ลูกสำลักเกิดจากอะไร และสิ่งใดที่มีความเสี่ยงต่อการอุดกั้นทางเดินหายใจได้บ้าง

พบหมอเด็กจุฬาภรณ์ EP4 “ลูกสำลัก ต้องทำอย่างไร ?”

จากช่อง : CRA CHULABHORN Channel


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:00ก็
00:00:0000:00:05[เพลง]
00:00:0500:00:06[ปรบมือ]
00:00:0600:00:15[เพลง]
00:00:1500:00:20สวัสดีคะกลับมาพบกับรายการพบหมอเด็ก
00:00:2000:00:23จุฬาภรณ์รายการที่จะมอบทั้งสาระและความ
00:00:2300:00:26รู้ให้กับผู้ปกครองทุกท่านคุณแม่มือใหม่
00:00:2600:00:30ทุกคนเพื่อที่จะนำข้อมูลไปใช้ดูแลลูกของ
00:00:3000:00:34ท่านให้มีสุขภาพแข็งแรงกันนะคะในวันนี้
00:00:3400:00:39เราจะมาพบกับตอนลูกสำลักต้องทำอย่างไรจะ
00:00:3900:00:42น่าสนใจแค่ไหนติดตามรับชมกันได้เลยค่ะ
00:00:4200:00:51[เพลง]
00:00:5100:00:56สวัสดีค่ะหมอมาน้ำยานะคะธรรมกรณ์ค่ะบ่อ
00:00:5600:00:58แก้วพันธุ์ธัชค่ะเพราะเราเป็นกุมารแพทย์
00:00:5800:01:01จากโรงพยาบาลจุฬาภรณ์แต่สำหรับพี่สดนี้
00:01:0100:01:04เราก็จะมาพูดกันถึงเรื่องถ้าลูกสำลักต้อง
00:01:0400:01:07ทำอย่างไรนะคะโดยที่เดี๋ยวขึ้นมานั่งยาจะ
00:01:0700:01:10ให้ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการสำลักและ
00:01:1000:01:13เราสองคนจะสาธิตวิธีการช่วยเหลือเบื้อง
00:01:1300:01:15ต้นหากเกิดเหตุการณ์สำลักในบุตรหลานของ
00:01:1500:01:19ท่านหรือว่าคนใกล้ชิดค่ะ
00:01:1900:01:36[เพลง]
00:01:3600:01:40จากคลิปวิดีโอเมื่อสักครู่จะเห็นได้ว่า
00:01:4000:01:42เพราะว่าการสำลักอาหารหรือสิ่งแบบปอมเป็น
00:01:4200:01:46ใครใกล้ตัวกว่าที่เราคิดนะคะผลสำรวจพบว่า
00:01:4600:01:48หนึ่งในสาเหตุการเสียชีวิตในเด็กเล็กที่
00:01:4800:01:51พบได้บ่อยคือภาวะทางเดินหายใจอุดการจาก
00:01:5100:01:54สิ่งแปลกปลอมหรือที่เรียกว่าชกกี้นี่เอง
00:01:5400:01:56เนื่องจากเด็กเล็กเป็นวัยที่มีความอยาก
00:01:5600:01:59รู้อยากลองจึงมีโอกาสที่จะเอาสิ่งของต่าง
00:01:5900:02:03ๆเข้าปากมีอาการสำหรับได้ค่ะก่อนอื่นเรา
00:02:0300:02:05มาทำความรู้จักกับกายวิภาคปกติของคนกัน
00:02:0500:02:07ก่อนนะคะ
00:02:0700:02:10โดยปกติแล้วหลอดลมเนี่ยจะอยู่ด้านหน้าจอ
00:02:1000:02:13หลอดอาหารเมื่อมีการกลืนฝาปิดกล่องเสียง
00:02:1300:02:16จะมาปิดบริเวณหลอดลมไว้ทำให้อาหารเคลื่อน
00:02:1600:02:19ที่ลงสู่กระเพาะอาหารแต่หากมีการสำลัก
00:02:1900:02:22อาหารหรือสิ่งแปลกปลอมจะเข้าไปในหลอดลม
00:02:2200:02:25แทนโดยเฉพาะสิ่งของชิ้นเล็กๆเช่นลูกอม
