- คำถาม:
- การลอกต้อเนื้อมีวิธีใดบ้าง และแต่ละวิธีมีข้อดีข้อเสียอย่างไร?
- คำตอบ:
- การลอกต้อเนื้อมี 4 วิธีหลัก ได้แก่ 1) การตัดเอานิ่วออกโดยไม่ใช้กราฟ (แบบแสเค่า) ซึ่งง่ายแต่มีโอกาสกลับเป็นซ้ำสูงถึง 30-88%, 2) การใช้เนื้อเยื่อบุตาตัวเองเป็นกราฟ (CAU) ซึ่งมีอัตราการกลับเป็นซ้ำเพียง 0-15% สำหรับการลอกครั้งแรก แต่ต้องเสียเนื้อเยื่อบุตาตัวเอง, 3) การใช้เนื้อเยื่อลูก (รก) เป็นกราฟ ซึ่งเหมาะกับผู้ที่ต้องการคงเนื้อเยื่อบุตาไว้ แต่การกลับเป็นซ้ำอาจสูงถึง 6-40% ในบางงานวิจัย, และ 4) การปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิด (สเต็มเซลล์) ซึ่งมีประสิทธิภาพสูงสุดแต่ซับซ้อนและไม่นิยมในปัจจุบัน
ลอกต้อเนื้อวิธีไหนดีกว่ากัน #ต้อเนื้อ #ลอกต้อเนื้อ
จากช่อง:หมอพรรักษ์ drphornrak
คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:08:57มากกว่าหักตาทีนี้เรามาเข้าสู่การลอกต้อ
00:09:01เนื้อด้วยค่ะปัจจุบันนี้นะคะที่ทำกันทั่ว
00:09:03โลกอยู่เนี่ยมี 4 วิธีด้วยกันวิธีแรกคือ
00:09:07วิธีที่การลอกต้อนเนื้อโดยที่ไม่วางกราฟ
00:09:10หรือภาษาอังกฤษเรียกว่าแสเค่าการผ่าตัด
00:09:14วิธีนี้นะคะเป็นการตัดเอ่อเอาหัวต้อเนื้อ
00:09:17น่ะออกแล้วก็เอาฐานออกบางส่วนแล้วก็ปล่อย
00:09:21ทิ้งไว้เลยโดยที่ไม่วางกราฟแปะทับวิธีนี้
00:09:24นะคะง่ายค่ะเพราะว่าไม่ต้องยุ่งยากในการ
00:09:27ที่จะไปหากราฟนะคะแต่ว่าการกลับเป็นซ้ำ
00:09:30เนี่ยจะสูงค่ะบางงานวิจัยเนี่ยก็มีรายงาน
00:09:34นะคะว่าสูงถึง 30-88% เลยทีเดียวนอกจาก
00:09:38การกลับเป็นซ้ำที่สูงแล้วนะคะเอ่อเนื่อง
00:09:40จากว่ามันไม่ได้มีอะไรมาวางมาคุมตรงเยื่อ
00:09:43บุตาที่มันถูกตัดไปหรือว่าตาขาวที่มัน
00:09:47เอ่อเหมือนเห็นชัดๆอยู่เนี่ย
00:09:51เหมือนมันเปิดอยู่เนี่ยมันก็จะทำให้เกิด
00:09:54การอักเสบได้ง่ายนะคะเนื้อเยื่อต่างๆ
00:09:57เนี่ยก็งอกคืบคานเข้ามาเหมือนเดิมได้ง่าย
00:09:59นะคะหลักผ่าตัดหรือว่าเกิดภาวะเอ่อมีก้อน
00:10:02ขึ้นมาได้อันนี้ก็เป็นภาวะที่การลอกแบบ
00:10:06เนี้ยจะเจอได้ทีนี้นะคะก็จะมีคนน่ะคิดว่า
00:10:09เฮ้ยถ้าเกิดลอกแบบเนี้ยมันเอ่อการปัดกลับ
