โรคศพเดินได้เกิดจากสาเหตุอะไรบ้าง

เปิดวิธีการรักษาโรคศพเดินได้ พร้อมคำแนะนำการดูแลผู้ป่วยจากจิตแพทย์ : TNN Health

จากช่อง : TNN


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:02เราจะมาพูดคุยกับอาจารย์จิตแพทย์ผู้
00:00:0200:00:04เชี่ยวชาญ
00:00:0400:00:07กันสวัสดีค่ะอาจารย์ขอเริ่มที่คำถามแรก
00:00:0700:00:10เลยนะ
00:00:1000:00:15[เพลง]
00:00:1500:00:20คะอาจารย์คะเพราะอะไรถึงเรียกโรคนี้ว่า
00:00:2000:00:23โรคศพเดินได้อ่ะคะครับคำว่าโรคศพเดินได้
00:00:2300:00:25เนี่ยทางภาษาอังกฤษจะเรียกว่าเป็น otard
00:00:2500:00:28Syndrome นะครับมันก็จะเป็นโรคทางจิตเวท
00:00:2800:00:31ชนิดหนึ่งผู้ป่วยเนี่ยจะเหมือนกับว่ามี
00:00:3100:00:34ความคิดความเชื่อที่ว่าตัวเองได้เสีย
00:00:3400:00:36ชีวิตไปแล้วหรือว่าอวัยวะภายในของตัวเอง
00:00:3600:00:39เนี่ยมีการเน่าเปื่อยก็จึงเป็นที่มาของคำ
00:00:3900:00:42ว่าเหมือนเป็นศพเดินได้นั่นเองทีเนี้ยพอ
00:00:4200:00:45เามีความคิดแบบนี้มีความเชื่อแบบเนี้ยมัน
00:00:4500:00:48ก็อาจจะนำไปสู่พฤติกรรมบางอย่างอย่างเช่น
00:00:4800:00:50การแบบไม่กินอาหารเพราะว่าเขาก็คิดว่าจะ
00:00:5000:00:53กินทำไมในเมื่อเขาตายไปแล้วจะกินทำไมใน
00:00:5300:00:56เมื่อกินไปก็ย่อยไม่ได้เพราะว่าตับไตไส้
00:00:5600:00:59พุงเนี่ยเน่าสลายไปนะครับทำให้เหมือนมี
00:00:5900:01:02การสู้ผอมก็ทำให้หน้าตาดูคล้ายศพจริงๆ
00:01:0200:01:05ขึ้นมาหรือบางคนไม่ขยับไม่เคลื่อนไหวอยู่
00:01:0500:01:08นิ่งๆก็เกิดเป็นแผลกดทับขึ้นมาได้ทำให้
00:01:0800:01:11ทั้งสภาพจิตใจสภาพร่างกายเนี่ยเกิดการ
00:01:1100:01:15เสื่อมถอยลงไปได้แล้วเหตุใดผู้ป่วยโรคนี้
00:01:1500:01:18ถึงคิดว่าตัวเองตายไปแล้วอ่ะคะอาจารย์ก็
00:01:1800:01:21ยังไม่ได้มีการเข้าใจสาเหตุที่ชัดเจนของ
00:01:2100:01:24ความเชื่อแบบนี้นะครับก็มีทฤษฎีบางทฤษฎี
00:01:2400:01:26บอกว่ามันจะมีส่วนของสมองซึ่งทำงานผิด
00:01:2700:01:29ปกติไปซึ่งส่วนของสมองตรงนี้เนี่ยจะทำ
00:01:2900:01:31หน้าที่ที่เกี่ยวกับการตรวจจับใบหน้า
00:01:3100:01:33อย่างเช่นสมมุติว่าคนปกติเนี่ยมองกระจก
00:01:3300:01:36เขาก็จะทราบว่าอันนั้นน่ะคือตัวเองแต่ใน
00:01:3600:01:38ผู้ป่วยบางบางรายมีการพบว่าสมองส่วนที่
00:01:3800:01:41ตรวจจับใบหน้าเนี่ยเสียไปทำให้พอมองกระจก
00:01:4100:01:44ปุ๊บก็ไม่คิดว่าเป็นตัวเองคิดว่านี้เป็น
00:01:4400:01:47ใครก็ไม่รู้นำมาซึ่งความเชื่อที่ว่าตัว
00:01:4700:01:50เองก็หายไปไม่รู้ว่าคือใครมันก็มีความผูก
00:01:5000:01:53โยงความคิดต่อไปว่าตัวเองตายไปแล้วอวัยวะ
00:01:5300:01:56เน่าเปื่อยแบบนั้นอาจารย์ขาแล้วโรคศพเดิน
00:01:5600:02:00ได้กับภาวะซึมเศร้ามีความเหมือนหรือว่า
00:02:0000:02:02แตกต่างกันอย่างไรคะก่อนอื่นเขอบอกว่าไม่
00:02:0200:02:05ได้เหมือนกันนะครับแต่จะบอกว่าภาวะศพเดิน
00:02:0500:02:07ได้กับซึมเศร้าเนี่ยก็มีความเกี่ยวโยงกัน
00:02:0700:02:11บางอย่างคนที่เป็นซึมเศร้าเนี่ยก็มักจะมา
00:02:1100:02:13ด้วยความคิดที่เป็นความคิดเชิงลบนะครับ
00:02:1300:02:15อาจจะเป็นความคิดเชิงลบกับตัวเองกับผู้
00:02:1500:02:18อื่นกับสิ่งต่างๆรอบข้างถึงขั้นที่ว่า
00:02:1800:02:20เกิดความเชื่อผิดๆขึ้นมาว่าตัวเองเสีย
00:02:2000:02:23ชีวิตไปแล้วว่าตัวเองเน่าเปื่อยนะครับมัน
00:02:2300:02:25ก็นำไปสู่ภาวะศพเดินได้แบบเนี้ยได้เหมือน
00:02:2500:02:27กันแต่ว่าโอกาสค่อนข้างน้อยนะครับที่ซึม
00:02:2700:02:30เศร้าจะนำไปสู่ภาวะแบบศพเดินได้แบบนี้คือ
00:02:3000:02:32ต่างกันแต่ก็มีส่วนคล้ายกันบ้างถ้าซึม
00:02:3200:02:35เศร้าเป็นหนักๆอาจจะมีอาการเหมือนกับเป็น
