ยาเมทาฟิเดตใช้รักษาโรคสมาธิสั้นอย่างไร

กลไกยาสมาธิสั้นกลุ่ม Stimulant

จากช่อง : หมอเปรมใส่ไข่


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:02กลไกของยาสมาธิสั้นกลุ่ม stimulant นะ
00:00:0200:00:05ครับเวลาเป็นโรคสมาธิสั้นเราจะมีการให้ยา
00:00:0500:00:07ที่กระตุ้นสมาธิเป็นกลุ่มสินะครับตัว
00:00:0700:00:11เมลฟateแล้วมันออกฤทธิ์ยังไงนะครับก็ต้อง
00:00:1100:00:14เข้าใจกลไกการเกิดโรคของโรคสมาธิสั้นก่อน
00:00:1400:00:16นะครับอ่าต้องเข้าใจคนนี้คนปกติก่อนนะ
00:00:1600:00:19ครับคนปกติจะมีการหลั่งสารอย่างเช่น
00:00:1900:00:23โดปามีนกับnopinฟinเป็นปกติในสมองส่วน
00:00:2300:00:26หน้านะครับการหลั่งเป็นปกติเป็นยังไงมัน
00:00:2600:00:28จะมีลักษณะของ tonic firing อย่างที่
00:00:2800:00:31ขึ้นรูปให้มันจะค่อยๆหลังเป็นจังหวะเป็น
00:00:3100:00:33จังหวะเป็นจังหวะนะครับแล้วเวลาสมมุติเรา
00:00:3300:00:35ไปทำอะไรที่มันรู้สึก reinforcement
00:00:3500:00:37เนี่ยจะรู้สึกว่าเราอยากทำอันนี้อีก
00:00:3700:00:40ต้องการทำอันนี้อีกนะครับมันก็จะมีการ
00:00:4000:00:42หลั่งลักษณะเป็น basic firing ของ
00:00:4200:00:44โดปามีนทำให้เรามีความอยากที่จะทำอะไรบาง
00:00:4400:00:46อย่างเพิ่มขึ้นนะครับอย่างเช่นคนแบบติดยา
00:00:4600:00:49เสพติดมันก็จะอยากเล่นยามากขึ้นอะไรเงี้ย
00:00:4900:00:52นะครับอันนี้คือในคนปกตินะครับแต่ทีเนี้ย
00:00:5200:00:54ถ้าเป็นในคนที่เป็นโรคสมาร์ทิจะเป็นยังไง
00:00:5400:00:57ก็คือตัวโดปามีนกับนพฟินในสมองส่วนหน้า
00:00:5700:01:00เนี่ยมันทำงานได้น้อยลงคือจำนวนฮอร์โมน
00:01:0000:01:03มันน้อยลงในปมประสาทนะครับทำให้เกิดอะไร
00:01:0300:01:07ขึ้นนะทำให้เกิดอาการคล้ายๆเราเลือกโฟกัส
00:01:0700:01:09ได้ไม่ค่อยดีแล้วเลือกไปโฟกัสปั๊บเราไม่
00:01:0900:01:12สามารถคงโฟกัสได้นานพอนะครับแล้วก็มี
00:01:1200:01:16ปัญหาเรื่องของการอ่าแก้ปัญหาในชีวิตนะ
00:01:1600:01:19ครับการหุ่นหันพัดแล่นนะครับแล้วก็การ
00:01:1900:01:21อยู่ไม่นิ่งนะครับนี่คืออาการของโรค
00:01:2100:01:24สมาร์ทิัเนาะทีนี้เวลาที่สมาร์ทิัไปเจอ
00:01:2400:01:27ความเครียดเยอะๆปรากฏว่าโดปามีนกับนพฟิน
00:01:2700:01:29มันหลังมากเกินปกติสติหลังมามากๆมันก็ทำ
00:01:3000:01:32ให้มีปัญหาเรื่องของสมาธิมันเช่นกันมากๆ
00:01:3200:01:35มันก็กังวลเยอะมากๆแล้วมีปัญหาการใช้เสพ
00:01:3500:01:37ติดได้สูงนะครับอันนี้เป็น deficit หรือ