00:10:12เป็นซ้ำเยอะอ่ะดังนั้นน่ะหาวิธีอะไรหาสาร
00:10:16อะไรที่มาช่วยวิธีนี้ดีมนะคะสำหรับการที่
00:10:20ใช้สารที่จะมาเพิ่มประสิทธิภาพของวิธีนี้
00:10:24เนี่ยเอ่อก็มีการใช้สารที่เรียกว่า MMC
00:10:26ไมโตไมซิน C สารที่เรียกว่าไ FU นะคะมี
00:10:29การเอารังสีเบตันนะคะมาช่วยหรือว่ามีการ
00:10:32ใช้ไซโคสปอินมาช่วยทีนี้นะคะรอบต้อนเนื้อ
00:10:36แบบนี้นะคะมันอาจจะไม่ได้ดูแย่มากนะคะ
00:10:38เพราะว่าการเพิ่มประสิทธิภาพด้วยสารเนี่ย
00:10:41มีงานวิจัยบางงานวิจัยนะคะพบว่าสามารถที่
00:10:44จะลดการกลับเป็นซ้ำได้จาก 30% เหลือ 6%
00:10:47เลยทีเดียวแต่ว่าทีนี้นะคะเวลาที่ไม่มี
00:10:50อะไรมาคุมการวางสาร mm เนี่ยก็ต้องคำนึง
00:10:54ถึงผลข้างเคียงของมันด้วยนะคะอาจจะทำให้
00:10:56ตัวเอ่อตาขาวเนี่ยมันบางลงได้หรือว่า
00:10:59กระจกตาบางลงได้ซึ่งก็ต้องใช้อย่างระมัด
00:11:02ระวังในการที่จะวางสาร MMC เพื่อเพิ่ม
00:11:04ประสิทธิภาพของวิธีการสมัยก่อนนู้นนะคะมี
00:11:07การใช้เอ่อเมตตัเรซึ่งเป็นรังสีเนี่ยที่
00:11:09เอามาวางค่ะพอเราเสร็จแล้วก็เอารังสีมา
00:11:11วางนะอันเนี้ยพบว่าในปัจจุบันเนี่ยเลิก
00:11:14ใช้รังสีนี้ไปแล้วเพราะว่าเกิดผลแทรกซ้อน
00:11:16เกี่ยวกับตาขาวเนี่ยเป็นจำนวนมากจะเห็น
00:11:19ว่าการลอกต้อนเนื้อแบบเนี้ยค่ะก็มีการ
00:11:21ศึกษาวิจัยที่จะทำให้มันเพิ่มประสิทธิภาพ
00:11:24อย่างที่บอกเอาสารต่างๆมาวางเปอร์เซ็นต์
00:11:26เนี่ยลดก็เปอร์เซ็นต์ดูดีเหมือนกันนะคะ
00:11:28ซึ่งแต่ว่าในปัจจุบันเนี้ยวิธีเนี้ยก็ไม่
00:11:31ค่อยนิยมแล้วค่ะเพราะว่าเนื่องจากว่า
00:11:33ประสิทธิภาพเนี่ยมันก็ไม่ได้ดีการกลับ
00:11:35เป็นซ้ำเนี่ยเยอะบวกกับเวลาที่เอาสารอะไร
00:11:38ต่างๆมาวางเนี่ยมันจะเกิดผลแทรกซ้อนจาก
00:11:40สารเยอะวิธีนี้ก็เลยไม่ค่อยนิยมใน
00:11:42ปัจจุบันสำหรับคนที่อายุน้อยหมอก็ไม่แนะ
00:11:44นำวิธีนี้เลยนะคะแต่ว่าถ้าเกิดแบบคนที่
00:11:47อายุเยอะเนี่ยเนี่ยเราอยากจะเลือกวิธี
00:11:48เนี้ยก็อาจจะเป็นทางเลือกที่ดีนะคะแต่ว่า
00:11:51ถ้าจะเลือกวิธีนี้จริงๆเนี่ยก็ต้องมีการ
00:11:53วางสารต่างๆเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของวิธี
