การหยุดใช้มือถือเป็นเวลา 72 ชั่วโมงจะช่วยอะไรต่อสุขภาพจิตได้บ้าง

มือถือกับสมอง

จากช่อง : หมอฟ้า (Blue Zone Thailand)


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:02โอเคสวัสดีค่ะกลับมาพบกับหมอฟ้านะคะ
00:00:0200:00:05สัปดาห์นี้ค่ะเราก็จะมาคุยกันเรื่องเรา
00:00:0500:00:07เนี่ยเป็นคนติดมือถือหรือยังแล้วก็การ
00:00:0700:00:10หยุดใช้มือถือเนี่ยมากกว่า 72 ชั่วโมง
00:00:1000:00:14ขึ้นไปพบว่าช่วยลดอาการปัญหาของสมองหรือ
00:00:1400:00:16ว่าเรื่องความจำได้ค่ะ
00:00:1600:00:21[เพลง]
00:00:2100:00:23พูดถึงเรื่องมือถือนะคะฟ้าก็เชื่อว่าหลาย
00:00:2300:00:25ๆคนเนี่ยก็พบว่ามือถือเนี่ยเป็นส่วนหนึ่ง
00:00:2500:00:27ของชีวิตเราเนาะคุณผู้ชมที่กำลังฟังอยู่
00:00:2700:00:29เนี่ยลองถามตัวเองดูว่าเอ๊ะมีใครบ้างที่
00:00:2900:00:32เพิ่งใช้มือถือในช่วง 10 นาทีที่ผ่านมา
00:00:3200:00:34หรือว่าเอ๊ะใครเนี่ยกำลังในช่วงที่กำลัง
00:00:3400:00:37ดูช่องอยู่เนี่ยก็อาจจะดูผ่านมือถือนะคะ
00:00:3700:00:38เราต้องยอมรับว่ามือถือในปัจจุบันเนี่ย
00:00:3900:00:41เป็นส่วนนึงของชีวิตเราเหมือนเป็นแขนเป็น
00:00:4100:00:45ขาเนาะอีกอวัยวะนึงแต่ว่าการที่เราเนี่ย
00:00:4500:00:47เขาเรียกว่าติดกับการใช้มือถือมากเกินไป
00:00:4700:00:50การพยายามไถสลิดูข่าวต่างๆดูเรื่อง
00:00:5100:00:52โซเชียลmedดีiaต่างๆเนี่ยมากเกินไปเนี่ย
00:00:5300:00:56มันส่งปัญหากับสุขภาพของเรายังไงบ้างค่ะ
00:00:5600:00:58ถามว่าทำไมเรื่องของการติดมือถือเนี่ยถึง
00:00:5800:01:00เป็นเรื่องสำคัญกันนะคะเพราะว่าจากงาน
00:01:0000:01:03วิจัยค่ะที่เพิ่งตีพิมพ์เนี่ยในปี 2025
00:01:0300:01:06เนตีพิมพ์ในวารสาร Science Direct เนี่ย
00:01:0600:01:07เขาก็ทำเป็นงานวิจัยของที่ประเทศ
00:01:0800:01:10สวิตเซอร์แลนด์ค่ะเก็พยายามไปดูว่าเอ๊ะใน
00:01:1000:01:12กลุ่มคนที่เป็นช่วงวัยรุ่นเนาะเป็นช่วง
00:01:1200:01:15ที่ยังอายุน้อยๆอยู่เนี่ยมีภาวะการติดมือ
00:01:1500:01:17ถือหรือเปล่าแล้วก็ส่งผลเสียยังไงบ้างเขา
00:01:1700:01:20ก็ทำการทดสอบนะคะในจำนวนประชากรทั้งหมด
00:01:2100:01:231,500 คนค่ะซึ่งเป็นช่วงอายุระหว่าง 16
00:01:2300:01:26ปีจนถึง 25 ปีและผลที่ออกมานี่ก็น่าตกใจ
00:01:2600:01:30มากค่ะเพบว่า 1 ใน 6 ค่ะแปลว่าทุกๆ 6 คน
00:01:3000:01:32นี้จะมี 1 คนเนี้ยที่มีอาการที่เราเรียก
00:01:3200:01:35ว่าติดมือถือหรือว่าสมาร์ทโฟน addiction
