ก่อนเข้ารับการรักษาทางทันตกรรม ผู้ป่วยเบาหวานควรเตรียมตัวอย่างไร

EP 07 : เบาหวาน ความดัน ต้องรู้ดูแลช่องปาก

จากช่อง : กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0200:00:04[เพลง]
00:00:0400:00:08สวัสดีค่ะธันแพทย์หญิงนันนัสแย้มบุตรนะคะ
00:00:0800:00:11ทันแพทย์เชี่ยวชาญจากสำนักทันตสาธารณสุข
00:00:1100:00:14กรมนามัย
00:00:1400:00:21[เพลง]
00:00:2100:00:25ค่ะผู้ป่วยโรคเบาหวานหรือโรคความดันโลหิต
00:00:2500:00:28สูงนะคะอาจจะไม่คาดคิดว่าการที่เราดูแล
00:00:2800:00:31สุขภาพช่องปากไม่ดีจะส่งผลต่อความรุนแรง
00:00:3100:00:34ของโรคที่เราเป็นอยู่ดังนั้นในบทเรียนนี้
00:00:3400:00:37นะคะจะมาแนะนำวิธีการดูแลสุขภาพช่องปากตน
00:00:3800:00:41เองกันค่ะปัจจุบันมีหลักฐานทางวิชาการ
00:00:4100:00:44หลายแหล่งเลยนะคะที่แสดงให้เห็นว่าการติด
00:00:4400:00:47เชื้อในช่องปากจะนำไปสู่การติดเชื้อใน
00:00:4700:00:50ร่างกายตามมาโดยผ่านทางกระแสเลือดท่อน้ำ
00:00:5000:00:53เหลืองหรือระบบทางเดินหายใจค่ะทำให้เกิด
00:00:5300:00:57โรคอื่นๆตามมาอีกมาก
00:00:5700:01:00มายยกตัวอย่างเช่นนะคะในผู้ป่วยโรคเบา
00:01:0000:01:04หวานหากมีการควบคุมโรคที่ไม่ดีก็จะส่งผล
00:01:0400:01:07ให้เกิดปัญหาสุขภาพช่องปากตามมาในทางกลับ
00:01:0700:01:11กันค่ะในผู้ป่วยกลุ่มนี้นะคะหากมีการดูแล
00:01:1100:01:14สุขภาพช่องปากดีก็จะส่งผลให้การควบคุม
00:01:1400:01:17ระดับน้ำตาลในเลือดดีขึ้นไปด้วยค่ะผู้
00:01:1700:01:20ป่วยเบาหวานที่ควบคุมโรคได้ไม่ดีจะเพิ่ม
00:01:2000:01:22ความชุกแล้วก็ความเสี่ยงในการเกิดโรค
00:01:2200:01:26เหงือกอักเสบและโรคปริธันฑ์อักเสบนะคะมี
00:01:2600:01:29หลักฐานที่แสดงให้เห็นว่าในผู้ป่วยโรคโรค
00:01:2900:01:32เบาหวานจะมีอัตราการสูญเสียเหงือกยึบ
00:01:3200:01:35ปริทันธ์และการละลายของกระดูกเบ้าฟันสูง
00:01:3500:01:38กว่าผู้ป่วยที่ไม่ได้เป็นโรคเบาหวานกว่า 3
00:01:3800:01:41เท่าเลยค่ะโดยความรุนแรงของโรคเหงือก
00:01:4100:01:44อักเสบและโรคปริธันฑ์อักเสบจะสัมพันธ์กับ
00:01:4400:01:47ระดับน้ำตาลสะสมและระยะเวลาการเป็นเบา
00:01:4700:01:50หวานนะคะโดยกลไกของโรคเบาหวานนะคะจะทำให้
00:01:5000:01:53เกิดการเปลี่ยนแปลงของหลอดเลือดการทำงาน
00:01:5300:01:56ของเม็ดเลือดขาวแล้วก็การสร้างคอลลาเจนทำ
00:01:5600:01:59ให้มีความผิดปกติต่อการสร้างแล้วก็การ
00:01:5900:02:01ทำลายของอวัยวะ
00:02:0100:02:05ปริธันนะคะโรคเบาหวานยังส่งผลทำให้ต่อม
00:02:0500:02:08น้ำลายทำงานผิดปกติค่ะน้ำลายก็จะหลั่งได้
