ไอพีเอฟ คือโรคอะไร และเกิดจากสาเหตุใด

โรคปอดอักเสบเรื้อรัง IPF | นพ.วินัย โบเวจา

จากช่อง : โรคปอดและทางเดินหายใจ หมอวินัยโบเวจา


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:04อยู่ใน PF เคยเป็นโรคที่เขาเคยนิยามกัน
00:00:0400:00:08ว่าเป็นลูกของต่างชาติไม่ค่อยพบในเมือง
00:00:0800:00:13ไทยแต่สิบปีที่ผ่านมานะมีการพบมากขึ้น
00:00:1300:00:16เรื่อยๆมากขึ้นเรื่อยๆนะครับเพราะว่าผู้
00:00:1600:00:23ป่วยส่งอายุมากขึ้น 2 การได้ใช้ HR CT
00:00:2300:00:28หรือ CT Scan ปอดแบบความละเอียดสูงนะบวก
00:00:2800:00:32กับ 3 มีหมอเฉพาะทางด้านปอดมากขึ้นโดย
00:00:3200:00:35เฉพาะหมอที่เล่นด้านพังผืดในปอดมากขึ้น
00:00:3500:00:39เรื่อยๆจึงนำไปสู่การวินิจฉัยพังผืดในปอด
00:00:3900:00:42ชนิดไอพีเอช
00:00:4200:00:47จะเพิ่งตกใจนะครับไอพีเอฟในสิบปีที่ผ่าน
00:00:4700:00:51มาเนี่ยก็มีข้อมูลมากขึ้นเรื่อยๆนะฮะมียา
00:00:5100:00:52ที่
00:00:5200:00:54และเพิ่ม
00:00:5400:00:59สมรรถภาพปอดนะหรือลดการเสื่อมลงของตัวโลก
00:00:5900:01:04นะฮะก็ผมว่าในบรรดาเลยลูกของพังผืดปอด I
00:01:0400:01:08PF ก็ถือว่าเป็นโรคที่ยังโชคดีอยู่อะไร
00:01:0800:01:11ครับเพราะว่าเอ่อก็ทั้งพืชในปอดเนี่ยเป็น
00:01:1100:01:14กลุ่มตะกร้าใหญ่นะลองไปฟังคลิปก่อนหน้า
00:01:1400:01:18นี้ที่ผมเคยพูดซึ่งในตะกร้านะเนี่ยจริงๆ
00:01:1800:01:21แล้วเนี่ยยังหายาเฉพาะที่รักษาแทบจะไม่
00:01:2100:01:25ค่อยได้นะฮะแต่ไอพีเอฟที่คุณเป็นเนี่ยมี
00:01:2500:01:30ยาครับมียาที่พิสูจน์แล้วว่าช่วยชะลอช่วย
00:01:3000:01:33เพิ่มประสิทธิภาพและสมรรถภาพร่างกายนะฮะ
00:01:3300:01:36EPS คือหลาย I PF อย่างที่ผมบอกอย่าง
00:01:3600:01:39ที่ผมเคยพูดนะครับทั้งพืชในปอดเป็นตะกร้า
00:01:3900:01:42ใหญ่หนึ่งในนั้นคือไอพี Fi PF ย่อมาจาก
00:01:4200:01:46อีดีโอปปาติกผมรีบ fibrosis นะฮะเป็นการ
00:01:4600:01:50อักเสบเรื้อรังของปอดนำไปสู่พังผืดในปอด
00:01:5000:01:56อย่างค่อยๆเป็นค่อยๆไปโดยที่ไม่ทราบ
00:01:5600:01:59สาเหตุณปัจจุบันเรายังไม่ทราบสาเหตุนะว่า
00:01:5900:02:02มีสาเหตุใดสาเหตุหนึ่งที่เป็นตัวหลักใน
00:02:0200:02:06การกระตุ้นให้เกิด IPM อุบัติการณ์ของ IPS
00:02:0600:02:09เนี่ยเราพบว่าพังผืดปลอดทั้งหมดเนี่ยอ่ะ
00:02:0900:02:12ขอไอพีเอชทั่วโลกนะประมาณ 20-30