00:01:3700:01:40ความผิดปกติในโรคสมาธิสั้นก็คือว่าในช่วง
00:01:4000:01:44ปกติโดปามีนกับนอฟฟินมันหนั่งน้อยเกินไป
00:01:4400:01:46แต่ในช่วงที่เครียดมันหลังเยอะเกินไปมัน
00:01:4600:01:49เลยไม่ค่อยสมดุลกันนะครับทีนี้ตัวยามันจะ
00:01:4900:01:52ไปทำอะไรนะครับตัวยาฟidateนะเป็นยากลุ่ม
00:01:5200:01:55สารกระตุ้นคือ stimulance นะครับมันจะไป
00:01:5500:01:57stimulant คือ stimulate การทำงานของ
00:01:5700:02:01สมองส่วนหน้าผ่านการยับยั้งการดูดกลับของ
00:02:0100:02:05นอพฟินกับโดปามีนก็คือไปเพิ่มนพฟินกับ
00:02:0500:02:08โดปามีนที่อยู่ในปมประสาทที่มันเป็นการ
00:02:0800:02:10เชื่อมต่อระหว่างเซลล์ประสาทแล้วก็จะมี
00:02:1000:02:13การbalanceซระหว่างสารสืบประสาทนวฟินกับ
00:02:1300:02:15โดปามีนที่ดีขึ้นมากกว่าเดิมก็จะช่วย
00:02:1500:02:18เรื่องของสมาธิความจำได้นะครับซึ่งตัว
00:02:1800:02:20metal finidate มันก็จะมีการออกฤทธิ์
00:02:2000:02:22หลายๆรูปแบบนะครับมีตั้งแต่ออกฤทธิ์ 4
00:02:2200:02:25ชมงนะครับก็จะเป็นตัว metal fidate
00:02:2500:02:27ธรรมดาเป็น metal fate long acting ก็
00:02:2700:02:30จะออกประมาณ 8 ชม.แล้วก็เป็น Metal
00:02:3000:02:33Fidate ที่ออกนาน 12 ชม.นะครับเวลากินก็
00:02:3300:02:36จะเลือกกินที่มัน match กับไลฟ์สไตลของ
00:02:3600:02:39คุณนะครับอย่างเช่นสมมุติถ้าเราอยากได้
00:02:3900:02:42ใช้สมาธิอ่าเป็น 2 ช่วงนะครับเราจะกิน
00:02:4200:02:44เป็นเช้ากับบ่ายอย่าเงี้ยอาจจะกินเป็น
00:02:4500:02:46metal fidate long acting อย่างเดียว
00:02:4600:02:49ก็ได้หรือเป็น metal fidate ช่วงเช้า
00:02:4900:02:51แล้วก็หลังอาหารเที่ยงก็ได้นะครับโดยตัว
00:02:5100:02:53ยาเนี่ยต้องกินหลังอาหารนะครับเพราะว่า
00:02:5300:02:55ตัวยาเนี่ยถ้ากินตอนท้องว่างมันจะดูดซึม
00:02:5500:02:58เร็วกว่าปกติมันจะอยู่ได้ไม่นานพอนะครับ
00:02:5800:03:01แล้วก็อ่าตัวยามันกินแล้วมันจะกดความอยาก
00:03:0100:03:04อาหารนะครับแล้วก็มีอาการใจสั่นได้มี
00:03:0400:03:06ปัญหานอนไม่หลับได้เพราะฉะนั้นห้ามกิน
00:03:0600:03:10หลังสัก 14:00 น.ก็ควรจะไม่ให้กินนะครับ
00:03:1000:03:12แล้วก็ตัวยาหลักๆมันก็จะมีการเถียงกันว่า
00:03:1200:03:15มันจะดื้อยาหรือเปล่านะครับดื้อยาคืออะไร
00:03:1500:03:17ก็คือว่าสมมุติคุณกินต่อเนื่องทุกวัน
00:03:1700:03:20เรื่อยๆถึงจุดนึงมันจะต้องเพิ่มขนาดโดส
00:03:2000:03:22หรือเปล่าเพื่อให้ได้สมาธิโฟกัสที่ดีเท่า
00:03:2200:03:25เดิมนะครับอ่ายังถกเถียงกันอยู่ส่วนตัว
