- คำถาม:
- ภาวะใดบ้างที่บ่งชี้ว่าควรผ่าตัดต่อมทอนซิล?
- คำตอบ:
- ภาวะที่บ่งชี้ให้ผ่าตัดต่อมทอนซิลได้แก่ 1) ต่อมทอนซิลโตจนเบียดบังทางเดินหายใจและทำให้เกิดการนอนกรนหรือหยุดหายใจขณะหลับ, 2) มีการติดเชื้อเรื้อรังหรือเป็นซ้ำมากกว่า 5 ครั้งต่อปี, 3) มีหนองรอบทอนซิล (peritonsillar abscess) ที่อาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรง, 4) มีความผิดปกติของโครงหน้าหรือมีอาการปากเหม็นจากนิ่วในต่อมทอนซิล
ว่าด้วยเรื่องของ #ต่อมทอนซิล
จากช่อง:Doctor Tany
คำบรรยายที่เกี่ยวข้อง
00:09:07ทอนซิลก็คือคนที่มีต่อมทอนซิลโตแล้วก็
00:09:10ardinal โตจนไปเบียดบังทางเดินหายใจแล้ว
00:09:12ก็เกิดการหายใจที่ไม่ค่อยมีประสิทธิภาพใน
00:09:15เวลานอนหรือการหยุดหายใจในขณะหลับนั่นเอง
00:09:17หรือในเด็กที่บางคนนอนกรนมากๆนะครับนี่
00:09:21คือข้อแรกแต่อย่างไรก็ตามในเด็กจะต้องมี
00:09:23การประเมินจากคุณหมอทางด้านหูคอจมูกก่อน
00:09:26ที่จะผ่าตัดเพราะว่าเด็กบางกรณีคือผ่าน
00:09:28ไม่ได้นะครับก็ต้องไปดูว่ามียกตัวอย่าง
00:09:30เช่นอาจจะมีเรื่องของปากแหว่งเพดานโหวต
00:09:33ที่มันเป็นเยอะๆเนี่ยอันนี้อาจจะผ่านไม่
00:09:34ค่อยได้นะครับก็ต้องไปดูเป็นรายๆไปหรือมี
00:09:37ความผิดปกติของรูปหน้าบางอย่างที่อาจจะทำ
00:09:39ไม่ได้นะครับอ่าแต่ความเป็นอุปกรณ์ของรูป
00:09:42หน้าบางชนิดก็คือจำเป็นจะต้องผ่านะครับ
00:09:44เช่นอาจจะมีลักษณะเด็กที่หน้าผอมๆยาวๆนิด
00:09:47นึงทางภาษาทางการแพทย์เราเรียกว่า adinoid
00:09:50facies นะครับก็เกิดเกิดจากต่อม
00:09:52อะดีนอยด์มันโตแล้วมันไปเบียดบังอะไรบาง
00:09:54อย่างด้านในอ่ะเอาเป็นว่าเข้าใจประมาณ
00:09:55นั้นละกันเดี๋ยวอธิบายลงลึกแล้วมันจะงงนะ
00:09:58ครับเอาเป็นว่า
00:09:59ช่วงนี้เวลาที่มีโครงหน้าแปลกๆหรือว่า
00:10:01เด็กนอนกรนเด็กหลับไม่สนิทอะไรพวกนี้ควร
00:10:05จะไปตรวจเพราะว่าตรวจแล้วถ้าต่อมพวกนี้
00:10:07มันโตจนกระทั่งเบียดบังทางเดินหายใจก็อาจ
00:10:09จะต้องไปเอามันออกนะครับ
00:10:11ภาวะที่ 2 ที่ต้องเอาออกแน่ๆก็คือว่าถ้า
00:10:14เกิดมันสงสัยมะเร็งนะครับเช่นข้างหนึ่ง
00:10:17มันโตกว่าอีกข้างหนึ่งชัดเจนนะครับเช่น
00:10:19ข้างขวามันก็เริ่มเพิ่มเลยข้างซ้ายมันไม่
00:10:21โตเลยไอ้อย่างนี้ต้องไปเอาออกแล้วข้างขวา
