อาการของภาวะไขกระดูกเสื่อมมีอะไรบ้าง และควรตรวจหาอย่างไร

อ่อนเพลียในผู้สูงอายุ | ภาวะไขกระดูกเสื่อม| เม็ดเลือดขาวตํ่า | หมอชวนคุย EP.60 ft.หมอKnotหมอโรคเลือด

จากช่อง : โรคปอดและทางเดินหายใจ หมอวินัยโบเวจา


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:02ไขกระดูกเสื่อมไม่เหมือนกับกระดูกเสื่อม
00:00:0200:00:07ไขกระดูกก็คือไส้ในของกระดูกเราพูดง่ายๆ
00:00:0700:00:10ที่เป็นโรงงานในการผลิตเม็ดเลือดแดงเม็ด
00:00:1000:00:12เลือดขาวหรือเกล็ดเลือดสิ่งหนึ่งที่ผม
00:00:1200:00:17อยากปรึกษาหมอน็อตคือโรค mds ที่หมอลำ
00:00:1700:00:19ซิ่งเกินไปก็คือไขกระดูกเหมือนกับโรงงาน
00:00:1900:00:22ตามอายุมันค่อยๆโรงงานมันค่อยๆปิดมันไม่
00:00:2200:00:25ค่อยสร้างแล้วเป็นอะไรที่ผู้สูงอายุจะ
00:00:2500:00:29ต้องเฝ้าระวังไหมเป็นภาวะที่พบบ่อยเมื่อ
00:00:2900:00:33อายุยิ่งมากขึ้นความเสี่ยงในการที่จะเกิด
00:00:3300:00:37ภาวะไขกระดูกเสื่อมก็จะมากขึ้น
00:00:3700:00:42ในช่วงระยะแรกแต่ไม่มีอาการแสดงชัดเจนถ้า
00:00:4200:00:45ไม่ได้เจาะเลือดตรวจฉะนั้นการที่มีการ
00:00:4500:00:47ตรวจสุขภาพประจำปีทุกปีมันก็จะเป็นการ
00:00:4700:00:51เฝ้าระวังในเรื่องนี้ได้มันจะมีการเทียบ
00:00:5100:00:55เลยว่าขาวน้อยลงไหมสัดส่วนไม้และขาว
00:00:5500:00:58เปลี่ยนแปลงไปไหมหรือโลหิตจางด้วยเกล็ด
00:00:5800:00:59เลือดต่ำด้วย
00:00:5900:01:03อือถ้ามีอย่างใดอย่างหนึ่งหรือมี 2 ใน 3
00:01:0300:01:07อันนี้เราก็ต้องสงสัยภาวะดังกล่าวถ้าเรา
00:01:0700:01:12ไปหาสาเหตุอย่างอื่นแล้วหาไม่พบการการ
00:01:1200:01:15เจาะไขกระดูกเพื่อวินิจฉัยตรงนี้ก็มีความ
00:01:1500:01:20จำเป็นนอกจากการคัดกรองประจำปีแล้วมี
00:01:2000:01:23สัญญาณเตือนอะไรไหมอันที่ 1 อันที่ 2 คือ
00:01:2300:01:27เวลาไขกระดูกเริ่มเสื่อมมันจะเลือกไหมว่า
00:01:2700:01:30จะเอาเม็ดเลือดแดงก่อนเม็ดเลือดขาวก่อน
00:01:3000:01:32หรือจะเอาเกล็ดเลือดก่อนไม่มีสัญญาณเตือน
00:01:3200:01:37จึงเป็นที่มาของการวินิจฉัยที่ยากส่วน
00:01:3700:01:41ใหญ่จะมาตอนที่มีภาวะแทรกซ้อนจากสิ่งที่
00:01:4100:01:42มันลดเช่น
00:01:4200:01:46ความเข้มเนื้อแดงรถจนเกิดภาวะโลหิตจางถ้า
