ทำไมนักโทษทั้งหมดถึงเริ่มขอออกจากเกาะในคืนที่ 100

ปริศนาดวงตาสีเขียวอันสุดแสนยาก- Alex Gendler

จากช่อง : จงใฝ่รู้อยู่เสมอ — TED-Ed


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0600:00:09ลองจินตนาการถึงเกาะที่มีคนอยู่ 100 คน
00:00:0900:00:13ทุกคนเป็นนักตรรกศาสตร์ และถูกกักขังโดยจอมเผด็จการบ้าคลั่ง
00:00:1300:00:18ไม่มีทางหนี ยกเว้นแต่กฎแปลกๆ ข้อหนึ่ง
00:00:1800:00:23นักโทษทุกคนสามารถไปหาผู้คุมตอนกลางคืนเพื่อขอออกจากเกาะ
00:00:2300:00:26ถ้านักโทษมีตาสีเขียว ก็จะถูกปล่อยตัว
00:00:2600:00:30แต่ถ้าไม่ จะถูกโยนลงในปล่องภูเขาไฟ
00:00:3000:00:34ความจริงแล้ว นักโทษทั้ง 100 คนมีตาสีเขียว
00:00:3400:00:36แต่พวกเขาอาศัยอยู่ที่เกาะนั้นตั้งแต่เกิด
00:00:3600:00:41และจอมเผด็จการทำทุกวิถีทาง เพื่อไม่ให้พวกเขารู้สีตาของตนเอง
00:00:4100:00:43บนเกาะนั้นไม่มีพื้นผิวที่สะท้อนเงาได้
00:00:4300:00:46น้ำถูกบรรจุไว้ในขวดทึบแสง
00:00:4600:00:47และที่สำคัญไปมากกว่านั้น
00:00:4700:00:50พวกเขาถูกห้ามไม่ให้พูดคุยกัน
00:00:5000:00:54ถึงแม้พวกเขาจะมองเห็นกันและกัน ในทุกๆ เช้าตอนนับจำนวนคน
00:00:5400:00:59ทุกคนรู้ว่าไม่มีใครยอมเสี่ยงหนีออกจากเกาะ
00:00:5900:01:02ถ้าหากไม่แน่ใจว่าจะสำเร็จ
00:01:0200:01:05เมื่อกลุ่มสิทธิมนุษยชนกดดัน
00:01:0500:01:09จอมเผด็จการยอมให้คุณไปที่เกาะอย่างไม่เต็มใจ
00:01:0900:01:12และให้คุณพูดกับนักโทษ ภายใต้เงื่อนไขดังนี้
00:01:1200:01:14คุณสามารถพูดได้แค่ประโยคเดียวเท่านั้น
00:01:1400:01:17และห้ามบอกข้อมูลที่นักโทษไม่เคยรู้มาก่อน
00:01:1700:01:20คุณจะพูดอย่างไรเพื่อช่วยเหลือพวกนักโทษ
00:01:2000:01:23โดยที่ไม่ผิดเงื่อนไขของจอมเผด็จการ
00:01:2400:01:25หลังจากที่ครุ่นคิดอย่างหนัก
00:01:2500:01:31คุณบอกกับพวกนักโทษว่า “พวกคุณอย่างน้อย 1 คนมีตาสีเขียว”
00:01:3100:01:33จอมเผด็จการเริ่มสงสัย
00:01:3300:01:37แต่ก็มั่นใจว่าคำพูดคุณไม่มีความหมายอะไร
00:01:3700:01:42คุณออกไปจากเกาะ และชีวิตบนเกาะก็ดำเนินเหมือนอย่างเคย
00:01:4200:01:44แต่ในเช้าวันที่ 100 นับจากวันที่คุณไปที่เกาะ
00:01:4400:01:47นักโทษทั้งหมดหายไปจากเกาะ
00:01:4700:01:50แต่ละคนได้ขอผู้คุมออกจากเกาะจนหมดในคืนก่อน
00:01:5000:01:53คุณเอาชนะจอมเผด็จการได้อย่างไร
00:01:5300:01:59จำนวนนักโทษจะมีเท่าใดก็ได้
00:01:5900:02:04เพื่อให้ง่ายขึ้น ลองสมมติว่ามี แค่ 2 คนคือ เอเดรียและบิล
00:02:0400:02:06ต่างคนต่างเห็นว่าอีกคนมีตาสีเขียว
00:02:0600:02:09และเท่าที่แต่ละคนรู้ นั่นอาจเป็นคนตาสีเขียวคนเดียวบนเกาะก็ได้
00:02:0900:02:12ดังนั้นในคืนแรก จึงไม่มีใครขอออกจากเกาะ
00:02:1200:02:15แต่เมื่อพวกเขาเห็นว่า อีกคนหนึ่งยังอยู่ในเช้าวันต่อมา
