- คำถาม:
- ยาแก้ไอสำหรับไอแห้ง (dry cough) มีกลไกการทำงานอย่างไร และมีข้อควรระวังอย่างไร?
- คำตอบ:
- ยาแก้ไอสำหรับไอแห้ง โดยเฉพาะกลุ่มโดอน (Opioid) เช่น เม็ดแดง (_codeine_) และเม็ดเหลือง (dextromethorphan) มีกลไกออกฤทธิ์โดยไปกดศูนย์การไอที่สมอง ทำให้สมองไวต่อสัญญาณกระตุ้นการไอน้อยลง ทั้งยังมีฤทธิ์บรรเทาปวดและสร้างความรู้สึกเคลิ้มคลายความเครียด แต่เนื่องจากออกฤทธิ์กับสมอง จึงมีผลข้างเคียง เช่น เสพติด วิงเวียนศีรษะ ง่วงซึม ความดันต่ำ หัวใจเต้นเร็ว คลื่นไส้ อาเจียน และแม้แต่การกดการหายใจจนหมดสติ ยาเหล่านี้จึงจัดเป็นยาเสพติดให้โทษ ต้องจ่ายโดยแพทย์หรือเภสัชกรเท่านั้น และควรใช้ในระยะสั้นเท่านั้น
วิธีเลือกใช้ยาเเก้ไอ | นพ.วินัย โบเวจา
คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:02:34กลไกออกฤทธิ์ของยาเหล่านี้เนี่ยนะมันจะไป
00:02:39กดการกระตุ้นหรือว่าเราเรียกศูนย์การไอ
00:02:44ที่สมองเราเมื่อเรากินยาเข้าไปปุ๊บยาพวก
00:02:49นี้จะไปจับทำให้ศูนย์สมองเนี่ยไม่ค่อยไว
00:02:54ต่อ
00:02:55สัญญาณสัญญาณการไอทั้งหลายที่ได้รับจาก
00:02:58เซ็นเซอร์ตามทันนะฮะสำหรับใครยังไม่ได้
00:03:02ฟังคลิปเรื่องการไอเซ็นเซอร์สามารถย้อนไป
00:03:05ฟังในคลิปก่อนหน้านี้ได้อ่ะกลับมาทีนี้ยา
00:03:10พวกนี้เนี่ยนอกเหนือจากจะออกฤทธิ์โดยตรง
00:03:15กดที่ศูนย์สมองแล้วเนี่ยเม็ดแดงเม็ด
00:03:18เหลืองเนี่ยมันมีข้อดีนะครับคือมันกดการ
00:03:22ไอได้ดีมากนะครับแล้วก็คนไข้จะชอบมากนอก
00:03:26เหนือจากนี้เนี่ยยังมีฤทธิ์รดปวดนะฮะ
00:03:30แล้วก็ทำให้ลักษณะเคลิ้มคลายความเครียด
00:03:33คลายอารมณ์ได้เพราะมันเล่นกับสมองใช่มั้ย
00:03:37ครับมันกดสารในสมองงั้นคนไข้ส่วนใหญ่จะ
00:03:40ชอบแต่ก็เป็นที่มาว่ายาเหล่านี้เนี่ย
00:03:45เนื่องจากมันกดระดับสมองเลยก็จะมีข้อเสีย
00:03:48ถึงผมเก็บไว้เพราะว่าข้อเสียอะไรที่เรา
00:03:51ต้องรู้เนี่ยค่อนข้างเยอะแต่อยากให้เรา
00:03:54รู้ว่าเมื่อมันเล่นกับสมองเมื่อมันกดสมอง
00:03:56เนี่ยผลข้างเคียงอันดับหนึ่งที่เราเป็น
00:04:00ห่วงนะฮะก็คือการเสพติดนะครับยาพวกนี้
00:04:06เนี่ยจัดเป็นยาที่ต้องนะฮะต้องเลยนะถือ
00:04:11ว่าเป็นยาเสพติดต้องจ่ายโดยแพทย์นะฮะหรือ
00:04:15เภสัชกรเท่านั้นนะ
00:04:18ครับ Side เฟคหลักๆนอกเหนือจากติดแล้ว
00:04:22เนี่ยอาจจะทำให้คนไข้เนี่ยมีคลื่นไส้
00:04:25อาเจียนนะฮะวิงเวียนศีรษะมึนความดันต่ำ
00:04:31ง่วงซึมนะครับหัวใจเต้นเร็วบางคนเนี่ยมี
00:04:36เคลิ้มจนกระทั่งเข้าสู่ภาวะประสาทหร้อนนะ
00:04:40ฮะมีชักมีปวดศีรษะนะก็สูญเสียความทรงจำ
00:04:44ได้เพราะมันไปกดที่สมองถ้ากินเยอะๆกินนาน
00:04:48ๆกินแบบผิดวิธีนอกเหนือจากนี้บางคนเนี่ย
00:04:51อาจจะไปกดการหายใจได้นะครับทำให้หมดสติ
00:04:56ได้งั้นยาเหล่านี้ต้องใช้ด้วยความระมัด
00:04:59ระวังและใช้ในเวลาระยะสั้น
00:05:02ๆย้ำอีกทีนะครับอาการไอเนี่ยถ้าเราไม่