00:01:4600:01:50เป็นช่วงแรกถ้าผู้ป่วยรายนั้นสามารถทนต่อ
00:01:5000:01:54ภาวะโลหิตจางได้คนต่อภาวะขาดออกซิเจนใน
00:01:5400:01:56ช่วงเริ่มแรกได้ก็จะไม่มีอาการเมื่อถึง
00:01:5600:01:59จุดหนึ่งที่ทนไม่ได้ก็จะแสดงอาการของ
00:01:5900:02:03ติดตามหน้ามืดวิงเวียนอ่อนเพลีย
00:02:0300:02:07กระสับกระส่ายเหนื่อยล้าหรือถ้าเป็นเม็ด
00:02:0700:02:09เลือดขาวถ้าต่ำมากก็จะมาด้วยอาการของการ
00:02:0900:02:13ติดเชื้อบางตำแหน่งในร่างกายหรือการเจ็บ
00:02:1300:02:15ป่วยอยู่บ่อยครั้งหรือถ้าเป็นเกล็ดเลือด
00:02:1500:02:19ก็มาด้วยเลือดออกง่ายอยู่บ่อยครั้งมีแผล
00:02:1900:02:23แล้วเลือดหยุดยากต้องใช้เวลานานในการหยุด
00:02:2300:02:26ก็จะมีความสงสัยตรงนี้มากขึ้นซึ่งไม่ว่า
00:02:2600:02:28อย่างใดอย่างหนึ่งสุดท้ายก็ต้องจบด้วยการ
00:02:2800:02:33เจาะเลือดเบื้องต้นในพื้นฐานดูว่าจำนวน
00:02:3300:02:35เม็ดเลือดแดงเป็นยังไงจำนวนไปทั้งขาวเป็น
00:02:3500:02:39อย่างไรหรือจำนวนเก็บเลือดเป็นเท่าไหร่
00:02:3900:02:43อย่างที่บอกชีวิต
00:02:4300:02:48ลูกไขกระดูกเสื่อมเราไม่สามารถ
00:02:4800:02:52รู้ได้ถ้าเราไม่มันตรวจสุขภาพประจำปีนั้น
00:02:5200:02:55ก็ย้ำนะครับสำหรับยังมีผู้สูงอายุหลายๆ
00:02:5500:02:57ท่านหรือผู้ใหญ่หลายๆท่านที่ยังไม่มีค่า
00:02:5700:03:00นิยมเช็คอัพประจำปีผมว่าไม่ผู้เสียหายนะ
00:03:0000:03:03ครับเพียงแค่การคัดกรองโรคเลือดตรวจ CBC
00:03:0300:03:06อันที่ 2 คือมันไม่จำเป็นว่าจะต้องเลือก
00:03:0600:03:09เม็ดเลือดขาวเม็ดเลือดแดงหรือเกร็ดเลือด
00:03:0900:03:12บางทีอะไรมาก่อนก็ได้แต่ 3 อย่างที่หมอ
00:03:1200:03:15น็อตสรุปให้แล้วว่าอยากให้ประชาชนเข้าใจ
00:03:1500:03:18ว่าเม็ดเลือดแดงหน้าที่หรืออาการที่จะมา
00:03:1800:03:20ก็คือมาด้วยเรื่องอ่อนเพลียนะหรืออาการ
00:03:2000:03:23ของโลหิตจางซิสเม็ดเลือดขาวคือมาเรื่อยๆ
00:03:2400:03:26อาการติดเชื้อง่ายนะครับเกล็ดเลือดมา
00:03:2700:03:29เรื่อยๆเลือดออกตามไรฟันตามผิวหนังนะครับ
00:03:2900:03:31ก็คือ 3 อาการเนี่ยอาจจะเป็นสัญญาณเตือน
00:03:3100:03:35ได้อันใดอันนึงหรือมากกว่า 1 อันก็ได้โรค
