- คำถาม:
- การแก่ชราเกิดจากอะไรบ้าง และมีกลไกทางชีวภาพที่สำคัญอย่างไร?
- คำตอบ:
- การแก่ชราเกิดจากการสะสมความเสียหายทางพันธุกรรมในดีเอ็นเอ รวมถึงการเสื่อมของไมโตคอนเดรียที่ผลิตพลังงานให้เซลล์ การเปลี่ยนแปลงอิพิจีเนติกที่ส่งผลต่อการแสดงออกของยีน การหดตัวของทีโลเมียที่ปลายโครโมโซมทำให้เซลล์หยุดแบ่งตัว เมื่ออายุมากขึ้น เซลล์มีความสามารถในการซ่อมแซมและเจริญใหม่ลดลง สเต็มเซลล์ลดจำนวนและเสียคุณสมบัติในการสร้างเซลล์ใหม่ รวมถึงการควบคุมคุณภาพโปรตีนในเซลล์ลดลง ส่งผลให้สารพิษสะสม และการสื่อสารระหว่างเซลล์ช้าลง จนนำไปสู่ความล้มเหลวของระบบต่าง ๆ ในร่างกาย
ทำไมร่ายกายของเราจึงแก่ชรา- Monica Menesini
จากช่อง:จงใฝ่รู้อยู่เสมอ — TED-Ed
คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:00:58ฉะนั้น การหานิยามทางวิทยาศาสตร์ที่ตายตัว สำหรับการแก่ชรานี้จึงเป็นความท้าทาย
00:01:04ที่เราสามารถบอกได้ก็คือ การแก่ชรา เกิดขึ้นเมื่อกระบวนการตามธรรมชาติ
00:01:08และปฏิสัมพันธ์ต่อสิ่งแวดล้อม เช่น แสงอาทิตย์
00:01:11และพิษในอากาศ น้ำ และการบริโภคของเรา
00:01:15ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงโครงสร้าง
00:01:17และหน้าที่ของโมเลกุลและเซลล์ของร่างกาย
00:01:20การเปลี่ยนแปลงเหล่านั้นผลักดัน ให้เกิดการเสื่อมถอย
00:01:23และต่อมา เป็นความล้มเหลว ของร่างกายทั้งหมดของสิ่งมีชีวิต
00:01:27กลไกจริง ๆ ของการแก่ชรา ยังเป็นที่เข้าใจไม่ชัดเจนนัก
00:01:31แต่เมื่อไม่นานมานี้ นักวิทยาศาสตร์ ได้บ่งบอกถึงลักษณะทางสรีรวิทยาเก้าประการ
00:01:35ตั้งแต่การเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรม
00:01:38ไปจนถึงการเปลี่ยนความสามารถ ในการเจริญขึ้นใหม่ของเซลล์
00:01:41ว่าเป็นตัวที่มีบทบาทสำคัญ
00:01:44ประการแรก เมื่อเวลาผ่านไป ร่างกายของเราสะสมความเสียหายทางพันธุกรรม
00:01:48ในรูปแบบของดีเอ็นเอที่เสื่อม
00:01:51มันเกิดขึ้นตามธรรมชาติ เมื่อดีเอ็นเอของร่างกายถูกสร้างขึ้น
00:01:54และเกิดในเซลล์ที่ไม่แบ่งตัวอีกด้วย
00:01:57ออแกเนลที่เรียกว่า ไมโตคอนเดรีย มีแนวโน้มที่จะได้รับความเสียหายนี้เป็นพิเศษ
00:02:02ไมโตคอนเดรียผลิตอะดีโนซีน ไตรฟอสเฟต
00:02:06หรือ เอทีพี
00:02:07ซึ่งเป็นแหล่งพลังงาน สำหรับกระบวนการระดับเซลล์
00:02:11รวมถึงไมโตคอนเดรียยังกำกับกิจกรรม ของเซลล์อีกมากมาย
00:02:14และมีบทบาทสำคัญ ในการกำหนดให้เซลล์ตาย
00:02:18ถ้าการทำงานของไมโตคอนเดรียลดลง
00:02:21เซลล์ และจากนั้น ทั้งอวัยวะ ก็จะเสื่อมลงเช่นกัน
