ทำไมค่า BMI ถึงไม่เพียงพอในการประเมินความเสี่ยงโรคอ้วน และมีข้อจำกัดอย่างไร

ดัชนีวัดความอ้วนกลม

จากช่อง : หมอฟ้า (Blue Zone Thailand)


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:02สวัสดีค่ะทุกคนกลับเข้าสู่ช่อง Blue Zone
00:00:0200:00:04ไ Thailand นะคะและนี่คือหมอฟ้าแพทย์หญิง
00:00:0400:00:07มนพุทธสัมประสิทธิวงศ์ค่ะสัปดาห์นี้นะคะ
00:00:0700:00:09หลังจากที่เรากลับมาจากโคเปนเฮเกนแล้วหัว
00:00:0900:00:12ข้อแรกที่ First อัปเดตทุกคนเลยเนี่ยนั่น
00:00:1200:00:16ก็คือค่าดัชนีค่านึงค่ะซึ่งในปัจจุบัน
00:00:1600:00:19เนี่ยในงานวิจัยล่าสุดเขาพบว่าน่าจะนำมา
00:00:1900:00:24ใช้ในการทำนายในเรื่องของการดูแลรักษาคน
00:00:2400:00:27ที่มีปัญหาโรคอ้วนหรือว่าในกลุ่มโรคเขา
00:00:2700:00:30เรียกว่าโรคเมตาบอลิกเนี่ยได้ดีกว่าค่า
00:00:3000:00:32ดัชนีเดิมที่เราเรียกว่าค่าดัชนีมวลกาย
00:00:3200:00:34หรือ BMI ค่าที่ฟ้าจะเล่าให้ฟังวันนี้คือ
00:00:3400:00:37ค่าที่เรียกว่า bri หรือว่า Body
00:00:3800:00:41roundness index ค่ะเดิมเนี่ยปกติฟ้าช่
00:00:4100:00:42มั่นว่าทุกคนเนี่ยจะเคยได้ยินค่าที่เรียก
00:00:4200:00:45ว่า BMI Body Mass Index หรือว่าค่า
00:00:4500:00:48ดัชนีมนต์กนะคะซึ่งมาจากการที่เราเนี่ย
00:00:4800:00:49เอาน้ำหนักตัวของเราเนี่ยหน่วยเป็น
00:00:4900:00:52กิโลกรัมค่ะหารด้วยความสูงของเราเป็นเมตร
00:00:5200:00:56ยกกำลัง 2 ซึ่งเราพบว่าในคนเอเชียนะคะค่า
00:00:5600:01:00เนี่ยมันควรจะน้อยกว่า 23 ถ้าเมื่อไหร่ก็
00:01:0000:01:02ตามค่าดัชนีมวลกายมากกว่าหรือว่าเท่ากับ
00:01:0200:01:0423 ขึ้นไปเนี่ยมีความเสี่ยงที่จะมีปัญหา
00:01:0500:01:07เรื่องของโรคอ้วนและหรือว่าเรื่องของภาวะ
00:01:0700:01:10น้ำหนักเกินก็ต้องไปเค้าเรียกว่าหาคุณหมอ
00:01:1000:01:13ดูแลเพิ่มเติมว่าเอ๊ะในกลุ่มที่ดัชนีมวล
00:01:1300:01:16กายเนี่ยเกิน 23 ขึ้นไปเนี่ยเรามีความ
00:01:1600:01:19เสี่ยงโรคต่างๆหรือเปล่าซึ่งเราพบว่าข้อ
00:01:1900:01:21ด้อยของคาดัชนีมวลกายเนี่ยก็คือหลายๆ
00:01:2100:01:24ครั้งเนี่ยไม่ได้บ่งบอกถึงความเสี่ยงของ
00:01:2400:01:28โรคของเอ่อเขาคเรียกว่าประชากรนั้นๆจริงๆ
00:01:2900:01:31เพราะว่าหลายครั้งเนี่ยถึงแม้ว่าน้ำหนัก