00:02:2500:02:29ประดุมเมล็ดถั่วเลยข้าวโพดหรือสิ่งของ
00:02:2900:02:31อื่นๆที่มีขนาดเล็กกว่าเส้นผ่านศูนย์กลาง
00:02:3100:02:34ของแกนกระดาษชำระคือประมาณ 5 * 3 cm
00:02:3400:02:37ก็จะถือว่ามีความเสี่ยงที่จะอุดกั้นทาง
00:02:3700:02:39เดินหายใจได้ค่ะ
00:02:3900:02:45[เพลง]
00:02:4500:02:48ส่วนอันตรายที่เกิดจากภาวะสำลักนั้นเกิด
00:02:4800:02:51จากการที่สิ่งแบบฟอร์มเข้าไปอุดบริเวณทาง
00:02:5100:02:53เดินหายใจซึ่งจะแบ่งความรุนแรงออกเป็น 2
00:02:5300:02:56ระดับนะคะก็คือการอุดการทางเดินหายใจทั้ง
00:02:5600:02:59หมดและการอุดการทางเดินหายใจแค่บางส่วนใน
00:02:5900:03:02กรณีก็พูดการทางเดินหายใจทั้งหมดเด็กจะมี
00:03:0200:03:06อาการหายใจไม่ออกไอหรือพูดไม่มีเสียงมาก
00:03:0600:03:09เขียวปากเขียวหรือไปจนถึงหมดสติก็ได้หาก
00:03:0900:03:12ไม่ได้รับการช่วยเหลืออย่างทันท่วงทีก็จะ
00:03:1200:03:14ทำให้ขาดอากาศหายใจจนนำไปสู่การเสียชีวิต
00:03:1400:03:17ได้ค่ะส่วนในกรณีที่อุดการทางเดินหายใจ
00:03:1800:03:21แค่บางส่วนเด็กอาจจะมีอาการไอหรืออาจจะ
00:03:2100:03:23บอกได้ว่าคืออะไรเข้าไปแต่ว่าเด็กยังมี
00:03:2300:03:26เสียงอยู่นะคะหากปล่อยทิ้งไว้เป็นเวลานาน
00:03:2600:03:29ก็จะทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนตามมาได้เช่น
00:03:2900:03:33ปอดติดเชื้อหลอดลมทะลุหรือภาวะลงไว้ในปอด
00:03:3300:03:35ค่ะ
00:03:3500:03:36มี
00:03:3600:03:39แต่ถึงเราจะรู้ถึงความอันตรายของการสำลัก
00:03:3900:03:42และวิธีการหลีกเลี่ยงป้องกันแล้วเหตุ
00:03:4200:03:44การณ์ไม่คาดคิดก็ยังอัดสามารถเกิดขึ้นได้
00:03:4400:03:47นะคะดังนั้นเราจึงควรมาเรียนรู้วิธีการ
00:03:4700:03:49ช่วยเหลือเบื้องต้นในกรณีที่เกิดการสำลัก
00:03:4900:03:52กันค่ะ
00:03:5200:03:57[เพลง]
00:03:5700:04:015 สำหรับในส่วนของการช่วยเหลือเบื้องต้น
00:04:0100:04:03เด็กมีอาการสำลักนะคะแล้วก็จะแบ่งการช่วย
00:04:0300:04:05เหลือเป็น 2 ช่วงอายุค่ะหนึ่งก็คือเด็ก
00:04:0500:04:08เล็กที่อายุน้อยกว่า 1 ปี 2 ก็คือเด็กโต
00:04:0800:04:11ที่อยู่มากกว่า 1 ปีขึ้นไปค่ะ
00:04:1100:04:16[เพลง]
00:04:1600:04:20หางั้นเรามาเริ่มดูการสาธิตกันเลยนะคะค่ะ
00:04:2000:04:23ก็วันนี้คุณหมอแก้วพันธุ์พาสจะเป็นคุณแม่
00:04:2300:04:26ให้เรานะคะค่ะสำหรับการช่วยเหลือเด็กนะคะ
00:04:2600:04:30ในกรณีที่เด็กน้อยกว่า 1 ปีนะคะก็ให้