00:02:1200:02:15เปอร์เซ็นต์นะจะข้อมูลที่ผมมีมีอุบัติ
00:02:1500:02:19การณ์ก็คือมาถึง 16 รายต่อ 1 แสนคนนะครับ
00:02:1900:02:23ทั่วโลกนะมากกว่า 5 หมื่นคนนั้นน่ะอยู่ใน
00:02:2300:02:27อเมริกาครับแล้วก็ส่วนใหญ่เราจะเจอ IPS
00:02:2700:02:33ในผู้ชายในวัย 60 ถึง 70 นะครับ
00:02:3300:02:37ก็มักจะมีประวัติสูบบุหรี่ร่วมด้วยนะครับ
00:02:3700:02:41แล้วก็อีกกลุ่มเล็กๆคือไอเพลสที่สัมพันธ์
00:02:4100:02:44กับครอบครัวพบได้ประมาณเฉลี่ยนะ 10-20
00:02:4400:02:47เปอร์เซ็นต์นะฮะเราจะพบว่าผู้ป่วยที่เป็น
00:02:4700:02:50IP f แบบกัมมะพันธุนะฮะซึ่งพวกนั้นจะมา
00:02:5000:02:55ด้วยพังผืดปอดในอายุนานๆนะฮะงั้นปัจจุบัน
00:02:5500:02:59ยังไม่มีข้อมูลแน่ชัดว่าไอพีเอชเนี่ยเกิด
00:02:5900:03:03จากอะไรเกิดในประเทศไหนหรือทวีปไหนมากนะ
00:03:0300:03:08ฮะอาการที่มักจะมาพบแพทย์ที่ผมมีนะสมัย
00:03:0800:03:11ที่ผมอยู่โรงบาลรัฐบาลเนี่ยผมก็เจอเจอผู้
00:03:1100:03:13ป่วยที่เป็นพังผืดปอดเยอะซึ่งหนึ่งใน
00:03:1300:03:17อาการที่มักจะมาพบแพทย์คือขอบเหนื่อยหรือ
00:03:1700:03:20เหนื่อยมากขึ้นค่อยๆมากขึ้นเรื่อยๆใน 2 3
00:03:2000:03:23ปีจนทำให้คุณพ่อคุณแม่คุณพ่อคุณลุงในต้อง
00:03:2300:03:26มาปรึกษาแพทย์ขึ้นบันไดก็เหนื่อยเหนื่อย
00:03:2600:03:30เดินก็เหนื่อยอาการที่สองที่มาเจอไม่น้อย
00:03:3000:03:33กันคือไอแห้งหลายคนมาเจอนี้ไม่ได้มาบอก
00:03:3300:03:36ว่าเหนื่อยก็จะมาเรื่องไอแห้งไอเรื้อรัง
00:03:3600:03:39นั้นก็เป็นอีกหนึ่งสาเหตุที่ผู้สูงอายุ
00:03:3900:03:43ที่ผมย้ำเสมอว่าไอเรื้อรังในผู้สูงอายุ
00:03:4300:03:47ต้องหาสาเหตุหนึ่งในนั้นคือโรคพังคืนปลอด
00:03:4700:03:51นะฮะ I PF ตัวเจอเร็วเริ่มรักษาลดการ
00:03:5100:03:54เสื่อมลมของปอดได้นะครับนั้นพอมาเจอแพทย์
00:03:5400:03:58เนี่ยสิ่งที่แพทย์จะช่วยก็คือซักประวัติ
00:03:5800:04:01แล้วตรวจร่างกายตัวร่างกายเวลาฟังปอด
00:04:0100:04:05เนี่ยจะมีเสียงก๊อกๆๆนะฮะที่ขั้วล่างของ
00:04:0500:04:08ปอดโดยเฉพาะด้านล่างและด้านหลังนะซึ่งทำ
00:04:0800:04:11ให้แพ้เนี่ยสันนิษฐานว่าเป็นคุณพ่อหรือ
00:04:1100:04:14คุณลุงเนี่ยเป็นทั้งคืนในปอดหรือเปล่าต่อ
00:04:1400:04:17มาก็จะส่งไปเอ็กซเรย์พอเห็นเอกซเรย์ปุ๊บ
00:04:1700:04:20ค่อนข้างเดาได้ดาวนะไม่ใช่ฟันธงดาวได้ก็
