ยาใดบ้างที่มีความเสี่ยงสูงหากกินร่วมกับส้มโอหรือเกรปฟรุต?

หยุดกินยาพร้อมส้มโอเดี๋ยวนี้ ระวังผลข้างเคียงร้ายแรง!

จากช่อง : เรื่องเล่าสุขภาพ : Health Stories


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0100:00:04[เพลง]
00:00:0400:00:06You're listening to Sad X channel
00:00:0600:00:07podcast
00:00:0700:00:10>> สวัสดีครับและนี่คือรายการพcastสุขภาพดี
00:00:1100:00:14ชีวิตดีสร้างได้พื้นที่แบ่งปันความรู้
00:00:1400:00:20สำหรับคนรักสุขภาพทุกท่าน
00:00:2000:00:24คุณเคยสงสัยมั้ครับว่ายาที่เรากินเพื่อ
00:00:2400:00:27รักษาอาการเจ็บป่วยกับผลไม้ที่เรากิน
00:00:2700:00:30เพื่อบำรุงสุขภาพอาจกลายเป็นคู่รักคู่
00:00:3000:00:33แค้นที่ก่อให้เกิดอันตรายร้ายแรงอย่างไม่
00:00:3300:00:37น่าเชื่อลองจินตนาการดูนะครับคุณกินยาที่
00:00:3700:00:39แพทย์สั่งเพื่อควบคุมความดันโลหิตหรือลด
00:00:3900:00:42ไขมันในเลือดเป็นประจำทุกวันและในมื้อ
00:00:4200:00:46เช้าอันสดใสคุณก็เลือกกินส้มโอหวานฉ่ำ
00:00:4600:00:49หรือดื่มน้ำเกรปฟรูรุตที่แสนอร่อยคุณอาจ
00:00:4900:00:52คิดว่านี่คือการดูแลสุขภาพที่ดีจากทั้ง 2
00:00:5200:00:55ทางแต่สิ่งที่เกิดขึ้นในร่างกายของคุณอาจ
00:00:5500:00:59ตรงกันข้ามโดยสิ้นเชิงวันนี้เราจะมาไข
00:00:5900:01:03ความจริงว่าทำไมส้มโอและเกรปฟรุตถึงกลาย
00:01:0300:01:07เป็นผลไม้ทำพิษสำหรับยาบางชนิดและทำไมการ
00:01:0700:01:10เพิกเฉยต่อความรู้เพียงเล็กน้อยนี้อาจทำ
00:01:1000:01:12ให้คุณต้องเผชิญกับขนข้างเคียงที่ไม่คาด
00:01:1300:01:16ฝันไปจนถึงขั้นเป็นอันตรายถึงชีวิตได้เลย
00:01:1600:01:19ทีเดียวถ้าคุณกำลังรับประทานยาอยู่หรือมี
00:01:1900:01:23คนใกล้ตัวที่กำลังทานยาเป็นประจำนี่คือ
00:01:2300:01:27พcสที่คุณห้ามพลาดเพื่อให้เห็นภาพชัดเจน
00:01:2700:01:30ผมจะขอแบ่งเนื้อหาหลัดออกเป็น 4 ส่วน
00:01:3000:01:33เพื่อให้เราสามารถค่อยๆทำความเข้าใจไปที
00:01:3300:01:37ละขั้นตอนหัวข้อที่ 1 กลไกเบื้องหลังที่
00:01:3700:01:40ซ่อนอยู่เข้าใจร่างกายของเราอย่างที่เรา
00:01:4000:01:43ทราบกันดีว่าร่างกายของเรานั้นมีระบบการ
00:01:4400:01:47ทำงานที่ซับซ้อนและมีประสิทธิภาพสูงมาก
00:01:4700:01:50ครับเมื่อเรากินยาเข้าไปร่างกายจะทำหน้า
00:01:5000:01:54ที่สำคัญ 2 อย่างคือดูดซึมยาและกำจัดยา