00:02:3500:02:37ศพเดินได้ในขณะเดียวกันภาวะศพเดินได้
00:02:3700:02:39เนี่ยก็มักจะมาพร้อมกับอาการที่เหมือนกับ
00:02:3900:02:43มีความเศร้าความเบื่อความไม่อยากทำอะไร
00:02:4300:02:45แบบนั้นซึ่งมันก็เป็นอาการที่คล้ายกับ
00:02:4500:02:47ภาวะซึมเศร้าได้เหมือนกันคนเป็นซึมเศร้า
00:02:4700:02:50ทั่วไปนะครับต่อให้เขาไม่อยากทำอะไรต่อ
00:02:5000:02:52ให้เขาอยากนอนอยู่ในห้องเฉยๆมันจะไม่ถึง
00:02:5200:02:54ขนาดที่ว่าเขาคิดว่าตัวเองนนาเปื่อยเหตุ
00:02:5400:02:56ผลมันจะต่างกันแต่ในภาวะสบเดนได้เนี่ย
00:02:5600:02:59เหตุผลมันคือการที่คิดว่าตัวเองตายไปแล้ว
00:02:5900:03:02นำมาซึ่งการที่ไม่ทำอะไรแต่ไม่ได้แปลว่า
00:03:0200:03:05ซึมเศร้าทุกคนต้องมาด้วยอาการศพเดินได้
00:03:0500:03:07ไม่ได้แปลว่าศพเดินได้ทุกคนต้องเป็นซึม
00:03:0700:03:10เศร้านะฮมันมีส่วนที่ซ้อนทับกันอยู่แต่
00:03:1000:03:13ไม่ได้เหมือนกันซะทีเดียวอาจารย์คะแล้วใน
00:03:1300:03:16ปัจจุบันค่ะเราเนี่ยพบโรคศพเดินได้ใน
00:03:1600:03:20ประเทศไทยค่ะมากน้อยแค่ไหนคะพบได้ค่อน
00:03:2000:03:22ข้างน้อยมากนะครับเหตุผลที่พบได้น้อยมาก
00:03:2200:03:25เนี่ยเพราะว่าปัจจุบันการรักษาทางจิตเวท
00:03:2500:03:28เนี่ยค่อนข้างดีขึ้นทำให้สามารถไปตรวจเจอ
00:03:2800:03:31คนที่อาจจะมีความเสี่ยงต่อการป่วยสมมุติ
00:03:3100:03:33ว่าเป็นซึมเศร้าจะได้รับการรักษาก่อนก่อน
00:03:3300:03:37ที่จะพัฒนากลายเป็นภาวะในลักษณะนี้เพราะ
00:03:3700:03:40ฉะนั้นในแสนคนอาจจะเจอสัก 1 คนหรหรือว่า
00:03:4000:03:42อาจจะน้อยกว่านั้นถามว่าในประเทศไทยมีไหม
00:03:4200:03:44ถ้าตามสถิติมันก็ต้องมีแน่นอนมันอาจจะ
00:03:4400:03:48น้อยจนไม่ได้พบเจอในชีวิตประจำวันแล้วคน
00:03:4800:03:50กลุ่มใดคะอาจารย์ที่มีภาวะเสี่ยงที่จะ
00:03:5100:03:54เป็นโรคซบเดินได้คะคนที่มีภาวะซึมเศร้านะ
00:03:5400:03:57ครับที่มีอาการรุนแรงไม่ได้รับการรักษา
00:03:5700:03:59อันนี้ก็มีความเสี่ยงหรือว่าคนที่มีมี
00:03:5900:04:02ภาวะทางมีโรคทางจิตเภทก็มีความเสี่ยงที่
00:04:0200:04:05จะมีอาการแบบนี้ได้เหมือนกันหรือว่าโรค
00:04:0500:04:07ทางสมองบางอย่างอย่างเช่นสมองเสื่อมหรือ
00:04:0700:04:09การบาดเจ็บทางสมองก็อาจจะทำให้เกิดภาวะ
00:04:1000:04:12แบบนี้ได้สิ่งใดๆก็ตามที่มีการทำให้เกิด
00:04:1200:04:15การกระทบกระเทือนกับสมองอุบัติเหตุที่มี
00:04:1500:04:17การบาดเจ็บทางศีรษะนะครับการใช้ยาบาง
00:04:1700:04:20อย่างสารเสพติดก็ทำให้การทำงานของสมอง
00:04:2000:04:22เปลี่ยนแปลงไปได้อย่างที่ผมบอกมีทฤษฎีว่า
00:04:2200:04:25ภาวะศพเดินได้เนี่ยมีความเกี่ยวข้องกับ
00:04:2500:04:27การทำงานของสมองส่วนที่มีการตรวจจับใบ
00:04:2700:04:30หน้าอาจารย์คะแล้วผู้ผู้ป่วยภาวะโรคศพ
00:04:3000:04:33เดินดยนี้นะค่ะมีความเสี่ยงที่จะเป็นโรค
00:04:3300:04:36แทรกซ้อนอะไรได้หรือไม่คะแล้วโรคแทรกซ้อน
00:04:3600:04:39ที่ว่านี่คืออะไรบ้างคนที่มีภาวะเหมือน
00:04:3900:04:41กับศพเดินได้เนี่ยก็มักจะไม่ค่อยกินไม่
00:04:4100:04:44ค่อยดื่มน้ำไม่ค่อยเคลื่อนไหวมันก็นำมา
00:04:4400:04:46ซึ่งภาวะที่ขาสารอาหารนะครับพอน้ำหนักลด
00:04:4600:04:49ไปมากๆเนี่ยสมองขาดสารอาหารร่างกายขาดสาร
00:04:4900:04:52อาหารร่างกายก็จะพยายามชัดดาวอวัยวะส่วน
00:04:5200:04:56ต่างๆที่มันไม่จำเป็นไปทำให้บางทีหัวใจทำ
00:04:5600:04:59งานผิดปกติไปได้นะครับไตทำงานผิดปกติกจจ
00:04:5900:05:02ภาวะขาดน้ำอาจจะถึงขั้นเสียชีวิตได้ถ้า
00:05:0200:05:04ไม่กินไม่ดื่มเลยในส่วนของการไม่ขยับ
00:05:0400:05:07เนี่ยก็อาจจะทำให้เกิดเป็นแผลกดทับขึ้นมา
