เบาหวานมีกี่ประเภท และแต่ละประเภทแตกต่างกันอย่างไร

5 ความเชื่อเกี่ยวกับโรคเบาหวาน | คลิป MU [by Mahidol]

จากช่อง : Mahidol Channel มหิดล แชนแนล


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:02โรคเบาหวาน คนเป็นเยอะมาก ๆ เลย
00:00:0200:00:05อาหารการกินมันมีเปลี่ยนแปลงไป คนเราน้ำหนักตัวเยอะขึ้น
00:00:0500:00:09เราใช้ชีวิตประจำวันที่ไม่ได้แอกทีฟ ไม่ได้มีกิจกรรมเยอะมาก
00:00:0900:00:12สังคมปัจจุบันก็มีความเข้าใจผิด ในโรคเบาหวานหลาย ๆ อย่าง
00:00:1200:00:16วันนี้เราจะมาคุยกัน แล้วก็อยากจะมาแก้ไขความเข้าใจผิดนั้น ๆ
00:00:1600:00:20ทำให้เราสามารถอยู่กับโรคเบาหวานได้ โดยที่สุขภาพเราก็ดีด้วยครับ
00:00:2000:00:22[เสียงดนตรี]
00:00:2200:00:27ตัวโรคเบาหวานคือ ภาวะที่ร่างกายมีน้ำตาลในเลือดสูง
00:00:2700:00:30ปกติร่างกายจะมีฮอร์โมนที่ชื่อว่าอินซูลิน หลั่งออกมาจากตับอ่อน
00:00:3000:00:32เป็นตัวควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด
00:00:3200:00:35คนที่เป็นเบาหวาน อาจจะมีฮอร์โมนอินซูลินไม่เพียงพอ
00:00:3500:00:36สุดท้ายแล้วน้ำตาลก็เลยสูง
00:00:3600:00:38สัญญาณเตือนของโรคเบาหวาน ก็อย่างเช่น
00:00:3800:00:41บางคนมีชาตามปลายมือ ปลายเท้า
00:00:4100:00:44เป็นแผลหายช้า ไปผ่าตัดมา แผลหายช้าเหลือเกิน
00:00:4400:00:45ถ้าเกิดน้ำตาลสูงมาก ๆ
00:00:4500:00:48บางคนก็จะมีกินน้ำบ่อย หิวน้ำบ่อย ปัสสาวะบ่อย
00:00:4800:00:51หรือไม่ก็อ่อนเพลีย ไม่มีแรง
00:00:5100:00:54หิวบ่อย น้ำหนักตัวลดโดยที่ไม่ทราบสาเหตุ
00:00:5400:00:56[เสียงดนตรี]
00:00:5600:00:58สำหรับภาวะแทรกซ้อนของเบาหวาน
00:00:5800:01:00ถ้าปล่อยให้เป็นเบาหวานแล้วควบคุมไม่ได้
00:01:0000:01:03บางคนเป็นโรคหลอดเลือดสมอง อัมพฤกษ์ อัมพาตครึ่งซีก
00:01:0300:01:06มีโรคหัวใจเยอะขึ้น เส้นประสาทเสื่อม
00:01:0600:01:08แผลหายช้า
00:01:0800:01:12บางคนก็จะมีเบาหวานลงไต เบาหวานขึ้นตา เป็นไปได้ครับ
00:01:1200:01:18[เสียงดนตรี]
00:01:1800:01:23คนอ้วนเป็นคนที่มีความเสี่ยง ในการเกิดโรคเบาหวานมาก ๆ ดีกว่า
00:01:2300:01:25จริง ๆ แล้ว คนผอม ก็เป็นโรคเบาหวานได้เหมือนกัน
00:01:2500:01:27ต้องทำความเข้าใจก่อนว่าเบาหวานมีหลายประเภท
00:01:2700:01:31เบาหวานประเภทที่ 1 เกิดจากการที่ ร่างกายไม่สามารถสร้างอินซูลินได้