00:01:3500:01:38ค่ะไอ้คำว่าติดมือถือเนี่ยหมายความว่า
00:01:3800:01:40อะไรมันไม่ใช่แค่ว่าใช้บ่อยค่ะแต่ก็พบว่า
00:01:4000:01:43กลุ่มที่มีอาการติดมือถือเนี่ยคือก่อให้
00:01:4300:01:47ถึงเกิดปัญหาก็คือกวนต่อสภาพเ้าเรียกว่า
00:01:4700:01:51สุขภาพทางใจเนาะก็ภาษาอังกฤษเขาเรียกว่า
00:01:5100:01:53problematic use มันมีกลุ่มอาการอะไร
00:01:5300:01:56บ้างที่บอกว่าเอ๊ะเนี่ยเป็นสัญญาณที่บอก
00:01:5600:01:58ว่าเราติดมือถือจนกระทั่งส่งผลต่อสุขภาพ
00:01:5800:02:01ของเราแล้วนะคะอย่างแรกเลยค่ะก็คือ 1 จะ
00:02:0100:02:05รู้สึกกระวนกระวายค่ะเวลาไม่ได้แต่ง
00:02:0500:02:08โทรศัพท์มือถือหรือว่าไม่ได้เช็คว่าเอ๊
00:02:0800:02:10มันมีใครส่งข้อความเข้ามาบ้างหรือเปล่า
00:02:1000:02:13ต้องรู้สึกกระวนกระวายหรือว่าร้อนรนนะ
00:02:1300:02:16อย่างที่ 2 เนี่ยพบว่าไปกวนเรื่องของการ
00:02:1600:02:20นอนนะคะแล้วก็ในเรื่องของสมาธิค่ะเอ่อ
00:02:2000:02:22เขาค้าเรียกว่าเด็กวัยรุ่นกลุ่มเนี้ยก็
00:02:2200:02:25ยังติดนิสัยชอบไถฟีเาเรียกว่า scrolling
00:02:2500:02:28ตลอดเวลาไม่สามารถหยุดได้และอย่างที่ 3
00:02:2800:02:30ค่ะเมื่อไหร่ก็ตามที่รู้สึกว่าอยู่คน
00:02:3000:02:33เดียวหรือว่าเหงาเนี่ยจะหยิบมือถือขึ้นมา
00:02:3300:02:36ใช้เพื่อลดความกังวลในการอยู่คนเดียวหรือ
00:02:3600:02:38ว่าแก้ในเรื่องความเหงานั่นเองซึ่งอาการ
00:02:3800:02:40ทั้ง 3 อย่างเนี้ยฟังแล้วคิดว่าคุ้นๆมั้
00:02:4000:02:43คะก็ถ้าเกิดว่าใครเนี่ยมีอาการเอย่างน้อย
00:02:4300:02:441 ใน 3 อย่างเนี่ยหรือว่าถ้ามีทั้ง 3
00:02:4400:02:47อย่างเลยเนี่ยแปลว่าเป็นสัญญาณที่บอกแล้ว
00:02:4700:02:49ว่าเอ๊เราเนี่ยมีภาวะในเรื่องของการติด
00:02:4900:02:52มือถือที่จะส่งผลเป็นอันตรายต่อทางสุขภาพ
00:02:5200:02:54จิตได้ในเรื่องอะไรบ้างอาจจะทำให้มีความ
00:02:5400:02:56เสี่ยงในเรื่องของการเป็นภาวะซึมเศร้าได้
00:02:5600:02:58ง่ายขึ้นนะคะเป็นโรควิตกกังวลได้ง่ายขึ้น
00:02:5900:03:01เป็นต้นแล้วไปดูว่ากลุ่มไหนเนี่ยในกลุ่ม
00:03:0100:03:03วัยรุ่นที่เขาดูงานวิจัยมากลุ่มไหนเนี่ย
00:03:0300:03:05เป็นกลุ่มที่เ้าเรียกว่ามีความเสี่ยงที่
00:03:0500:03:09จะมีภาวะติดมือถือง่ายกว่าคนอื่นเขาก็พบ
00:03:0900:03:12ว่าส่วนใหญ่แล้วเนี่ยน้องผู้หญิงค่ะแล้ว
00:03:1200:03:16ก็ยิ่งอายุน้อยเนี่ยจะมีความเสี่ยงที่จะ
00:03:1600:03:19ติดมือถือมากกว่าคนที่เป็นผู้ชายแล้วก็
