หากล้มแล้วมีสติ ควรทำอย่างไรเพื่อตรวจสอบร่างกายเบื้องต้น

ผู้สูงอายุล้มแล้วลุกอย่างไรให้ปลอดภัย | คลิป MU

จากช่อง : Mahidol Channel มหิดล แชนแนล


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:02[เสียงดนตรี]
00:00:0200:00:08จากข้อมูลกองป้องกันการบาดเจ็บ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุขพบว่า
00:00:0800:00:12สาเหตุอันดับ 2 ของการเสียชีวิตของผู้สูงอายุคือ
00:00:1200:00:14การพลัดตกหกล้มจากอุบัติเหตุ
00:00:1400:00:17[เสียงดนตรี]
00:00:1700:00:23มากกว่าร้อยละ 30 เกิดจากการที่มีการหกล้มทุกปี
00:00:2300:00:25เมื่อมีการหกล้มครั้งแรก
00:00:2500:00:28จะนำไปสู่การเสี่ยงล้มครั้งต่อ ๆ ไป
00:00:2800:00:32ดังนั้น การล้มแล้วลุกให้ปลอดภัย จะมีส่วนที่สำคัญมาก
00:00:3200:00:35เพราะว่าจะลดภาวะของการบาดเจ็บ
00:00:3500:00:39และจะทำให้การเกิดล้มซ้ำ เกิดขึ้นได้ยากขึ้นค่ะ
00:00:3900:00:43[เสียงดนตรี]
00:00:4300:00:45พฤติกรรมของผู้สูงอายุที่ล้มแล้วไม่ปลอดภัย
00:00:4500:00:48พฤติกรรมที่ 1 คือ การล้มแล้วลุกเลยค่ะ
00:00:4800:00:51อาจจะเกิดมาจากภาวะของการอายนะคะ
00:00:5100:00:54ไม่มีท่า พรวดพราดลุกขึ้นมาเลย
00:00:5400:00:56หากเรามีภาวะของกระดูกร้าว
00:00:5600:00:59อาจจะนำไปสู่ภาวะของกระดูกหักได้นะคะ
00:00:5900:01:02ส่วนที่ 2 ก็คือ สิ่งแวดล้อมไม่เหมาะสมค่ะ
00:01:0200:01:06เช่น เวลาล้มไปแล้ว เราไปพยุงหรือไปจับในส่วนที่ไม่มั่นคง
00:01:0600:01:08จะบาดเจ็บง่ายนะคะ
00:01:0800:01:12ส่วนที่ 3 การล้มนั้น เราไม่ได้สำรวจร่างกายเราเลยค่ะ
00:01:1200:01:15ว่าเรามีเลือดออก ข้อต่อผิดรูปหรือเปล่า
00:01:1500:01:20การลุกแบบนั้น จะทำให้มีปัญหาว่าสติของเราจะน้อยลง
00:01:2000:01:23เกิดปัญหาการบาดเจ็บซ้ำ และอันตรายถึงชีวิตได้นะคะ
00:01:2300:01:29[เสียงดนตรี]
00:01:2900:01:35เราควรสำรวจตัวเองนะคะ เพื่อทราบว่าตัวเองมีภาวะของการเสี่ยงล้ม
00:01:3500:01:40เพื่อจัดการภาวะนี้ได้อย่างเหมาะสม ด้วยคำถาม 3 คำถามค่ะ
00:01:4000:01:44คำถามที่ 1 ท่านเคยมีประวัติล้มมา ภายใน 1 ปีนี้ไหมคะ
00:01:4400:01:49คำถามที่ 2 ค่ะ รู้สึกไม่มั่นคงขณะยืนหรือเดินหรือเปล่า
00:01:4900:01:50คำถามที่ 3 นะคะ
00:01:5000:01:54มีความกังวลในการหกล้มหรือเปล่าคะ
00:01:5400:01:57ถ้าหากเรามีปัญหา 1 ใน 3 นี้
00:01:5700:02:02ถือว่าเรามีภาวะการเสี่ยงล้ม ในระดับปานกลางหรือลำดับสูง
00:02:0200:02:06ควรที่จะมาค้นหาความรุนแรงจาก 5 คำถามค่ะ
00:02:0600:02:08คำถามที่ 1 นะคะ
00:02:0800:02:13ปีที่ผ่านมา ท่านมีภาวะของการพลัดตกหกล้ม มากกว่า 2 ครั้งหรือไม่คะ
00:02:1400:02:18ข้อที่ 2 นะคะ การพลัดตกหกล้มนั้น ทำให้มีการบาดเจ็บหรือไม่คะ