00:10:22เพราะว่าเราไม่รู้ว่าเป็นมะเร็งอะไรหรือ
00:10:24เปล่านะครับต้องเอาออกเผื่อมันเป็นมะเร็ง
00:10:25ต่อมน้ำเหลืองนะครับทอนซิลคือต่อมน้ำ
00:10:27เหลืองดังนั้นมะเร็งต่อมเหลืองมันก็ทำให้
00:10:29ทอนซิลโตได้นะครับหรือมะเร็งแถวๆนั้นมัน
00:10:32กระจายไปตรงต่อมทอนซิลมะเร็งในช่องปากบาง
00:10:35อย่างช่องคออย่างนี้ก็สามารถทำให้ตอน
00:10:37ทอนซิลมันโตอยู่ข้างนึงได้นะครับอีกกรณี
00:10:39คือการติดเชื้อทีนี้การติดเชื้อเนี่ยก็
00:10:42แบ่งเป็นการติดเชื้อแบบฉับพลันแล้วก็การ
00:10:44ติดเชื้อแบบเรื้อรังหรือมันเป็นบ่อยๆนะ
00:10:46ครับการติดเชื้อแบบฉับพลันเนี่ยที่เราขอบ
00:10:49เสกมาเรื่อยๆเนี่ยส่วนใหญ่มันไม่ต้องทำ
00:10:50อะไรกับทอนซิลนะครับแต่มีกรณีนึงคือที่
00:10:53เรียกว่าเอ่อทอนซิลล่า access หรือ Perry
00:10:56consula accept หมายความว่ามันกลายเป็น
00:10:57หนองนะครับน้องแบบอยู่ทอนซิลมันทำให้มัน
00:11:01โตแล้วมันเจ็บมากนะครับพวกนี้มันอันตราย
00:11:04เพราะว่าไอ้หน่อพวกนี้บางทีมันเซาะๆตาม
00:11:06ตามผิวของทอนซิลด้านหลังนะครับแล้วถ้าเรา
00:11:09ปล่อยมันไปเรื่อยๆบางคนน่ะมันเซาะเข้าไป
00:11:12ถึงหัวใจและทำให้เกิดหัวใจอักเสบแบบ
00:11:14รุนแรงพวกอย่างนั้นน่ะคือต้องผ่าเปิดหน้า
00:11:16อกเลยมันเป็นเรื่องใหญ่เลยนะครับถ้าเรา
00:11:19เจอ Concealer access ก็คือมีหนองแซะตาม
00:11:21หลังทอนซิลพวกนี้แล้วพวกนั้นอาจจะต้องไม่
00:11:24ผ่าทอนซิลจริงเลยนะครับน้องที่ทอนซิลนี้
00:11:27คนละชนิดกับการที่ทอนซิลอักเสบแบบเป็น
00:11:30หนองธรรมดานะครับเป็นหนองธรรมดาเนี่ยบาง
00:11:32ทีหมอเขาอ้าปากปุ๊บจะเห็นว่าต่อมทอนซิล
00:11:34พาราซิมทอนซิลของเราที่อยู่ตรงตรงใกล้ๆ
00:11:36ลิ้นเนี่ยมันป่องออกมาแล้วก็มีมีหนองอยู่
00:11:39ตรงหัวของมันนะครับพวกเนี้ยไม่ใช่กรณี
00:11:42เดียวกันกับที่ผมเล่าไปนะครับกรณีพวกนี้
00:11:45คือกินยาฆ่าเชื้อมันก็หายแต่ peris on
00:11:47access ก็คือมันไปอยู่รอบๆทอนซิลด้าน
00:11:50ข้างมันเบียดบังให้ทอนซิลมันมันโย้เข้ามา
00:11:52อยู่ตรงกลางพวกเนี้ยอันนี้อาจจะต้องไปเอา
00:11:55มันออกซึ่งคนที่จะเอาออกเนี่ยก็เป็นต้อง
00:11:57เป็นคุณหมอที่เขาพิจารณาอยู่แล้วเอออัน
00:12:00นี้คือเป็น parent Concealer access จะ
00:12:02ต้องมีการทำการตรวจ CT Scan ว่ามันมี