00:11:56การนี้ได้ต่อมาเทคนิคที่ 2 นะคะก็คือการ
00:11:58ลอกต้อเนื้อแบบการใช้เนื้อเยื่อบุตาตัว
00:12:01เองหรือว่าวางกราฟด้วยเนื้อเยื่อบุตาตัว
00:12:03เองค่ะภาษาอังกฤษเนี่ยเรียกว่า
00:12:05conjunctival aut กราฟเราก็จะย่อว่า Cau
00:12:08นะคะตัว CAU นี้เองค่ะก็เป็นการเอาเยื่อ
00:12:11บู่ตาตัวเองส่วนใหญ่เราก็จะเอาข้างบนนะคะ
00:12:13มาวางเป็นกราฟแปะไว้วางทดแทนแทนสิ่งที่
00:12:17เราอ่ะตัดออกไปซึ่งวิธีนี้จะมีความซับ
00:12:20ซ้อนขึ้นกว่าการตัดต้อเนื้อออกเฉยๆหลัง
00:12:22จากที่ได้วางตัวกราฟแล้วนะคะมันก็ต้องยึด
00:12:26ไว้กับตัวตาขาวเดิมใช่มยวิธีการยึดเนี่ย
00:12:29ก็จะได้ 2 แบบนะคะก็คือการเย็บกับการใช้
00:12:31กาวชีวภาพทีนี้วิธีการเนี้ยเป็นวิธีการ
00:12:35ที่เป็นมาตรฐานนะคะซึ่งโอกาสการเกิดเป็น
00:12:37ซ้ำเนี่ยก็ประมาณ 0-30% ทีนี้ 30% เลยหรอ
00:12:41ดูฟังดูเยอะแต่ว่า 30% เนี่ยเป็นกรณีที่
00:12:45รวมหมดนะคะรวมหมดกับการลอกครั้งที่ 2
00:12:47ด้วยค่ะแต่สำหรับการลอกครั้งแรกเนี่ย
00:12:49เปอร์เซ็นต์เนี่ยจะประมาณไม่เกิน 15% นะ
00:12:520-15% สำหรับการลอกเนินแบบนี้ซึ่งก็เป็น
00:12:55วิธีการที่น่าสนใจแล้วเป็นเหมือนสแตนดารด
00:12:58มาตรฐานในปัจจุบันค่ะผลแทรกซ้อนจากการใช้
00:13:00เนื้อเยื่อปุตาตัวเองจริงๆก็ครบน้อยมาก
00:13:02เลยนะคะอาจจะมีแบบเหมือนก้อนอักเสบขึ้นมา
00:13:05ได้แต่ก้อนอักเสบเงี้ก็ตัดได้ง่ายๆนะอีก
00:13:07อย่างนึงนะคะก็คือการที่เราเสียเยื่อบุตา
00:13:10ตัวเองไปอันนี้ก็อาจจะไม่ได้เรียกว่าเป็น
00:13:12ผลแทรกซ้อนน่ะนะคะเป็นเรียกว่าข้อเสียดี
00:13:14กว่าของวิธีการนี้ค่ะทีนี้ที่การศึกษาของ
00:13:17คุณเอ่อสาติและคณะนะคะเค้าก็ได้ศึกษาว่า
00:13:20การยึดอ่ะการยึดกราฟอ่ะแบบไหนอ่ะมันดี
00:13:24เปอร์เซ็นต์น้อยกว่ากันสรุปแล้วเนี่ยพบ
00:13:26ว่าไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยยะสำคัญนะ
00:13:30คะโดยที่สิ่งที่เขามาศึกษาก็คือเย็บใช้
00:13:32เลือดแล้วก็ใช้กาวนะคะโดยที่การเย็บเนี่ย
00:13:35เปอร์เซ็นต์การกลับเป็นซ้ำอยู่ที่ 10%
00:13:38กาวอยู่ที่ 6% แล้วก็การใช้เลือดตัวเอง