00:01:5400:01:57ออกจากร่างกายแต่ในกระบวนการกำจัดยานี่
00:01:5700:02:01เองครับที่มีกลไกสำคัญซ่อนอยู่นั่นคือ
00:02:0100:02:04เอนไซม์ไซโตโครม P450 หรือที่นัก
00:02:0400:02:08วิทยาศาสตร์เรียกสั้นๆว่า CYP 450
00:02:0800:02:13ลองลึกภาพว่าเอนไซม์ CYP 450 เป็นเหมือน
00:02:1300:02:15ทีมเก็บกวาดประจำร่างกายที่อาศัยอยู่ใน
00:02:1500:02:19ตับและลำไส้เล็กครับทีมนี้มีหน้าที่หลัก
00:02:1900:02:22คือการเปลี่ยนโครงสร้างของยาและสารต่างๆ
00:02:2200:02:25ที่เข้าสู่ร่างกายให้มีคุณสมบัติที่ร่าง
00:02:2500:02:28กายจะสามารถกำจัดหรือขับออกทางปัสสาวะและ
00:02:2800:02:32อุจจาระได้ครับยาที่เรากินเข้าไปก็เหมือน
00:02:3200:02:34กับสิ่งแปลกปลอมที่ต้องผ่านด่านนี้เพื่อ
00:02:3400:02:38ไม่ให้สะสมอยู่ในร่างกายมากเกินไปแต่แล้ว
00:02:3800:02:42ทำไมส้มโอและเกปฟรูตถึงมาเกี่ยวข้องได้คำ
00:02:4200:02:45ตอบอยู่ที่สารชนิดหนึ่งที่ชื่อว่า
00:02:4500:02:46ฟิรโนคูิน
00:02:4600:02:49ซึ่งมีปริมาณสูงมากในผลไม้ทั้ง 2 ชนิดนี้
00:02:5000:02:53ครับสารนี้มีความสามารถพิเศษในการเข้าไป
00:02:5300:02:57ยับยั้งการทำงานของทีมเก็บกวาด CYP P
00:02:5700:03:00450 หรือเปรียบเทียบง่ายๆก็คือมันเข้าไป
00:03:0000:03:03ล็อคหรือปิดการทำงานของเอนไซม์นี้อย่าง
00:03:0300:03:07ถาวรครับเมื่อเอนไซม์ถูกปิดกั้นการกำจัด
00:03:0700:03:10ยาก็จะหยุดชะงักทำให้ระดับความเข้มข้นของ
00:03:1000:03:14ยาในกระแสเลือดสูงขึ้นอย่างรวดเร็วและคง
00:03:1400:03:17อยู่ในระดับที่สูงกว่าปกติเป็นเวลานานลอง
00:03:1700:03:21นึกภาพว่าปกติคุณกินยาเม็ดหนึเข้าไปทีม
00:03:2100:03:24เก็บกวาดจะทำงานเพื่อค่อยๆกำจัดยาออกไป
00:03:2400:03:28ตลอด 24 ชมงแต่พอคุณกินส้มโอเข้าไปด้วย
00:03:2800:03:31ทีมนี้กลับถูกทำให้ทำงานไม่ได้ยาที่ควรจะ
00:03:3100:03:34ถูกกำจัดออกจึงสะสมเพิ่มขึ้นเรื่อยๆจน
00:03:3400:03:37กลายเป็นภาวะยาเกินขนาดโดยที่คุณไม่ได้
00:03:3700:03:41กินยาเกินเลยแม้แต่น้อยซึ่งนี่คือที่มา
00:03:4100:03:43ของผลข้างเคียงที่รุนแรงและอันตรายถึง
00:03:4400:03:47ชีวิตได้ในบางกรณีครับและที่น่ากังวลไป
00:03:4700:03:50กว่านั้นคือปฏิกิริยานี้ไม่ได้เกิดขึ้น
00:03:5000:03:53แค่ในช่วงเวลาสั้นๆเท่านั้นครับแต่ผลจาก
00:03:5300:03:56การยับยั้งเอนไซม์โดยสารฟิวโนคาริ
00:03:5600:04:00จะคงอยู่ได้นานถึง 3 วันหลังจากการบริโภค