00:01:3100:01:33ไม่สามารถสร้างฮอร์โมนออกมาได้เลย
00:01:3300:01:36ส่วนใหญ่จะเจอในคนที่อายุน้อย ๆ หน่อย ผอม ๆ
00:01:3600:01:38เบาหวานอีกประเภทหนึ่ง ก็คือเบาหวานประเภทที่ 2
00:01:3800:01:41อันนี้คือเกิดจากการที่ ร่างกายดื้อต่ออินซูลิน
00:01:4100:01:44คือสร้างอินซูลินได้นะ แต่ว่าไม่ตอบสนองต่อินซูลิน
00:01:4400:01:47เบาหวานประเภทนี้ก็จะเจอในคนไข้ที่อ้วน ๆ
00:01:4700:01:48คนที่มีไขมันเยอะ
00:01:4800:01:51การที่มีไขมันเยอะ ทำให้ร่างกายไม่ตอบสนองต่ออินซูลิน
00:01:5100:01:53คนอ้วน ๆ น้ำหนักตัวเยอะ ๆ
00:01:5300:01:56อายุเยอะขึ้นนิดหน่อย ก็จะเจอเบาหวานประเภทที่ 2 เป็นหลัก
00:01:5600:02:01คนที่ผอม ๆ อายุน้อย ๆ ก็จะเจอเบาหวานประเภทที่ 1 ได้เยอะเหมือนกัน
00:02:0100:02:03เพราะฉะนั้น ก็จะเห็นได้ว่า เจอได้ทั้งคนอ้วนคนผอม
00:02:0400:02:06[เสียงดนตรี]
00:02:0600:02:09ความเชื่อที่ว่า รักษาเบาหวานได้โดยไม่ต้องพึ่งยา
00:02:0900:02:11จริง ๆ แล้วก็ถูกส่วนหนึ่งนะครับ
00:02:1100:02:14อย่างวันแรกที่ผมเจอคนไข้ที่เป็นเบาหวาน
00:02:1400:02:15ผมก็จะบอกคนไข้ว่า
00:02:1500:02:18ปรับเปลี่ยนชีวิตประจำวันก่อนนะ ปรับเปลี่ยนอาหารการกินก่อน
00:02:1800:02:20อันนั้นเป็นยาวิเศษที่ดีที่สุดเลย
00:02:2000:02:24แต่ว่าในบางคนที่น้ำตาลสูงมาก ๆ เป็นเบาหวานมานาน ๆ
00:02:2500:02:29บางทีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม หรือว่าการปรับเปลี่ยนอาหารก็อาจจะไม่พอ
00:02:2900:02:31สุดท้ายก็ต้องพึ่งยาอยู่ดี
00:02:3100:02:34สำหรับคนไข้บางคนที่ยังไงก็ไม่ยอมกินยา
00:02:3500:02:36สุดท้ายแล้ว น้ำตาลก็จะคุมไม่ได้
00:02:3600:02:40พอน้ำตาลคุมไม่ได้ เบาหวานคุมไม่ได้ ก็เกิดภาวะแทรกซ้อนตามขึ้นมา
00:02:4000:02:45เราไม่อยากให้คนไข้เบาหวานมีภาวะแทรกซ้อน ไตวาย ตาบอด เป็นโรคหัวใจนะครับ
00:02:4500:02:47บางทีบางคนก็ต้องใช้การกินยา
00:02:4700:02:50แล้วก็ใช้ยาเป็นตัวช่วยในการรักษาเบาหวาน
00:02:5000:02:52[เสียงดนตรี]
00:02:5200:02:56สำหรับการรักษาเบาหวานด้วยสมุนไพร จะไม่แนะนำ
00:02:5600:03:00หนึ่ง คือ เราไม่รู้ว่าตัวยา ตัวสารอะไรที่อยู่ในสมุนไพร
00:03:0000:03:03เราจะไม่สามารถที่จะไปควบคุมอะไรมันได้ง่าย ๆ
00:03:0300:03:06สอง คือ การใช้สมุนไพรร่วมกับยาปัจจุบัน
