โรคย้ำคิดย้ำทำเป็นโรคอะไร และเกิดจากอะไรบ้าง

โรคย้ำคิดย้ำทำ | Re-Mind : อารมณ์ ความคิด พฤติกรรม [Mahidol Channel]

จากช่อง : Mahidol Channel มหิดล แชนแนล


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:02ไปเร็ว ๆ สายแล้ว
00:00:0200:00:04โอเค แป๊บนึง เดี๋ยวเช็กไฟก่อน
00:00:0700:00:08ไป ไป ไป
00:00:0800:00:10- ไปเร็ว - เอ๊ะ เดี๋ยว ปิดไฟหรือยัง ยัง
00:00:1000:00:12เดี๋ยวดูก่อนนะ เดี๋ยวดูก่อน
00:00:1400:00:15โอเค
00:00:1600:00:18- ปิดแล้ว ๆ ไป ไป - ไปเร็ว ๆ
00:00:1800:00:19ขออีกรอบแล้วกัน ขออีกรอบ
00:00:2000:00:22ปิดแล้วไง เมื่อกี๊
00:00:2600:00:31ก็เริ่มรู้สึก เอ๊ะ ตกลงเรามีปัญหา หรือว่าเขาไม่เข้าใจความคิดเราอะไรอย่างนี้
00:00:3200:00:37โรคย้ำคิดย้ำทำเป็นโรคประเภทหนึ่ง ในกลุ่มอาการวิตกกังวล
00:00:3700:00:40คนไทยเป็นกันเยอะ แต่ว่าบางทีก็ไม่รู้ตัว
00:00:4000:00:41หรือว่าก็ไม่คิดว่ามีปัญหา
00:00:4200:00:44ส่วนใหญ่ก็จะเป็นเรื้อรัง เป็นนาน
00:00:4400:00:48จนกระทั่งวันหนึ่งรู้สึกลำบากแล้ว เลยจะมาหาหมอ
00:00:4800:00:51ที่เริ่มรู้สึกตัวป่วยก็ประมาณอายุ 30 ครับ
00:00:5100:00:57เริ่มอายุ 30 ก็เริ่ม ๆ รู้สึกตัวว่า มันอยากทำอย่างเดิมซ้ำไปซ้ำมา
00:00:5800:01:01เหมือนกับแบบบางทีลืมล็อกบ้าน แล้วเราก็กลับไปอีกอะไรอย่างนี้
00:01:0100:01:03แล้วก็กลับไปทำอีกอะไรอย่างนี้
00:01:0300:01:08คือไม่ทำไม่ได้ ต้องทำวนอยู่อย่างนั้น จนกว่าเราจะหลุดออกจากตรงนั้นมา มันก็...
00:01:1000:01:12มันเหมือนเสียเวลาในชีวิตเราไปครับ
00:01:1300:01:15สาเหตุของโรคย้ำคิดย้ำทำนี้
00:01:1500:01:19ตอนนี้ทางการแพทย์ เรายืนยันว่ามาจาก 2-3 ประเด็น
00:01:2000:01:22อันแรกเลยคือ เรื่องพันธุกรรม
00:01:2200:01:25มียีนบางอย่างในครอบครัวส่งถ่ายกันมา
00:01:2500:01:28ทำให้รุ่นลูกรุ่นหลานเป็นได้เหมือนกัน
00:01:2800:01:31อีกสาเหตุหนึ่งก็มาจากตัวสารสื่อประสาท
00:01:3100:01:33เราเรียกว่า ซีโรโตนิน
00:01:3300:01:37สารตัวนี้จะมีผลที่ทำให้เกิดอาการย้ำคิดย้ำทำ
00:01:3700:01:39และอีกส่วนหนึ่งก็คือ บางส่วนของสมองเรานี่
00:01:3900:01:41อยู่ดี ๆ ก็มีอาการผิดปกติไป
00:01:4100:01:44เช่น สมองส่วนแกนกลางอะไรแบบนี้นะคะ
00:01:4400:01:46หรือสมองส่วนใต้ ส่วนหน้า
00:01:4600:01:48ก็มีการวิจัยและก็มีการทดสอบ
00:01:4900:01:53เทียบกันระหว่างคนเป็นกับคนที่ไม่เป็น ย้ำคิดย้ำทำ ว่ามันแตกต่างกัน
00:01:5300:01:55จะเช็กอะไรบ่อย ๆ
00:01:5600:01:58ก็เช็กว่าไฟปิดหรือยังไง
00:01:5800:02:01นี่เช็กไม่รู้กี่รอบแล้ว รู้ไหมว่ามันสาย
00:02:0100:02:04เหมือนหงุดหงิดน่ะ คืออยากจะ...