00:03:1900:03:22อายุเยอะขึ้นเพราะฉะนั้นเนี่ยแปลว่าบาง
00:03:2200:03:25ประเทศที่มีนโยบายในเรื่องจำกัดการใช้
00:03:2500:03:27อายุในการเริ่มใช้มือถือเนี่ยเนี่ยก็ถือ
00:03:2700:03:30ว่ามีผลมากทีเดียวพอเค้าไปดูเนี่ยในกลุ่ม
00:03:3000:03:32ที่เขาพบว่ามีอาการติดมือถือจนกระทั่งมี
00:03:3300:03:35ปัญหาคือมีอาการ 3 ข้อข้างบนเนี่ยไม่
00:03:3500:03:37สามารถหยุดใช้ได้เพราะไม่แตะมือถือรู้สึก
00:03:3700:03:39กระวนกระวายนอนไม่ค่อยดีด้วยเพราะว่าชอบ
00:03:3900:03:41ไถฟรีตลอดเวลาเนี่ยเเพราะว่าในกลุ่มนี้
00:03:4100:03:45ค่ะก็มีการรายงานนะในการทำแบบสอบถามว่ามี
00:03:4500:03:47ระดับความเครียดที่มากกว่าในกลุ่มที่ไม่
00:03:4700:03:51ได้ติดมือถือค่ะอย่างที่ 2 ค่ะมีการเอ่อ
00:03:5100:03:54บอกว่าตัวเองเนี่ยมีความรู้สึกซึมเศร้า
00:03:5400:03:55คือ depression เนี่ย depressive symptom
00:03:5500:03:58มากกว่าแล้วก็repรอร์ตว่าตัวเองรู้สึก
00:03:5800:04:01เหงามากกว่าโดดเดี่ยวมากกว่าค่ะส่วนใน
00:04:0100:04:02กลุ่มวัยรุ่นอีกกลุ่มนึงเนี่ยซึ่งเป็น
00:04:0200:04:04กลุ่มที่ไม่ได้ติดมือถือมากนักอาจจะมี
00:04:0400:04:07กิจกรรมอย่างอื่นเช่นเล่นกีฬาบ้างนะคะไป
00:04:0700:04:09โซเชียลกับเพื่อนๆบ้างกลุ่มที่ใช้มือถือ
00:04:0900:04:12ได้เค้าเรียกว่าสมดุลกว่าไม่ได้ติดมากจน
00:04:1200:04:14กระทั่งเป็นอีกอวัยวะนึงของร่างกายเนี่ยเ
00:04:1400:04:18พบว่าตัวผลการประเมินสมรรถภาพเรื่อง
00:04:1800:04:20สุขภาพจิตอ่ะผลประเมินเรื่องสุขภาพจิตไม่
00:04:2000:04:23ใช่สมรรถภาพนะคะพบว่ามีสุขภาพจิตที่ดี
00:04:2400:04:26กว่าค่ะไม่ได้มีสัญญาณของการเป็นโรคพกซึม
00:04:2600:04:30เศร้าทีนี้ไปดูว่าปกติแล้วพวกน้องๆวัย
00:04:3000:04:32รุ่นที่ทำเซอร์เวย์มาซึ่งฟาว่าก็ตรงกับ
00:04:3200:04:34พวกเราด้วยเราใช้มือถือทำอะไรบ้างอ่ะค่ะ
00:04:3400:04:36อย่างแรกเลยค่ะเขาบอกว่าส่วนใหญ่เนี่ยก็
00:04:3600:04:38คือชอบใช้ในเรื่องของตัวกลุ่มในการส่งข้อ
00:04:3800:04:40ความ texting ต่างๆไม่ว่าจะเป็น
00:04:4000:04:44แอปพลิเคชัอย่าง Line WhatsApp SMS นะ
00:04:4400:04:46คะอย่างที่ 2 ค่ะโอใช้เยอะมากคือใช้
00:04:4600:04:48เรื่องโซเชียล Media นะคะไม่ว่าจะเป็น
00:04:4800:04:51TikTok ค่ะ Snapchat Instagram รุ่นวัย
00:04:5100:04:53รุ่นนี่ไม่ค่อยใช้ Facebook นะคะก็คือใช้
00:04:5300:04:56น้อยลงแล้วก็อันสุดท้ายเนี่ยก็ใช้เค้า
00:04:5600:04:58เรียกเรียกว่า Browsing Internet ก็คือ