00:05:0700:05:10ได้มีการติดเชื้อต่างๆตามมาพอยิ่งไม่กิน
00:05:1000:05:13ภูมิคุ้มกันก็ยิ่งไม่ดีแผลกดทับก็ไม่หาย
00:05:1300:05:15ก็สามารถเสียชีวิตได้เช่นเดียวกันถ้าไม่
00:05:1500:05:17ได้รับการรักษาไม่ได้รับการตรวจเจอ
00:05:1700:05:20อาจารย์คะแล้วหากสงสัยค่ะว่าตัวเราเอง
00:05:2000:05:23หรือแม้กระทั่งคนใกล้ตัวค่ะเป็นโรคศพเดิน
00:05:2300:05:26ได้จะมีวิธีการสังเกตอย่างไรบ้างคะก่อน
00:05:2600:05:29อื่นนะครับคนที่จะมีภาวะสบเดินได้เจะไม่
00:05:2900:05:31สงสัยว่าตัวเองเป็นศพเดินได้เพราะว่าเขา
00:05:3100:05:33คิดว่าตัวเองเป็นศพเคิดว่าตัวเองตายไป
00:05:3300:05:35แล้วปราศจากข้อสงสัยข้อก้าขาใดๆทั้งสิ้น
00:05:3500:05:38เพราะว่ามันคือความเชื่อซึ่งเขาไม่สามารถ
00:05:3800:05:41โต้แยงได้มันค่อนข้างเป็นความเชื่อที่ฟิก
00:05:4100:05:45มากในสมองเขานะฮเพราะฉะนั้นต้องอาศัยการ
00:05:4500:05:48สังเกตจากคนรอบข้างว่าคนเนี้ยดูมี
00:05:4800:05:51พฤติกรรมที่เปลี่ยนไปไม่ทำอะไรไม่ออกไป
00:05:5100:05:53ไหนไม่ยอมกินทีนี้ก็ต้องมาดูเหตุผลว่า
00:05:5300:05:55เา้าไม่กินเพราะอะไรถ้าสมมุติบอกว่าเออ
00:05:5500:05:57เพราะว่าคิดว่าตัวเองตายไปแล้วอันนี้มัน
00:05:5700:06:00ก็มันก็ฟังดูยังไงก็ต้องผิดปกติ
00:06:0000:06:02นะครับถ้าสมมุติว่าเจอความผิดปกติแบบ
00:06:0200:06:05เนี้ยก็ต้องรีบพามาพบแพทย์เพื่อทำการ
00:06:0500:06:07ประเมินแล้วก็รักษาให้เร็วที่สุดเพราะ
00:06:0700:06:10ฉะนั้นไม่ว่าจะเป็นภาวะศพเดินได้หรือภาวะ
00:06:1000:06:13อื่นๆทางจิตเวทซึ่งก่อให้เกิดพฤติกรรมที่
00:06:1300:06:16เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมนะครับตัวเขาเองจาก
00:06:1600:06:19เมื่อก่อนเคยเป็นคนสดใสพูดคุยอยู่ดีๆก็
00:06:1900:06:21เงียบลงอันนี้อาจจะเป็นสิ่งที่สะท้อนว่า
00:06:2100:06:23มีโรคทางจิตเวทบางอย่างเกิดขึ้นเพราะ
00:06:2300:06:27ฉะนั้นยิ่งตรวจเจอไวยิ่งรักษาได้ไวก็จะ
00:06:2700:06:30ยิ่งทำให้หายได้ไวโอกาสหายมากขึ้นนะครับ
00:06:3000:06:32เพราะฉะนั้นคนรอบข้างเนี่ยก็มีบทบาทสำคัญ
00:06:3200:06:36ในการที่จะช่วยคนที่คุณรักให้มีสุขภาพกาย
00:06:3600:06:38สุขภาพจิตที่ดีได้ครับแพทย์จะมีการ
00:06:3800:06:42วินิจฉัยโรคศพเดินได้อย่างไรบ้างคะการ
00:06:4200:06:44วินิจฉัยเนี่ยก็จะได้มาจากการพูดคุยสัก
00:06:4400:06:46ประวัตินะครับไม่ว่าจะเป็นการพูดคุยกับ
00:06:4600:06:49ตัวผู้ป่วยเองหรือว่าพูดคุยกับญาติพี่
00:06:4900:06:52น้องเพื่อดูว่าที่มาที่ไปของอาการเนี่ย
00:06:5200:06:55เป็นยังไงอาจจะมีการเจาเลือดหรือว่าการ
00:06:5500:06:58สแกนสมองเพื่อหาพยายามหาสาเหตุทางกายที่
00:06:5800:07:01เป็นไปได้ส่วนการรรักษาเนี่ยอันที่สำคัญ
00:07:0100:07:03ก็คงเป็นการใช้ยาไม่ว่าจะเป็นกลุ่มยา
00:07:0300:07:05จิตเภทหรือว่ายาต้านเศร้าซึ่งก็จะพิจารณา
00:07:0600:07:08เป็นเคสๆไปว่ายาไหนเหมาะกับใครที่สุดถ้า
00:07:0900:07:11สมมุติว่าการรักษาด้วยยาไม่ได้ผลในบางราย
00:07:1100:07:14อาจจะมีการพิจารณาทำการรักษาด้วยไฟฟ้าก็
00:07:1400:07:16ได้เหมือนกันเช่นเดียวกับโรคทางจิตเวท
00:07:1600:07:19อื่นๆก็ยังไม่ได้มีการพบสาเหตุแน่ชัดว่า
00:07:1900:07:22สาเหตุของโรคศพเดินได้เนี่ยมาจากไหนนะ
00:07:2200:07:24ครับไม่สามารถชี้นิ้วไปที่สาเหตุใดสาเหตุ
00:07:2400:07:26หนึ่งได้เป็นเฉพาะเจาะจงมีการสันนิษฐาน
00:07:2600:07:29บางอย่างว่ามันอาจจะเกี่ยวกับสมองส่วนที่
00:07:2900:07:31ที่ทำงานเกี่ยวกับการตรวจจับใบหน้าแต่นั
00:07:3100:07:34ก็ไม่ใช่ทุกเคสที่เป็นแบบนั้นเพราะฉะนั้น
00:07:3400:07:36สาเหตุเนี่ยส่วนใหญ่มันก็จะมาจากหลาย