00:01:3100:01:34ตัวจะเยอะเช่นซูโม่นักกล้ามแต่ว่าจริงๆ
00:01:3400:01:36เปอร์เซ็นต์ไขมันเนี่ยไม่ได้เยอะเลยไม่
00:01:3600:01:38ได้มีความเสี่ยงเรื่องโรคของเขาเรียกว่า
00:01:3800:01:41โรคอ้วนลงพุงก็ทำให้ฆ่าไอ้ตัว BMI เดี๋ยว
00:01:4100:01:43ๆอย่างเดียวเนี่ยมีความคลาดเคลื่อนได้ใน
00:01:4300:01:46ปัจจุบันเราก็จะเห็นว่าในหลายๆศาสตร์หรือ
00:01:4600:01:48ว่าพวกคลินิกต่างๆรวมไปถึงคลินิก
00:01:4800:01:51เวชศาสตร์วิถีชีวิตที่ฟ้าเคยเล่าให้ฟังนะ
00:01:5100:01:53คะที่เรียกว่าคลินิกสร้างสุขอายุยืนของ
00:01:5300:01:56ทางรัฐเนี่ยเขาก็เลยเริ่มมีการปรับตัวว่า
00:01:5600:01:59เอ้อเราคงใช้แค่ค่า BMI หรือรัชนีมวลกาย
00:01:5900:02:00อย่างเดียวไม่ได้นะนะเราเอาจจะต้องดู
00:02:0000:02:03เรื่องของเปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกายก็มัก
00:02:0300:02:04จะมีตัวอุปกรณ์ที่เราเรียกว่า body
00:02:0400:02:08impedance คือตัว bia เนี่ยมาวัดด้วยก็
00:02:0800:02:10จะเป็นเครื่องที่เราเนี่ยจะต้องเา้าเรียก
00:02:1000:02:12ว่าไปยืนเอามือเอาเท้าเปล่าๆเนี่ยจับเนาะ
00:02:1200:02:14แล้วมันก็มีการปล่อยกระแสไฟฟ้าเล็กๆออกมา
00:02:1400:02:16นะคะแล้วก็ยืนประมาณนาทีนึงให้มัน
00:02:1600:02:18วิเคราะห์ออกมาว่าเรามีเรื่องของมวลกล้าม
00:02:1800:02:20เนื้อเท่าไหร่มวลไขมันเท่าไหร่เป็นต้นที
00:02:2000:02:23นี้ณปัจจุบันเนี่ยเราก็เจอว่าเอ๊ะงั้นมัน
00:02:2300:02:26มีค่าอื่นอีกมยที่มันจะทำให้ในที่ที่ห่าง
00:02:2600:02:29ไกลสมมุติว่าไม่สามารถวัด Body impedance
00:02:2900:02:32ได้เนี่ยสสามารถ detect หรือว่าตรวจจับคน
00:02:3200:02:34ที่เาเรียกว่าหมอจะควรจะต้องให้ความใส่ใจ
00:02:3400:02:37ในการดูแลมากขึ้นเราจะใช้ค่าอะไรดีจริงๆ
00:02:3700:02:39แล้วที่ไทยเราเนี่ยก็มีใช้นะคะแต่เราวัด
00:02:3900:02:41เป็นรอบเอวหรือว่ารอบเอวต่อรอบสะโพกหรือ
00:02:4100:02:44ว่า West hiip เรชแต่ว่าค่าที่ฟ้าเล่า
00:02:4400:02:46ให้ฟังเนี่ยยจริงๆมีคนคิดคดมาตั้งแต่ปี
00:02:4600:02:492003 ค่ะเรียกว่าค่า Body roundness
00:02:4900:02:51index ซึ่งค่า bri หรือว่า Body
00:02:5100:02:54roundness index เนะคะก็มีการตีพิมพ์