00:02:0800:02:12ลดลงเกิดอาการปากแห้งสิ่งที่ตามมานะคะก็
00:02:1200:02:15คือเกิดอาการปวดแสบปวดร้อนในช่องปากการ
00:02:1500:02:19รับรสที่ผิดปกติอาจจะมีแผลในช่องปากนะคะ
00:02:1900:02:22และยังทำให้เกิดการติดเชื้อในช่องปากได้
00:02:2200:02:24ง่ายที่สำคัญคือการติดเชื้อรากลุ่ม
00:02:2400:02:28แคนิด้านะคะนอกจากนี้นะคะยังเพิ่มความ
00:02:2800:02:31เสี่ยงการเกิดโรคฟันผูกโดยเฉพาะบริเวณราก
00:02:3100:02:33ฟันอีกด้วย
00:02:3300:02:37ค่ะส่วนใหญ่อาการแสดงในผู้ป่วยกลุ่มนี้นะ
00:02:3700:02:40คะจะเกิดจากการใช้ยาลดความดันโลหิตค่ะไม่
00:02:4000:02:44ว่าจะเป็นยาขับปัสสาวะยาต้านแอลฟ่าหรือยา
00:02:4400:02:46ที่ออกฤทธิ์ต่อส่วนกลางนะคะซึ่งอาการที่
00:02:4600:02:48เกิดขึ้นเนี่ยก็จะคล้ายๆกับผู้ป่วยเบา
00:02:4800:02:51หวานก็คือจะมีการหลั่งน้ำลายลดลงมีอาการ
00:02:5100:02:54ปากแห้งนะคะซึ่งก็จะเสี่ยงต่อการติดเชื้อ
00:02:5400:02:57ในช่องปากโดยเฉพาะกลุ่มเชื้อราแคนิด้าและ
00:02:5700:03:00เสี่ยงต่อโรคแฟนผุเช่นเดียวกันค่ะสำหรับ
00:03:0000:03:03ยาลดความดันโลหิตสูงกลุ่มยาต้านแคลเซียม
00:03:0300:03:06นะคะก็จะทำให้เกิดภาวะเหงือกงอกเกินโดย
00:03:0600:03:09ลักษณะที่พบค่ะก็จะพบเหงือกสามเหลี่ยมที่
00:03:0900:03:12อยู่ระหว่างฟัน 2 ซี่เนี่ยมีลักษณะบวมโต
00:03:1200:03:16ขึ้นมานะคะมีสีแดงฉ่ำๆนะคะเหมือนลักษณะ
00:03:1600:03:20บวมน้ำค่ะและหากทำความสะอาดได้ไม่ดีนะคะ
00:03:2000:03:23ก็จะยิ่งทำให้เหงือกบวมโตนี้มีลักษณะบวม
00:03:2300:03:27โตมากขึ้นไปอีกค่ะนอกจากนี้นะคะยังมียาลด
00:03:2700:03:30ความดันโลหิตกลุ่มอื่นๆที่ทำให้การรับรส
00:03:3000:03:31ผิดปกติไปด้วย
00:03:3100:03:32[เพลง]
00:03:3200:03:35ค่ะเนื่องจากผู้ป่วยเบาหวานและผู้ป่วย
00:03:3500:03:38ความดันโลหิตสูงจะมีปัญหาสุขภาพช่องปาก
00:03:3800:03:41มากมายอย่างที่กล่าวมานะคะดังนั้นวันนี้
00:03:4100:03:44จะมาแนะนำวิธีการดูแลสุขภาพช่องป่าเพื่อ
00:03:4400:03:46ป้องกันความเสี่ยงของการเกิดโรคที่กล่าว
00:03:4600:03:50ไปค่ะมี 3 ข้อง่ายๆนะคะข้อที่ 1 นะคะก็
00:03:5000:03:54คือการแปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้งด้วย
00:03:5400:03:57ยาสีฟันผสมฟัวไรด์ค่ะโดยเน้นที่มื้อก่อน
00:03:5700:03:59นอนนะคะเพราะว่าเป็นมื้อที่น้ำลายหลั่ง
00:03:5900:04:02น้อยเสี่ยงต่อการเกิดโรคในช่องปากมากกว่า
00:04:0200:04:06มื้อเช้าค่ะข้อที่ 2 นะคะก็คือการใช้
00:04:0600:04:09อุปกรณ์ทำความสะอาดซอกฟันเสริมค่ะไม่ว่า
00:04:0900:04:12จะเป็นไหมขัดฟันแปรงซอกฟันนะคะหรือว่า