00:07:3600:07:38สาเหตุร่วมกันไม่ว่าจะเป็นพันธุกรรมหรือ
00:07:3800:07:41ว่าสิ่งแวดล้อมก็อาจจะมีมามีบทบาทในการทำ
00:07:4100:07:45ให้เกิดโรคนี้ขึ้นมาได้การรักษาโรคศพเดิน
00:07:4500:07:48ได้ค่ะอาจารย์มีกี่วิธีคะแล้วมีโอกาสที่
00:07:4800:07:51จะรักษาให้หายขาดได้หรือไม่คะอันที่สำคัญ
00:07:5200:07:54ที่สุดในโรคนี้ก็น่าจะเป็นการใช้ยานะครับ
00:07:5400:07:57ไม่ว่าจะเป็นกลุ่มยาของยาจิตเภทนะครับ
00:07:5700:08:00หรือว่ายาต้านเศร้าหมอจิตจะแพทย์ก็จะมา
00:08:0000:08:02พิจารณาเป็นเคสๆไปว่าเคสไหนเหมาะกับยาตัว
00:08:0200:08:05ไหนถ้าสมมุติว่าใช้ยาแล้วยังไม่ได้การตอบ
00:08:0500:08:09สนองที่ดีพอก็อาจจะมีการพิจารณาการรักษา
00:08:0900:08:11ด้วยไฟฟ้าเข้ามาด้วยเหมือนกันโรคนี้ก็มี
00:08:1100:08:14โอกาสทำให้ดีขึ้นได้แต่ว่าโอกาสในการหาย
00:08:1400:08:17มากหายน้อยก็จะแตกต่างกันแตกต่างกันไปใน
00:08:1700:08:19ผู้ป่วยแต่ละคนครับก็จะมีการพยายามหา
00:08:1900:08:21สาเหตุทางกายนะครับไม่ว่าจะเป็นการเจา
00:08:2100:08:25เลือดหรือว่าการสแกนสมองถ้าสมมุติพบว่ามี
00:08:2500:08:27ความผิดปกติที่ตรวจเจอได้จากการสแกนสมอง
00:08:2700:08:30อย่างเงี้ยเป็นต้นก็อาจจะมีการปรึกษา
00:08:3000:08:33แพทย์ทางด้านระบบประสาทร่วมด้วยเพื่อทำ
00:08:3300:08:36การแก้ไขที่สาเหตุที่พบเจอได้คำถามข้อสุด
00:08:3600:08:39ท้ายค่ะอาจารย์อยากจะให้อาจารย์แนะนำใน
00:08:3900:08:43การดูแลผู้ป่วยโรคนี้ทีค่ะสิ่งสำคัญนะ
00:08:4300:08:45ครับก็คือการพยายามพามาพบแพทย์ให้เร็วที่
00:08:4500:08:47สุดตอนที่สงสัยแล้วก็เมื่อได้รับการ
00:08:4800:08:50วินิจฉัยเนี่ยก็จำเป็นที่ต้องได้รับการ
00:08:5000:08:52รักษาต่อเนื่องไม่ควรขาดนัดไม่ควรหยุดยา
00:08:5200:08:55เองส่วนที่บ้านทำยังไงได้บ้างผมว่าสิ่ง
00:08:5500:08:57สำคัญก็คือพยายามกระตุ้นให้เขาคกินโรคนี้
00:08:5800:09:00อย่างที่ผมบอกว่าบางทีไม่กินไม่ดื่มซึ่ง
00:09:0000:09:02จะทำให้สิ่งต่างๆแย่งลงไปได้เพราะฉะนั้น
00:09:0300:09:05พยายามให้เขาคกินอาหารก็กินเหมือนปกติ
00:09:0500:09:07เนี่ยแะครับแล้วก็พยายามกระตุ้นให้ออกมา
00:09:0700:09:10ข้างนอกให้ทำนั่นทำนี่พยายามทำให้เขา
00:09:1000:09:12เหมือนกับกลับมาเป็นคนเดิมให้ได้มากที่
00:09:1200:09:14สุดเท่าที่จะทำได้จิตแพทย์ยาก็ส่วนหนึ่ง
00:09:1400:09:17แต่อีกส่วนที่สำคัญไม่แพ้กันก็คือที่บ้าน
00:09:1700:09:19มีการช่วยยังไงบ้างซัพพอร์ตยังไงบ้างครับ
00:09:1900:09:22ปัจจุบันในภาวะสังคมที่มีความเครียดมาก
00:09:2200:09:25ขึ้นนะครับมันก็ทำให้แต่ละคนเนี่ยมีความ
00:09:2500:09:27เสี่ยงต่อโรคทางจิตเวชมากขึ้นไปด้วยเพราะ
00:09:2700:09:29ฉะนั้นถ้าสมมุติรู้สึกว่าตัวเองหรือว่าคน
00:09:2900:09:32รอบข้างเนี่ยไม่ค่อยโอเคดูแปลกไปอยากจะ
00:09:3300:09:35สนับสนุนให้มาพบจิตแพทย์เพื่อทำการ
00:09:3500:09:37ประเมินนะครับว่าอาจจะมีโรคบางอย่างซ่อน
00:09:3700:09:39อยู่หรือเปล่าการพบจิตแพทย์การพบนัก
00:09:3900:09:42จิตวิทยาไม่ได้แปลว่าต้องป่วยจึงจะมาพบ
00:09:4200:09:44ได้ก็เหมือนกันมาตรวจสุขภาพทั่วไปมาตรวจ
00:09:4400:09:46เบาหวานตรวจความดันอันนี้ก็เหมือนกันมา
00:09:4600:09:49ตรวจว่าสภาพจิตใจเป็นยังไงบ้างถ้าสมมุติ
00:09:4900:09:51ว่ามีอะไรที่มันไม่ค่อยโอเคจะได้ทำการ
00:09:5100:09:55ป้องกันแก้ไขได้ขอบคุณนะคะสำหรับการรับชม
00:09:5500:09:59รายการ TNN Health ค่ะและอย่าลืมค่ะกดส
00:09:5900:10:03กดไกดแชร์ในทุกช่องทางออนไลน์ของ TNN
00:10:0300:10:06ช่อง 16 ค่ะเพื่อที่จะไม่พลาดการรับชมราย
00:10:0600:10:10การสดคลิปวีดีโอที่น่าสนใจของทาง TNN นะ