00:02:0400:02:06มันก็น่าจะจบแล้วน่ะ
00:02:0600:02:09คือเหมือนเราทำอะไรเสร็จไปแล้ว แต่เรากลับมาทำอีก
00:02:0900:02:11กลับมาทำอยู่อย่างนั้น นั่งย้ำอยู่กับที่
00:02:1100:02:18เคยสระผม สระผมแล้วก็ออกมา แล้วก็รู้สึกไม่สะอาด ก็กลับไปสระอีก
00:02:1800:02:21สระวนไปอยู่ 4-5 รอบ
00:02:2100:02:22ปิดไฟอย่างนี้
00:02:2200:02:26มันก็จะแบบ...เมื่อกี๊ปิดไฟในบ้านหรือยัง อะไรอย่างนี้
00:02:2600:02:29เราก็จะย้อนกลับไปปิดอีก
00:02:2900:02:31ก็รำคาญตัวเองนะ แต่ก็ทำน่ะ
00:02:3100:02:35อาการหลัก ๆ ของอาการย้ำคิดย้ำทำ ก็คือ ต้องมีย้ำคิดก่อน
00:02:3500:02:38คือมีความคิดอะไรบางอย่าง หมกมุ่นกับเรื่องอะไรบางอย่าง
00:02:3800:02:40ซึ่งมันไม่สมเหตุสมผล
00:02:4000:02:44แล้วก็จะต้องไปทำเพื่อให้หายอาการกังวลนั้น
00:02:4400:02:46ยกตัวอย่างเช่น กลัวความสกปรก
00:02:4600:02:49ที่เกิดขึ้นจากการที่เขาไปแตะโดน อะไรสักอย่างหนึ่ง
00:02:4900:02:52ก็จะคิดหมกมุ่นว่ามันสกปรก มีเชื้อโรค
00:02:5200:02:55หรือมีอะไรที่ไม่ดีนะ เดี๋ยวก็จะเข้าสู่ร่างกาย
00:02:5500:02:58ก็จะต้องไปย้ำทำด้วยการไปล้างมือบ่อย ๆ
00:02:5800:02:59พอล้างมือก็สบายใจ
00:02:5900:03:01แต่พอสักพักหนึ่งก็กลับมาคิดอีกว่า
00:03:0100:03:03โอ๊ะ ยังสกปรกอยู่หรือเปล่า
00:03:0300:03:05มันจะวนเวียนอย่างนี้ ย้ำคิด แล้วก็ย้ำทำ
00:03:0500:03:08แต่บางครั้งอาจจะมีย้ำอย่างใดอย่างหนึ่งก็ได้
00:03:0800:03:10เช่น ย้ำคิดอย่างเดียว หรือย้ำทำอย่างเดียว
00:03:1000:03:11แต่ส่วนใหญ่มันจะไปคู่กัน
00:03:1100:03:15เมื่อทำซ้ำ ๆ บ่อย ๆ ขึ้น ก็จะนำมาซึ่งความทุกข์นะคะ
00:03:1600:03:18หรือรู้สึกว่าเป็นความเศร้าได้
00:03:1800:03:22หลายคนก็กลายไปเป็นโรคซึมเศร้าร่วมด้วย
00:03:2200:03:26จนรายที่หนัก ๆ มาก ๆ อาจจะถึงขั้น ทำร้ายตัวเองหรือฆ่าตัวตาย
00:03:2600:03:29เพราะไม่อยากทนอยู่กับอาการย้ำคิดย้ำทำอีก
00:03:2900:03:32[เสียงดนตรี]
00:03:3200:03:35รู้สึกแบบไม่ค่อยกล้าเข้าสังคมอะไรเท่าไร
00:03:3600:03:41คือความมั่นใจมันน้อยลง จากที่ตอนแรกเราไม่รู้สึกอะไร
00:03:4100:03:44คือพอเริ่มรู้สึกว่าผิดปกติ แล้วมันก็เริ่ม...