00:02:5400:02:56เนี่ยโดยเขาเรียกว่านักวิทยาศาสตร์คือทีม
00:02:5600:02:58ของคุณโทมัสและคณะเนี่ยตั้งแต่ปีค.ศ 2003
00:02:5800:03:00ค่ะสูตรที่เขาใช้เนี่ยเนี่ยก็มาจากการ
00:03:0000:03:02เค้าเรียกว่าเก็บข้อมูลงานวิจัยทำสถิติ
00:03:0200:03:06ออกมาแต่ว่าถ้าดูเป็นสูตรเลยนะคะก็คือ
00:03:0600:03:093642 ลบด้วย
00:03:0900:03:16[เพลง]
00:03:1600:03:18365.25 แล้วก็คูณกับความสูงเป็น
00:03:1800:03:21เซนติเมตรยกกำลัง 2 อีกทีนึงเดี๋ยวขึ้น
00:03:2100:03:22สูตรให้ดูนะคะสำหรับกลุ่มที่อาจจะเป็นนัก
00:03:2200:03:24วิทยาศาสตร์แลอยากรู้ว่าที่มาที่ไปมาจาก
00:03:2400:03:27อะไรแต่สูตรต่างๆพวกเนี้ยส่วนใหญ่ก็จะดู
00:03:2700:03:29จากการเก็บข้อมูลประชากรค่ะแล้วก็จะเห็น
00:03:2900:03:30ว่าตัวที่มันเป็นตัวแปรผันเนี่ยก็คือ
00:03:3000:03:33เรื่องของรอบเอวแล้วก็ส่วนสูงของเรานั่น
00:03:3300:03:36เองค่ะซึ่งในเปอร์ที่ฟ้าบอกนี่นะคะมีการ
00:03:3600:03:39ตีพิมพ์ในวารสาร Jam Network ค่ะตีพิมพ์
00:03:3900:03:42เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน 2024 นะคะภายใต้
00:03:4200:03:44หัวข้อเรื่องของโภชนาการโรคอ้วนแล้วก็การ
00:03:4400:03:46ออกกำลังกายก็คือ nutrition obesity และ
00:03:4600:03:49Exercise ค่ะโดยทีมที่เขียนเนี่ยตัว Lead
00:03:4900:03:52อตรเลยเนี่ยชื่อคุณเสี่วเชี่ยนจางนะคะ
00:03:5300:03:56เป็นคุณหมอค่ะแล้วก็หัวข้อเนี่ยงานวิจัย
00:03:5600:03:58ก็คือ Body roundness index หรือว่า bri
00:03:5800:04:02กับอัตราการตายค่ะของคนเอ่อสหรัฐอเมริกา
00:04:0200:04:05ซึ่งผลที่ได้ออกมานะคะก็คือน่าสนใจมากค่ะ
00:04:0500:04:07ว่าเมื่อเอาไปเทียบกับค่าของไอ้ตัว BMI
00:04:0700:04:10แล้วนะคะทั้งหมดข้อมูลที่เขาเก็บเนี่ยเขา
00:04:1000:04:19เก็บมาทั้งหมด
00:04:1900:04:2232,000 ปี 2023 ก็คือปีที่แล้วนั่นเองนะ
00:04:2200:04:26คะแล้วก็ในค่าเฉลี่ยออกมาเนี่ยทั้งผู้ชาย
00:04:2600:04:29กับผู้หญิงเพศโดยกำเนิดเนี่ยก็จะใกล้ๆกัน
00:04:2900:04:31ค่ะก็คือคืออยู่ที่อย่างละ 50 กับ 50%
00:04:3100:04:34แล้วก็ค่า bri เนี่ยส่วนใหญ่มันจะได้ค่า
00:04:3400:04:37ตั้งแต่ 3-20 อ่ะนะคะแล้วเาก็พบว่าใน
00:04:3700:04:39กลุ่มคนที่มี Body roundness index คือ