00:04:1200:04:15แปรงกระจุกเดียวค่ะและข้อสุดท้ายนะคะที่
00:04:1500:04:18ลืมไม่ได้เลยก็คือควรที่จะแปลงลิ้นร่วม
00:04:1800:04:21ด้วยนะคะสำหรับผู้ที่ใส่ฟันเทียมชนิดถอด
00:04:2100:04:24ได้นะคะก็จะมีวิธีการดูแลสุขภาพช่องปาก
00:04:2400:04:27เพิ่มเติมดังนี้ค่ะหัดหากยังมีฟันแท้
00:04:2700:04:30เหลืออยู่ในช่องปากนะคะให้ถอดฟันเทียมออก
00:04:3000:04:33ก่อนแล้วก็แปรงฟันแท้นะคะทั้งเช้าก่อนนอน
00:04:3300:04:36แล้วก็หลังมื้ออาหารนะคะหากไม่สะดวกที่จะ
00:04:3600:04:38แปรงฟันเนื่องจากว่าไม่ได้อยู่ที่บ้าน
00:04:3800:04:42เนี่ยอาจจะใช้เป็นวิธีการบ้วนน้ำก็ได้ค่ะ
00:04:4200:04:44และที่สำคัญนะคะก็จะต้องแปรงฟันเทียมก่อน
00:04:4500:04:48นอนทุกวันค่ะโดยที่ใช้แปรงสีฟันแปรงร่วม
00:04:4800:04:51กับน้ำสบู่นะคะแม่แนะนำให้ใช้ยาสีฟันนะคะ
00:04:5100:04:54เพราะในยาสีฟันเนี่ยจะมีผงขัดซึ่งอาจจะทำ
00:04:5400:04:56ให้ผิวฟันเทียมเนี่ยเกิดการสึกกร่อนเป็น
00:04:5600:05:00ที่สะสมของตัวเศษอาหารได้ค่ะหลังจากแปรง
00:05:0000:05:02ฟันเทียมแล้วนะคะก็จะต้องหากล่องหรือว่า
00:05:0200:05:06ภาชนะที่มีฝาปิดแช่ฟันเทียมในน้ำสะอาด
00:05:0600:05:09ก่อนนอนทุกวันค่ะในกรณีที่ไม่มีฟันแท้
00:05:0900:05:11เหลืออยู่ในช่องปากแล้วนะคะให้ถอดฟัน
00:05:1100:05:14เทียมออกมาทำความสะอาดโดยใช้แปรงสีฟันขน
00:05:1500:05:18นุ่มแปรงร่วมกับน้ำสบู่เหมือนกันค่ะแล้ว
00:05:1800:05:20ก็ไม่แนะนำให้ใช้ยาสีฟันเช่นเดียวกันนะคะ
00:05:2000:05:23อย่างที่บอกไปแล้วหลังจากที่ล้างทำความ
00:05:2300:05:26สะอาดเรียบร้อยแล้วเนี่ยให้หาภาชนะที่มี
00:05:2600:05:29ฝาปิดหรือว่าตลับนะคะแช่ฟันเทียมก่อนนอน
00:05:2900:05:33ทุกวันค่ะหลายคนอาจจะมีคำถามนะคะว่าแล้ว
00:05:3300:05:35จำเป็นจะต้องใช้เม็ดแช่ฟันปลอมหรือเปล่า
00:05:3500:05:39นะคะขอบอกตรงนี้เลยค่ะว่าไม่จำเป็นนะคะ
00:05:3900:05:42เม็ดแช่ฟันปลอมเนี่ยอาจจะใช้หรือว่าไม่
00:05:4200:05:45ใช้ก็ได้สิ่งที่สำคัญก็คืออย่างที่หมอบอก
00:05:4500:05:48ไปนะคะก็คือการใช้แปรงสีฟันขนนุ่มทำความ
00:05:4800:05:51สะอาดร่วมกับน้ำสบู่แล้วก็แช่โดยน้ำสะอาด
00:05:5100:05:55ในภาชนะที่มีฝาปิดแค่นี้ก็เพียงพอแล้วค่ะ
00:05:5500:05:57แต่หากใครอยากจะใช้เม็ดแช่ฟันปลอมร่วม
00:05:5700:06:01ด้วยอันนี้ก็แล้วแต่เลยนะคะไม่ได้ขัดข้อง
00:06:0100:06:04ค่ะแต่ไม่จำเป็นจะต้องแช่ทุกวันนะคะอาจจะ
00:06:0400:06:06ใช้เพียงสัปดาห์ละ 1 ครั้งก็ได้ค่ะนอกจาก
00:06:0600:06:09การทำความสะอาดช่องปากแล้วนะคะการปรับ
00:06:0900:06:12พฤติกรรมเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงอื่นๆก็เป็น