00:04:0000:04:02เพราะร่างกายต้องใช้เวลาในการสร้าง
00:04:0200:04:05เอนไซม์ชุดใหม่ขึ้นมาทดแทนเอนไซม์ที่ถูก
00:04:0500:04:08ทำลายไปดังนั้นแม้คุณจะไม่ได้กินส้มโอ
00:04:0800:04:12พร้อมกับยาโดยตรงแต่การกินเมื่อ 2 หรือ 3
00:04:1200:04:15วันก่อนหน้านี้ก็ยังสามารถส่งผลกระทบต่อ
00:04:1500:04:19ยาที่คุณกินในวันนี้ได้ครับหัวข้อที่ 2
00:04:1900:04:23เจาะลึกรายกลุ่มยาผลกระทบที่ต้องระวังตอน
00:04:2300:04:25นี้เราได้ทราบกลไกเบื้องหลังแล้วนะครับ
00:04:2500:04:28เรามาดูตัวอย่างกลุ่มยาที่ได้รับผลกระทบ
00:04:2800:04:31เพื่อให้คุณสามารถตรวจสอบยาของตนเองได้
00:04:3100:04:35อย่างถูกต้องครับ 1 ยาลดไขมันในเลือด
00:04:3500:04:39กลุ่มสตินยาในกลุ่มนี้เช่นซิมวัสตินหรือ
00:04:3900:04:42อะทอวัสตินเป็นยาที่ใช้กันอย่างแพร่หลาย
00:04:4200:04:45เพื่อควบคุมระดับคอเลสเตอรอลในเลือดแต่
00:04:4500:04:48หากมีปริมาณยาในเลือดสูงเกินไปก็จะเพิ่ม
00:04:4800:04:50ความเสี่ยงในการเกิดผลข้างเคียงร้ายแรง
00:04:5100:04:53เช่นอาการปวดกล้ามเนื้ออย่างรุนแรงหรือใน
00:04:5400:04:56บางรายอาจรุนแรงแสดงถึงขั้นกล้ามเนื้อ
00:04:5600:04:58สลายแรปโดไมโอลไลis
00:04:5800:05:01ซึ่งจะปล่อยสารที่เป็นอันตรายออกมาทำลาย
00:05:0100:05:05ไตได้ครับ 2 ยาลดความดันโลหิตสูงยาบาง
00:05:0500:05:09ชนิดในกลุ่มนี้เช่นแอมโลดิพพีนก็ได้รับผล
00:05:0900:05:12กระทบจากส้มโอและเกรปฟรูตเช่นกันเมื่อ
00:05:1200:05:15ระดับยาในเลือดสูงเกินไปความดันโลหิตจะลด
00:05:1500:05:18ต่ำลงอย่างรวดเร็วอาจทำให้เกิดอาการหน้า
00:05:1800:05:22มืดเวียนหัวหรือในกรณีที่รุนแรงอาจหมดสติ
00:05:2200:05:26และเกิดภาวะช็อกได้ 3 ยารักษาโรคทาง
00:05:2600:05:29อารมณ์และจิตเวทในกลุ่มนี้มียาหลายชนิด
00:05:2900:05:33ที่ถูกเมทาบอลิึมโดยเอนไซม CYP 450 การ
00:05:3300:05:36กินร่วมกับส้มโอหรือเกรฟรูรุตอาจทำให้
00:05:3600:05:39ระดับยาในเลือดสูงเกินไปส่งผลให้เกิดผล
00:05:3900:05:42ข้างเคียงจากยาที่รุนแรงขึ้นเช่นอาการ
00:05:4200:05:45ง่วงซึมความสับสนหรือการควบคุมการเคลื่อน
00:05:4500:05:50ไหวผิดปกติ 4 ยาปฏิชีวนะยาฆ่าเชื้อยาบาง
00:05:5100:05:54ชนิดเช่นอิริโทรไมซินอาจมีระดับในเลือด
00:05:5400:05:57ที่สูงขึ้นจนส่งผลกระทบต่อหัวใจทำให้เกิด
00:05:5700:06:01ความผิดปกติของจังหวะการเต้นของหัวใจได้