00:04:3900:04:41ถ้าเราไปดูสูตรที่ฟ้าบอกตั้งต้นเนี่ยก็จะ
00:04:4100:04:44เห็นว่าถ้ายิ่งรอบเอวเยอะอ่ะมันก็จะยิ่ง
00:04:4400:04:47ทำให้ค่าตัวเลขมันเยอะขึ้นใช่ไหมมคะเพราะ
00:04:4700:04:49ฉะนั้นเนี่ยแต่ว่าก็คือมีหารเป็นตัวสูยๆง
00:04:5000:04:52พูดง่ายๆคือถ้าเกิดว่าเราเนี่ยเอวหนาแล้ว
00:04:5200:04:54ตัวเตี้ยก็จะได้ค่าที่ค่อนข้างมากในขณะ
00:04:5400:04:57ที่ถ้าเกิดว่าเราเอวบางแล้วตัวสูงเนี่ย
00:04:5700:05:00ค่ามันก็จะออกมาเป็นคอนไปทางน้อยซึ่งเพะ
00:05:0000:05:02ว่าในกลุ่มที่ค่าค่อนไปทางน้อยเนี่ย
00:05:0200:05:04อุบัติการณ์เวลาเอามาดูเนี่ยเป็นค่าเนี่ย
00:05:0400:05:06มันไม่ใช่ว่ายิ่งน้อยยิ่งดีนะคะเเจอว่า
00:05:0700:05:09มันเป็นยู shap ค่ะเป็นชฟหมายความว่าอะไร
00:05:0900:05:12มันจะมีค่าช่วงนึงที่อัตราการตายเนี่ยมัน
00:05:1200:05:15ต่ำกว่าช่วงอื่นถ้าค่าน้อยเกินไปอัตราการ
00:05:1500:05:17ตายเนี่ยก็สูงขึ้นถ้าค่ามากเกินไปอัตรา
00:05:1700:05:19การตายก็สูงขึ้นเช่นกันเพราะฉะนั้นข้อดี
00:05:1900:05:22ของค่านี้ก็คือถ้าเกิดว่าเราเอวบางเกินไป
00:05:2200:05:24ก็มักจะเกี่ยวกับเรื่องของผอมเกินไปมี
00:05:2400:05:27ภาวะทุโภชนาการเนี่ยก็น่าจะสัมพันธ์กับ
00:05:2700:05:30เรื่องโรคต่างๆทำให้ตายไวขึ้นขณะที่เดียว
00:05:3000:05:32กันถ้าเกิดว่ากินดีอยู่ดีเกินไปแคลอรี่
00:05:3200:05:34เยอะเกินไปรอบเอวหนาเชียวก็น่าจะมีความ
00:05:3400:05:36สัมพันธ์กับเรื่องของความเสี่ยงพวกโรค
00:05:3600:05:39อ้วนลงพุงโรคเบาหวานได้ค่อนข้างชัดเจนค่ะ
00:05:3900:05:42ซึ่งจากงานวิจัยนี้นะคะก็จะทำเป็น cve มา
00:05:4200:05:45เดี๋ยวจะให้ขึ้นให้ดูนะคะว่าลักษณะที่บอก
00:05:4500:05:48ย Curve ที่ว่าเป็นยังไงแล้วก็จุดที่เาพบ
00:05:4800:05:50ว่าอัตราการไตน่าจะต่ำที่สุดเนี่ยค่า Body
00:05:5000:05:52roundness index เนี่ยมันจะอยู่เฉลี่ย
00:05:5200:05:56ออกมาที่ประมาณ 5 ค่ะช่วง 4-5 พอค่าเนี่ย
00:05:5600:05:58มันเริ่มไปที่ 6 7 8 เนี่ยโอ้โหอัตรา
00:05:5800:06:01การไตก็เริ่มขึ้นหรือว่าถ้าเกิดว่าค่า
00:06:0100:06:03Body roundness index เนี่ยมันหนักไป
00:06:0300:06:06ทาง 321 เนี่ยอัตราการตายก็เพิ่มสูงขึ้น
00:06:0600:06:09เช่นกันแต่ที่น่าสนใจจากงานวิจัยนี้นะคะ