00:12:04อะไรอยู่ตรงไหนบ้างเพื่อที่จะไปตัดมันออก
00:12:07นะครับดังนั้นอันนี้คือเป็นการติดเชื้อ
00:12:09แบบฉับพลันซึ่งมีสิทธิ์จะต้องไปเอาทอมซิน
00:12:13ออกนะครับ
00:12:14ต่อมาคือการติดเชื้อแบบเรื้อรังแล้วก็
00:12:17เป็นซ้ำเป็นสร้างอยู่เรื่อยๆนะครับพวกนี้
00:12:19จะเรียกว่าอาจจะเป็น chronic consulator
00:12:22ก็คือเป็นเรื้อรังสิตก็คือทอนซิลอักเสบ
00:12:25อาจจะเป็นจากการติดเชื้อเรื่อยๆนะครับไป
00:12:27เรื่อยๆเป็นอย่างเช่นถ้าปีนึงเป็นสัก 5
00:12:30ครั้งอย่างนี้นะครับคือเยอะนะครับแล้วก็
00:12:32อย่างนี้เป็นเรื่อยๆปีนึง 3 ครั้ง 5
00:12:36ครั้งอย่างเงี้ยเยอะๆพอมันเป็นบ่อยๆเข้า
00:12:37เนี่ยมันก็ทำให้สุขภาพของเราไม่ค่อยดีใช่
00:12:39ไหมครับพวกเนี้ยก็อาจจะต้องไปตัดมันออกนะ
00:12:42ครับอ่าตรงนี้ก็มีความสำคัญที่เราจะต้อง
00:12:45ทราบว่าเออมันไปตัดออกเพราะว่าไหนบ้างนะ
00:12:47ครับและอีกอย่างนึงซึ่งอาจจะมีการตัดออก
00:12:50ได้ก็คือคนที่ปากเหม็นนะครับแต่ต้องบอก
00:12:53อย่างนี้ครับแต่มันมีแต่เหมือนกันปาก
00:12:55เหม็นของเราเนี่ยมันเกิดได้จากหลายสาเหตุ
00:12:57ยกตัวอย่างเช่น
00:12:59อักเสบฟันผุนะครับหรือบางคนมันเกิดจากการ
00:13:03ที่มีถุงผิดปกติอยู่ที่ทางเดินอาหารของ
00:13:06เราคือถุงมันงอกมาครับมันมีภาษาทางการ
00:13:08แพทย์ยกตัวอย่างเช่นเราเรียกว่า Centre
00:13:10คือเป็นกระป๋องงอกมาข้างหน้ารถตรงๆเนี้ย
00:13:13มันมีกระเปาะงอกมาข้างๆแล้วบังเอิญเรากิน
00:13:16อาหารเข้าไปแล้วมันไปค้างอยู่ในนี้ฮะเรา
00:13:18หายใจออกมามันก็เหม็นจากตรงนี้ทั้งๆที่
00:13:20เราดูแลช่องปากดีแล้วไอ้ตรงนี้มันค้าง
00:13:21อยู่ซึ่งเนี่ยต้องไปพิจารณาว่าอะไรที่ทำ
00:13:25ให้ปากเนี่ยแต่ในคนๆนั้นทีนี้คนที่เป็น
00:13:27ทอนซิลมีปัญหาแล้วมันทำให้ปากเหม็นเนี่ย
00:13:29ส่วนมากนะครับส่วนมากมักจะเป็นจาก 2
00:13:32สาเหตุแรกก็คือการอักเสบบ่อยๆจนมันโตพอ
00:13:35มันโตปุ๊บทอนซิลของเรามันไม่ใช่ผิวเรียบๆ
00:13:37ครับมันจะเป็นผิวขรุขระแล้วก็มีช่องเป็น
00:13:40ร่องลึกๆเข้าไปในท่อนซิมนะครับร่องพวก
00:13:42เนี้ยเราจะเรียกภาษาทางการแพทย์ว่าคลิปนะ
00:13:45ครับคลิปคลิปมันก็ทำให้เชื้อโรคไปบาง
00:13:48อย่างเข้าไปอยู่ในนั้นและชื่อโรคพวกนี้
00:13:50มันปล่อยของเหม็นๆออกมามันก็ทำให้ปากเรา
