อาหารติดคอแบบอุดสนิทคืออะไร และมีอาการอย่างไรบ้าง

อาหารติดคอ ปฐมพยาบาลอย่างไร? | พบหมอมหิดล [by Mahidol Channel]

จากช่อง : Mahidol Channel มหิดล แชนแนล


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:03อาการอาหารติดคอ ก็มีระดับความรุนแรงที่ไม่เหมือนกัน
00:00:0300:00:06การมีความรู้เบื้องต้น เรื่องการปฐมพยาบาลอาหารติดคอ
00:00:0600:00:07มีความสำคัญมาก
00:00:0700:00:13เพราะว่าถ้าอาหารติดคอแบบอุดสนิท แล้วเราไม่ทำการช่วยเหลืออย่างทันท่วงที
00:00:1300:00:15คนไข้ก็มีโอกาสเสียชีวิตได้ค่ะ
00:00:1500:00:23[เสียงดนตรี]
00:00:2300:00:27สิ่งที่สังเกตว่าอาหารนั้น หรือสิ่งแปลกปลอมนั้น
00:00:2700:00:28จะอุดสนิทหรือไม่สนิท
00:00:2800:00:30มีวิธีการดูค่ะ ยกตัวอย่างเช่น
00:00:3100:00:32ถ้าอาหารอุดสนิท
00:00:3200:00:38คนที่ร้องขอความช่วยเหลือ ก็คือ จะมีอาการพูดไม่มีเสียง
00:00:3800:00:39หรือร้องไม่มีเสียง
00:00:3900:00:42แล้วอาการจะเกิดขึ้นแบบฉับพลันทันที
00:00:4200:00:46แล้วคนไข้ก็จะมีอาการเหมือนขาดอากาศ และจะเริ่มเขียวได้
00:00:4600:00:48ถ้าอุดไม่สนิท วิธีการแยกก็คือ
00:00:4800:00:54เขายังมีเสียงพูดอยู่ เพราะว่าเสียงที่เราพูด มันมาจากหลอดลมที่ออกมา
00:00:5400:00:55ฉะนั้น ถ้าอาหารอุดไม่สนิท
00:00:5500:00:59เสียงพูดเขาหรือร้องขอความช่วยเหลือ ก็ยังมีเสียงออกมาอยู่
00:00:5900:01:03การปฐมพยาบาลเบื้องต้นสำหรับ อาหารติดคอที่อุดสนิทมีความสำคัญมาก
00:01:0300:01:06เพราะว่าการที่อาหารอุดสนิทหมายความว่า
00:01:0600:01:10ร่างกายคนเราจะขาดอากาศ ขาดออกซิเจน เพราะว่ามันอุดหลอดลม
00:01:1000:01:13ก็จะไม่มีอากาศ ออกซิเจน เคลื่อนผ่านเข้าออก
00:01:1300:01:15ฉะนั้น ก็ทำให้ขาดอากาศ
00:01:1500:01:18แล้วโดยปกติ มีการศึกษาพบว่า
00:01:1800:01:22สมองเราทนการขาดออกซิเจน ได้ประมาณ 4 นาที
00:01:2200:01:23หลังจากนั้นก็จะเสียชีวิตได้
00:01:2300:01:26[เสียงดนตรี]
00:01:2600:01:30ก่อนหน้าที่จะทำการปฐมพยาบาลเบื้องต้น แก่ผู้ป่วยที่อาหารติดคอ
00:01:3000:01:32เราควรที่จะต้องโทรขอความช่วยเหลือ
00:01:3200:01:37หรือว่าเรียกขอความช่วยเหลือ ให้คนที่อยู่ใกล้เคียงกับเรา ช่วยโทร 1669
00:01:3700:01:41หรือเราเองเป็นคนโทร 1669 เพื่อเรียกรถมาช่วย
00:01:4100:01:43เพราะว่าการที่เราช่วยเหลือเบื้องต้น
00:01:4300:01:45มีโอกาสที่อาหารจะหลุดหรือไม่หลุดก็ได้
00:01:4500:01:49ถ้าหากหลุด คนไข้ก็ต้องมีการดูแลต่อเนื่อง
00:01:4900:01:52แต่ถ้าเกิดอาหารที่ติดคอ หรือสิ่งแปลกปลอมที่ติดคอยังไม่หลุด
00:01:5200:01:55แล้วเกิดคนไข้หมดสติ หัวใจหยุดเต้นขึ้นมา
00:01:5500:01:58จะได้มีทีมเข้าช่วยเหลือได้อย่างทันท่วงที
00:01:5800:02:01[เสียงดนตรี]
00:02:0100:02:04เมื่อเด็กมีอาการเหนื่อย ร้องไม่มีเสียง
00:02:0400:02:05และเริ่มเขียว
00:02:0500:02:08เราสงสัยภาวะอุดกั้นทางเดินหายใจ
00:02:0800:02:09เมื่อเปิดปากดู
00:02:0900:02:11ก็ไม่พบสิ่งแปลกปลอมอะไรนะครับ
00:02:1100:02:12ก็ต้องเริ่มทำการช่วยเหลือ
00:02:1500:02:18โดยการคว่ำเด็กลง แล้วก็ตบที่สะบักแรง ๆ 5 ครั้ง
00:02:1900:02:221, 2, 3, 4, 5
00:02:2300:02:24พลิกกลับมานะครับ
00:02:2500:02:281, 2, 3, 4, 5