00:02:1900:02:23ข้อที่ 3 นะคะ การพลัดตกหกล้มนั้น ทำให้ท่านหมดสติหรือไม่คะ
00:02:2400:02:27ข้อที่ 4 นะคะ คือมีภาวะเปราะบางไหม
00:02:2700:02:33เวลาไปไหนมาไหนเหนื่อยไหม เดินได้ไหม และมีโรคประจำตัวไหม
00:02:3300:02:36มีน้ำหนักลดผิดปกติหรือเปล่า
00:02:3600:02:38สำหรับข้อสุดท้ายนะคะ
00:02:3800:02:42เมื่อล้มแล้ว ยังคงนอนอยู่บนพื้น หรือไม่สามารถลุกขึ้นได้
00:02:4300:02:44ข้อนี้สำคัญนะคะ
00:02:4400:02:49เพราะเป็นข้อ 1 ใน 5 ที่แสดงถึงความรุนแรง จากการหกล้มครั้งนั้น
00:02:4900:02:52ดังนั้น การที่เราล้ม แล้วเราลุกให้ปลอดภัย
00:02:5200:02:56จึงเป็นจุดที่ลดความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บ
00:02:5600:03:05[เสียงดนตรี]
00:03:0500:03:07อันดับที่ 1 ค่ะ ต้องมีสติก่อนเลยค่ะ
00:03:0800:03:10จะต้องตะโกนเรียกให้คนมาช่วย
00:03:1100:03:18หรือเราลองเช็กร่างกายของเราก่อนนะคะว่า หนึ่ง จากการเช็กตัวของมือนะคะ
00:03:1800:03:21กำ แล้วก็เหยียดนะคะ
00:03:2100:03:25เราต้องเช็กว่ามีอาการปวด มีอาการ เรารู้สึกว่ามีการติดขัด
00:03:2500:03:28มีการบวม หรือมีเสียงกรอบแกรบหรือเปล่า
00:03:2800:03:30แต่เรายังเคลื่อนไหวได้
00:03:3000:03:33เราสามารถที่จะเช็กข้อต่อต่อไปเลยค่ะ
00:03:3300:03:35คือ งอข้อศอก
00:03:3500:03:38เหยียดข้อศอกนะคะ ทำช้า ๆ นะคะ
00:03:3800:03:43สักประมาณ 2-3 ครั้ง เพื่อให้มั่นใจว่าเราสามารถเคลื่อนได้
00:03:4300:03:47หลังจากนั้นก็ขึ้นข้อไหล่ค่ะ นะคะ
00:03:4800:03:49แล้วก็ลงมานะคะ
00:03:4900:03:52ให้เช็กดูนะคะ ทั้ง 2 ข้างเลยค่ะ
00:03:5200:03:59[เสียงดนตรี]
00:03:5900:04:02เมื่อเช็กแล้ว แล้วพบว่าเราไม่มีปัญหา
00:04:0200:04:09เราสามารถที่จะใช้มือเราจับนกหวีด แล้วก็เป่านกหวีดเพื่อขอความช่วยเหลือ
00:04:0900:04:15[เสียงดนตรี]
00:04:1500:04:17นอกจากเป่านกหวีดแล้ว
00:04:1700:04:22เราสามารถที่จะโทรหาด้วยการใช้มือถือ ไปที่ 1669
00:04:2200:04:26เมื่อประเมินแล้วบอกว่า เราสามารถที่จะมีสติมากพอ
00:04:2600:04:28แล้วลองขยับเคลื่อนไหวตัวเอง
00:04:2800:04:32เราก็จะสามารถปฏิบัติได้ดังต่อไปนี้ค่ะ
00:04:3300:04:34อันต่อไปนะคะ
00:04:3400:04:36ให้กระดกข้อเท้าขึ้นลงค่ะ
00:04:3600:04:44[เสียงดนตรี]
00:04:4400:04:46ให้งอ แล้วก็เหยียดข้อสะโพก
00:04:4600:04:50เช็กดูว่ามีอาการปวด อาการบวม
00:04:5000:04:53หรือเกิดการผิดรูปไป เมื่อการเคลื่อนไหวหรือไม่
00:04:5400:04:57เรารู้สึกว่าเราไม่มีปัญหาใด ๆ เกิดขึ้น
00:04:5700:05:01เราก็จะเริ่มด้วยการเคลื่อนศีรษะ ช้า ๆ นะคะ
00:05:0100:05:05เคลื่อนไปซ้าย แล้วก็เคลื่อนไปขวานะคะ
00:05:0500:05:11การเคลื่อนนี้ ให้เรามองหาทิศทาง ที่เราต้องการจะเคลื่อนย้ายตัวเองไปด้วย