00:04:3000:04:34เริ่มที่ว่าน้องเนี่ยยังไม่หมดสตินะคะก็
00:04:3400:04:37มีอาการสำลักเอ่อเอ่อสำหรับน้อยกว่า 1 ปี
00:04:3700:04:40เนี่ยจะมีสองค่าด้วยกันนะคะก็คือเป็นข้าง
00:04:4000:04:43อายกับท่าคว่ำค่ะถ้างั้นเนี่ยเริ่มต้นก็
00:04:4300:04:47คือให้หาเริ่มเอามือนะคะอาจจะเป็นข้างที่
00:04:4700:04:50ถนัดนะคะเป็นนิ้วชี้กับนิ้วโป้งนะคะวาง
00:04:5000:04:55ไว้เวรกรามของน้องนะคะนี่นะคะใช่ค่ะแล้ว
00:04:5500:04:58ก็หลังจากนั้นก็คือให้ความน้องลงนะคะ
00:04:5800:05:02บริเวณให้วางบนแขนนะคะอาจจะใช้ต้นขาพยุง
00:05:0200:05:05ได้นะคะค่ะแล้วก็โดยให้ศีรษะเนี่ยของน้อง
00:05:0500:05:08อยู่ต่ำกว่าลำตัวนะคะและหลังจากนั้นใช้
00:05:0800:05:11มืออีกข้างนึงค่ะเป็นบริเวณของสันมือนะคะ
00:05:1100:05:14ขอไปบริเวณหลังค่ะตำแหน่งที่อยู่ระหว่าง
00:05:1400:05:18สะบักนะคะขอทั้งหมด 5 ครั้งนะคะเดี๋ยวคุณ
00:05:1800:05:21หมอจะทำให้ด้วยนะคะตรงนี้นะคะระหว่าง
00:05:2100:05:22สะบัด
00:05:2200:05:281 2 3 4 5 5 ขาวแล้วค่ะใช่ค่ะก็อัน
00:05:2800:05:31นี้จะเป็นสำหรับถ้าความนะคะหน้าจากนั้นก็
00:05:3100:05:34จะให้พริกน้องขึ้นมานะคะเพื่อจะทำท่าไง
00:05:3500:05:38ต่อไปในระหว่างที่คลิปน่ะก็คือให้ดูว่าใน
00:05:3800:05:41ป่าค่ะมีสิ่งแปลกปลอมอะไรอยู่หรือเปล่า
00:05:4100:05:45นี่ไงคะไม่มีค่ะคุณหมอค่ะถ้าเกิดว่าไม่มี
00:05:4500:05:48นะคะก็คือให้ทำท่าต่อไปก็คือท่าหงายก็คือ
00:05:4800:05:51หลังจากที่ไหนมานะคะก็คือให้วางน้องบนแขน
00:05:5100:05:54ข้างหนึ่งแล้วก็สามารถใช้ต้นขาเนี่ยพยงค์
00:05:5400:05:57ได้แล้วก็ใช้มืออีกข้างนึงนะคะโดยใช้เป็น
00:05:5700:06:00นิ้วชี้กับนิ้วกลางนะคะกดบริเวณของหน้าอก
00:06:0000:06:04โดยตำแหน่งเนี่ยอยู่ระหว่างนี้เปิ้ลนะคะ
00:06:0400:06:07หรือว่าหัวนม 2 ข้างนะคะกดลึกประมาณ 1-2
00:06:0700:06:10cm นะคะแล้วก็ก็กดทั้งหมด 5 ครั้งค่ะ
00:06:1000:06:16โอเคค่ะ E นะคะหนึ่งสองสามสี่ห้าชายขาด
00:06:1600:06:19ต้องค่ะหลังจากนั้นเนี่ยก็คือให้สำรวจอีก
00:06:1900:06:22ครั้งนึงนะคะคุณหมอคุณแม่ดูอีกทีนึงนะคะ
00:06:2200:06:24ว่าได้ปากเนี่ยมีสิ่งแปลกปลอมอะไรอยู่
00:06:2400:06:27หรือเปล่าไม่มีค่ะขาถ้าเกิดว่าไม่มีนะคะ
00:06:2700:06:32ก็คือให้ทำท่าความหมายสลับกันไปนะคะจน
00:06:3200:06:35กว่าจะมีคนมาช่วยนะคะหรือว่าว่าสิ่งแปลก
00:06:3500:06:38ปลอมหลุดออกมาหรือว่าน้องมีอาการดีขึ้น
00:06:3800:06:43แต่ถ้าในกรณีที่ทำอยู่แล้วน้องโอสติไปนะ
