- คำถาม:
- การตรวจหาโปรตีนในปัสสาวะมีวิธีใดบ้างที่แพทย์ใช้ในการวินิจฉัย?
- คำตอบ:
- แพทย์ใช้วิธีตรวจด้วยกระดาษทดสอบปัสสาวะ (urine strip test) เพื่อดูระดับโปรตีน เช่น อัลบูมิน แต่ถ้าต้องการความแม่นยำสูงขึ้น จะใช้การตรวจ UACR หรือ UPCr ซึ่งวัดปริมาณโปรตีนเทียบกับครีอะตินีนในปัสสาวะเพื่อประเมินการรั่วของโปรตีนตลอด 24 ชั่วโมง
ปัสสาวะเป็นฟอง โปรตีนรั่วทางปัสสาวะ
จากช่อง:Doctor Tany
คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:02:00แล้วก็ได้นะครับแต่สำหรับคนซึ่งไปตรวจ
00:02:04ประจำปีแล้วเจอว่ามีโปรตีนเป็นบวกใน
00:02:07ปัสสาวะเอออันนี้เค้าตรวจกันยังไงนะครับ
00:02:10ส่วนมากแล้วนะครับมันจะเป็นการตรวจที่
00:02:12เรียกว่า urine strip Test นะครับซึ่ง
00:02:14มันเป็นกระดาษใบนึงเล็กๆนะครับอ่ามี
00:02:16ปฏิกิริยาซึ่งจะทำกับโปรตีนชนิดอัลบูมิน
00:02:19นะครับก็คือโปรตีนไข่ขาวของเรานั่นแหละ
00:02:21ครับแล้วเอาไปจุ่มในฉี่ของเรานะครับจุ่ม
00:02:24เสร็จปุ๊บเนี่ยนะครับมันก็จะเปลี่ยนสีเรา
00:02:26ก็จะนับว่าเออมันเป็น 1 + 2 3 4 +
00:02:28อย่างนี้เป็นต้นยิ่งบวกเยอะก็ก็แปลว่า
00:02:30ยิ่งมีโปรตีนชนิดที่เรียกว่าอัลบูมินร่วง
00:02:32ออกมาเยอะนะครับแต่อันนี้มันยังไม่ได้บอก
00:02:35เรื่องราวทั้งหมดว่าเอ๊ะมันเกิดจากอะไร
00:02:37กันแน่แล้วบางชนิดของการที่โปรตีนร่วงทาง
00:02:40ปัสสาวะเนี่นะครับมันไม่ใช่อัลบูมินการ
00:02:42ตรวจแบบ strip Test เนี่ยก็จะไม่เจอนะ
00:02:45ครับก็จะพลาดได้นะทีนี้มันเป็นจากอะไรได้
00:02:50บ้างนี่แหละครับตรงเยสำคัญละนะครับมันมี
00:02:53หลากหลายสาเหตุซึ่งอ่าบางคนอาจจะเคยได้
00:02:55ยินนะครับเช่นการออกกำลังกายมากไปการเป็น
00:02:57ไข้ไม่สบายนะครับก็จะจะสามารถทำให้โปรตีน
00:03:00รั่วทางปัสสาวะได้กินยาบางชนิดก็โปรตีน
00:03:03รั่วทางปัสสาวะได้ปัสสาวะมีการติดเชื้อก็
00:03:06มีโปรตีนรั่วทางปัสสาวะได้มันมีหลากหลาย
00:03:09สาเหตุนะครับหรือโรคไตต่างๆก็เป็นได้นะ
00:03:12ครับทีนี้เวลาที่มาหาหมอแล้วเนี่ยวิธีใน
00:03:15การสืบค้นว่าของเราเนี่ยโปรตีนมันรั่วจาก
00:03:18อะไรกันแน่เค้าทำยังไงบ้างนะครับประการ
00:03:21แรกจะต้องมีการตรวจยืนยันก่อนว่าโปรตีน
00:03:24ของเราเนี่ยมันรั่วตลอดเวลานะครับไม่ใช่
00:03:27รั่วเฉพาะวันนี้แล้วพรุ่งนี้หาอะไรอย่าง
00:03:30เงี้ยนะครับเพราะว่าถ้ารั่วครั้งเดียว
00:03:32แล้วหายไปเลยเนี่ยนะครับแล้วไม่เป็นอีก
00:03:33เลยอันเนี้ยไม่มีความอันตรายมันจะไม่กลาย
00:03:36ไปเป็นโรคไตอะไรสักอย่างในอนาคตนะครับเรา
00:03:39จะเรียกภาวะนี้ว่า transient โปน uria นะ
00:03:42ครับโปรตีน uria ก็คือการที่เรามีโปรตีน