00:02:1500:02:17พวกเขาจึงคิดได้เลยทันที
00:02:1700:02:22เอเดรียรู้ว่า ถ้าบิลเห็นตาของเธอไม่ใช่สีเขียว
00:02:2200:02:24เขาก็คงจะออกไปจากเกาะตั้งแต่คืนแรกแล้ว
00:02:2400:02:28เมื่อเขาสรุปได้ว่าคำพูดของคุณ หมายถึงเขาแค่คนเดียว
00:02:2800:02:32บิลเองก็คิดได้เหมือนกับเอเดรีย
00:02:3200:02:34ความจริงที่ว่าอีกคนหนึ่งยังคงรออยู่
00:02:3400:02:39แสดงว่าทั้งสองคนต้องมีตาสีเขียวเหมือนกัน
00:02:3900:02:42และในเช้าวันที่ 2 ทั้งสองคนก็ออกไปจากเกาะ
00:02:4200:02:44ลองสมมุติว่าเป็นนักโทษ 3 คนบ้าง
00:02:4400:02:48เอเดรีย บิลและคาร์ล สามารถมองเห็นอีกสองคนที่มีตาสีเขียวได้
00:02:4800:02:53แต่นอกจากตัวเองแล้ว คนอื่นอีกสองคน จะมองเห็นคนที่มีตาสีเขียวสองคนเหมือนกันไหม
00:02:5300:02:55หรือเห็นแค่คนเดียว
00:02:5500:02:57พวกเขารอจนผ่านคืนแรกไป
00:02:5700:03:00แต่ในเช้าวันต่อมา พวกเขาก็ยังคงไม่มั่นใจ
00:03:0000:03:03คาร์ลคิดว่า "ถ้าฉันไม่มีตาสีเขียว
00:03:0300:03:06ก็แสดงว่าเอเดรียกับบิลจับตาดูกันและกันอยู่
00:03:0600:03:09และทั้งสองคนน่าจะออกจากเกาะไปในคืนที่ 2"
00:03:0900:03:12แต่เมื่อเขาเห็นทั้งเอเดรียและบิล ยังคงอยู่ในเช้าวันที่ 3
00:03:1200:03:16เขาก็คิดได้ว่า สองคนนั้น ต้องจับตาดูเขาอยู่แน่นอน
00:03:1600:03:19เอเดรียและบิลก็คิดแบบนั้นเช่นเดียวกัน
00:03:1900:03:22และพวกเขาทั้งหมดก็ออกจากเกาะไปในคืนที่ 3
00:03:2200:03:24โดยการใช้เหตุผลแบบอุปนัยเช่นนี้
00:03:2400:03:28เราจะเห็นได้ว่ารูปแบบนี้จะเกิดซ้ำไปเรื่อยๆ ไม่ว่าจะมีนักโทษกี่คนก็ตาม
00:03:2800:03:31สิ่งสำคัญก็คือแนวคิดของความรู้ร่วมกัน (common knowledge)
00:03:3100:03:34ซึ่งนักปรัชญา เดวิด ลูอิส เป็นผู้คิดค้น
00:03:3400:03:38ข้อมูลใหม่ไม่ได้อยู่ในคำพูดของคุณ
00:03:3800:03:42แต่อยู่ที่คุณบอกทุกคนพร้อมๆกัน
00:03:4200:03:46นอกเหนือจากที่รู้ว่า อย่างน้อย 1 คนในพวกเขาเป็นคนที่มีตาสีเขียว
00:03:4600:03:51นักโทษแต่ละคนยังรู้อีกด้วยว่า ทุกคนต่างก็คอยจับตาดู
00:03:5100:03:54คนที่มีตาสีเขียว ที่พวกเขาสามารถมองเห็นได้
00:03:5400:03:57และทุกคนก็รู้แบบนี้เหมือนกันหมด
00:03:5800:04:00มีสิ่งเดียวที่ไม่ว่านักโทษคนไหนก็ไม่รู้
00:04:0000:04:03นั่นคือ ตัวเขาเองเป็นคนที่มีตาสีเขียว
00:04:0300:04:06และกำลังถูกคนอื่นคอยจับตาดูอยู่หรือไม่
00:04:0600:04:11จนกระทั่งหลายคืนผ่่านไป เท่ากับจำนวนของนักโทษบนเกาะ
00:04:1200:04:17แน่หละ คุณอาจช่วยร่นเวลา ให้พวกนักโทษอีก 98 วัน
00:04:1700:04:21โดยการบอกพวกเขาว่า มีพวกคุณอย่างน้อย 99 คนที่มีตาสีเขียว
00:04:2100:04:26แต่ถ้าจอมเผด็จการคลั่งรู้เข้า คุณชิ่งหนีไปไกลแล้วจะดีกว่า