00:10:1000:10:13คะ

แปลกแต่มีอยู่จริง ทำความรู้จัก “โรคศพเดินได้”ภาวะทางจิต ที่คิดว่าตัวเองตายไปแล้ว : TNN Health

จากช่อง : TNN


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:02เราจะมาพูดคุยกับอาจารย์จิตแพทย์ผู้
00:00:0200:00:04เชี่ยวชาญ
00:00:0400:00:07กันสวัสดีค่ะอาจารย์ขอเริ่มที่คำถามแรก
00:00:0700:00:10เลยนะ
00:00:1000:00:15[เพลง]
00:00:1500:00:20คะอาจารย์คะเพราะอะไรถึงเรียกโรคนี้ว่า
00:00:2000:00:23โรคศพเดินได้อ่ะคะครับคำว่าโรคศพเดินได้
00:00:2300:00:25เนี่ยทางภาษาอังกฤษจะเรียกว่าเป็น otard
00:00:2500:00:28Syndrome นะครับมันก็จะเป็นโรคทางจิตเวท
00:00:2800:00:31ชนิดหนึ่งผู้ป่วยเนี่ยจะเหมือนกับว่ามี
00:00:3100:00:34ความคิดความเชื่อที่ว่าตัวเองได้เสีย
00:00:3400:00:36ชีวิตไปแล้วหรือว่าอวัยวะภายในของตัวเอง
00:00:3600:00:39เนี่ยมีการเน่าเปื่อยก็จึงเป็นที่มาของคำ
00:00:3900:00:42ว่าเหมือนเป็นศพเดินได้นั่นเองทีเนี้ยพอ
00:00:4200:00:45เามีความคิดแบบนี้มีความเชื่อแบบเนี้ยมัน
00:00:4500:00:48ก็อาจจะนำไปสู่พฤติกรรมบางอย่างอย่างเช่น
00:00:4800:00:50การแบบไม่กินอาหารเพราะว่าเขาก็คิดว่าจะ
00:00:5000:00:53กินทำไมในเมื่อเขาตายไปแล้วจะกินทำไมใน
00:00:5300:00:56เมื่อกินไปก็ย่อยไม่ได้เพราะว่าตับไตไส้
00:00:5600:00:59พุงเนี่ยเน่าสลายไปนะครับทำให้เหมือนมี
00:00:5900:01:02การสู้ผอมก็ทำให้หน้าตาดูคล้ายศพจริงๆ
00:01:0200:01:05ขึ้นมาหรือบางคนไม่ขยับไม่เคลื่อนไหวอยู่
00:01:0500:01:08นิ่งๆก็เกิดเป็นแผลกดทับขึ้นมาได้ทำให้
00:01:0800:01:11ทั้งสภาพจิตใจสภาพร่างกายเนี่ยเกิดการ
00:01:1100:01:15เสื่อมถอยลงไปได้แล้วเหตุใดผู้ป่วยโรคนี้
00:01:1500:01:18ถึงคิดว่าตัวเองตายไปแล้วอ่ะคะอาจารย์ก็
00:01:1800:01:21ยังไม่ได้มีการเข้าใจสาเหตุที่ชัดเจนของ
00:01:2100:01:24ความเชื่อแบบนี้นะครับก็มีทฤษฎีบางทฤษฎี
00:01:2400:01:26บอกว่ามันจะมีส่วนของสมองซึ่งทำงานผิด
00:01:2700:01:29ปกติไปซึ่งส่วนของสมองตรงนี้เนี่ยจะทำ
00:01:2900:01:31หน้าที่ที่เกี่ยวกับการตรวจจับใบหน้า
00:01:3100:01:33อย่างเช่นสมมุติว่าคนปกติเนี่ยมองกระจก
00:01:3300:01:36เขาก็จะทราบว่าอันนั้นน่ะคือตัวเองแต่ใน
00:01:3600:01:38ผู้ป่วยบางบางรายมีการพบว่าสมองส่วนที่
00:01:3800:01:41ตรวจจับใบหน้าเนี่ยเสียไปทำให้พอมองกระจก
00:01:4100:01:44ปุ๊บก็ไม่คิดว่าเป็นตัวเองคิดว่านี้เป็น
00:01:4400:01:47ใครก็ไม่รู้นำมาซึ่งความเชื่อที่ว่าตัว
00:01:4700:01:50เองก็หายไปไม่รู้ว่าคือใครมันก็มีความผูก
00:01:5000:01:53โยงความคิดต่อไปว่าตัวเองตายไปแล้วอวัยวะ
00:01:5300:01:56เน่าเปื่อยแบบนั้นอาจารย์ขาแล้วโรคศพเดิน
00:01:5600:02:00ได้กับภาวะซึมเศร้ามีความเหมือนหรือว่า
00:02:0000:02:02แตกต่างกันอย่างไรคะก่อนอื่นเขอบอกว่าไม่
00:02:0200:02:05ได้เหมือนกันนะครับแต่จะบอกว่าภาวะศพเดิน
00:02:0500:02:07ได้กับซึมเศร้าเนี่ยก็มีความเกี่ยวโยงกัน
00:02:0700:02:11บางอย่างคนที่เป็นซึมเศร้าเนี่ยก็มักจะมา
00:02:1100:02:13ด้วยความคิดที่เป็นความคิดเชิงลบนะครับ
00:02:1300:02:15อาจจะเป็นความคิดเชิงลบกับตัวเองกับผู้
00:02:1500:02:18อื่นกับสิ่งต่างๆรอบข้างถึงขั้นที่ว่า
00:02:1800:02:20เกิดความเชื่อผิดๆขึ้นมาว่าตัวเองเสีย
00:02:2000:02:23ชีวิตไปแล้วว่าตัวเองเน่าเปื่อยนะครับมัน
00:02:2300:02:25ก็นำไปสู่ภาวะศพเดินได้แบบเนี้ยได้เหมือน
00:02:2500:02:27กันแต่ว่าโอกาสค่อนข้างน้อยนะครับที่ซึม
00:02:2700:02:30เศร้าจะนำไปสู่ภาวะแบบศพเดินได้แบบนี้คือ
00:02:3000:02:32ต่างกันแต่ก็มีส่วนคล้ายกันบ้างถ้าซึม
00:02:3200:02:35เศร้าเป็นหนักๆอาจจะมีอาการเหมือนกับเป็น