00:03:45รั่วออกมาทางปัสสาวะนะครับ transient แปล
00:03:47ว่าชั่วคราวนะครับ transient โปรนูคือมี
00:03:50ปัสสาวะที่มีโปรตีนรั่วออกมาเพียงชั่ว
00:03:52คราวดังนั้นถ้าเราไปตรวจร่างกายแล้วเจอ
00:03:55ว่ามีโปรตีนรัออกมานะครับถ้าเราไม่มี
00:03:58อาการอะไรอย่างอื่นเลยนะสิ่งที่หมอเขาจะ
00:04:00ทำก็คือตรวจซ้ำอีกรอบนึงนะครับเวลาที่
00:04:03เค้าตรวจซ้ำคราวนี้เนี่ยจะไม่ใช่การตรวจ
00:04:06ซ้ำแบบใช้ strp Test เหมือนเดิมแล้วะนะ
00:04:08ครับแต่จะเป็นการตรวจวัดจำนวนโปรตีนจริงๆ
00:04:11เลยเมื่อเทียบกับสารตัวนึงชื่อว่า
00:04:13ครีอะตินีนที่มันขับออกมาทางปัสสาวะว่า
00:04:15มันมีมากน้อยแค่ไหนนะครับอ่าอันเนี้ย
00:04:17ปัสสาวะครั้งเดียวเราสามารถตอบได้เลยว่า
00:04:19มันมีหรือไม่มีถ้าออกมาเป็นผลบวกนะครับ
00:04:22หมอเขจะนัดไปอีกรอบนึงตรวจซ้ำอีกรอบซิหาย
00:04:25ไปหรือยังนะครับอ่าหายไปหรือยังนะถ้ามัน
00:04:29ยังอยู่เนี่ยก็แปลว่าเฮ้ยเราน่าจะมีภาวะ
00:04:32โปรตีนที่มันออกมาทางปัสสาวะตลอดเวลาอัน
00:04:35อย่างงั้นน่ะต้องไปเริ่มหาสาเหตุกันจริง
00:04:37จังละนะครับชนิดของ transient โปรนูคือ
00:04:41ออกมาชั่วคราวพวกนี้เนี่ยมันมักจะเกิดจาก
00:04:441 เราออกกำลังกายหนักๆเราเป็นไข้เราไม่
00:04:47สบายอะไรสักอย่างหรือเรากำลังได้สารการ
00:04:50ฉีดอัลบูมินเข้าไปในร่างกายพวกเนี้ยจะทำ
00:04:52ให้อัลบูมินรั่วออกมาทางปัสสาวะหรือมี
00:04:54โปรตีนร่วออกมาทางปัสสาวะได้ชั่วคราวซึ่ง
00:04:56ไม่เป็นอันตรายนะครับมันหายแล้วมันก็จะ
00:04:59หายไปเลยเลยนะครับไม่ได้ทำให้เราเป็นโรค
00:05:00ไตในอนาคตแต่ถ้ามันยังคงอยู่ล่ะเช่นว่า
00:05:04เราวัดวันนี้แล้วก็เป็นอาทิตย์หน้า 2
00:05:06อาทิตย์หน้าหมอนัดมาวัดใหม่มันยังอยู่
00:05:07เหมือนเดิมเลยอย่างเงี้นะครับประการแรก
00:05:11มันจะมีภาวะนึงเรียกว่า aut static โปน
00:05:14UA อ่าชื่อมันประหลาดแล้วใช่มั้ยครับมัน
00:05:17หมายความว่าเวลาที่เรายืนเนี่ยนะครับ
00:05:20โปรตีนจะรั่วเยอะแต่เวลาที่เรานอนโปรตีน
00:05:23จะไม่รั่วอ่าภาวะนี้เนี่ยมักจะเจอในคน
00:05:26อายุน้อยกว่า 30 ปีนะครับถ้าเกิดอายุเยอะ
00:05:29เนี่ยก็จะไม่ค่อยเจอละถ้าอายุเยอะแล้วไป
00:05:31เจอเนี่ยอันนี้อาจจะต้องไปหาสาเหตุเพิ่ม
00:05:33เติมนะครับแล้วเราจะรู้ได้ยังไงล่ะว่ามัน
00:05:36เป็นท่าท่ายืนท่านอนอะไรยังไงนะครับวิธี
00:05:39ง่ายๆเลยครับหมอเขจะให้ที่เก็บปัสสาวะของ
00:05:43เรากลับบ้านไป 1 อันนะครับแล้วเรายังไม่
00:05:47ต้องเก็บปัสสาวะอะไๆทั้งสิ้นให้เรา
00:05:49ปัสสาวะเสร็จเข้านอนนะครับนอนทั้งคืนตื่น
00:05:52มาตอนเช้าให้เราปัสสาวะอันนั้นแหละครับ