00:13:41เนี่ยอยู่ที่ 3% ทีเนี้ย 16 3 ถ้าเอาไป
00:13:46คำนวณทางสถิติเนี่ยอาจจะไม่มีนัยยะสำคัญ
00:13:48แต่ว่ามองว่าถ้าทางคลินิกเนี่ยคือลดลงได้
00:13:514% เนี่ยมองว่าก็เยอะเหมือนกันสำหรับการ
00:13:53เพิ่มประสิทธิภาพของวิธีการนี้นะคะก็คือ
00:13:56การใช้สาร mm กับ yf ค่ะพบว่าจากการที่
00:13:59เป็นกับเป็นซ้ำเนี่ย 15% อยู่ที่ประมาณ
00:14:0211% เท่านั้นเองค่ะแต่การใช้สารเนี่ยก็
00:14:05ต้องใช้โดยหมอที่เชี่ยวชาญนะคะเพราะว่าจะ
00:14:07ต้องดูด้วยว่าผลข้างเคียงเนี่ยมันมีมาก
00:14:09น้อยแค่ไหนค่ะแต่โดยงานวิจัยเนี่ยก็พบว่า
00:14:13ถ้าใช้อย่างระมัดระวังเนี่ยสารเหล่านี้
00:14:15เนี่ยก็ไม่ค่อยมีผลข้างเคียงสำหรับการ
00:14:17เพิ่มประสิทธิภาพในการลอกต้อนเนื้อชนิด
00:14:19นี้ค่ะสรุปนะคะสำหรับการลอกต้อนเนื้อแบบ
00:14:22การใช้เนื้อเยื่อบุตตาตัวเองค่ะก็เป็น
00:14:24วิธีที่มีประสิทธิภาพกว่าแบบแรกแต่มีความ
00:14:27ซับซ้อนกว่านะคะเปอร์เซ็นต์การกลับเป็น
00:14:29ซ้ำเนี่ยก็น้อยกว่าเยอะมากๆเลยค่ะเหลือ
00:14:31ไม่ถึง 15% สำหรับคนที่ลอกครั้งแรกทีนี้
00:14:34การที่จะยึดกราฟเนี่ยด้วยอะไรนะคะก็ใน
00:14:37ปัจจุบันที่หมอทำอยู่แล้วก็เห็นแบบหมอ
00:14:39ทั่วไปทำนะคะก็จะมีการเย็บไหมกับใช้กาว
00:14:42ชีวภาพค่ะซึ่งตามงานวิจใจแล้วเนี่ยตัวเลข
00:14:46อาจจะไม่มีนัยยะสำคัญทางสถิตินะคะระหว่าง
00:14:4910% กับ 6% แต่ว่าถ้าใครเนี่ยอยากจะได้
00:14:53การกลับเป็นซ้ำเนี่ยน้อยลงนะคะจะเลือกใช้
00:14:55กาวแต่กาวก็จะมีข้อเสียว่าราคาแพงค่ะ
00:14:58สำหรับใครที่ไม่ได้มีงบในการใช้กาวเนี่ย
00:15:01การเย็บก็ไม่ถือว่าไม่ได้ต่างกันตามงาน
00:15:04วิจัยในแง่ของการกลับเป็นซ้ำก็ใช้ได้ดี
00:15:06เหมือนกันสำหรับวิธีที่ 3 นะคะก็คือการ
00:15:09ใช้เนื้อเยื่อรกมาเป็นกราฟวางแทนสิ่งที่
00:15:12เราตัดออกไปนะค่ะไม่ต้องตกใจนะคะรกก็มา
00:15:16จากคนนี่แหละค่ะปกติแล้วนะก็จะมีการ
00:15:18บริจาครกนะคะแล้วก็จะมีเอ่อการเก็บรกดูมี
00:15:21การตรวจเลือดมีการหาการติดเชื้ออะไรต่างๆ
00:15:24จนแบบเอ่อได้ปลอดภัยนะคะแล้วก็จะเอารกมา
00:15:27ใช้ในการที่เอ่อทำตาต่างๆรวมถึงการลอกต้อ