00:06:4300:06:45คะให้คุณแม่เนี่ยรีบขอความช่วยเหลือนะคะ
00:06:4500:06:49หรือว่าตัวที่ 1669 แล้วก็
00:06:4900:06:54รีบนวดหัวใจเพื่อทำการกระตุ้นหัวใจค่ะ
00:06:5400:06:59[เพลง]
00:06:5900:07:03ค่าต่อไปนะคะแล้วก็จะมาพูดถึงการช่วย
00:07:0300:07:05เหลือเบื้องต้นสำหรับเด็กโตที่อายุมาก
00:07:0500:07:07กว่า 1 ปีนะคะในส่วนของเด็กที่เค้าโตขึ้น
00:07:0700:07:10มาจาก 1 ปีจะอยู่ในช่วงอายุที่ยังไม่เป็น
00:07:1000:07:12วัยรุ่นน่าจะเป็นช่วงหนึ่งถึง 8 ขวบเด็ก
00:07:1200:07:15กลุ่มนี้ค่ะเขาก็จะไม่สูงมากนะคะว่าทำการ
00:07:1500:07:17ช่วยชีวิตเนี่ยเบื้องต้นวิธีการเหมือนกับ
00:07:1700:07:19ผู้ใหญ่เพียงแต่ว่าการที่เราจะไปยืนด้าน
00:07:1900:07:22หลังเขาเนี่ยจะไม่สะดวกเพราะว่าเด็กตัว
00:07:2200:07:24เล็กทำให้เราจะต้องไปคุกเข่ากับพื้นได้
00:07:2400:07:28เด็กยืนนะคะค่ะตามรูปที่แสดงเลยนะคะเรา
00:07:2800:07:31ให้เด็กยืนอยู่ที่พื้นและเราไปคุกเข่ายืน
00:07:3100:07:34อยู่ด้านหลังของเด็กค่ะขึ้นอยู่กับส่วน
00:07:3400:07:36สูงของเด็กด้วยถ้าคอนโดสูงมากแล้วเราอาจ
00:07:3600:07:39จะไม่ต้องคุกเข่าก็ได้ค่ะการสาธิตถัดไปนะ
00:07:3900:07:43คะจะทำโดยใช้หุ่นค่ะเนื่องจากหุ้นเราไม่
00:07:4300:07:45สามารถยืนได้คุณหมอธรรมกรณ์จะสาธิตในท่า
00:07:4500:07:48นั่งให้ดูก่อนนะคะแต่เมื่อปฏิบัติจริงให้
00:07:4800:07:51ทำในท่ายืนตามรูปที่แสดงเลยค่ะ
00:07:5100:07:54นี่คือในกรณีที่เด็กยังไม่หมดสตินะคะโดย
00:07:5400:07:57เดี๋ยวคุณหมอธรรมกรณ์นะคะจะสาธิตให้ดู
00:07:5700:08:00เป็นคุณแม่อยู่ในเหตุการณ์นะคะโอเคให้
00:08:0000:08:02น้องที่นี้นะคะมันจะนั้นใช้มือข้างที่
00:08:0200:08:06ถนัดค่าถนัดขวาใช้มือขวากำปั้นขึ้นมาแล้ว
00:08:0600:08:09ก็วางบริเวณลิ้นปี่ของเด็ก
00:08:0900:08:11มาใช้อีกมือหนึ่งมือซ้ายประคองมือไว้ค่ะ
00:08:1100:08:14ค่ะจากนั้นนะคะเราจะออกแรงกดเพื่อดันขึ้น
00:08:1400:08:18นะคะเพื่อให้แรงดันที่เกิดจากการที่เรา
00:08:1800:08:19ดันขึ้นเนี่ยเขาช่วยดันสิ่งแปลกปลอมที่
00:08:1900:08:22อุดการทางเดินแห่งไหลออกมานะคะเดี๋ยวเรา
00:08:2200:08:28ให้คุณหมอลูกค้าสาธิตนะคะ
00:08:2800:08:33[เพลง]
00:08:3300:08:37โอเคค่ะโดยถามว่าต้องกดไปกี่ที่การกด
00:08:3700:08:40เนี่ยขึ้นหนึ่งให้เด็กหายใจได้เองหรือสอง
00:08:4000:08:41จนกระทั่งว่าเราเห็นว่ามีสิ่งแปลกปลอม
00:08:4100:08:43หลุดออกมาโดยการกดเราไม่ต้องพบว่าเด็กจะ
00:08:4300:08:45เจ็บนะคะเพราะต้องการสร้างแรงดันนี้อยู่