00:05:55หมอเจะเอมาวัดโปรตีนแล้วพอมาถึงที่โรง
00:05:58พยาบาลหมอก็จะให้เราเก็บปัสสาวะอีกรอบ
00:06:01นึ่งนะครับโดยการที่เรานอนมาทั้งคืนนั้น
00:06:05แล้วเราปัสสาวะตอนเช้ามันจะเป็นตัวแทนของ
00:06:07ระดับโปรตีนที่เกิดจากการที่เรานอนรากไม่
00:06:10ใช่ตอนยืนแต่พอเรามาถึงโรงพยาบาลก็แปลว่า
00:06:12เราดืนยืนมานานแล้วถูกมั้ยครับเราจะตัว
00:06:15ตั้งมานานอย่างเงี้ยแล้วเรามาวัดนะครับ
00:06:18มันจะได้โปรตีนอีกค่านึงถ้า 2 ค่าเยมัน
00:06:20แตกต่างกันมากเช่นว่าค่านอนเออมันปกติเลย
00:06:23แต่ว่าพอมาเก็บที่โรงพยาบาลมันสูงขึ้นมา
00:06:25ทันทีเลยอันเนี้ยก็จะบอกว่าว่าเราเป็น
00:06:28โปรตีนยูรหรือโปรตีนรั่วทางปัสสาวะชนิด
00:06:31ที่เรียกว่า aut static โปรตีนยูรนะครับ
00:06:34ชนิดนี้ไม่อันตรายทั้งสิ้นนะครับถ้าตรวจ
00:06:38ว่าเป็นอันนี้นะมันไม่ทำให้เราเป็นโรคไต
00:06:40แต่แนะนำว่าควรจะต้องตรวจปีละครั้งเพื่อ
00:06:42ให้แน่ใจว่ามันไม่เปลี่ยนแปลงกันไปเป็น
00:06:45อย่างอื่นนะครับซึ่งส่วนใหญ่มันก็จะหายไป
00:06:46ได้เองโดยที่เราไม่ต้องทำอะไรนะครับแล้ว
00:06:49ถ้ามันไม่ใช่ 2 ภาวะนี้ล่ะหรือถ้าเรามี
00:06:52อาการนะครับจริงๆถ้าเรามีอาการจากโปรตีน
00:06:55ต่ำเช่นว่าเรามีขาบวมแล้วมีคาการทำงานของ
00:06:57ไตผิดปกตินะครับมีผลเลือดผิดปปกติอันนั้น
00:07:00เราต้องไปว่ากันอีกรออีกเรื่องนึงแล้วว่า
00:07:02เอ๊ะเราเป็นจากอะไรกันแน่นะครับแต่ถ้าเรา
00:07:05บอกว่าเออมันไม่ใช่ภาวะที่มีโปรตีนรวกออก
00:07:09มาชั่วคราวมันไม่ใช่ภาวะที่เรายืนแล้ว
00:07:12โปรตีนรวออกมานะครับมันไม่ได้เป็นจากไข้
00:07:14ไม่ได้เป็นจากอะไรแล้วเรามีวิธีการดูต่อ
00:07:16ไปยังไงนะครับวิธีการดูต่อไปก็คือวัด
00:07:20ปริมาณโปรตีนที่รั่วออกมาอ่าตรงนี้สำคัญ
00:07:23แล้วนะครับโปรตีนที่รั่วออกมาเนี่ยโดย
00:07:26ปกติถ้าให้แม่นยำที่สุดจริงๆคือการเก็บ
00:07:29ประสวะตลอด 24 ชมปัญหาก็คือมันทำยากแล้ว
00:07:32คนก็มักจะทำผิดด้วยนะครับแต่มันก็เป็น
00:07:35วิธีที่แม่นที่สุดทีนี้ถ้าเราไม่ทำแบบ
00:07:39นั้นเรามีวิธีการตรวจไมมีนะครับการตรวจ
00:07:42นี้จะเรียกว่า uacr หรือ upcr นะครับคือ
00:07:46ยูรีน albumin เตินเรชหรือยูรีนโปรตีนนะ
00:07:51ครับ creatinine เรชก็คือเอาปัสสาวะของ
00:07:55เราที่ปัสสาวะมานี่แหละครับดูว่ามีโปรตีน
00:07:57แค่ไหนหรืออัลบูมินแค่ไหนเอามาเทียบสัด
00:08:00ส่วนกับคาตีนแล้วตัวเนี้ยใช้ในการประมาณ
00:08:03การว่าใน 24 ชมงเราจะขับโปรตีนออกมามาก
00:08:06น้อยแค่ไหนนะครับถ้าเราประมาณการแล้วมัน
00:08:09ออกมาเยอะมากเลยอย่างเงี้ยแปลว่าเราต้อง
00:08:11ไปหาสาเหตุเอ่อโดยเฉพาะโรคไตและนะครับโดย