00:04:2000:04:23หมายถึงเราจะเจอปริมาตรปอดที่เล็กลงมี
00:04:2300:04:26เส้นมีอยากใหญ่มันอยากใหญ่นะเต็มไปหมดเลย
00:04:2600:04:29ที่ขั้วล่างของปอดนะแล้วก็ริมริมด้านนอก
00:04:2900:04:32เสร็จแล้วเวลาแพทย์ดูเอกซเรย์แล้วสงสัย
00:04:3200:04:34ว่าคุณเป็นพังผืดปอดก็เพราะว่าจะเชียร์
00:04:3400:04:38ให้คุณไปทำให้ชาซีทีเอชอาร์ซีทีก็คือเป็น
00:04:3800:04:41CT Scan ปอดชนิดความละเอียดสูงนะฮะซึ่ง
00:04:4100:04:43อันนั้นเนี่ยคุณลุงหรือคุณพ่อจะต้องนอน
00:04:4300:04:46เข้าไปในอุโมงแล้วก็มีท่าคว่ำด้วยและมี
00:04:4700:04:50ถ้าหายใจเข้าและแบบหายใจออกหลังจากนั้นพอ
00:04:5000:04:55ผล src ตีออกมาเนี่ยก็จะมีหมอปอดหมอรังสี
00:04:5500:04:58ช่วยกันดูนะว่าเหมือน IPS หรือไม่ซึ่งจะ
00:04:5800:05:02มีหน้าตาอะไรบางอย่าง
00:05:0200:05:05มีการวินิจฉัย IPS เนี่ยไม่ต้องตัดชิ้น
00:05:0500:05:08เนื้อก่อนนะครับหลายคนจะถามว่าไอ้ต้อง 2
00:05:0800:05:10กล่องตัดชิ้นเนื้อไม่ต้องนะครับหน้าตาจาก
00:05:1000:05:14HR CT หรือเอกซเรย์ความละเอียดสูงมี
00:05:1400:05:18ความเฉพาะเจาะจงต่อลูก IPS มากนะครับแต่
00:05:1800:05:23ก็จะมีหน้าตาที่ทำให้เราสงสัยแต่จะไม่ฟัน
00:05:2300:05:27ธงแล้วจะมีกลุ่มหน้าตานึงที่ไม่เหมือน IPS
00:05:2700:05:30เลยงั้นคำถามคือจะต้องส่องกล้องตัดชิ้น
00:05:3000:05:33เนื้อไหมอันนี้แล้วแต่ดุลพินิจของแพทย์
00:05:3300:05:36เมื่อท่านมองเทศอาร์ซีทีแล้วแต่ทันคิดถึง
00:05:3600:05:39โลกอื่นอาจจะต้องส่องกล้องเข้าไปยกตัว
00:05:3900:05:42อย่างผมเคยมีคนไข้คนนึงนะส่งมาปรึกษาว่า
00:05:4200:05:45สงสัยเป็นพังผืดปอดจะเอกซเรย์นะฮะแต่สุด
00:05:4500:05:48ท้ายซักประวัติตรวจร่างกายตัว x-ray มัน
00:05:4800:05:52ดูแปลกๆนั้นก็เลยตัดสินใจส่งชา CT คุณ src
00:05:5200:05:55ดีกับมาไม่เหมือนตั้งคืดบอดแต่เหมือน
00:05:5500:05:59มะเร็งปอดระยะกระจายทางน้ำเหลืองต่อมน้ำ
00:05:5900:06:03เหลืองหรือว่าเส้นนะณโรงเรียก
00:06:0300:06:06lymphangitis spreading ก็เลยตัดสินใจ
00:06:0600:06:08ส่องกล้องเข้าไปตัดชิ้นเนื้อสุดท้ายกลับ
00:06:0800:06:11มาเป็นมะเร็งปอดนะฮะซึ่งเองที่บอกครับ
00:06:1100:06:14ส่องกล้องไม่ 2 กล้องขึ้นอยู่กับดุลพินิจ
00:06:1400:06:18ของแพทย์นะครับนี่คำถามต่อไปแล้วมีเหตุ
00:06:1800:06:21ปัจจัยอะไรบ้างที่เพิ่มความเสี่ยงที่จะทำ
