- คำถาม:
- สิ่งที่ช่วยให้เด็กที่เคยประสบความรุนแรงฟื้นตัวได้คืออะไรบ้าง?
- คำตอบ:
- สิ่งสำคัญที่ช่วยให้เด็กฟื้นตัวจากประสบการณ์เลวร้ายคือการสร้าง “resilience” หรือความยืดหยุ่นทางใจ ซึ่งเกิดจาก 3 ปัจจัยหลัก ได้แก่ ความสัมพันธ์ที่ใส่ใจและตอบสนองต่อเด็ก ทักษะการควบคุมตนเอง (EF) ที่พัฒนาสมองส่วนหน้า และประสบการณ์เชิงบวก เช่น กิจกรรมกีฬา ศิลปะ ดนตรี นอนหลับเพียงพอ และฝึกสติ (mindfulness)
ประสบการณ์ชีวิตไม่พึงประสงค์ ที่เกิดขึ้นกับเด็ก | โรงหมอ
จากช่อง:Thai PBS Podcast
คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:20:35เนี่ยคือการสร้างสิ่งที่เรียกว่า resi นะ
00:20:39resi เนี่ยมันคืออะไรเนาะมันมันแปลได้
00:20:43ว่าเป็นความสามารถในการกลับสู่สภาพเดิม
00:20:45เนาะหรือแปลว่าความยืดหยุ่นนะแต่เราอาจจะ
00:20:48ได้สั้นๆว่าความยืดหยุ่นทางใจนะทางจิตใจ
00:20:52นะหมอขออนุญาตใช้ทัศัพท์ว่า resi เลยแล้ว
00:20:55กันเนาะ resi เพบว่าเด็กบางคนที่มีีนมาก
00:20:59เนี่ยเสามารถก้าวผ่านอุปสรรคและเติบโตได้
00:21:01ดีกว่าแต่ทั้งนี้ทั้งนั้นนะครับ Residence
00:21:04เนี่ยเป็นส่วนผสมทั้งเกิดจากตัวเด็กเองนะ
00:21:06เช่นบางคนเนาะเกิดในภาวะยากลำบากเนาะเาก็
00:21:09เติบโตมาอย่างดีได้อันเนี้ยเถือว่าเด็กคน
00:21:11เมี resi ด้วยตัวเองอย่างดีแต่ resi
00:21:15เนี่ยก็เกิดจากสิ่งแวดล้อมที่ช่วยเสริม
00:21:17สร้างให้แก่เด็กได้เช่นเดียวกันดังนั้น
00:21:19เราในฐานะผู้ใหญ่และผู้ดูแลเด็กทุกท่าน
00:21:22เนี่ยรวมทั้งสังคมเนี่ยเราสามารถสร้าง
00:21:24resi ให้กับเด็กได้นะทั้งเด็กปกตินะฮะ
00:21:27แล้วก็โดยเฉพาะอย่างยิ่งเนี่ยเด็ก A ของ
00:21:31เราเนาะทีนี้ไอ้ตัวีนที่เราพูดไปแล้ว
00:21:34เนี่ยมันเกิดจากอะไรได้บ้างก็เกิดจาก 3
00:21:36ส่วนหลักๆนะครับ 1 คืออันนี้สำคัญสุดเลย
00:21:40ความสัมพันธ์ที่ใส่ใจและตอบสนองต่อเด็กนะ
00:21:43โดยไอ้ความสัมพันธ์เนี้ยเราขอเพียงผู้
00:21:47ใหญ่หรือมนุษย์สักคนบนโลกนี้นะครับนะอาจ
00:21:49เป็นใครก็ได้นะในครอบครัวนั้นถ้าพ่อแม่ทำ
00:21:52งานไม่ได้ปู่ย่าตายายลุงป้านาอาเข้ามานะ
00:21:56หรือครอบครัวทำงานไม่ได้คุณครูเนาะชุมชน
00:22:00เข้ามาเจ้าหน้าที่ที่คุ้มครองด้านการปก
00:22:03ป้องคุ้มครองเด็กนักสังคมสงเคราะห์คุณหมอ
00:22:05คุณพยาบาลหรือสื่อมวลชนในทั้งแต่ฮะเข้ามา
00:22:09เป็นความสามัญที่อบอุ่นปลอดภัยและไว้ใจ
00:22:12ได้นะเพื่อให้เด็กเนี่ยได้รู้ว่าโลกเนี้ย
00:22:15ปลอดภัยสำหรับเขาเนาะโดยเขาพบว่าไอ้
00:22:18ปัจจัยความสัมพันธ์นี่แหละเป็นสิ่งสำคัญ
00:22:21ที่สุดเลยในการสร้างรีซีเรียนให้เด็ก
00:22:23เนี่ยก้าวผ่านประสบการณ์เลวร้ายไปได้รวม
00:22:26ถึงให้เาเนี่ยเออกับปัญหาอุปสักักเมื่อ
00:22:28เขาเติบโตขึ้นอันนี้คือปัจจัยข้อแรกในการ
00:22:30สร้างรีนนะครับค่ะข้อที่ 2 เลยทักสร้าง