00:15:30เหนือด้วยคุณสมบัติของรกนะคะก็จะมีตั้ง
00:15:33แต่ลดการอักเสบลดผังผืดสามารถที่จะ
00:15:37กระตุ้นไม่ให้เซลล์เนี่ยแบ่งตัวโดยแพทย์
00:15:39นะคะก็จะใช้เนื้อเยื่อหุ้มรกเนี่ยมาวาง
00:15:42ทับหลังจากที่ได้ล็ออต้อเนื้อไปแล้วทีนี้
00:15:45มาดูนะคะว่ามันจะเวิร์คมยค่ะทีนี้เค้าก็
00:15:47ได้ไปศึกษางานวิจัยนะก็พบว่าการที่ใช้
00:15:50เนื้อเยื่อลกเนี่ยเฮ้ยทำไมมันมี
00:15:52เปอร์เซ็นต์การกลับเป็นซ้ำสูงประมาณ
00:15:536%-40% ค่ะจากการวิเคราะห์งานวิจัยเนาะ
00:15:57ก็พบว่างานวิจัยบางอันเนี่ยเทคนิคของแต่
00:16:00ละคนเนี่ยก็ไม่เหมือนกันผ่าต่างกันดัง
00:16:02นั้นเนี่ยเปอร์เซ็นต์มันก็เลยแวี่มากๆที
00:16:04นี้เมื่อเทียบกับการผ่าตัดโดยใช้เนื้อ
00:16:06เยื่อบู่ตาตัวเองแล้วเนี่ยดูเหมือนว่าการ
00:16:08ใช้เนื้อเยื่อบู่ตาตัวเองเนี่ยจะชนะนะคะ
00:16:11แต่มันก็มีงานวิจัยบางงานวิจัยค่ะที่บอก
00:16:13ว่าเนื้อเยื่อบูตาตัวเองกับเนื้อเยื่อรก
00:16:15เนี่ยผลเนี่ยไม่แตกต่างกันแต่สิ่งที่ต่าง
00:16:18กันแน่ๆค่ะคือการลอกครั้งที่ 2 นะคะมีงาน
00:16:21วิจัยนึงค่ะพบว่าต้อนเนื้อเนี่ยลอกแบบใช้
00:16:24เยื่อบูตาตัวเอง 2% เองที่กลับเป็นซ้ำแต่
00:16:28ใช้เนื้อเยื่อรกเนี่ยประมาณ 6-10% การ
00:16:32กลับเป็นซ้ำแต่ทีนี้พอลอกครั้งที่ 2
00:16:35เปรียบเทียบกันเลยว่าใช้เนื้อเยื่อบูตา
00:16:37ตัวเองกับรกเนี่ยพบว่ารกเนี่ยแพ้ในการลอก
00:16:39ครั้งที่ 2 ทีนี้ข้อดีของการใช้เลือดรก
00:16:42คืออะไรไม่ต้องเสียเนื้อเยื่อบู่ตาตัวเอง
00:16:44ค่ะแล้วบางคนเนี่ยก็จำเป็นที่จะต้องใช้
00:16:46เนื้อเยื่อลกเพราะว่าใช้เนื้อเยื่อบุตา
00:16:48ข้างบนไม่มีเนื้อเยื่อบุตาแล้วอะไรเงี้ย
00:16:50เอ่อมันก็จำเป็นมันก็ยังจะเอามาใช้ทดแทน
00:16:52ในกรณีที่จำเป็นได้คนที่อยากจะสงวนเนื้อ
00:16:55เยื่อบุตาของตัวเองไว้นะคะอย่างเช่นคนไข้
00:16:58หมอเองนะคนไข้เตาหินเนี่ยแหละไม่อยากจะ
00:17:00ใช้เนื้อเยื่อบุตตาเลยเผื่อในนะคะคนไม่
00:17:02รู้ต้องผ่าตัดหรือเปล่าจะต้องให้น้ำมัน
00:17:04ระบายเข้าไปที่เยื่อบุตตาหรือเปล่าถ้ามัน
00:17:06ไม่มีเยื่อบุตตาปีผังผืดน้ำก็ระบายไม่ได้
00:17:07อะไรแบบเนี้ยก็เลยจะต้องใช้เนื้อเยื่อลก