00:06:2100:06:25ให้เกิดลูก IPS ได้แน่นอนครับดีไม่พ้นเลย
00:06:2500:06:28ครับลูกสูบบุหรี่นะสูบบุหรี่เป็นหนึ่งใน
00:06:2800:06:31ปัจจัยที่เขาค้นพบว่าเพิ่มอุบัติการณ์การ
00:06:3100:06:35เกิดโรค IPS ได้ 1 IPS จริงๆแล้วเนี่ย
00:06:3500:06:37มันเกิดจากการที่ปลอดผมอักเสบจริงไหมครับ
00:06:3700:06:40ผมผู้เสมอเวลาปอดอักเสบจะต้องมีการซ่อม
00:06:4000:06:45แซมโลก IPS เป็นภาวะที่ร่างกายเราไปซ่อม
00:06:4500:06:49แซมมากกว่าปกตินะฮะแทนที่จะซ่อมแล้วหยุด
00:06:4900:06:52กับไม่หยุดซ่อมไปเรื่อยๆซ่อมต่อไปเรื่อยๆ
00:06:5200:06:54เมื่อไหร่ที่ร่างกายมันซ่อมเกินความ
00:06:5400:06:57จำเป็นเนี่ยมันเกิดการทำลายนะฮะเกิดเป็น
00:06:5700:07:01แผลเป็นนะฮะเกิดเป็นพังผืดในปอดมันก็เลย
00:07:0100:07:06ทำให้ถอดเนี่ยหดลงเร็วกรอบลงเร็วและการ
00:07:0600:07:09รักษาก็คือไม่ใช่รักษาที่ต้นเหตุฮะแต่ยา
00:07:0900:07:12เนี่ยจะมุ่งเน้นไปที่หยุดภูมิต้านทานไม่
00:07:1200:07:15ให้มันซ่อมแซมเกินความจำเป็นครับว่า
00:07:1500:07:19บุหรี่นี่อาจจะเป็นสาเหตุไม่โดยตรงก็ทาง
00:07:1900:07:22อ้อมที่กระตุ้นให้ร่างกายมีการอักเสบ
00:07:2200:07:26เรื้อรังแล้วมีการซ่อมแซมแบบไม่ยอมหยุด
00:07:2600:07:28ไม่ยอมหย่อนนะครับแพทย์วินิจฉัยว่าคุณ
00:07:2800:07:32เป็น IPS แล้วเขาก็จะประเมินสมรรถภาพก็จะ
00:07:3200:07:35ส่งคนไปเป่าสมรรถภาพปอดนะถ้าในโรงเรียน
00:07:3500:07:38แพทย์ก็จะทำอีกชนิดหนึ่งเรียก dl co คือ
00:07:3800:07:42มันจะเข้าไปอยู่ในตู้นะฮะนะเขาจะวัดเป็น
00:07:4200:07:44มูลค่าเป็นเป็นปริมาตรของปลอดเป็น
00:07:4400:07:47เปอร์เซ็นต์ของปอดสองคือแพร่เข้าใจคุณไป
00:07:4700:07:50เดิน 6 นาทีนะครับอันนี้เดี๋ยวหน้างานเขา
00:07:5000:07:53จะสอนคุณเองแล้วเขาจะวัดเป็นสเกลดูเป็น
00:07:5300:07:58ตัวเลขแล้วมาจัดลำดับดูว่าเบื้องต้นของ
00:07:5800:08:01คุณเนี่ยจุดเริ่มต้นเนี่ยอยู่ที่ระยะไหน
00:08:0100:08:05หรือขอแรงแค่ไหนแล้วจะเริ่มตัดสินใจการ
00:08:0500:08:08รักษานี้มาดูเรื่องการรักษาผมจะไม่ลงลึก
00:08:0800:08:11นะครับเพราะว่ารักษาเนี่ยผมอยากให้เราคุย
00:08:1100:08:15กับหมอที่เขาแพลนจะรักษาคุณแต่ว่าอยากให้
00:08:1500:08:18รู้ว่าปัจจุบันมียา 2 กลุ่มนะฮะที่
00:08:1800:08:23พิสูจน์แล้วว่าชะลอการเสื่อมของปอดในบาง