00:03:0600:03:09มันอาจจะมีผลข้างเคียง มีผลตีกันระหว่างยา
00:03:0900:03:13ซึ่งทำให้ผลการรักษาเบาหวาน ไม่เป็นไปตามที่เราต้องการ
00:03:1300:03:16ยาสมุนไพรหลาย ๆ ตัว หรือยาหมอ ยาลูกกลอนหลาย ๆ ตัว
00:03:1700:03:18ผสมสเตียรอยด์เข้าไปด้วย
00:03:1800:03:20แรก ๆ ที่กินเข้าไปจะรู้สึกว่าดี
00:03:2000:03:22แต่ว่าผลข้างเคียงระยะยาวค่อนข้างเยอะ
00:03:2200:03:24สเตียรอยด์ทำให้น้ำตาลขึ้นสูงมาก
00:03:2400:03:27เพราะฉะนั้น ผมเลยไม่ค่อยแนะนำ ในการใช้สมุนไพร
00:03:2700:03:29[เสียงดนตรี]
00:03:2900:03:32ถ้าฉีดอินซูลินแล้ว แสดงว่าเบาหวานแย่แล้ว
00:03:3200:03:33ถูกครึ่ง ไม่ถูกครึ่งนะครับ
00:03:3300:03:36อินซูลินจะเป็นยาท้าย ๆ ที่เราจะพิจารณาให้
00:03:3600:03:38ก็แสดงว่าเรารักษามาหลายแบบแล้ว
00:03:3800:03:41ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมแล้ว กินยามาหลายตัวแล้ว
00:03:4100:03:43แล้วยังรักษาได้ไม่ดี ก็จะใช้อินซูลิน
00:03:4300:03:47เนื่องจากว่าอินซูลินเป็นตัวที่สามารถ ลดระดับน้ำตาลลงมาได้ค่อนข้างเร็ว
00:03:4700:03:51บางคนฉีดอินซูลินวันละครั้ง บางคนต้องฉีดวันละ 3-4 ครั้ง
00:03:5100:03:54ปกติร่างกาย ไม่ว่าจะกินหรือไม่กิน เขาจะหลั่งอินซูลินมาน้อย ๆ
00:03:5400:03:56ตลอดทั้งวันอยู่แล้วครับ
00:03:5600:03:57เพราะฉะนั้นทุกครั้งที่กินอาหารเข้าไป
00:03:5700:03:59ตับอ่อนก็จะหลั่งอินซูลินออกมาเหมือนกัน
00:03:5900:04:03จึงเป็นเหตุผลว่า ทำไมบางคนต้องฉีดอินซูลินวันละครั้ง
00:04:0400:04:06เพื่อที่จะเลียนแบบอินซูลินน้อย ๆ ทั้งวันนี่
00:04:0700:04:10สำหรับคนที่อาจจะคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ ด้วยการฉีดวันละครั้ง
00:04:1000:04:14คุณหมอก็อาจจะจ่ายอินซูลินเพื่อให้ ควบคุมระดับน้ำตาลจากมื้ออาหารด้วย
00:04:1400:04:18เพื่อเลียนแบบอินซูลินที่หลั่งมา ในแต่ละครั้งที่กินอาหารเข้าไป
00:04:1800:04:22จึงเป็นเหตุผลว่า มีการฉีดอินซูลินที่ ฉีด 15 นาทีก่อนกินอาหาร
00:04:2200:04:24ก็เพื่อที่จะควบคุมระดับน้ำตาล จากมื้ออาหารนั้น ๆ
00:04:2400:04:27[เสียงดนตรี]
00:04:2700:04:31เป็นโรคเบาหวาน รักษาไม่หายขาด แต่สามารถทำให้เบาหวานสงบได้
00:04:3100:04:32คำว่า เบาหวานสงบ คืออะไร
