโบโซม
00:01:1000:01:15และโปรตีนเป็นส่วนสำคัญ ในการกำหนดลักษณะและหน้าที่ของเซลล์
00:01:1500:01:21การเปลี่ยนเอพิเจเนติกส์สามารถเร่ง หรือรบกวนการลอกรหัสของบางยีน
00:01:2100:01:25วิธีการรบกวนที่พบได้ทั่วไปที่สุด ก็คือดีเอ็นเอ
00:01:2500:01:27หรือโปรตีนที่มันพันรอบ
00:01:2700:01:30มีสารเคมีเล็ก ๆ ติดอยู่เหมือนป้ายฉลาก
00:01:3000:01:33ชุดของฉลากสารเคมีทั้งหมด ที่ติดอยู่กับจีโนม
00:01:3300:01:35ของเซลล์หนึ่ง ๆ
00:01:3500:01:37เรียกว่า เอพิจีโนม
00:01:3700:01:41บางตัว อย่างเช่น หมู่เมธิล ยับยั้งการแสดงออกของยีน
00:01:4100:01:44โดยขัดขวางกลไกการลอกรหัสของเซลล์
00:01:4400:01:48หรือทำให้ดีเอ็นเอขดแน่นขึ้น
00:01:4800:01:49และเข้าถึงได้ยาก
00:01:4900:01:52ยีนยังอยู่ตรงนั้น แต่ไม่ทำงาน
00:01:5200:01:55การเร่งการลอกรหัสนั้นตรงกันข้าม
00:01:5500:02:00บางฉลากเคมีจะคลายเกลียวดีเอ็นเอให้ ลอกรหัสได้ง่ายขึ้น
00:02:0000:02:04ซึ่งเร่งการผลิตโปรตีนที่เกี่ยวข้อง
00:02:0400:02:07การเปลี่ยนเอพิเจเนติกส์ยังคงอยู่ หลังจากการแบ่งเซลล์
00:02:0700:02:11ซึ่งแปลว่า ยังคงมีผล ต่อสิ่งมีชีวิตไปตลอดชีวิต
00:02:1100:02:13บางครั้ง ก็เป็นเรื่องดี
00:02:1300:02:16การเปลี่ยนเอพิเจเนติกส์เป็นส่วนหนึ่ง ของการเจริญเติบโตตามปกติ
00:02:1600:02:19เซลล์ในเอ็มบริโอเริ่มต้น ด้วยจีโนมหลักชุดเดียว
00:02:1900:02:22เมื่อเซลล์แบ่งตัว บางยีนจะถูกกระตุ้นให้ทำงาน
00:02:2200:02:24และบางยีนถูกยับยั้งการทำงาน
00:02:2400:02:27เมื่อเวลาผ่านไป การจัดระบบด้วย เอพิเจเนติกส์นี้ทำให้
00:02:2700:02:29บางเซลล์กลายเป็นเซลล์หัวใจ
00:02:2900:02:31และเซลล์อื่นกลายเป็นเซลล์ตับ
00:02:3100:02:34เซลล์ประมาณ 200 ชนิดในร่างกายของคุณ
00:02:3400:02:37ล้วนมีจีโนมเหมือนกัน
00:02:3700:02:39แต่มีเอพิจีโนมที่แตกต่างกันออกไป
00:02:3900:02:43เอพิจีโนมยังกำกับการสื่อสาร
00:02:4300:02:45ระหว่างยีนกับสิ่งแวดล้อมไปตลอดชีวิต
00:02:4500:02:48ฉลากสารเคมีที่เปิดและปิดยีน
00:02:4800:02:51เปลี่ยนไปตามหลายปัจจัย เช่น การบริโภค
00:02:5100:02:52การสัมผัสสารเคมี
00:02:5200:02:54และการใช้ยา
00:02:5400:02:58ผลจากการเปลี่ยนเอพิเจเนติกส์ อาจนำไปสู่โรคในที่สุด
00:02:5800:03:04ตัวอย่างเช่น ถ้าหากมันปิดการทำงาน ของยีนที่สร้างโปรตีนยับยั้งเนื้องอก