00:02:25การเปลี่ยนแปลงอื่น ๆ ที่เกิดขึ้นในรูปแบบการแสดงออกของยีน
00:02:29ที่รู้จักกันว่า การเปลี่ยนแปลง อิพิจีเนติก (epigenetic)
00:02:32ที่ส่งผลต่อเนื้อเยื่อและเซลล์ของร่างกาย
00:02:35ยีนถูกทำให้ไม่แสดงออก หรือแสดงออกในระดับที่ต่ำในเด็กแรกเกิด
00:02:38กลายเป็นสิ่งที่เด่นชัดในผู้ใหญ่
00:02:41ซึ่งจะนำไปสู่การพัฒนาของ โรคการเสื่อมสภาพ
00:02:44เช่น อัลไซเมอร์ ซึ่งเพิ่มสูงขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น
00:02:48แม้ว่าเราจะสามารถหลีกเลี่ยงการเปลี่ยนแปลง ทางพันธุกรรมที่เป็นอันตรายเหล่านี้ได้
00:02:52เซลล์ของเราเองก็ไม่อาจช่วยเราได้
00:02:55ความจริงก็ยังเป็นดังเดิม ซึ่งก็คือ การเจริญใหม่ระดับเซลล์
00:02:58ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญของชีวิต
00:03:00เสื่อมถอยเมื่อเรามีอายุมากขึ้น
00:03:02ดีเอ็นเอในเซลล์ของเรา ที่ถูกขดเก็บอยู่ในโครโมโซม
00:03:06ซึ่งแต่ละส่วนมีบริเวณปกป้อง ที่ตรงปลายเรียกว่า ทีโลเมีย
00:03:11พวกมันหดสั้นลงทุกครั้ง ที่มีการสร้างเซลล์ใหม่
00:03:14เมื่อทีโลเมียสั้นเกินไป
00:03:17เซลล์หยุดแบ่งตัวและตาย
00:03:20ลดความสามารถของร่างกาย ในการสร้างตัวเองขึ้นใหม่
00:03:23เมื่ออายุมากขึ้น เซลล์ก็แก่ตัวมากขึ้น เช่นเดียวกับ
00:03:26กระบวนการที่หยุดวัฏจักรเซลล์ ได้ทันเวลาเมื่อเกิดความเสี่ยง
00:03:30เช่น เมื่อเซลล์มะเร็งแบ่งตัวเพิ่มขึ้น
00:03:33แต่การตอบสนองยังเกิดมากขึ้น เมื่อเรามีอายุมากขึ้น
00:03:36เป็นการหยุดการเจริญของเซลล์ และลดความสามารถในการเจริญใหม่
00:03:40การแก่ชรายังเกี่ยวข้องกับสเต็มเซลล์ ที่อยู่ในเนื้อเยื่อต่าง ๆ
00:03:44และมีคุณสมบัติในการแบ่งตัว โดยปราศจากข้อจำกัดเพื่อซ่อมแซมเซลล์เดิม
00:03:49เมื่อเราอายุมากขึ้นสเต็มเซลล์ก็ลดลง
00:03:52และมักจะเสียความสามารถ ในการเจริญขึ้นใหม่นี้ไป
00:03:55ส่งผลต่อการเจริญใหม่ของเนื้อเยื่อ และการคงหน้าที่เดิมของอวัยวะ
00:03:59การเปลี่ยนแปลงอื่นเกี่ยวข้องกับความสามารถ ของเซลล์ในการทำงานตามปกติ
00:04:04เมื่ออายุมากขึ้น พวกมันหมดความสามารถ ในการควบคุมคุณภาพโปรตีน
00:04:08ทำให้เกิดการสะสมของสารอาหาร ที่ถูกทำลายและอาจเป็นพิษ
00:04:12ซึ่งนำไปสู่กิจกรรมเมตาบอลิซึมที่มากเกินไป ที่อาจทำให้พวกมันเป็นอันตรายได้
00:04:17การสื่อสารในเซลล์ยังช้าลง
00:04:20สุดท้ายแล้ว ความสามารถในการทำหน้าที่ ของร่างกายก็ลดลง
00:04:24ยังมีอะไรอีกหลายอย่างที่เรายังไม่เข้าใจ เกี่ยวกับการแก่ชรา
00:04:27แต่สุดท้ายแล้ว อายุที่ยืนนานอย่างที่เราเข้าในกัน เกี่ยวข้องกับการบริโภค