00:04:3300:04:38ก็อย่างเช่น การที่ร่างกายสามารถมีระดับ น้ำตาลได้อยู่ในเกณฑ์ปกติโดยที่ไม่ต้องกินยา
00:04:3800:04:41อาศัยแค่เพียงการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม การลดน้ำหนัก ออกกำลังกาย
00:04:4100:04:43กินอาหารที่มีประโยชน์ กินอาหารที่ดี
00:04:4300:04:47ก็สามารถอยู่กับเบาหวานได้ โดยที่เบาหวานสงบ ไม่มีน้ำตาลสูงเยอะ
00:04:4700:04:49การผ่าตัดลดน้ำหนัก การผ่าตัดกระเพาะ
00:04:4900:04:51ก็เป็นการรักษาการลดน้ำหนัก
00:04:5100:04:53แล้วก็สามารถทำให้เบาหวานสงบได้เหมือนกัน
00:04:5300:04:56การผ่าตัดกระเพาะไม่ใช่รักษาเบาหวานนะครับ
00:04:5600:04:58เป็นการรักษาภาวะอ้วน
00:04:5800:05:02แต่ว่าผลดีที่ตามมาคือ เราพบว่าเบาหวานมันสงบ
00:05:0200:05:06ใช้ยาน้อยลงจนจะสามารถหยุดยาได้ โดยที่น้ำตาลอยู่ในเกณฑ์ปกติได้เหมือนกัน
00:05:0600:05:09สำหรับคนที่มีปัจจัยเสี่ยง
00:05:0900:05:11อย่างเช่น มีพ่อแม่ มีพี่น้องเป็นโรคเบาหวาน
00:05:1200:05:14อันนี้เราก็แนะนำให้มาตรวจคัดกรองเบาหวาน
00:05:1400:05:17คนที่มีน้ำหนักตัวค่อนข้างเยอะ อ้วนนิดหน่อย ท้วม ๆ นิดหน่อย
00:05:1700:05:19อันนี้เราก็แนะนำให้มา คัดกรองเบาหวานเช่นเดียวกัน
00:05:2000:05:22สำหรับคนที่ไม่มีปัจจัยเสี่ยงเลย
00:05:2200:05:24ครอบครัวก็ไม่มี ไม่อ้วน
00:05:2400:05:28ถ้าอายุมากกว่า 45 ปี คำแนะนำก็คือให้มาคัดกรองเบาหวาน
00:05:2800:05:30สำหรับคนไข้ที่เป็นเบาหวานแล้ว
00:05:3000:05:32หนึ่ง คือ ควบคุมอาหารให้ดี
00:05:3200:05:34ดูแลเรื่องแป้ง ของหวานให้ดี
00:05:3400:05:37สอง คือ กินยาสม่ำเสมอ คุณหมอสั่งให้กินอย่างไร ก็กินอย่างนั้น
00:05:3700:05:39แล้วก็มาตรวจตามนัดสม่ำเสมอ
00:05:3900:05:43ถ้ามีโรคร่วมอื่น ๆ ก็ควรจะต้องควบคุมโรคร่วมอื่น ๆ ให้สงบ
00:05:4300:05:45ควบคุมน้ำหนัก เป็นอะไรที่สำคัญมากเลย
00:05:4500:05:48ถ้าเราคุมน้ำหนักได้ดี เบาหวานก็จะสามารถสงบได้ดี
00:05:4900:05:52ไม่สูบบุหรี่ ไม่ดื่มเหล้า ไม่ดื่มหนักจนเกินไป
00:05:5200:05:55แล้วที่สำคัญเลยคือ ตรวจดูสุขภาพเท้าอย่างสม่ำเสมอครับ
00:05:5500:05:58เบาหวาน ถึงแม้ว่าจะรักษาไม่หาย
00:05:5800:06:00แต่ถ้าคนไข้ให้ความร่วมมือ และมีวินัยที่ดี
00:06:0000:06:02เบาหวานสามารถสงบได้
00:06:0200:06:03สงบได้นานด้วยครับ
00:06:0300:06:07[เสียงดนตรี]