00:03:0400:03:07การเปลี่ยนแปลงเอพิเจเนติกส์จาก สิ่งแวดล้อมเป็นอีกเหตุผลหนึ่ง
00:03:0700:03:13ว่าทำไมแฝดที่มียีนเหมือนกัน จึงเติบโตขึ้นมามีชีวิตที่แตกต่างกันมาก
00:03:1300:03:16เมื่อแฝดทั้งคู่อายุมากขึ้น เอพิจีโนมของพวกเขาก็ยิ่งแตกต่าง
00:03:1600:03:20ซึ่งส่งผลต่อการชราภาพ และความอ่อนไหวต่อโรคของพวกเขา
00:03:2000:03:24แม้แต่ประสบการณ์ทางสังคมก็ อาจทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเอพิเจเนติกส์
00:03:2400:03:26ในการทดลองหนึ่งที่โด่งดัง
00:03:2600:03:29เมื่อแม่หนูไม่ได้ให้การดูแลลูก ๆ ของมัน อย่างเพียงพอ
00:03:2900:03:34ยีนในลูกหนูที่ช่วยให้พวกมัน จัดการความเครียดถูกติดหมู่เมธิล
00:03:3400:03:36และปิดการทำงาน
00:03:3600:03:38และอาจไม่ได้หยุดอยู่แค่หนูรุ่นนั้น
00:03:3800:03:43ร่องรอยเอพิเจเนติกส์ส่วนใหญ่ จะหายไปเมื่อสร้างเซลล์ไข่และสเปิร์ม
00:03:4300:03:47แต่ตอนนี้ นักวิจัยคิดว่าบางร่องรอย สามารถคงอยู่
00:03:4700:03:51และถ่ายทอดลักษณะทางเอพิเจเนติกต่อไป ยังรุ่นต่อไป
00:03:5100:03:55ประสบการณ์วัยเด็กของแม่หรือพ่อของคุณ
00:03:5500:03:57หรือทางเลือกเมื่อเป็นผู้ใหญ่
00:03:5700:04:00อาจปรับแต่งเอพิจีโนมของคุณ
00:04:0000:04:02แต่แม้ว่าการเปลี่ยนแปลงเอพิเจเนติกส์ จะฝังแน่น
00:04:0200:04:04แต่ก็ไม่อยู่อย่างถาวรเสมอไป
00:04:0400:04:07การใช้ชีวิตอย่างสมดุลที่มี การบริโภคอย่างถูกสุขลักษณะ
00:04:0700:04:08การออกกำลังกาย
00:04:0800:04:10และการหลีกเลี่ยงการสัมผัสสิ่งเจือปน
00:04:1000:04:14อาจช่วยสร้างเอพิจีโนมที่สมบูรณ์แข็งแรง ในระยะยาว
00:04:1400:04:17ตอนนี้เป็นเวลาที่น่าตื่นเต้น ในการศึกษาเอพิเจเนติกส์
00:04:1700:04:19นักวิทยาศาสตร์เพิ่งจะเริ่มเข้าใจ
00:04:1900:04:24ว่าเอพิเจเนติกส์จะอธิบายกลไกการเติบโต และการแก่ชราในมนุษย์ได้อย่างไร
00:04:2400:04:26รวมถึงการเกิดมะเร็ง
00:04:2600:04:27โรคหัวใจ
00:04:2700:04:28โรคทางประสาท
00:04:2800:04:29การเสพติด
00:04:2900:04:31และอาการอื่น ๆ
00:04:3100:04:35เทคโนโลยีใหม่ในการแก้ไขจีโนม ทำให้ระบุได้ง่ายขึ้น
00:04:3500:04:40ว่าการเปลี่ยนแปลงเอพิเจเนติกส์ไหน ที่สำคัญต่อสุขภาพและการเกิดโรค
00:04:4000:04:44เมื่อเราเข้าใจว่าเอพิจีโนม มีอิทธิพลต่อเราอย่างไร
00:04:4400:04:46เราก็อาจจะสามารถมีอิทธิพลเหนือมันได้เช่นกัน