00:05:1100:05:16ซึ่งทิศทางที่จะเคลื่อนไปนั้น ต้องเป็นทิศทางที่มีพื้นที่ที่ปลอดภัย
00:05:1600:05:19สามารถร้องขอขอความช่วยเหลือได้
00:05:1900:05:24และเป็นพื้นที่ที่มีความมั่นคง ในการที่เราจะนั่งพักที่นั่น
00:05:2400:05:28ด้านขวาของเรา เป็นพื้นที่ที่เราต้องการจะเคลื่อนไป
00:05:2800:05:30วิธีการต่อไปก็คือ
00:05:3100:05:33เราต้องการเคลื่อนไปข้างไหน
00:05:3300:05:41ให้เรายกแขนในมุม 90 องศา ข้อศอก 90 องศาไปในทิศทางนั้น
00:05:4100:05:48และเคลื่อนตัวของข้อเข่าและข้อสะโพก ในข้างตรงกันข้าม
00:05:4800:05:54ยันไว้นะคะ โดยให้เท้ารองรับน้ำหนักได้เต็มรูปแบบนะคะ
00:05:5500:06:01อันต่อไปนะคะ คือ มีการเคลื่อนมือมาอยู่ที่บริเวณท้อง
00:06:0200:06:07ให้เคลื่อนลำตัวมาทั้งลำตัวเป็นจุดเดียวกัน
00:06:0700:06:09ไม่เป็นการเคลื่อนลำตัวที่แยกส่วน
00:06:1000:06:12การเคลื่อนลำตัวที่แยกส่วน
00:06:1200:06:17คือการเคลื่อนลำตัวที่เราอาจจะต้อง มีการเคลื่อนของตัวของขามา
00:06:1700:06:19แต่ลำตัวยังอยู่อีกจุดหนึ่ง
00:06:1900:06:23หรือการเคลื่อนลำตัวมาแต่ว่าขามีอีกจุดหนึ่ง
00:06:2300:06:26ตรงนี้จะทำให้เกิดการบาดเจ็บง่ายนะคะ
00:06:2600:06:33จากนั้น เราจะใช้มือและข้อศอกในการยันตัวขึ้น
00:06:3400:06:37ยันขึ้นนะคะ ให้มาอยู่ในท่าตั้งคลานนะคะ
00:06:3700:06:39และอยู่ในฐานที่เหมาะสม
00:06:3900:06:43จากนั้น ให้เคลื่อนไปบริเวณของเก้าอี้ ที่เราต้องการเคลื่อนไปนะคะ
00:06:4300:06:45คลานไปช้า ๆ นะคะ
00:06:4500:06:49[เสียงดนตรี]
00:06:4900:06:52เราใช้มือจับบริเวณของเก้าอี้
00:06:5300:06:56ยันตัวขึ้น แล้วก็จับอีกข้างนึงค่ะ
00:06:5600:07:02ต่อไปเราจะยันตัวขึ้นโดยใช้มือ ทั้งสองข้างตลอดเพื่อเพิ่มความมั่นคง
00:07:0200:07:05ยกขาข้างใดข้างหนึ่งที่เราถนัดขึ้นนะคะ
00:07:0600:07:07ยันตัวขึ้นด้วยสองมือ
00:07:0800:07:11ค่อย ๆ เคลื่อนมือ และค่อย ๆ หมุนตัวนะคะ
00:07:1100:07:14จะเห็นได้ว่ามือจะมีการยันอยู่ตลอดเวลา
00:07:1500:07:21แล้วก็นั่งนะคะ เอนหลังเพื่อรอการช่วยเหลือ อย่างปลอดภัยต่อไปค่ะ
00:07:2100:07:25[เสียงดนตรี]
00:07:2500:07:27หากท่านล้มแล้วลุกปลอดภัยแล้ว
00:07:2700:07:30ยังคงต้องสังเกตอาการต่อไปนะคะ
00:07:3000:07:32ลองสังเกตอาการว่า การบาดเจ็บนั้น
00:07:3200:07:37นำไปสู่ภาวะการตาพร่า มองไม่ค่อยเห็น วิงเวียนศีรษะ
00:07:3700:07:40อาเจียน เดินผิดปกติ อ่อนเพลีย
00:07:4000:07:44อาจนำไปสู่ภาวะของการหมดสติได้นะคะ
00:07:4400:07:46อาการเหล่านี้ ควรไปพบแพทย์ทันทีเลยค่ะ
00:07:4600:07:54[เสียงดนตรี]
00:07:5400:07:56ความรู้ทำให้ทุกอย่างเป็นไปได้
00:07:5600:07:58มหาวิทยาลัยมหิดล
00:07:5800:07:59ปัญญาของแผ่นดิน