00:13:52เหม็นถึงแม้ว่าเราจะแปรงฟันดีบ้วนปากดีทำ
00:13:54เอ่อขัดฟันดีแล้วก็แล้วแต่นะครับนี่คือ
00:13:57สาเหตุที่ 1 สาเหตุประเภทที่ 2 ก็คือนิ่ว
00:14:00ต่อมทอนซิลนะครับอันนี้อาจจะบางคนอาจจะ
00:14:03ไม่เคยได้ยินมาก่อนเฮ้ยทอมซินมันมีนิ่ว
00:14:06ได้ด้วยเหรอมันไม่เคยได้ยินแต่นิ่วในทาง
00:14:08เดินปัสสาวะนิ่วในไตนิ่วในถุงน้ำดีมันมี
00:14:10นิ่วทอนซิลด้วยครับจริงๆก็มีนิ่วอื่นๆอีก
00:14:13เช่นนิ่วในต่อมน้ำลายอย่างนี้เป็นต้นทอด
00:14:15ต่อมน้ำลายก็มีนิ่วได้นะครับแต่ว่าอันนี้
00:14:17ไม่เกี่ยวอะไรกันนะครับเอานิ่มต่อมทอนซิล
00:14:20นะครับมันคือยังไงทอนซิลอย่างที่ผมคิดผม
00:14:23บอกมันมีร่องนะครับเรียกว่าคลิปนะครับคือ
00:14:25มันมีรูบุ๋มเข้าไปอย่างเงี้ยแล้วพวกน้ำ
00:14:29ลายของเราหรือเศษเซลล์ต่างๆมันเข้าไปสะสม
00:14:32อยู่ตรงนี้เพราะมันอยู่ตรงนี้นานๆปุ๊บมัน
00:14:33จะกลายเป็นก้อนกลมก้อนอะไรสักอย่างเลย
00:14:36แล้วมันจะสีเหลืองๆนะครับเหม็นมากมากๆเลย
00:14:39แล้วพวกเนี้ยบางคนแบบเกิดไปเขี่ยๆมันแล้ว
00:14:43มันหลุดออกมาแล้วเราไอออกมามันจะเป็นก้อน
00:14:44เหลืองๆซึ่งพวกเนี้ยมันจะมันจะเหม็นมาก
00:14:46แล้วมันก็เป็นซ้ำได้อีกเรื่อยๆนะครับถ้า
00:14:48คนที่ไม่อยากผ่าตัดก็ต้องไปแกะไอ้พวกนี้
00:14:50ออกเรื่อยๆนะครับแต่ถ้าเกิดว่าเราผ่าทิ้ง
00:14:52มันไปเลยเนี่ยคือคนที่ปากเหม็นเพราะว่า
00:14:55ไอ้นิ่วทอนเนี่ยนะครับแล้วเอาถอนสิทธิ์
00:14:58ออกมันก็จะหายเลยนะครับนี่ก็คือเหตุผลที่
00:15:02จะต้องผ่าทอนซิลซึ่งทุกคนจะต้องปรึกษาคุณ
00:15:05หมอนะครับเช่นอันแรกนอนกรนในเด็กนะครับ
00:15:08แล้วก็อีกอย่างหนึ่งก็คือการติดเชื้อแบบ
00:15:11ฉับพลันที่เป็นหนองนะครับรอบๆทอนซิลลา
00:15:15access นะครับหรือการที่เป็นทอนซิล
00:15:17อักเสบเรื้อรังเป็นบ่อยๆเป็นแล้วมันไม่
00:15:19หายสักทีเป็นแล้วเป็นอีกเป็นแล้วเป็นอีก
00:15:21อันนี้ต้องไปคิดนะครับแล้วก็อันที่ 4 คือ
00:15:23มะเร็งต่อมทอนซิลเหลือเหลือถ้าต่อมทอนซิล
00:15:26มาข้างในมันโตกับอีกข้างนึงแบบชัดเจนนะ
00:15:28ครับนี่ก็ต้องทำนะฮะแล้วสุดท้ายก็คือ
00:15:30เรื่องของปากเหม็นก็คืออาจจะมีการอักเสบ
00:15:33บ่อยหรือมีนิ่วในตอนทอนซิลพวกนี้ก็จะต้อง
00:15:35ไปทำการหานะครับอ่ะตอนไปผ่าหมอเขาจะต้อง