- คำถาม:
- ยาขับเสมหะ (expectorant) และยาละลายเสมหะ (mucolytic) แตกต่างกันอย่างไรในแง่กลไกการทำงาน?
- คำตอบ:
- ยาขับเสมหะ เช่น ไซอิกคัด (Guaifenesin) ทำงานโดยกระตุ้นปลายประสาทที่กระเพาะ ให้ศูนย์สมองส่งสัญญาณไปเพิ่มการหลั่งน้ำในทางเดินหายใจ เพื่อให้เสมหะเจือจางและหลุดออกง่ายขึ้น ส่วนยาละลายเสมหะ เช่น บรอมเฮกซีน (Bromhexine), ซิลซิสติน (Cysteine), หรือคาร์โบซิสเตอีน (Carbocisteine) ทำงานโดยทำลายพันธะไดซัลไฟด์ในโปรตีนของเสมหะ หรือยับยั้งการอักเสบของหลอดลม ทำให้เสมหะไม่เหนียวและละลายออกง่ายขึ้น ทั้งสองกลุ่มไม่มีฤทธิ์กดการไอโดยตรง แต่ช่วยให้เสมหะหลุดออกง่ายขึ้น
วิธีเลือกใช้ยาเเก้ไอ | นพ.วินัย โบเวจา
คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:08:45เป็นต้นนะครับอ่ะวันนี้เรามาดูมันขับ
00:08:48เสมหะได้ยังไงยกตัวอย่างเนี่ยฮะยาที่ผม
00:08:51ใช้ไซอิกคสก็เป็นยาขับเสมหะนะยาขับเสมหะ
00:08:58หน้าที่ของมันเนี่ยฟังดูดีๆนะฮะคือพอเรา
00:09:01กินเข้าไปเนี่ยมันจะไปกระตุ้นปลายประสาท
00:09:04ที่
00:09:05กระเพาะคือไปแหย่ปลายประสาทที่กระเพาะ
00:09:09แล้วปลายประสาทนั้นเนี่ยจะส่งสัญญาณขึ้น
00:09:13มาที่ศูนย์สมองและศูนย์สมองจะสั่งคำสั่ง
00:09:17ลงไปที่ปอดผมเพื่อให้หลั่งน้ำมากขึ้นทำ
00:09:21ให้เสมหะที่เหนียวเนี่ยมีน้ำเข้าไปซึม
00:09:26แล้วหลวมในที่สุดแล้วขับออกมาได้เห็นมั้ย
00:09:29ครับเขาถึงชื่อว่ายาขับเสมหะเมือกที่
00:09:33เหนียวที่เกาะอยู่แน่นบนหลอดลมผมเนี่ยพอ
00:09:37ได้รับน้ำเข้าไปมันก็จะเจือจางมันก็จะ
00:09:40หลวมมันก็จะหลุดออกมาง่ายปึ๊บคนไข้ก็จะไอ
00:09:43ง่ายดังนั้นหลักการขับเสมหะพวกนี้เนี่ย
00:09:47คือมันทำให้เสมหะมันหลวมตัวมันหลุดออกมา
00:09:51ง่ายมันไม่ได้เอาไว้ระงับอาการไอโดยตรง
00:09:55งั้นมันไม่ได้มีฤทธิ์ในการกดการไอนะโอเค
00:09:59นะฮะดังนั้นหลายๆคนเนี่ยไอแล้วก็ไปซื้อยา
00:10:03ละลายเสมหะมากิน Sorry ซื้อยาขับเสมหะมา
00:10:06กินก็ไม่ตอบโจทย์เพราะเค้าไอแห้งเ้าไม่
00:10:10ได้ไออันเนื่องมาจากเสมหะเหนียวเสมหะเกาะ
00:10:13หลอดลมแน่นเห็นมั้ยครับงั้นพอเราใช้ผิด
00:10:17เสมหะก็ไม่หลุดเสมหะหลุดคนข้าจะรู้สึกดีเ
00:10:21จะชอบมากนะฮะข้อเสียคือรสชาติอาจจะไม่
00:10:25ค่อยดีหน่อยโดยเฉพาะในกลุ่มที่เป็นยาน้ำ
00:10:27อย่างเงี้ยอาจจะลดขมมนะฝาดๆ
00:10:31หน่อยข้อเสียที่ที่พบบ่อยๆก็คือเนื่องจาก
00:10:35ต้องกินอาจจะมีอาการเอ่อไปรบกวนกระเพาะ
00:10:39ได้ทำให้เรามีเอ่ออืดแน่นท้องท้องเฟ้อได้
00:10:43และเนื่องจากมันกระตุ้นสมองทางอ้อมก็อาจ
00:10:46จะทำให้มีมึนได้นะครับแต่พวกนี้เจอน้อยนะ
00:10:49ครับเจอน้อย 2 คือตอนนี้ยาละลายเสมหะ
00:10:54ละลายเลยนะครับชื่อมันก็พูดอยู่แล้วว่า
00:10:56ละลายต่างจากขับเสมหะขับเสมนี่คือเพิ่ม
00:11:00น้ำเข้าไปในเสมหะทำให้เสมหะไม่เหนียวหลุด
00:11:04ตอนนี้คือละลายเสมหะชื่อมันก็บอกยาเนี่ย
00:11:07จะเข้าไปไปกระตุ้นหรือไปทำให้ลักษณะ
00:11:12โปรตีนเนี่ยมันแตกแล้วมันเกิดละลายออกมา
00:11:17ยาละลายเสมหะกลุ่มแรกที่เรามักจะใช้กันก็
00:11:22คือกลุ่มพวกแอกซอลหรือบรอมเฮกซีนจริิงๆ