00:02:2900:02:33แล้วก็ตรวจดูนะครับว่ามีสิ่งแปลกปลอม อยู่บริเวณทางเดินหายใจหรือยัง
00:02:3300:02:37การปฐมพยาบาลอาหารติดคอเด็กเล็ก ต้องเน้นแบบเร็วและแรง
00:02:3700:02:40เพราะว่าถ้าไม่เร็วและแรง
00:02:4000:02:42แรงดันที่อยู่ในช่องอก มันจะไม่เพียงพอ
00:02:4200:02:45เพราะไม่ต้องกลัวว่าเด็กจะกระดูกหักหรืออะไร
00:02:4500:02:50เพราะว่าจริง ๆ แล้ว การที่เราไม่ช่วยเขา เพื่อให้อาการออกมา เขาจะเสียชีวิต
00:02:5000:02:54เราจะทำไปเรื่อย ๆ สลับหลัง 5 ครั้ง หน้า 5 ครั้ง
00:02:5400:02:58แล้วก็เช็กว่ามีสิ่งแปลกปลอม ที่อุดกั้นออกมาไหม
00:02:5800:02:59ถ้ามีให้เอาออก
00:02:5900:03:01ทำไปเรื่อย ๆ สลับไปมา
00:03:0100:03:04จนกว่าอาหารหรือสิ่งแปลกปลอมนั้น จะหลุดออกมา
00:03:0400:03:09หรือจนกว่าเด็กจะหมดสติไป แล้วเราก็จะหยุด เปลี่ยนเป็น CPR แทน
00:03:0900:03:10สิ่งที่ไม่ควรทำในเด็กเล็ก
00:03:1000:03:15คือการที่จับเด็กที่บริเวณขา แล้วก็ห้อยหัวเด็กลงมา แล้วก็เขย่า
00:03:1500:03:18วิธีนี้ไม่ได้ช่วยทำให้อาหารที่ติดหลุดออกมา
00:03:1800:03:23จะทำให้เด็กมีโอกาสที่จะได้รับบาดเจ็บ ที่ศีรษะ และเลือดออกในสมองได้
00:03:2300:03:26ก็จะทำให้เด็กมีโอกาสเสียชีวิตตามมาได้ เพราะเด็กขาดอากาศ
00:03:2600:03:29[เสียงดนตรี]
00:03:2900:03:33สำหรับเด็กโตกับผู้ใหญ่ ท่าทางจะเหมือนกัน
00:03:3300:03:37ก็คือ เป็นการยืนยันก่อนว่า ผู้ที่เราจะเข้าช่วยนั้น
00:03:3700:03:40มีอาหารติดคอจริง ๆ หรือว่าสิ่งแปลกปลอมติดคอจริง ๆ
00:03:4000:03:42ก็คือ ถ้าเขายังมีสติอยู่
00:03:4200:03:46เขาก็อาจจะเรียกเรา หรือกวักมือช่วย หรือเอามือกุมคอ
00:03:4600:03:48แต่ว่าการพูดเขา ไม่มีเสียงพูดออกมา
00:03:4800:03:50วิธีการเข้าช่วยเหลือก็คือ
00:03:5000:03:52เข้าทางด้านหลังตัวของผู้ป่วย
00:03:5200:03:55โอบมือล้อมรอบตัวผู้ป่วย
00:03:5500:03:58แล้วก็เอามือข้างหนึ่งกำ โดยที่เก็บนิ้วโป้งไว้
00:03:5800:04:01แล้วก็หันด้านนิ้วโป้งเข้าที่บริเวณลิ้นปี่
00:04:0100:04:05จากนั้นใช้มืออีกข้างหนึ่ง ช้อนท้ายบริเวณด้านนิ้วก้อย
00:04:0600:04:11แล้วผู้เข้าช่วยออกแรงกระทุ้งเข้าหาตัวเอง ในแนวเฉียงขึ้นด้วยความเร็วและแรง
00:04:1100:04:15ทำอย่างนี้ไปเรื่อย ๆ จนกว่าสิ่งแปลกปลอม หรืออาหารนั้นจะหลุดออกมา
00:04:1500:04:19หรือว่าคนที่อาหารติดคอนั้น จะพูดออกมามีเสียงได้
00:04:1900:04:22หรือถ้าหมดสติไป ก็ต้องเปลี่ยนเป็น CPR เช่นเดียวกัน
00:04:2200:04:26ในผู้ใหญ่ที่มีการปฐมพยาบาลด้วยการทุบหลัง
00:04:2600:04:29ที่เราเข้าใจกันว่าจะทำให้อาหารหลุดออกมา
00:04:2900:04:32จริง ๆ แล้ว การทุบหลัง ไม่ได้ทำให้อาหารหลุดออกมา
00:04:3200:04:32ซึ่งต่างจากเด็ก
00:04:3200:04:35ในเด็ก การปฐมพยาบาลเพื่อให้อาหาร
00:04:3500:04:38หรือสิ่งแปลกปลอมที่อุดกั้น ทางเดินหายใจหลุดออกมา
00:04:3800:04:41คือการทุบบริเวณสะบักสองข้าง ด้วยความเร็วและแรง
00:04:4200:04:44แต่กับผู้ใหญ่ใช้วิธีนี้ไม่ได้ผล
00:04:4400:04:47เพราะว่าเด็กตัวเล็กกว่า ต่างกับผู้ใหญ่ที่ตัวใหญ่กว่า
00:04:4700:04:49การที่เราทุบลงไป
00:04:4900:04:51ความเร็วและแรง มันไม่พอค่ะ
00:04:5100:04:58[เสียงดนตรี]
00:04:5800:05:01เจ็บป่วยฉุกเฉิน อย่าลืมโทร. 1669 นะคะ