00:22:34ทักษะการปรับตัวและควบคุมตัวเองให้แก่
00:22:37เด็กๆหรือเราอาจจะได้ย่อๆว่ามันคือทักษะ
00:22:40EF นั่นเองนะที่สถาบันก็มีงานเกี่ยวกับ
00:22:42EF เยอะนะครับค่ะทักษะ EF เนี่ยคืออะไร
00:22:45เนาะมันทำให้เด็กๆเนี่ยพัฒนาสมองส่วนหน้า
00:22:50ซึ่งทำหน้าที่กับเรื่องของการควบคุมนะวาง
00:22:53แผนต่างๆเนี่ยให้ดีขึ้นแล้วก็ลดการ
00:22:56กระตุ้นของสมองส่วนอารมณ์ให้สงบลงนะ
00:22:59เดี๋ยวหมอขอเล่าให้ฟังก่อนว่าไอ้ไอ้ตัว
00:23:02ประสบการณ์เลวร้ายต่างๆที่เขาคเจอเนี่ย
00:23:04เนาะมันทำให้เกิดความเครียดเป็นพิษตามมา
00:23:07ที่พูดไปะความเครียดเป็นพิษเนี่ยครับมัน
00:23:10จะกระตุ้นให้ร่างกายเหลฮอร์โมนความเครียด
00:23:12หลักๆ 2 ตัวคืออารีนกับคอร์ติซอลนะไอ้
00:23:16ฮอร์โมนเนี้ยจะทำให้เด็กอยู่ในภาวะสู้
00:23:19หรือหนีตลอดเวลาเลยครับนะเขาก็จะรู้สึก
00:23:22ว่านึกออกมเหมือนว่าจริงๆฮอร์โมนเนี้ยมัน
00:23:24หลั่งเมื่อเราเนี่ยเจออันตรายต่างๆเนาะ
00:23:27เช่นสมมุติเราไปเจอสัตว์อันตรายสัตว์ร้าย
00:23:29เนี่ยเราก็ต้องมีภาวะว่าเราจะสู้หรือหนี
00:23:31อือเหมือนกับบ้านไฟไหม้อ่ะเราก็มีภาวะเ้อ
00:23:34รังออกมาเพื่อมีแหร่งในการสู้หรือหนีเนาะ
00:23:37แต่ว่าเด็กๆพวกเนี้ยอยู่ในความรุนแรงตลอด
00:23:39เวลานึกถึงว่าเาอยู่ในบ้านที่ไฟไหม้ตลอด
00:23:42เวลาเนาะหรือว่ามีสัตว์ร้ายในบ้านเตลอด
00:23:44เวลาอย่างเงี้ยค่ะเขาก็อยู่ในโหมดฟู้หร
00:23:46หนีตลอดเวลาเลยนะไอ้โหมดนี้แหละมันจะไป
00:23:49กระตุ้นสมองส่วนอารมณ์ของเด็กให้ทำงานมาก
00:23:51ขึ้นแล้วก็ยับยั้งสมองส่วนเหตุผลเขาให้ลด
00:23:56ลงนะหมอขอเปรียบง่ายๆว่าไอ้ตัวสมองเนี่ย
00:23:59เปรียบเสมือนส่วนหน้าเหมือนเบรกนะอารมณ์
00:24:02เหมือนคันเร่งประสบการณ์เลวร้ายของเขา
00:24:04เนี่ยนะมันจะไปทำให้เบรกเนี่ยเสียแล้วคัน
00:24:08เร่งเนี่ยเหยียบเต็มคันเร่งเลยนะดังนั้น
00:24:11โอกาสที่ชีวิตจะอเอ่อพังทลายก็จะยิ่งสูง
00:24:14นะสุดท้ายและคือเรื่องประสบการณ์เชิงบวก
00:24:17ในชีวิตนะเราพบว่าเด็กๆกลุ่มเเติบโตมาใน
00:24:20สิ่งรำที่มีแต่ความรุนแรงและเลวร้ายดัง
00:24:23นั้นปัจจัยที่จะช่วยฟื้นฟูโรกทัศน์ของเขา
00:24:25ให้ปลอดภัยเนี่ยคือการสร้างประสบการณ์
00:24:27เชิงบวกทั้งความสามารถที่เป็นมิตรการลับ
00:24:30ที่เพียงพอเนาะกีฬาศิลปะดนตรีต่างๆเนี่ย
00:24:34ทำให้เด็กๆฟื้นฟูได้ซึ่งทั้งหมดเยมีงาน
00:24:38วิจัยรองรับและมีการปฏิบัติจริงในต่าง
00:24:40ประเทศแล้วนะเราเอาเด็ก C มาเอ่อออกกำลัง
00:24:42กายนอนหลับเพียงพอเสธรรมชาติก็มีผลนะรวม
00:24:46ถึงเขาใช้คำว่า mindfulness ก็คือการฝึก
00:24:50สติก็สามารถฟื้นฟูเด็ก A ได้เช่นเดียวกัน
00:24:53ครับอืแสดงว่าอย่างน้อยที่สุดแล้วเนี่ยใน
00:24:56วันที่เจอประสบการณ์ที่เร็วร้าแต่เขา
00:24:58สามารถที่จะก้าวค้าอ่าก้าวข้ามผ่านพ้นไอ้