00:17:09ผลแทรกซ้อนจากเนื้อเยื่อลกมีอะไรมันไม่
00:17:11ค่อยมีค่ะส่วนใหญ่ก็เหมือนคล้ายๆกันนะคะ
00:17:13ทีนี้การเพิ่มประสิทธิภาพของเนื้อเยื่อ
00:17:14ลุกอ่ะคืออะไรก็การใช้สาร MMC หรือว่าการ
00:17:17ใช้ H5 FU เนี่ยก็ใช้ได้เช่นเดียวกันนะ
00:17:19คะเปอร์เซ็นต์อาจจะลดลงบ้างนะแต่ตาม
00:17:21คณิตศาสตร์ตามนัยยะสำคัญเนี่ยอาจจะไม่มี
00:17:23ตัวเลขที่มันลดลงอย่างชัดเจนค่ะแต่ว่าถ้า
00:17:25ทางสถิตทางแบบเอ่อคลินิกแล้วอ่ะเราก็คิด
00:17:28ว่าลดลง 3-4% เนี่ยเราไปเราก็เอาใช่มั้ย
00:17:31เออเราก็ถือว่าทางเคนิคเนี่ยก็มีนัยยะ
00:17:33สำคัญกันดังนั้นเวลาจะเพิ่มประสิทธิภาพ
00:17:36ของไม่ว่าจะเป็นเยื่อบู่ตาตัวเองหรือรก
00:17:38เนี่ยก็ใช้สาร MC ในการเอ่อช่วยนะคะเพิ่ม
00:17:41ประสิทธิภาพลดการกลับเป็นซ้ำค่ะเทคนิคที่
00:17:434 เทคนิคนี้อาจจะไม่ค่อยมีใครเคยได้ยิน
00:17:45นะคะก็คือการเป็นการใช้ Rimble
00:17:48Conjunctival Autograph นะคะคือการปลูก
00:17:50ถ่ายตัวเซลล์ต้นกำเนิดหรือว่าสเต็มเซลล์
00:17:53ที่มันอยู่กับขอบตาลเอ่อเอาไปด้วยไปแปะ
00:17:56ทับด้วยตรงบริเวณที่เราลอกไปนะคะวิธี
00:17:59เนี้ยก็จะเป็นวิธีที่ซับซ้อนค่ะกว่า 2
00:18:02วิธี 3 วิธีแรกที่พูดมาการกลับเป็นซ้ำของ
00:18:05วิธีนี้นะคะอยู่ที่ 0-18% ถือว่าดีมากนะ
00:18:08มีงานวิจัยนะคะก็พบว่าการใช้ MMC ร่วมกับ
00:18:11การใช้วิธีการปลูกถ่ายตัวสเต็มเซลล์ร่วม
00:18:14กันไปด้วยเนี่ยก็พบว่าสามารถที่จะลดการ
00:18:16กลับเป็นซ้ำได้ 0-5% เลยถือว่าเป็นตัวเลข
00:18:19ที่แบบเออน่าสนใจดีกันทีนี้นะคะก็มาดูว่า
00:18:23ไอ้ตัวข้อเสียของตัวที่เราตัดสเต็มเซลล์
00:18:27หรือว่าตัวเซลล์ต้นกำเนิดน่ะไปปลูกถ่าย
00:18:29ด้วยอ่ะนะคะปรากฏว่าตรงที่เราตัดไปนั่น
00:18:31แหละโอ้โหงอกเยอะกว่าเดิมแล้วก็เสียหาย
00:18:34เยอะกว่าเดิมเนี่ยนะคะก็เลยวิธีเนี้ยเอ่อ
00:18:36ก็เลยไม่ได้เป็นที่นิยมในปัจจุบันส่วนตัว
00:18:39หมอเองเนี่ยก็จะทำอยู่ใน 2 วิธีวิธีที่ 2
00:18:41กับวิธีที่ 3 นะคะใช้เยื่อหุตาตัวเองแล้ว
00:18:43ก็ใช้เนื้อเยื่อรกเป็นหลักสรุปนะคะฟังจบ
00:18:46แล้วก็ยังไม่รู้อยู่ดีใช่มยว่าจะเอาวิธี