00:04:5800:05:01เอ่อค้นหาข้อมูลข่าวสารต่างๆเว็บไซต์ต่าง
00:05:0100:05:02ๆที่ตัวเองสนใจในอินเทอร์เน็ตไปเรื่อยๆ
00:05:0200:05:05ค่ะทีนี้ถามว่าอ่าแล้วเราควรจะต้องทำยัง
00:05:0500:05:07ไงบ้างเพราะว่าจากงานวิจัยที่เขาตีพิมพ์
00:05:0700:05:10มาว่าที่น่าสนใจเนี่ยเพบว่าหลังจากกลุ่ม
00:05:1000:05:13ที่เอ่อเขาทำเซอร์เวย์มาเนี่ยหยุดใช้มือ
00:05:1300:05:16ถือไป 72 ชมงค่ะพวกสารสืบประสาทที่มันโดน
00:05:1600:05:18กระทบเนื่องจากการที่เราชอบไถฟีดบ่อยๆไม่
00:05:1800:05:21ว่าจะเป็นสารสืบประสาทที่เรียกว่าโดพามีน
00:05:2100:05:23ที่ทำให้เรารู้สึกติดในการแบบไถอะไร
00:05:2300:05:25เรื่อยๆๆๆทำให้เรารู้สึกว่าอดทนรอคอยไม่
00:05:2500:05:28ได้พอไถเสร็จปุ๊บเนี่ยมันก็จะมีสารที่ไป
00:05:2800:05:30กวนเกี่ยวกับไอ้เรื่องของสุขภาพจิตอย่าง
00:05:3000:05:32ไอ้ตัวสารสโรโทนินที่มันโดนกวนพอหยุดใช้
00:05:3200:05:36มือถือไป 72 ชมงค่ะเขาพบว่าสมดุลของสาร
00:05:3600:05:38โดปามินกับเซโรทนินเนี่ยก็สามารถกลับมา
00:05:3800:05:40ได้ใกล้เคียงกับปกติเพราะฉะนั้นอาการที่
00:05:4000:05:42บางทีเรารู้สึกหงุดหงิดกังวลง่ายหรือว่า
00:05:4200:05:45อาการพวกที่บางคนแบบว่าเบนฟนะสมองเหมือน
00:05:4500:05:47มีฟากอะไรตลอดเวลาเนี่ยก็กลับมาเป็นปกติ
00:05:4700:05:49เพราะฉะนั้นถามว่าเอ๊ะแล้วไอ้ที่เอามา
00:05:4900:05:51เล่าให้ฟังเนี่ยบอกว่าทุกคนเนี่ยต้องโยน
00:05:5100:05:54มือถือทิ้งไปเลย 72 ชมงมยหรือว่าห้ามใช้
00:05:5400:05:56มือถือเลยก็คงไม่ใช่ใช่แบบนั้นทีนี้เรามา
00:05:5600:05:58ดูว่าเราจะมีวิธีการใช้มือถือยังไงที่จะ
00:05:5900:06:01ไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพจิตค่ะอย่างแรก
00:06:0100:06:02เลยนะคะเขาบอกว่า Check in with
00:06:0200:06:06yourself ค่ะต้องดูว่าเราเนี่ยใช้เวลา
00:06:0600:06:08เราหยิบมือถือขึ้นมาเราหยิบมือถือขึ้นมา
00:06:0800:06:11ใช้เพื่ออะไรสำหรับทำงานหรือเปล่าสำหรับ
00:06:1100:06:13การหาข้อมูลที่จำเป็นหรือเปล่าหรือว่าพอ
00:06:1300:06:16เรานั่งเฉยๆไม่มีอะไรทำปุ๊บนั่งว่างๆไม่
00:06:1600:06:17มีเพื่อนคุยไม่รู้จะทำอะไรเราก็หยิบมือ
00:06:1700:06:19ถือขึ้นมาใช้อีกและเหงาปุ๊บเราก็หยิบมือ
00:06:2000:06:22ถือขึ้นมาใช้ถ้าคราวหน้ารู้สึกเหงาเนี่ย
00:06:2200:06:24ลองไปหากิจกรรมอย่างอื่นทำที่ไม่ใช่การ
00:06:2400:06:27หยิบมือถือค่ะอย่างที่ 2 ค่ะต้องมีการ