00:06:1200:06:14สิ่งที่จำเป็นเช่นเดียวกันค่ะไม่ว่าจะ
00:06:1400:06:17เป็นการรับประทานอาหารให้เป็นมื้อการลด
00:06:1700:06:21การเติมน้ำตาลในอาหารการลดความถี่ในการ
00:06:2100:06:24รับประทานอาหารหวานและเพิ่มการทานผัก
00:06:2400:06:27ผลไม้ไม้นะคะหรือไม่ว่าจะเป็นการลดการสูบ
00:06:2700:06:30บุหรี่หรือดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ค่ะ
00:06:3000:06:33ซึ่งการปรับพฤติกรรมเหล่านี้นะคะนอกจากจะ
00:06:3300:06:36ทำให้สุขภาพช่องปากดีแล้วยังลดความรุนแรง
00:06:3600:06:39ของโรคทางระบบที่เราเป็นอยู่ด้วยค่ะซึ่ง
00:06:3900:06:42นอกจากจะส่งผลดีต่อสุขภาพช่องปากแล้วนะคะ
00:06:4200:06:45ยังจะส่งผลให้การควบคุมโรคเบาหวานและโรค
00:06:4500:06:49ความดันของเราเนี่ยดีขึ้นตามไปด้วย
00:06:4900:06:53ค่ะการเตรียมตัวและข้อควรระวังในการมารับ
00:06:5300:06:56บริการทางทันตกรรมสำหรับในผู้ป่วยเบาหวาน
00:06:5600:07:00นะคะหากต้องมารับบริการในช่วงเช้าควรจะมี
00:07:0000:07:03การรับประทานยาแล้วก็อาหารเช้ามาก่อนที่
00:07:0300:07:06จะรับบริการค่ะเพื่อป้องกันการเกิดภาวะ
00:07:0600:07:09น้ำตาลในเลือดต่ำนะคะและในผู้ป่วยที่
00:07:0900:07:12ต้องการถอนฟันหรือทำหัตถการที่มีเลือดออก
00:07:1200:07:15ในช่องปากจะต้องมีการควบคุมระดับน้ำตาลใน
00:07:1500:07:18เลือดไม่ให้สูงเกิน 200 มกรัต่อเดซลิตร
00:07:1800:07:21ค่ะเพื่อป้องกันการติดเชื้อภายหลังการทำ
00:07:2100:07:24หันการนะคะสำหรับผู้ป่วยโรคความดันโลหิต
00:07:2400:07:27สูงนะคะมักจะมียาที่แพทย์สั่งให้รับ
00:07:2700:07:30ประทานมาตั้งแต่ตอนเช้าแนะนำให้รับประทาน
00:07:3000:07:33ยามาตามปกตินะคะเพื่อควบคุมความดันโลหิต
00:07:3300:07:37ให้อยู่ในภาวะปกติเนื่องจากว่าในหัถการ
00:07:3700:07:39บางอย่างเนี่ยอาจจะทำให้ผู้ป่วยตื่นเต้น
00:07:3900:07:42หรือมีความกังวลซึ่งจะทำให้ความดันสูง
00:07:4200:07:45ขึ้นไปอีกค่ะดังนั้นการรับประทานยามาก่อน
00:07:4500:07:47เนี่ยก็จะทำให้ผู้ป่วยเนี่ยเกิดความปลอด
00:07:4700:07:51ภัยในระหว่างรับการรักษานะคะและทั้งหมด
00:07:5100:07:55นี้นะคะก็เป็นวิธีการดูแลสุขภาพช่องปาก
00:07:5500:07:57ของผู้ป่วยโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิต
00:07:5700:08:00สูงนะคะเห็นมั้ยคะว่าไม่ยากเลยอาจจะมีการ
00:08:0100:08:03ดูแลที่เพิ่มมากกว่าคนที่ไม่ป่วยอีกนิด
00:08:0300:08:07เดียวเองนะคะอยากจะให้ทุกคนนะคะปฏิบัติ
00:08:0700:08:10ตามค่ะเพราะว่ากรมอนามัยห่วงใยสุขภาพ
00:08:1000:08:14ประชาชนทุกคนนะคะ