00:08:2300:08:25คนนี้อาจจะไม่เพิ่มคุณภาพชีวิตด้วยซ้ำ
00:08:2500:08:29เพราะว่ามีผลข้างเคียงเยอะแต่โดยรวมก็
00:08:2900:08:32เป็นยาที่ที่มีความหวังแล้วก็เอามาใช้นะ
00:08:3200:08:38คนไข้เล็กคนที่ผมรู้ IP เอชของนี้ตัวแรก
00:08:3800:08:42ชื่อนินทาดี New นะครับลองไปหาอ่านดูนะก็
00:08:4200:08:44มีรายละเอียดที่เราต้องรู้เป็นยาที่อย่าง
00:08:4400:08:47ที่ผมบอกเอาไว้ยับยั้งไม่ให้การซ่อมแซม
00:08:4700:08:51มันมากผิดปกติยากลุ่มที่สองคือแฟนโดนนะฮะ
00:08:5100:08:53ตัวยา 2 ตัวนี้ที่เราต้องรู้หน่อยก็แล้ว
00:08:5300:08:56กันนะครับมีผลข้างเคียงครับคลื่นไส้
00:08:5600:08:58อาเจียนตับอักเสบลองคุยกับแพทย์หน้างานก็
00:08:5800:09:00จะมีคู่มือให้คุณเลยว่าต้องสังเกตอะไร
00:09:0000:09:04นั้นกินยาขอนัดคุณมาเป่าสมรรถภาพปอดมา
00:09:0400:09:08เดินนะฮะ 3 เดือน 6 เดือนแล้วดูซิว่าคุ้ม
00:09:0800:09:11ที่จะเดินหน้าต่อไหมนะครับมันมีกฎเกณฑ์
00:09:1100:09:15ด้วยนะครับว่าให้ยาไปแล้วถ้าหลังจาก 3 1
00:09:1500:09:186 เดือนประเมินแล้วไม่มีดีขึ้นเลยก็ไม่
00:09:1800:09:22ควรที่จะให้ยาต่อเพราะยาแพงนะครับโอเคผม
00:09:2200:09:25จะโฟกัสตรงนี้ว่านอกเหนือจากยาที่รักษา
00:09:2500:09:28แล้วเนี่ยแพ้เขาจะช่วยคุณในการประเมิน
00:09:2800:09:32ภาวะแทรกซ้อนที่ควบคู่กับทั้งคืนในปอด
00:09:3200:09:36หนึ่งในนั้นคือความดันโลหิตต่อสูงและ
00:09:3600:09:39อย่างที่ผมเคยพูดในคลิปก่อนหน้านี้ลอง
00:09:3900:09:42เข้าไปดูนะครับความดันโลหิตปลอดสูงเนี่ย
00:09:4200:09:45ก็คือเมื่อปอดผมเนี่ยมันขดมันเกร็งมาก
00:09:4500:09:47เนี่ยมันจะเป็นรับเส้นเลือดทำให้ความดัน
00:09:4700:09:52ในปอดสูงคนไข้ก็จะมาได้เรื่องขาบวมนะฮะ
00:09:5200:09:56หรือตัวบวมมีท้องมานได้เหนื่อยง่ายภาวะ
00:09:5600:09:59หัวใจล้มเหลวได้นะฮะซึ่งถ้ามีกรณีเช่น
00:09:5900:10:02นั้นอาจจะต้องเพิ่มอย่าในการรักษาความฮะ
00:10:0200:10:06ไอ้ปอดด้วยนะครับนี่ไม่บนนะครับนอกจากการ
00:10:0600:10:09รักษาที่ตัวเหตุแล้วผลแทรกซ้อนแล้วคือการ
00:10:0900:10:11ป้องกันป้องกันไม่ให้คุณพ่อคุณแม่ติด
00:10:1100:10:12เชื้อ
00:10:1200:10:16โดยการฉีดวัคซีนนะครับอันนี้สำคัญมากเลย
00:10:1600:10:20นะครับอันที่สองคืออาจจะต้องมีการใช้
00:10:2000:10:23ออกซิเจนที่บ้านแล้วแต่แพทย์เขาแนะนำ