00:03:3500:03:37mds หรือใครก็ถูกเสื่อมเนี่ยถ้าผู้สูง
00:03:3700:03:41อายุเจอเนี่ยปัจจุบันรักษาได้ไหมหรือว่า
00:03:4100:03:43ปลูกถ่ายไขกระดูกได้ไหมหรือว่าส่วนใหญ่
00:03:4300:03:48ยังไม่มียาปัจจุบันเอ่อมียาจำเพาะเจาะจง
00:03:4800:03:50ถ้าเป็นบางประเภท
00:03:5000:03:55การรักษาขึ้นอยู่กับเอ่อความรุนแรงของตัว
00:03:5500:04:00โรคอย่างดีเอสถ้าเป็นระดับเริ่มแรกไม่มี
00:04:0000:04:01อาการชัดเจน
00:04:0100:04:06การวางแผนการรักษาคือการตรวจติดตาม
00:04:0600:04:10นะครับการปลูกถ่ายไขกระดูก
00:04:1100:04:16มักไม่ค่อยได้ทำถ้าสูงอายุมากเพราะว่าการ
00:04:1600:04:18ปลูกถ่ายกระดูกเนี่ยมันก็คือการที่เรา
00:04:1800:04:21ต้องให้ยาเคมีบำบัดขนาดสูงไปร้านเซลล์ใน
00:04:2100:04:24ไข่กระดูกซึ่งถ้าให้ยาขนาดสูงแล้วผู้ป่วย
00:04:2400:04:28คนรับความเข้มข้นจากยาเคมีบำบัดไม่ได้ก็
00:04:2800:04:31อาจจะทุกท่านเสียชีวิตได้หรือมีการติด
00:04:3100:04:34เชื้อได้หลังจากปลูกถ่ายไขกระดูกฉะนั้น
00:04:3400:04:38เราต้องมีการประมงก่อนที่จะทำการปลูกถ่าย
00:04:3800:04:41ไขกระดูกฉะนั้นการปลูกไผ่จะถูกจะเลือกผู้
00:04:4100:04:48ป่วยที่เป็นรุนแรงอายุยังน้อยแล้วก็โรค
00:04:4800:04:49ประจำตัวไม่เยอะ
00:04:4900:04:52ไม่มีปัญหาด้านหัวใจ
00:04:5200:04:55ซึ่งด้วยการที่ต้องบอกว่าอายุน้อยเนี่ย
00:04:5500:04:58มันค่อนข้างหายากเพราะว่า mds เป็นภาวะ
00:04:5800:05:03ที่พบได้ในคนสูงอายุฉะนั้นโดยปัจจุบันการ
00:05:0300:05:07ปลูกถ่ายไขกระดูกก็เป็นวิธีที่ดีแต่ว่า
00:05:0700:05:10อาจจะไม่เหมาะสำหรับทุกๆคนถูกต้องเมื่อ
00:05:1000:05:13วินิจฉัยว่าเป็น mds แล้ว
00:05:1300:05:17ปลุกถ่ายไขกระดูกไม่ได้ไม่เข้าเกณฑ์ว่า
00:05:1700:05:20งั้นเถอะยาที่ใช้ก็เหมือนจะเอาไม่อยู่
00:05:2000:05:24ส่วนใหญ่เขาอยู่ได้นานไหมประมาณ 5 ปีอยู่
00:05:2400:05:295 ปีซึ่งก่อนที่มันจะเปลี่ยนแปลงตัวเอง
00:05:2900:05:33กลายเป็นมะเร็งไข่กระดูก
00:05:3300:05:37มะเร็งเม็ดเลือดขาว
00:05:3700:05:41mds นี่ก็เป็นสาเหตุหนึ่งของการกลาย
00:05:4100:05:45พันธุ์ให้เป็นมะเร็งเม็ดเลือดขาวครับผม
00:05:4500:05:49ซึ่งถ้าถึงจุดนั้นส่วนใหญ่รักษาต่อได้ไหม