00:02:3500:02:37ศพเดินได้ในขณะเดียวกันภาวะศพเดินได้
00:02:3700:02:39เนี่ยก็มักจะมาพร้อมกับอาการที่เหมือนกับ
00:02:3900:02:43มีความเศร้าความเบื่อความไม่อยากทำอะไร
00:02:4300:02:45แบบนั้นซึ่งมันก็เป็นอาการที่คล้ายกับ
00:02:4500:02:47ภาวะซึมเศร้าได้เหมือนกันคนเป็นซึมเศร้า
00:02:4700:02:50ทั่วไปนะครับต่อให้เขาไม่อยากทำอะไรต่อ
00:02:5000:02:52ให้เขาอยากนอนอยู่ในห้องเฉยๆมันจะไม่ถึง
00:02:5200:02:54ขนาดที่ว่าเขาคิดว่าตัวเองนนาเปื่อยเหตุ
00:02:5400:02:56ผลมันจะต่างกันแต่ในภาวะสบเดนได้เนี่ย
00:02:5600:02:59เหตุผลมันคือการที่คิดว่าตัวเองตายไปแล้ว
00:02:5900:03:02นำมาซึ่งการที่ไม่ทำอะไรแต่ไม่ได้แปลว่า
00:03:0200:03:05ซึมเศร้าทุกคนต้องมาด้วยอาการศพเดินได้
00:03:0500:03:07ไม่ได้แปลว่าศพเดินได้ทุกคนต้องเป็นซึม
00:03:0700:03:10เศร้านะฮมันมีส่วนที่ซ้อนทับกันอยู่แต่
00:03:1000:03:13ไม่ได้เหมือนกันซะทีเดียวอาจารย์คะแล้วใน
00:03:1300:03:16ปัจจุบันค่ะเราเนี่ยพบโรคศพเดินได้ใน
00:03:1600:03:20ประเทศไทยค่ะมากน้อยแค่ไหนคะพบได้ค่อน
00:03:2000:03:22ข้างน้อยมากนะครับเหตุผลที่พบได้น้อยมาก
00:03:2200:03:25เนี่ยเพราะว่าปัจจุบันการรักษาทางจิตเวท
00:03:2500:03:28เนี่ยค่อนข้างดีขึ้นทำให้สามารถไปตรวจเจอ
00:03:2800:03:31คนที่อาจจะมีความเสี่ยงต่อการป่วยสมมุติ
00:03:3100:03:33ว่าเป็นซึมเศร้าจะได้รับการรักษาก่อนก่อน
00:03:3300:03:37ที่จะพัฒนากลายเป็นภาวะในลักษณะนี้เพราะ
00:03:3700:03:40ฉะนั้นในแสนคนอาจจะเจอสัก 1 คนหรหรือว่า
00:03:4000:03:42อาจจะน้อยกว่านั้นถามว่าในประเทศไทยมีไหม
00:03:4200:03:44ถ้าตามสถิติมันก็ต้องมีแน่นอนมันอาจจะ
00:03:4400:03:48น้อยจนไม่ได้พบเจอในชีวิตประจำวันแล้วคน
00:03:4800:03:50กลุ่มใดคะอาจารย์ที่มีภาวะเสี่ยงที่จะ
00:03:5100:03:54เป็นโรคซบเดินได้คะคนที่มีภาวะซึมเศร้านะ
00:03:5400:03:57ครับที่มีอาการรุนแรงไม่ได้รับการรักษา
00:03:5700:03:59อันนี้ก็มีความเสี่ยงหรือว่าคนที่มีมี
00:03:5900:04:02ภาวะทางมีโรคทางจิตเภทก็มีความเสี่ยงที่
00:04:0200:04:05จะมีอาการแบบนี้ได้เหมือนกันหรือว่าโรค
00:04:0500:04:07ทางสมองบางอย่างอย่างเช่นสมองเสื่อมหรือ
00:04:0700:04:09การบาดเจ็บทางสมองก็อาจจะทำให้เกิดภาวะ
00:04:1000:04:12แบบนี้ได้สิ่งใดๆก็ตามที่มีการทำให้เกิด
00:04:1200:04:15การกระทบกระเทือนกับสมองอุบัติเหตุที่มี
00:04:1500:04:17การบาดเจ็บทางศีรษะนะครับการใช้ยาบาง
00:04:1700:04:20อย่างสารเสพติดก็ทำให้การทำงานของสมอง
00:04:2000:04:22เปลี่ยนแปลงไปได้อย่างที่ผมบอกมีทฤษฎีว่า
00:04:2200:04:25ภาวะศพเดินได้เนี่ยมีความเกี่ยวข้องกับ
00:04:2500:04:27การทำงานของสมองส่วนที่มีการตรวจจับใบ
00:04:2700:04:30หน้าอาจารย์คะแล้วผู้ผู้ป่วยภาวะโรคศพ
00:04:3000:04:33เดินดยนี้นะค่ะมีความเสี่ยงที่จะเป็นโรค
00:04:3300:04:36แทรกซ้อนอะไรได้หรือไม่คะแล้วโรคแทรกซ้อน
00:04:3600:04:39ที่ว่านี่คืออะไรบ้างคนที่มีภาวะเหมือน
00:04:3900:04:41กับศพเดินได้เนี่ยก็มักจะไม่ค่อยกินไม่
00:04:4100:04:44ค่อยดื่มน้ำไม่ค่อยเคลื่อนไหวมันก็นำมา
00:04:4400:04:46ซึ่งภาวะที่ขาสารอาหารนะครับพอน้ำหนักลด
00:04:4600:04:49ไปมากๆเนี่ยสมองขาดสารอาหารร่างกายขาดสาร
00:04:4900:04:52อาหารร่างกายก็จะพยายามชัดดาวอวัยวะส่วน
00:04:5200:04:56ต่างๆที่มันไม่จำเป็นไปทำให้บางทีหัวใจทำ
00:04:5600:04:59งานผิดปกติไปได้นะครับไตทำงานผิดปกติกจจ
00:04:5900:05:02ภาวะขาดน้ำอาจจะถึงขั้นเสียชีวิตได้ถ้า
00:05:0200:05:04ไม่กินไม่ดื่มเลยในส่วนของการไม่ขยับ
00:05:0400:05:07เนี่ยก็อาจจะทำให้เกิดเป็นแผลกดทับขึ้นมา