00:06:0100:06:065. ยาแก้แพ้ยาในกลุ่มนี้เช่นเฟกโซเฟนก็
00:06:0600:06:08เป็นอีกกลุ่มที่ควรระวังการมีระดับยาที่
00:06:0900:06:12สูงขึ้นอาจทำให้อาการง่วงซึมจากยาเพิ่ม
00:06:1200:06:15มากขึ้นจนส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน
00:06:1500:06:18เช่นการขับรถหรือการทำงานกับเครื่องจักร
00:06:1800:06:21ดังนั้นหากคุณกำลังใช้ยาใดๆอยู่ควรปรึกษา
00:06:2100:06:25กับแพทย์หรือเภสัชกรเสมอครับ
00:06:2500:06:29หัวข้อที่ 3 กด 3 วันศาลนี้คงอยู่ในร่าง
00:06:2900:06:33กายได้นานถึง 3 วันหลายคนอาจคิดว่าถ้ากิน
00:06:3300:06:36ยาคนละเวลากับกินผลไม้ก็คงปลอดภัยนี่คือ
00:06:3600:06:39ความเข้าใจผิดที่อันตรายที่สุดครับการ
00:06:3900:06:42ศึกษาทางวิทยาศาสตร์ชี้ชัดว่าสาร
00:06:4200:06:45ฟิวแรโนคารินในส้มโอหรือเกรปฟรุตสามารถ
00:06:4500:06:48ยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ในร่างกายได้
00:06:4800:06:52นานถึง 72 ชมงหรือ 3 วันเลยทีเดียวครับ
00:06:5200:06:55นั่นหมายความว่าหากคุณกินส้มโอในเช้าวัน
00:06:5500:06:57จันทร์ยาที่คุณกินในตอนเย็นหรือแม้
00:06:5700:07:00กระทั่งในเช้าวันอังคารและพุธก็ยังคงได้
00:07:0000:07:03รับผลกระทบจากสารที่ยังตกค้างอยู่ในร่าง
00:07:0300:07:06กายอยู่ดีครับและไม่ต้องตกใจไปนะครับหาก
00:07:0600:07:09คุณชอบกินผลไม้ในตระกูลส้มการเลือกส้ม
00:07:0900:07:12เขียวหวานหรือส้มทั่วไปที่มีเปลือกบางอาจ
00:07:1300:07:16ปลอดภัยกว่าเพราะมีสารฟิวาโนคารินใน
00:07:1600:07:19ปริมาณน้อยกว่าแต่หากไม่จำเป็นจริงๆควรงด
00:07:1900:07:23โดยสิ้นเชิงตลอดช่วงเวลาของการทานยาครับ
00:07:2300:07:26หัวข้อที่ 4 เคล็ดลับเพื่อความปลอดภัย
00:07:2600:07:29ปรับใช้ในชีวิตประจำวันเมื่อเราได้ทราบ
00:07:2900:07:32ถึงอันตรายและกลไกที่เกิดขึ้นแล้วก็ถึง
00:07:3200:07:34เวลาที่จะมาปรับใช้ในชีวิตประจำวันเพื่อ
00:07:3500:07:37ให้การดูแลสุขภาพของเราปลอดภัยและมี
00:07:3700:07:41ประสิทธิภาพมากที่สุดครับง่ายๆดังนี้ครับ
00:07:4100:07:441 แจ้งข้อมูลให้ครบถ้วนทุกครั้งที่ไปพบ
00:07:4400:07:47แพทย์หรือเภสัชกรควรแจ้งข้อมูลเกี่ยวกับ
00:07:4700:07:51โรคประจำตัวยาที่ใช้อยู่ในปัจจุบันรวมถึง
00:07:5100:07:54อาหารเสริมและพฤติกรรมการบริโภคที่สำคัญ
00:07:5400:07:57ของคุณเช่นหากคุณชอบกินส้มโอเป็นประจำก็