00:03:2500:03:27ค่อนข้างเชื่อไปในทางว่ามันอาจจะดื้อยานะ
00:03:2700:03:30ครับก็จะให้คนไข้มี drug holiday ก็คือ
00:03:3000:03:32ควรจะเว้นการกินอย่างน้อย 1-2 วันต่อ
00:03:3200:03:35สัปดาห์เมื่อให้เพื่อไม่ให้มันดื้อยานะ
00:03:3500:03:36ครับแต่อันเนี้ยมันแล้วแต่ความเห็นของ
00:03:3600:03:37แพทย์แต่ละ
00:03:3700:03:40ในแง่ของหักดักฮอลidย์อ้อแล้วก็ลืมบอกว่า
00:03:4000:03:43มันไม่ควรกินคู่กับเครื่องดื่มคาเฟอีนะ
00:03:4300:03:45เพราะจะทำให้มีอาการใจสารร่วมด้วยได้นะ
00:03:4600:03:49ครับอันนี้คือแง่ของการใช้ยาตัว sulance
00:03:4900:03:52ของโรคสมาธิสั้นใช่มั้ยจริงๆจะมียากลุ่ม
00:03:5200:03:54ยา non stimulance ร่วมด้วยนะครับคือยา
00:03:5400:03:57blูโปไพอนะเพึ่งซึ่งเคยทำคลิปไว้แล้วลอง
00:03:5700:04:00เดี๋ยวขึ้นไว้ให้นะครับแล้วก็โดยหลักการ
00:04:0000:04:04นะครับเวลาใช้ยากับจริงๆการรักษา smarton
00:04:0400:04:06มันจะมีการรักษาแบบไม่ใช้ยา
00:04:0600:04:09เราเรียกว่าการทำบำบัดความคิดและพฤติกรรม
00:04:0900:04:12สำหรับโรคสมาธิสั้นคือ CBT for ADHD
00:04:1200:04:15จริงๆผลมันใกล้เคียงกันนะครับเพียงแต่ว่า
00:04:1500:04:19การใช้บำบัดเนี่ยผลเนี่ยมันจะยาวกว่ายั่ง
00:04:1900:04:23ยืนกว่าการใช้ยาผลยาวนานได้ถึง 2 ปีเลยนะ
00:04:2300:04:25ครับการบำบัดในโรคสมาริหลักการของมันก็
00:04:2600:04:28คือว่าอ่าจริงๆเราต้องทำคู่ไปทั้งคู่เลย
00:04:2800:04:30นะครับทั้งการใช้ยากับไม่ใช้ยาในบางคนอาจ
00:04:3000:04:33จะไม่ต้องกินยาก็ได้แค่ในแง่ของการไม่ใช้
00:04:3300:04:37ยาก็พอนะครับเราจะทำ system คือระบบของ
00:04:3700:04:41ชีวิตที่ครอบอ่าปัญหาที่คนไข้มีอย่างเช่น
00:04:4100:04:46คนไข้มีปัญหาสมาธิจดจ่อไม่ได้และมักจะแบบ
00:04:4600:04:48บางทีถ้ามันมีสิ่งกระตุ้นมากเกินไปก็จะ
00:04:4800:04:51อ่าโฟกัสไม่ได้สิ่งกระตุ้นน้อยไปก็จะคิด
00:04:5100:04:53วนๆกับตัวเองคิดเยอะกับตัวเองกระตุ้นตัว
00:04:5300:04:55เองอยู่ไม่นิ่งนะครับเราทำให้มีสิ่ง
00:04:5500:04:57กระตุ้นเพียงพอเหมาะอย่างเช่นการใช้ white
00:04:5700:04:59noอยมันช่วยทำให้อาจจะทำให้โฟกัสได้ดี
00:05:0000:05:01ขึ้นหรือเปิด background noอยส์อะไรบาง
00:05:0100:05:03อย่างเวลาเราอ่านหนังสืออาจจะทำให้เรา
00:05:0300:05:06โฟกัสได้ดีขึ้นนะครับแล้วก็อย่างอื่น
00:05:0600:05:08อย่างเช่นเราเป็นคนไม่ค่อยมี organization
00:05:0800:05:10ในชีวิต prioritization ไม่ก็ได้เราเอา