00:05:0700:05:10ได้มีการติดเชื้อต่างๆตามมาพอยิ่งไม่กิน
00:05:1000:05:13ภูมิคุ้มกันก็ยิ่งไม่ดีแผลกดทับก็ไม่หาย
00:05:1300:05:15ก็สามารถเสียชีวิตได้เช่นเดียวกันถ้าไม่
00:05:1500:05:17ได้รับการรักษาไม่ได้รับการตรวจเจอ
00:05:1700:05:20อาจารย์คะแล้วหากสงสัยค่ะว่าตัวเราเอง
00:05:2000:05:23หรือแม้กระทั่งคนใกล้ตัวค่ะเป็นโรคศพเดิน
00:05:2300:05:26ได้จะมีวิธีการสังเกตอย่างไรบ้างคะก่อน
00:05:2600:05:29อื่นนะครับคนที่จะมีภาวะสบเดินได้เจะไม่
00:05:2900:05:31สงสัยว่าตัวเองเป็นศพเดินได้เพราะว่าเขา
00:05:3100:05:33คิดว่าตัวเองเป็นศพเคิดว่าตัวเองตายไป
00:05:3300:05:35แล้วปราศจากข้อสงสัยข้อก้าขาใดๆทั้งสิ้น
00:05:3500:05:38เพราะว่ามันคือความเชื่อซึ่งเขาไม่สามารถ
00:05:3800:05:41โต้แยงได้มันค่อนข้างเป็นความเชื่อที่ฟิก
00:05:4100:05:45มากในสมองเขานะฮเพราะฉะนั้นต้องอาศัยการ
00:05:4500:05:48สังเกตจากคนรอบข้างว่าคนเนี้ยดูมี
00:05:4800:05:51พฤติกรรมที่เปลี่ยนไปไม่ทำอะไรไม่ออกไป
00:05:5100:05:53ไหนไม่ยอมกินทีนี้ก็ต้องมาดูเหตุผลว่า
00:05:5300:05:55เา้าไม่กินเพราะอะไรถ้าสมมุติบอกว่าเออ
00:05:5500:05:57เพราะว่าคิดว่าตัวเองตายไปแล้วอันนี้มัน
00:05:5700:06:00ก็มันก็ฟังดูยังไงก็ต้องผิดปกติ
00:06:0000:06:02นะครับถ้าสมมุติว่าเจอความผิดปกติแบบ
00:06:0200:06:05เนี้ยก็ต้องรีบพามาพบแพทย์เพื่อทำการ
00:06:0500:06:07ประเมินแล้วก็รักษาให้เร็วที่สุดเพราะ
00:06:0700:06:10ฉะนั้นไม่ว่าจะเป็นภาวะศพเดินได้หรือภาวะ
00:06:1000:06:13อื่นๆทางจิตเวทซึ่งก่อให้เกิดพฤติกรรมที่
00:06:1300:06:16เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมนะครับตัวเขาเองจาก
00:06:1600:06:19เมื่อก่อนเคยเป็นคนสดใสพูดคุยอยู่ดีๆก็
00:06:1900:06:21เงียบลงอันนี้อาจจะเป็นสิ่งที่สะท้อนว่า
00:06:2100:06:23มีโรคทางจิตเวทบางอย่างเกิดขึ้นเพราะ
00:06:2300:06:27ฉะนั้นยิ่งตรวจเจอไวยิ่งรักษาได้ไวก็จะ
00:06:2700:06:30ยิ่งทำให้หายได้ไวโอกาสหายมากขึ้นนะครับ
00:06:3000:06:32เพราะฉะนั้นคนรอบข้างเนี่ยก็มีบทบาทสำคัญ
00:06:3200:06:36ในการที่จะช่วยคนที่คุณรักให้มีสุขภาพกาย
00:06:3600:06:38สุขภาพจิตที่ดีได้ครับแพทย์จะมีการ
00:06:3800:06:42วินิจฉัยโรคศพเดินได้อย่างไรบ้างคะการ
00:06:4200:06:44วินิจฉัยเนี่ยก็จะได้มาจากการพูดคุยสัก
00:06:4400:06:46ประวัตินะครับไม่ว่าจะเป็นการพูดคุยกับ
00:06:4600:06:49ตัวผู้ป่วยเองหรือว่าพูดคุยกับญาติพี่
00:06:4900:06:52น้องเพื่อดูว่าที่มาที่ไปของอาการเนี่ย
00:06:5200:06:55เป็นยังไงอาจจะมีการเจาเลือดหรือว่าการ
00:06:5500:06:58สแกนสมองเพื่อหาพยายามหาสาเหตุทางกายที่
00:06:5800:07:01เป็นไปได้ส่วนการรรักษาเนี่ยอันที่สำคัญ
00:07:0100:07:03ก็คงเป็นการใช้ยาไม่ว่าจะเป็นกลุ่มยา
00:07:0300:07:05จิตเภทหรือว่ายาต้านเศร้าซึ่งก็จะพิจารณา
00:07:0600:07:08เป็นเคสๆไปว่ายาไหนเหมาะกับใครที่สุดถ้า
00:07:0900:07:11สมมุติว่าการรักษาด้วยยาไม่ได้ผลในบางราย
00:07:1100:07:14อาจจะมีการพิจารณาทำการรักษาด้วยไฟฟ้าก็
00:07:1400:07:16ได้เหมือนกันเช่นเดียวกับโรคทางจิตเวท
00:07:1600:07:19อื่นๆก็ยังไม่ได้มีการพบสาเหตุแน่ชัดว่า
00:07:1900:07:22สาเหตุของโรคศพเดินได้เนี่ยมาจากไหนนะ
00:07:2200:07:24ครับไม่สามารถชี้นิ้วไปที่สาเหตุใดสาเหตุ
00:07:2400:07:26หนึ่งได้เป็นเฉพาะเจาะจงมีการสันนิษฐาน
00:07:2600:07:29บางอย่างว่ามันอาจจะเกี่ยวกับสมองส่วนที่
00:07:2900:07:31ที่ทำงานเกี่ยวกับการตรวจจับใบหน้าแต่นั
00:07:3100:07:34ก็ไม่ใช่ทุกเคสที่เป็นแบบนั้นเพราะฉะนั้น
00:07:3400:07:36สาเหตุเนี่ยส่วนใหญ่มันก็จะมาจากหลาย