00:03:4500:03:46เริ่มแบบ...
00:03:4800:03:49ไม่ค่อยอยากเจอหน้าใคร
00:03:4900:03:53เริ่มเก็บตัวมากขึ้นอะไรอย่างนี้ครับ
00:03:5300:03:56ปัจจุบันการรักษาโรคนี้มี 2 วิธีนะคะ
00:03:5600:03:59คือการใช้ยาช่วยและการปรับพฤติกรรม
00:03:5900:04:02ถ้าเกิดเป็นน้อย ๆ หมอก็จะปรับพฤติกรรมก่อน
00:04:0200:04:03ถ้าอาการยังไม่หนัก
00:04:0300:04:08ปรับพฤติกรรมก็คือ การพยายามฝึกคิด แล้วก็ฝึกทำนะคะ
00:04:0800:04:13ฝึกคิดก็คือ พยายามคิดว่า สิ่งที่เราคิดนี่มันไม่มีอะไร
00:04:1300:04:14มันไม่จริง มันไม่ใช่
00:04:1400:04:17มันปิดแล้ว มันไม่สกปรกอย่างนี้เป็นต้น
00:04:1700:04:19ทีนี้ในบางราย ฝึกแล้วไม่หาย
00:04:1900:04:21ทำไม่ได้ เขาหยุดคิดไม่ได้
00:04:2100:04:23ก็อาจจะต้องใช้ยาช่วย
00:04:2300:04:26เพราะฉะนั้น ไม่ต้องกังวลใจนะคะ ถ้าคุณหมอจะให้ยากินนานสักนิดหนึ่ง
00:04:2600:04:28ส่วนใหญ่ก็จะประมาณ 6 เดือนนะคะ
00:04:2800:04:32มีบางรายเหมือนกัน หายยากนะคะ คือ กินเป็นปีเลย
00:04:3200:04:34ก็ต้องกินไปเรื่อย ๆ นะคะ
00:04:3400:04:36[เสียงดนตรี]
00:04:3600:04:40คือผมรักษาโรคย้ำคิดย้ำทำนี่มา เกือบ 10 ปีแล้วครับ
00:04:4000:04:47คือ ครอบครัวก็มีส่วนสำคัญกับ การทำให้ชีวิตของคนที่มีอาการทางจิต
00:04:4800:04:49จิตเวชอะไรอย่างนี้ดีขึ้นนะครับ
00:04:5000:04:57คือมันรู้สึกอบอุ่นขึ้นครับเวลาเขาคอย เป็นห่วงว่าเราจะกลับมามีอาการอะไรอีกไหม
00:04:5700:05:01รู้สึกถึงความเป็นห่วง ของคนรอบข้างอะไรอย่างนี้ครับ
00:05:0100:05:07คืออย่างน้อยคนในครอบครัวนี่ต้องเป็น แรงบันดาลใจให้กับคนที่เป็นโรคนี้ครับ
00:05:0700:05:11คือเขาจะได้มีกำลังใจที่จะใช้ชีวิตอยู่ต่อไป
00:05:1100:05:19[เสียงดนตรี]