00:08:4500:08:50แล้วเนาะโอเคค่ะ
00:08:5000:08:53แต่อย่างไรก็ตามนะคะการช่วยเหลือผู้ป่วย
00:08:5300:08:57ทั้งสองวิธีที่สอนไปเมื่อสักครู่อาจไม่
00:08:5700:08:59จำเป็นต้องทำทุกครั้งที่มีการสำลักให้เรา
00:08:5900:09:02ลองประเมินอาการเด็กดูก่อนนะคะว่าเป็นการ
00:09:0200:09:05อุดกั้นทางเดินหายใจทั้งหมดหรือเปล่าเช่น
00:09:0500:09:09อาจจะทำเรียกว่าหนูสำลักใช่มั้ยพูดได้เลย
00:09:0900:09:12ปล่าวเป็นต้นนะคะถ้าเด็กทำท่าอื่นอาจไม่
00:09:1200:09:14สามารถตอบเราได้แบบนี้แสดงว่าต้องช่วย
00:09:1400:09:18เหลือทันทีค่ะแต่หากเด็กสามารถพูดได้ไอ
00:09:1800:09:20ออกมานำสิ่งแปลกปลอมออกมาได้หายใจได้
00:09:2000:09:23สะดวกดีแสดงว่าสิ่งของเรานั้นยังไม่ได้
00:09:2300:09:25หลุดเข้าไปอุดกั้นทางเดินหายใจเราสามารถ
00:09:2500:09:28ดูแลได้ตามปกติและคอยป้องกันไม่ให้เกิด
00:09:2800:09:31เหตุแบบนี้ซ้ำขึ้นอีกค่ะส่วนอีกวิธีหนึ่ง
00:09:3100:09:33ที่เราเห็นกันบ่อยๆนะคะไม่ว่าจะเป็นใน
00:09:3300:09:37สื่อต่างๆที่เวลาเด็กสำลักเอามือเข้าไป
00:09:3700:09:40ล้วงในปากเพื่อหาอาหารหรือสิ่งของออกมา
00:09:4000:09:43วิธีนี้เรียกว่า Singer Sweet นะคะวิธี
00:09:4300:09:45นี้เนี่ยหมอแนะนำว่าไม่ควรทำเป็นอย่าง
00:09:4500:09:48ยิ่งค่ะเพราะนอกจากจะไม่ช่วยแล้วจะยิ่งทำ
00:09:4800:09:50ให้สิ่งของเหล่านั้นหลุดเข้าไปในทางเดิน
00:09:5000:09:53หายใจลึกขึ้นอีกด้วยค่ะเพราะฉะนั้นถ้า
00:09:5300:09:56เกิดเกิดเหตุสำลักให้ปฏิบัติตามที่หมอสอน
00:09:5600:09:58ไปจะดีกว่านะคะ
00:09:5800:10:00[เพลง]
00:10:0000:10:03ก็จบกันไปแล้วนะคะสำหรับข้อมูลที่คุณหมอ
00:10:0300:10:05มานั่งอย่าได้นำมาให้แล้วก็การสาธิตที่
00:10:0500:10:08เราสองคนได้สอนไปนะคะเป็นยังไงกันบ้างคะ
00:10:0800:10:11คุณพ่อคุณแม่แต่ว่าอ่าความรู้ที่หมอให้ไป
00:10:1100:10:13จะเป็นประโยชน์กับการดูแลบุตรหลานของท่าน
00:10:1300:10:16นะคะถ้าเกิดว่าคุณพ่อคุณแม่ท่านได้รับชม
00:10:1600:10:18คลิปแล้วมีปัญหาสงสัยเกี่ยวกับการดูแล
00:10:1900:10:21เด็กในภาวะสำลักหรือการเตรียมอาหารต่างๆ
00:10:2100:10:23ให้ลูกเรือของเล่นชนิดไหนก็ทำให้ลูก
00:10:2300:10:26สำหรับมั้ยคุณพ่อคุณแม่สามารถไปติดต่อสอบ
00:10:2600:10:29ถามกับกุมารแพทย์ใกล้บ้านได้เลยค่ะวันนี้
00:10:2900:10:32แล้วก็สามคนต้องขอลาไปก่อนนะคะขอบคุณค่ะ
00:10:3200:10:37อ่ะ
00:10:3700:10:39[เพลง]
00:10:3900:10:41[ปรบมือ]
00:10:4100:10:50[เพลง]