00:07:3600:07:38สาเหตุร่วมกันไม่ว่าจะเป็นพันธุกรรมหรือ
00:07:3800:07:41ว่าสิ่งแวดล้อมก็อาจจะมีมามีบทบาทในการทำ
00:07:4100:07:45ให้เกิดโรคนี้ขึ้นมาได้การรักษาโรคศพเดิน
00:07:4500:07:48ได้ค่ะอาจารย์มีกี่วิธีคะแล้วมีโอกาสที่
00:07:4800:07:51จะรักษาให้หายขาดได้หรือไม่คะอันที่สำคัญ
00:07:5200:07:54ที่สุดในโรคนี้ก็น่าจะเป็นการใช้ยานะครับ
00:07:5400:07:57ไม่ว่าจะเป็นกลุ่มยาของยาจิตเภทนะครับ
00:07:5700:08:00หรือว่ายาต้านเศร้าหมอจิตจะแพทย์ก็จะมา
00:08:0000:08:02พิจารณาเป็นเคสๆไปว่าเคสไหนเหมาะกับยาตัว
00:08:0200:08:05ไหนถ้าสมมุติว่าใช้ยาแล้วยังไม่ได้การตอบ
00:08:0500:08:09สนองที่ดีพอก็อาจจะมีการพิจารณาการรักษา
00:08:0900:08:11ด้วยไฟฟ้าเข้ามาด้วยเหมือนกันโรคนี้ก็มี
00:08:1100:08:14โอกาสทำให้ดีขึ้นได้แต่ว่าโอกาสในการหาย
00:08:1400:08:17มากหายน้อยก็จะแตกต่างกันแตกต่างกันไปใน
00:08:1700:08:19ผู้ป่วยแต่ละคนครับก็จะมีการพยายามหา
00:08:1900:08:21สาเหตุทางกายนะครับไม่ว่าจะเป็นการเจา
00:08:2100:08:25เลือดหรือว่าการสแกนสมองถ้าสมมุติพบว่ามี
00:08:2500:08:27ความผิดปกติที่ตรวจเจอได้จากการสแกนสมอง
00:08:2700:08:30อย่างเงี้ยเป็นต้นก็อาจจะมีการปรึกษา
00:08:3000:08:33แพทย์ทางด้านระบบประสาทร่วมด้วยเพื่อทำ
00:08:3300:08:36การแก้ไขที่สาเหตุที่พบเจอได้คำถามข้อสุด
00:08:3600:08:39ท้ายค่ะอาจารย์อยากจะให้อาจารย์แนะนำใน
00:08:3900:08:43การดูแลผู้ป่วยโรคนี้ทีค่ะสิ่งสำคัญนะ
00:08:4300:08:45ครับก็คือการพยายามพามาพบแพทย์ให้เร็วที่
00:08:4500:08:47สุดตอนที่สงสัยแล้วก็เมื่อได้รับการ
00:08:4800:08:50วินิจฉัยเนี่ยก็จำเป็นที่ต้องได้รับการ
00:08:5000:08:52รักษาต่อเนื่องไม่ควรขาดนัดไม่ควรหยุดยา
00:08:5200:08:55เองส่วนที่บ้านทำยังไงได้บ้างผมว่าสิ่ง
00:08:5500:08:57สำคัญก็คือพยายามกระตุ้นให้เขาคกินโรคนี้
00:08:5800:09:00อย่างที่ผมบอกว่าบางทีไม่กินไม่ดื่มซึ่ง
00:09:0000:09:02จะทำให้สิ่งต่างๆแย่งลงไปได้เพราะฉะนั้น
00:09:0300:09:05พยายามให้เขาคกินอาหารก็กินเหมือนปกติ
00:09:0500:09:07เนี่ยแะครับแล้วก็พยายามกระตุ้นให้ออกมา
00:09:0700:09:10ข้างนอกให้ทำนั่นทำนี่พยายามทำให้เขา
00:09:1000:09:12เหมือนกับกลับมาเป็นคนเดิมให้ได้มากที่
00:09:1200:09:14สุดเท่าที่จะทำได้จิตแพทย์ยาก็ส่วนหนึ่ง
00:09:1400:09:17แต่อีกส่วนที่สำคัญไม่แพ้กันก็คือที่บ้าน
00:09:1700:09:19มีการช่วยยังไงบ้างซัพพอร์ตยังไงบ้างครับ
00:09:1900:09:22ปัจจุบันในภาวะสังคมที่มีความเครียดมาก
00:09:2200:09:25ขึ้นนะครับมันก็ทำให้แต่ละคนเนี่ยมีความ
00:09:2500:09:27เสี่ยงต่อโรคทางจิตเวชมากขึ้นไปด้วยเพราะ
00:09:2700:09:29ฉะนั้นถ้าสมมุติรู้สึกว่าตัวเองหรือว่าคน
00:09:2900:09:32รอบข้างเนี่ยไม่ค่อยโอเคดูแปลกไปอยากจะ
00:09:3300:09:35สนับสนุนให้มาพบจิตแพทย์เพื่อทำการ
00:09:3500:09:37ประเมินนะครับว่าอาจจะมีโรคบางอย่างซ่อน
00:09:3700:09:39อยู่หรือเปล่าการพบจิตแพทย์การพบนัก
00:09:3900:09:42จิตวิทยาไม่ได้แปลว่าต้องป่วยจึงจะมาพบ
00:09:4200:09:44ได้ก็เหมือนกันมาตรวจสุขภาพทั่วไปมาตรวจ
00:09:4400:09:46เบาหวานตรวจความดันอันนี้ก็เหมือนกันมา
00:09:4600:09:49ตรวจว่าสภาพจิตใจเป็นยังไงบ้างถ้าสมมุติ
00:09:4900:09:51ว่ามีอะไรที่มันไม่ค่อยโอเคจะได้ทำการ
00:09:5100:09:55ป้องกันแก้ไขได้ขอบคุณนะคะสำหรับการรับชม
00:09:5500:09:59รายการ TNN Health ค่ะและอย่าลืมค่ะกดส
00:09:5900:10:03กดไกดแชร์ในทุกช่องทางออนไลน์ของ TNN
00:10:0300:10:06ช่อง 16 ค่ะเพื่อที่จะไม่พลาดการรับชมราย
00:10:0600:10:10การสดคลิปวีดีโอที่น่าสนใจของทาง TNN นะ
00:10:1000:10:13คะ