00:05:4900:05:52หรือว่าแทบจะไม่ได้แล้วก็ส่วนใหญ่เราจะ
00:05:5200:05:55ได้แค่เพียงประคับประคอง
00:05:5500:05:59ก็คือ 5 ปีใช่ไหมประมาณนะ
00:05:5900:06:03เร็วกว่าหรือสายกว่าแล้วแต่คนแล้วแต่ครับ
00:06:0300:06:07คำถามสุดท้ายก่อนปิด Station นี้ถ้าผู้
00:06:0700:06:10สูงอายุอยากป้องกันไม่ให้ไขกระดูกเสื่อม
00:06:1000:06:13มีแนวทางไหมมันป้องกันได้ไหมหรือมันเป็น
00:06:1300:06:16โรคคล้ายๆผมขาวหรือคล้ายๆกระดูกเสื่อมมัน
00:06:1600:06:19ป้องกันไม่ได้มันเป็นโรคตามอายุต้องบอก
00:06:1900:06:23ว่าป้องกันไม่ได้เป็นโรคตามอายุเราป้อง
00:06:2300:06:26กันมันไม่ได้แต่เราหลีกเลี่ยงมันได้หรือ
00:06:2600:06:29ลดความเสี่ยงได้ด้วยการที่เราเจาะเลือด
00:06:2900:06:30อยู่บ่อย
00:06:3000:06:34มาตรวจสุขภาพประจำปีดูตลอดอันนี้จะช่วย
00:06:3400:06:37ได้อย่างเช่นถ้าเราไม่ได้เจ็บป่วยเลยไม่
00:06:3700:06:39เข้าโรงพยาบาลเลยอย่างน้อยก็ควรตรวจ
00:06:3900:06:43สุขภาพประจำปีปีละ 1 ครั้งในกรณีที่เจ็บ
00:06:4300:06:46ป่วยอยู่บ่อยครั้งการไปหาหมอที่โรงพยาบาล
00:06:4600:06:49เดิมมีการเจาะตรวจเลือดอยู่บ่อยครั้งเรา
00:06:4900:06:52มีความช่างสังเกตในผลเลือดของเรามากขึ้น
00:06:5200:06:56มันก็จะเห็นความเปลี่ยนแปลงจนทำให้เราเจอ
00:06:5600:07:01คุณหมอเฉพาะทางได้ไวขึ้นอันนี้ก็จะช่วย
00:07:0100:07:03เราได้เร็วขึ้น
00:07:0300:07:06เห็นด้วยกับมดยังยิ่งเลยนะครับ
00:07:0600:07:09การคัดกรองหรือตรวจร่างกายประจำปีในผู้
00:07:0900:07:12สูงอายุหรือ
00:07:1200:07:16ผู้ใหญ่เนี่ยก็มีความสำคัญนะครับเพียงแค่
00:07:1600:07:18เราตรวจแล้วเราเจออะไรตั้งแต่เนิ่นๆก็อาจ
00:07:1800:07:21จะเป็นสัญญาณเตือนให้เราทำอะไรสักอย่าง
00:07:2100:07:23หรือ Take Action สักอย่างวันนี้ผมเองก็
00:07:2300:07:27เพิ่งมีคนไข้นะมาด้วยเรื่องไอลูกชายพามา
00:07:2700:07:30บอกไอมา 5 วันแต่ตรวจร่างกายไม่เหมือน 5
00:07:3000:07:34วันเลยเอกซเรย์นี่ฟาดเต็มไปหมดเลยก็ซัก
00:07:3400:07:37แล้วซักอีกพอตามรูปอีกคนนึงมาที่อยู่บ้าน
00:07:3700:07:41กับพ่อเนี่ยสรุปไอมา 5 ปีแล้ว 5 ปีนี้ไม่
00:07:4100:07:44เคยตรวจเลยหรอไม่เคย 5 ปี Iris ไอ้น้อยมา