00:10:2300:10:26เฉลี่ย 15 ชั่วโมงต่อวันนะฮะเค้าจะแนะนำ
00:10:2600:10:30คุณว่าเมื่อไหร่ต้องใช้ออกซิเจนนะครับล่า
00:10:3000:10:33สุดก็มีคนไข้คนนึงมาปรึกษาผมว่าต้องการจะ
00:10:3300:10:37ผ่าตัดเปลี่ยนปอดเราเรียกลานทรานสปอตร์ใน
00:10:3700:10:40แง่ของโลก IPS เนี่ยรังทางแฟนข้อมูลอย่าง
00:10:4000:10:43น้อยนะฮะโดยเฉพาะในเมืองไทยแล้วเนี่ยอ่าน
00:10:4300:10:47ทำรังถ่านแก๊สหรือปลูกถ่ายปอดเนี้ยไม่
00:10:4700:10:50ง่ายนะครับงั้นผมคิดว่ารายละเอียดหน้างาน
00:10:5000:10:54คุยกับแพทย์เจ้าของใครมันจะมีตัวเลขแล้ว
00:10:5400:10:58ก็มีอาการนะที่เขาอาจจะบอกว่าคุณอาจจะมี
00:10:5800:11:01สิทธิ์ที่จะเข้าเกณฑ์ในการการปลูกถ่าย
00:11:0100:11:05หรืออ่ะเปลี่ยนปอดแต่ผมพูดได้เลยนะวันนี้
00:11:0500:11:07ที่พูดอยู่นะยังไม่เคยเห็นนะครับแล้วก็
00:11:0700:11:11ยังต้องรอข้อมูลอีกแต่ในกลุ่มโลกตื่นใช่
00:11:1100:11:14ครับมีแล้วครับเขาเชียร์นะทีเดียวติด
00:11:1400:11:17เพราะมีไฟ botas พังผืดในปอดที่เจอในผู้
00:11:1700:11:21ชายวัย 60 ถึง 70 นะครับสัมพันธ์กับ
00:11:2100:11:24บุหรี่นะไม่รู้โดยตรงหรือทางอ้อมแต่คนไข้
00:11:2400:11:27ที่เป็น IPS ส่วนใหญ่มักจะมีประวัติสูบ
00:11:2700:11:30บุหรี่นะคนไข้มักจะมาเรื่องเหนื่อยไอ
00:11:3000:11:33เรื้อรังนะฮะ
00:11:3300:11:35ก็จะมีอีกบางกลุ่มที่มาเรื่องฟอร์ดแตกปอด
00:11:3500:11:38รั่วที่ผมเก็บไว้ก่อนนั้นผมอยากจะฝากไว้
00:11:3800:11:41ว่าถ้าเราไอเรื้อรังนะฮะหลวงพ่อไอ
00:11:4100:11:43เรื้อรังคนป่วยเรื้อรังไปตรวจกับแพทย์นะ
00:11:4300:11:46ครับลูกหลานที่เห็นว่ามันพ่อคุณปูอายให้
00:11:4600:11:50ไปตรวจนะครับก็สำหรับคนที่แพทย์วินิจฉัย
00:11:5000:11:54แล้วว่าเป็นไอพีเอชแนะนำติดตามกับเพศท่าน
00:11:5400:11:57นั้นนะฮะดูซิว่าที่ผมพูดแล้วก็ไปดูสิครับ
00:11:5700:12:00ว่าแพทย์ท่านส่วนใหญ่ก็จะทำตามมาตรฐานพวก
00:12:0000:12:02นี้อยู่แล้วใช่ไหมครับก็จะทำมากกว่าที่ผม
00:12:0200:12:06พูดด้วยก็ณเวลานั้นณสถานที่นั้นมีราย
00:12:0600:12:08ละเอียดเพิ่มเติมแต่หลักๆสิ่งที่เราต้อง
00:12:0800:12:11รู้คือประมาณนี้อย่าลืมคุยเรื่องข้อดีข้อ
00:12:1100:12:15เสียของยาที่เราจะกินนะครับอ้าวยังไงขอ
00:12:1500:12:17ให้โชคดีนะครับ I PF เป็นกำลังใจให้นะ
00:12:1700:12:20ครับสวัสดีครับอ่ะ
00:12:2000:12:27[เพลง]