00:07:5700:07:59ควรแจ้งให้แพทย์ทราบเพื่อที่เขาจะได้
00:08:0000:08:02พิจารณาเลือกยาชนิดอื่นที่ไม่ก่อให้เกิด
00:08:0200:08:04อันตราย
00:08:0400:08:082 อ่านฉลากยาและเอกสารกำกับยาเอกสารกำ
00:08:0800:08:12กับยาจะมีข้อควรระวังและปฏิกิริยาระหว่าง
00:08:1200:08:15ยากับอาหารไม่เข้าใจอย่าลังเลที่จะสอบถาม
00:08:1500:08:17เภสัชกร
00:08:1700:08:213 ไม่แน่ใจให้ถามหากคุณมีข้อสงสัยว่ายา
00:08:2100:08:24ที่คุณใช้มีปฏิกิริยากับผลไม้ที่คุณชอบ
00:08:2400:08:27กินหรือไม่วิธีที่ดีที่สุดคือการถาม
00:08:2700:08:31บุคลากรทางการแพทย์โดยตรงครับท่านผู้ฟัง
00:08:3100:08:34ครับปัญหาเรื่องอันตรายระหว่างยาและอาหาร
00:08:3400:08:36เป็นเรื่องที่มองข้ามไม่ได้เลยครับเพราะ
00:08:3600:08:39มันสามารถเปลี่ยนเจตนาดีในการรักษาโรคให้
00:08:3900:08:42กลายเป็นภัยร้ายที่ไม่คาดคิดได้การ
00:08:4200:08:45ตระหนักรู้และเข้าใจในเรื่องนี้ไม่ใช่แค่
00:08:4500:08:48การเพิ่มข้อมูลให้กับสมองแต่เป็นการเพิ่ม
00:08:4800:08:51กรอบป้องกันให้กับร่างกายของเราเองผมหวัง
00:08:5100:08:54เป็นอย่างยิ่งว่าข้อมูลในตอนนี้จะเป็น
00:08:5400:08:56ประโยชน์และทำให้ทุกท่านตระหนักถึงความ
00:08:5600:08:59สำคัญของการเลือกอาหารให้เหมาะสมกับวัย
00:08:5900:09:02และภาวะสุขภาพนะครับการเปลี่ยนแปลงเล็กๆ
00:09:0200:09:05น้อยๆในวันนี้ไม่ว่าจะเป็นหยุดกินยาพร้อม
00:09:0500:09:08ส้มโอชั่วคราวหรือการปรึกษาแพทย์ก่อน
00:09:0800:09:11เริ่มยาสามารถสร้างความแตกต่างที่ยิ่ง
00:09:1100:09:14ใหญ่ในคุณภาพชีวิตของคุณได้อย่างไม่น่า
00:09:1400:09:17เชื่อครับก่อนจะปิดรายการในวันนี้ขอเรียน
00:09:1700:09:20ให้คุณผู้ฟังทราบว่าเนื้อหาในพcastนี้จัด
00:09:2000:09:23ทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลและความรู้ทั่วไป
00:09:2300:09:26เท่านั้นและหากมีข้อสงสัยหรือปัญหาด้าน
00:09:2600:09:29สุขภาพควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญทาง
00:09:2900:09:32การแพทย์ทุกครั้งนะครับหากคุณชื่นชอบพcส
00:09:3200:09:35นี้อย่าลืมกดติดตามและแชร์ให้เพื่อนๆหรือ
00:09:3500:09:38คนในครอบครัวที่รักนะครับเพราะการแบ่งปัน
00:09:3800:09:41ความรู้เป็นสิ่งที่มีคุณค่าอย่างยิ่ง
00:09:4100:09:45ขอบคุณที่รับฟังแล้วพบกันใหม่ในตอนหน้า
00:09:4500:09:48สวัสดีครับ