00:07:4400:07:47ตลอดไม่เคยตรวจเลยเป็นเจ้าของโรงงานนะวัน
00:07:4700:07:50นี้งานเข้าแล้วนอกจากเม็ดเลือดแดงแล้ว
00:07:5000:07:53เม็ดเลือดขาวก็ยังเป็นอีกปัญหาหนึ่งนะฮะ
00:07:5300:07:58ที่เราเจออยู่เรื่อยๆคือเม็ดเลือดขาวเป็น
00:07:5800:08:01ปัญหาที่เริ่มบ่อยมากขึ้นในช่วงหลังตั้ง
00:08:0100:08:05แต่มีเรื่องของโควิดก็จะเจอได้ง่ายขึ้นนะ
00:08:0500:08:12ครับโควิดยังไงนะก็โดยปกติแล้วเวลาเราติด
00:08:1200:08:13เชื้อโควิดเนี่ย
00:08:1300:08:16ร่างกายจะต้องมีภูมิคุ้มกันที่จะไปสู้กับ
00:08:1600:08:19มันเยอะซึ่งหน้าที่ของภูมิคุ้มกันในที่
00:08:1900:08:21นี้ส่วนใหญ่ในร่างกายเราก็คือเม็ดเลือด
00:08:2100:08:24ขาวถ้ามีการใช้เยอะมันก็จะไปเยอะ
00:08:2400:08:26เรื่องของ
00:08:2600:08:29สารอาหารในร่างกายก็ต้องถูกป้อนเอาไปใช้
00:08:2900:08:32ในตรงนี้ให้มากนะเราจะเห็นว่าในบางคนที่
00:08:3200:08:36ติดเชื้อโควิดแบบช่วงแรกๆถ้ารักษาหายน้ำ
00:08:3600:08:40หนักเขาลดลงไปเยอะมีผมร่วงมีอะไรพวกนี้ก็
00:08:4000:08:43เพราะว่าโดนดึงพลังงานสารอาหารพวกนี้ไป
00:08:4300:08:47สู้กับโควิดผ่านทางระบบภูมิคุ้มกันเวลา
00:08:4700:08:49ข่าวต่างก็เกิดจากการติดเชื้อที่รุนแรง
00:08:4900:08:54ได้นะครับก็สาเหตุอื่นของเม็ดเลือดขาวต่ำ
00:08:5400:08:56ที่เราต้องมองหาคือติดเชื้อไวรัสบาง
00:08:5600:09:00ประเภทไม่ว่าจะเป็น HIV เวลาต่าง
00:09:0000:09:02นะครับหรือ
00:09:0200:09:07ebv ก็ได้หรือติดเชื้อรุนแรงอย่างการติด
00:09:0700:09:10เชื้อโควิดที่เกิดขึ้นง่ายหรือภูมิการบก
00:09:1000:09:12พร่องเป็น sle เป็นข้ออักเสบรูมาตอยด์
00:09:1200:09:16เป็นมะเร็งบางชนิดที่อาจจะเข้าไปรบกวนการ
00:09:1600:09:19ทำงานของไขกระดูกทำให้สร้างเม็ดเลือดแดง
00:09:1900:09:21เป็นเลือดขาวหรือว่าเกร็ดเลือดได้น้อยลง
00:09:2100:09:23คนไข้ที่เป็นมะเร็งต้องฉายแสงอยู่บ่อย
00:09:2300:09:26ครั้งก็อาจจะทำให้ไขกระดูกโดนกรดการทำงาน
00:09:2600:09:30ทำให้เม็ดเลือดขาวน้อยลงหรือภาวะขาดสาร
00:09:3000:09:33อาหารไม่ใช่เป็นเฉพาะเรื่องของโลหิตจาง
00:09:3300:09:36เม็ดเลือดแดงเท่านั้นและขาวก็ได้รับผล
00:09:3600:09:37กระทบเช่นกัน
00:09:3700:09:45[เพลง]