00:06:2700:06:31กำหนดระยะเวลาในการใช้มือถือเช่นก่อนที่
00:06:3100:06:33เราจะเข้าห้องนอนในห้องนอนเราเนี่ยต้อง
00:06:3300:06:36ไม่มีมือถือเลยหรือว่าอ่ะหลัง 21:00 น.นะ
00:06:3600:06:39ฉันจะหยุดใช้มือถือแล้วเป็นต้นนะคะเพราะ
00:06:3900:06:41ว่าไม่งั้นเนี่ยถ้าเราเอามือถือเนี่ยติด
00:06:4100:06:43เข้าไปห้องนอนด้วยหลายคนอยู่บนเตียงก็ยัง
00:06:4300:06:46ไถโครีต่างๆยังตอบงานอยู่เลยเนี่ยก็ทำให้
00:06:4600:06:48เกิดความเสียจากการใช้มือถือเยอะเกินไป
00:06:4800:06:50ได้นอกจากนั้นเนี่ยการมีมือถือในห้องนอน
00:06:5000:06:53ค่ะก็พบว่าการไถฟีไปเรื่อยๆเนี่ยมีผลกวน
00:06:5300:06:56ต่อคุณภาพการนอนอย่างชัดเจนนอกจากนั้นยัง
00:06:5600:06:59ไม่พอนะคะแสงสีฟ้าค่ะจากหน้าจอมือถือก็ทำ
00:06:5900:07:02ให้ผิวเนี่ยเกี่ยวก่อนไวอันควนได้เช่นกัน
00:07:0200:07:04อย่างที่ 3 ค่ะเวลาเราอยากจะเจอใครติดต่อ
00:07:0400:07:06ใครนะคะเขาบอกว่า face to Face
00:07:0600:07:08Connection ค่ะเจอกันตัวเป็นเนี่ยไป
00:07:0800:07:10กระตุ้นสมองคนอื่นๆได้ดีที่สุดอย่าใช้แต่
00:07:1000:07:13หน้าจออย่างเดียวค่ะเราเอาเอ่อเค้าเรียก
00:07:1300:07:16ว่าโซเชียลเนี่ย Face Time ใช้ในกรณีที่
00:07:1600:07:18เราไม่สามารถจะเจอกับคนที่เราคิดถึงหรือ
00:07:1800:07:21ว่าคนเนี่ยเจอได้แบบตัวเป็นๆนะคะก็ทั้ง
00:07:2100:07:23หมดนี้ก็เป็นคลิปสั้นๆที่ฟ้านำมาฝากใน
00:07:2300:07:24สัปดาห์นี้ค่ะเพราะว่าเชื่อว่าหลายคนที่
00:07:2400:07:27กำลังดูอยู่เนี่ยก็คงดูผ่านมือถืออย่าง
00:07:2700:07:29แน่นอนนะคะก็ลองเปลี่ยนดูค่ะแทนที่จะนั่ง
00:07:2900:07:32ดูมือถือเนอะอาจจะแบบเปิดขึ้นหน้าจอดู
00:07:3200:07:34ทีวีกับคนที่เรารักคนอื่นให้ได้ข้อมูลที่
00:07:3400:07:37ดีๆไปด้วยกันนะคะหรือว่าเราก็ลองดูเสร็จ
00:07:3700:07:39ปุ๊บเราก็ลองปิดมือถือนะคะเสร็จแล้วเนี่ย
00:07:3900:07:42ก็ออกไปออกกำลังกายไปเจอเพื่อนๆไปมี
00:07:4200:07:44Social Connection แบบที่มันช่วย
00:07:4400:07:47กระตุ้นสมองได้ครบทั้ง 360 องศค่ะแล้วก็
00:07:4700:07:50ถ้าเกิดว่าใครเนี่ยมีอาการที่รู้สึกว่า
00:07:5000:07:52ติดมือถือแล้วก็ไม่อยากจะดีท็อกซ์คือหยุด
00:07:5300:07:55ใช้มือถือเอง 72 ชมงเนาะก็อาจจะลองไป
00:07:5500:07:58ปรึกษาคุณหมอได้นะคะไม่ว่าจะเป็นจิตแพทย์
00:07:5800:08:00หรือว่านักจิตวิทยาซึ่งก็จะมีวิธีเนี่ย
00:08:0000:08:02ช่วยทำให้เราเนี่ยสามารถปรับตารางเวลาใน
00:08:0200:08:06การใช้มือถือได้ดีขึ้น