00:05:1000:05:12system อื่นมาครอบอย่างเช่นการทำ to do
00:05:1200:05:15list การทำ Time Management การจัด
00:05:1500:05:19ตารางเวลาการจัดงานที่ทำเป็นลักษณะ urgent
00:05:1900:05:21non urgent important not important
00:05:2100:05:23นะเดี๋ยวขึ้นตารางให้นะครับหรือมันก็จะมี
00:05:2300:05:25แอปพลิเคชัสำหรับคนที่เป็นโรคสมาธิสั้น
00:05:2500:05:28เลยนะครับก็ลองศึกษากันดูได้นะครับใคร
00:05:2800:05:30เป็นโรคสมาธิสั้นใช้แอปอะไรแล้วเวิร์คก็
00:05:3000:05:32ลองคอมเมนต์แชร์กันได้นะเดี๋ยวผมจะได้ลอง
00:05:3200:05:34ไปศึกษาดูส่วนตัวยังไม่เคยศึกษาเรื่องของ
00:05:3400:05:35แอปลิเค
00:05:3500:05:38ในคนที่เป็นโรคสมาธิสั้นนะครับอื่นๆก็จะ
00:05:3800:05:40มีพวกปัญหาอย่างเช่นปัญหาควบคุมอารมณ์
00:05:4000:05:41แล้วก็สอนโค้ดไข้จัดการอารมณ์ควบคุม
00:05:4100:05:45อารมณ์ใช่มั้ยครับมีปัญหาเรื่องเอ่อไม่มี
00:05:4500:05:48สมาธิบางทีใช้การนั่งสมาธิก็ช่วยได้นะ
00:05:4800:05:52ครับเป็นมีคนแบบเป็นแบบชอบทำอะไรไม่เป็น
00:05:5200:05:54รูทีนอะไรเงี้ยการทำอะไรเป็นรูทีนก็จะ
00:05:5400:05:57ช่วยในแง่ของโรคสมาธิสั้นได้เพราะว่าสมอง
00:05:5700:05:59ส่วนที่ยังปกติในโรคสมาธิสั้นก็จะเป็น
00:05:5900:06:02สมองส่วนกิจวัตรประจำวันเช่นตื่นเข้านอน
00:06:0200:06:05กินข้าวเวลาเดิมออกกำลังกายกายเวลาเดิมก็
00:06:0500:06:08จะช่วยทำให้สมาธิสั้นดีขึ้นได้นะครับนอก
00:06:0800:06:09จากนั้นก็เป็นออกกำลังกายที่ผมบอกไว้ว่า
00:06:0900:06:12มันช่วยเรื่องโรคสมาธิสั้นได้เช่นกันนะ
00:06:1200:06:15ครับอื่นๆก็จะมีพวกการปรับอาหารเช่นการ
00:06:1500:06:17กินอาหารที่มันHealthตี้กินอาหารที่มันลด
00:06:1700:06:20อาหารแปรรูปกินอาหารน้ำตาลสูงให้น้อย
00:06:2000:06:23หน่อยก็จะทำให้อาการสมาธิสั้นดีขึ้นได้นะ
00:06:2300:06:26ครับอื่นๆก็เป็นพวกอาหารเสริมซึ่งอ่าต้อง
00:06:2600:06:28ลองศึกษากันเองนะครับอันนี้ไม่ค่อยแน่ใจ
00:06:2800:06:30เหมือนกันนะครับก็น่าจะประมาณนี้ครับ
00:06:3000:06:32สำหรับ
00:06:3200:06:35ยาในโรคพวกสมาร์ทิันะครับพูดถึงหลาย
00:06:3500:06:38เรื่องเลยเพราะผมคิดว่าการไม่ใช้ยาเนี่ย
00:06:3800:06:42สำคัญพอๆกับการใช้ยาเลยถ้าคุณสร้างระบบ
00:06:4200:06:46system มาครอบอ่าอาการที่เป็นได้ดีเนี่ย
00:06:4600:06:49การใช้ยาจะลดลำดับความสำคัญลงไปนะครับ
00:06:4900:06:52เพราะว่าปกติยาในสมาประเทศไทยเนี่ยยาโรค
00:06:5200:06:56สมาร์ซับางทีชอบขาตลาดนะครับ