วิธีแยกแยะว่าเป็นแอสมาหรือ copd ได้อย่างไร

คำถาม:
วิธีแยกแยะว่าเป็นแอสมาหรือ copd ได้อย่างไร?
คำตอบ:
สามารถแยกได้จากหลายปัจจัย เช่น เวลาเริ่มของอาการ (แอสมาเริ่มตั้งแต่เด็ก ขณะที่ copd เกิดในผู้ใหญ่), สิ่งกระตุ้น (แอสมาเกิดจากอัลเลอร์เจนิก เช่น ฝุ่น ขนสัตว์ ขณะที่ copd เกิดจากบุหรี่หรือมลพิษ), และการตอบสนองต่อการรักษา โดยถ้าพ่นยาขยายหลอดลมแล้วฟังก์ชันปอดดีขึ้นมากกว่า 12% หรือ 200 มล. จะบ่งชี้ว่าเป็นแอสมา ซึ่งเป็นการอุดตันที่กลับคืนได้ (reversible obstruction)

EP. 4 หอบหืด กับ ปอดอุดกั้นเรื้อรัง ต่างกันอย่างไร?

จากช่อง:Asthma Talks by Dr. Ann
คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:02:55ที่พ่นยาก็จะดีขึ้นบ้างแต่อาจจะไม่หาย
00:02:58เป็นปกตินะคะประเด็นในนี้สำคัญมากนะคะ
00:03:00เพราะว่ามีคนไพ้หลายคนมาปรึกษาหมอเป็นห่อ
00:03:03ผืดตั้งแต่เล็กจนโตไม่หันเสียทีพ่นยาบาง
00:03:06คนก็ดีขึ้นแต่หันไม่ขาดอันนี้เราอาจจะใช้
00:03:09ช่วยแยกได้นะคะว่าจุดเริ่มต้นในการเกิด
00:03:11อาการหรือเวลาหายหายสนิทหรือเปล่านะคะนี้
00:03:13ก็คือจุดเริ่มต้นนะคะ 2 ก็คือสิ่งกระตุ้น
00:03:16สิ่งกระตุ้นก็มีความสำคัญเช่นกันนะคะ
00:03:18เพราะว่าแอสมาหรือโรคหืเนี่ยสิ่งกระตุ้น
00:03:21ที่สำคัญก็คือเราเรียกว่าอัลเลอร์เจนิกก็
00:03:24คือสารเกราะภูมิแท้ที่กระตุ้นให้หลอกลม
00:03:27อักเสบนะคะซึ่งสารเกราะภูมแพ้ที่สำในโลก
00:03:30ออยู่นะก็คือ 1 ไรยฝุ่นขนสัตว์เกสมหญ้า
00:03:34แล้วก็พวกเชื้อลาต่างๆนะคะในขณะเดียวกัน
00:03:37สิ่งกระตุ้นที่ทำให้เกิดโรค copd เนี่ยก็
00:03:40คือบุหรี่นั่นเองนะคะหรือว่าอาจจะเป็น ex
00:03:42smoker คือเคยสูมมาก่อนแล้วก็หยุดไปแล้ว
00:03:45ซึ่งตัวนี้เนี่ยก็จะกระตุ้นให้เกิดการ
00:03:47อักเสบเรื้อรังของหลอลมนะคะแล้วพวกนี้ก็
00:03:50จะกลายเป็น copd ในอนาคตได้นะคะแต่บางคน
00:03:53เนี่ยพบว่าในคนไข้ที่เป็น copd เนี่ย 20%
00:03:57นะคะที่ไม่มีสิทธิ์กระตุ้นจากบุหรีเลยแต่
00:03:59ก็เป็น copd ได้ซึ่งสิ่งกระตุ้นเหล่านั้น
00:04:02นะคะได้แก่อะไรได้บ้างนะคะบางคนก็จะเป็น
00:04:04พวกมลพิษต่างๆทั้งมลพิษทั้งในบ้านแล้วก็
00:04:07นอกบ้านนะคะจากควันจากการเผาไหม้พวกเอ่อ
00:04:10รถราต่างๆที่เราอยู่เพราะฉะนั้นเนี่ยใน
00:04:13copd เนี่ยสิ่งกระตุ้นก็เป็นพวกเอนหรือ
00:04:16pollution ทีนี้มาดูเรื่องประเด็นสุด
00:04:18ท้ายนะคะที่เราจะใช้แยกระหว่าง asma หรือ
00:04:21copd นะคะก็คือเรื่องการตอบสนองของการ
00:04:23รักษานะคะปกติคนไข้ที่เป็นโรคืนนะคะเววลา
00:04:26ดสียนกระตุ้นปุ๊บต่อลงก็จะตีพอตีแค่ปุ๊บพ
00:04:29พ้นยาวไปปุ๊บหลอดลมก็จะขยายใช่มั้ยคะซึ่ง
00:04:32การขยายก็จะขยายกลับมาเป็นปกติได้นะคะ
00:04:35เพราะการที่หลอดลมติดจากแอสมาเป็นหลอดลม
00:04:37ตีบจากกล้ามเนื้อเลี่ยนหล่อลมมันหตัวนะคะ
00:04:40หรือว่าเป็น Smooth Muscle contraction
00:04:42ซึ่งพวกนี้เวลาขยะก็จะเป็น reversible
00:04:44obstruction นะคะแต่ถ้าเป็น copd เนี่ย
00:04:47พวกนี้อาการหลอดลมติดเนี่ยเป็นจากที่มี
00:04:49ทั้งเสมหะทั้งมูกมาอุดตันนะคะพวกนี้เวลา
00:04:52ขยายเนี่ยอาจจะขยายได้ไม่เต็มที่นะคะ
00:04:55เพราะงั้นเราก็อาจจะทดสอบสมรรถภาปอช่วยใน
00:04:57การดูว่าขยายได้เต็มที่หรือเปล่านะคะว่า
00:05:00เป็น reversible หรือ a reversible are
00:05:02obstruction นะคะถ้าเป็น reversible คือ
00:05:04ว่าถ้ามีอาการหาปุ๊บเราคนยาขยะหลลมที่มัน
00:05:07ออกฤทธเร็วใช่มั้ยคะพ่นไปปุ๊บถ้าสมรรถภาพ
00:05:10ปอบเนี่ยถ้าเป็นค่า F1 ก็จะเพิ่มขึ้น
00:05:13ประมาณ 12% หรือ 200 มลนะคะถ้าค่าพ fl ก็
00:05:16เพิ่มขึ้น 20% แต่ว่าถ้าเป็น copd เนี่ย
00:05:19การที่ขยายเพิ่มขึ้นอาจจะเพิ่มขึ้นไม่ได้
00:05:21เยอะเท่า asma นะคะไันนี้ก็จะช่วยในการ
00:05:24วินิจฉัยได้นะคะแต่อย่างไรก็ตามนะคะจะมี
00:05:27คนไข้กลุ่มนึงที่เป็นเออาการก็เหมือน asma