00:06:0900:06:11คือเขาไปเก็บข้อมูลเนี่ยเทียบมาตั้งแต่ปี
00:06:1100:06:15ค.ศเอ่อปี 1999 -2000 แล้วก็ไล่มาจนถึง
00:06:1500:06:192017 2018 ไม่ว่าจะดูแบ่งเป็นตามอายุ
00:06:1900:06:21ตามเพศหรือตามเชื้อชาติสิ่งที่มีเหมือน
00:06:2100:06:23กันคือเราพบว่า Body roundness index
00:06:2400:06:26ของคนอเมริกันเนี่ยเยอะขึ้นเรื่อยๆทุกปี
00:06:2600:06:30ค่ะหมายความว่าเราอายุยืนขึ้นโรคเราเป็น
00:06:3000:06:33มากขึ้นขณะเดียวกันเรามีไขมันรอบเอวที่
00:06:3300:06:35เยอะมากขึ้นเช่นกันแล้วก็นั่นอาจจะเป็น
00:06:3500:06:37สาเหตุนึงที่ทำให้เรามีเรื่องเค้าเรียก
00:06:3700:06:40ว่าโรคไร้เชื้อเรื้อรังมากขึ้นนั่นเอง
00:06:4000:06:42เพราะฉะนั้นเนี่ยจากาวิจัยอันนี้เนี่ยที่
00:06:4200:06:44ฟ้านมาเล่าให้ฟังก็คือถ้าสมมุติว่าเรา
00:06:4400:06:47อยู่ในที่ที่ไม่สามารถจะไปวัดไอ้พวกตัว
00:06:4700:06:50เปอร์เซ็นต์ของไขมันในร่างกายได้ง่ายนัก
00:06:5000:06:52ไม่สะดวกที่จะไปวัดเนี่ยอีกวิธีนึงที่เรา
00:06:5200:06:55วัดได้เนี่ยก็คือเหมือนที่ทางราชการเรา
00:06:5500:06:58แนะนำนั่นเองค่ะก็คือวัดรอบเอวแต่ว่าข้อ
00:06:5800:07:01ด้อยของการวัดรอบเอวอย่างเพบว่าถ้าเราให้
00:07:0100:07:03พนักงานแต่ละคนไปวัดเนี่ยบางทีเทคนิคการ
00:07:0300:07:06วัดเนี่ยก็มีความคลาดเคลื่อนได้เพราะ
00:07:0600:07:08ฉะนั้นณปัจจุบันมันก็เลยมีเทคโนโลยีใหม่
00:07:0800:07:11ก็คือใช้พวกเครื่องอดนะคะมันจะเหมือนเรา
00:07:1100:07:13เป็นขึ้นแท่นอ่ะค่ะแล้วก็หมุนรอบๆเหมือน
00:07:1300:07:16เราเคยเห็นเวลาพวก influencer เขาเอาาของ
00:07:1600:07:18มาวางแล้วมันเป็นแท่นหมุนมมคะก็มันจะมี
00:07:1800:07:19เครื่องแบบนั้นอยู่ก็จะเป็นเครื่องที่ใช้
00:07:1900:07:22infrared เนี่ยวัดเขาเรียกว่า roundness
00:07:2200:07:25เอ่อเขาเรียกว่ารอบเอวรอบตัวต่างๆของเรา
00:07:2500:07:27แล้วก็เอามาคำนวณเป็นเปอร์เซ็นต์ไขมันค่ะ
00:07:2700:07:29แต่ถ้าสมมุติว่าเข้าถึงอะไรพวกนี้ไม่ได้
00:07:2900:07:31เลยเนี่ยเราก็ควรที่จะต้องฝึกวัดรอบเอว
00:07:3100:07:33ของตัวเองให้เป็นนะคะแล้วก็ลองดูซิว่าไอ้
00:07:3300:07:35รอบเอวของเราเนี่ยมันเพิ่มขึ้นตามอายุเรา
00:07:3500:07:37ที่เพิ่มขึ้นหรือเปล่าถ้ารอบเอวเราเพิ่ม
00:07:3700:07:39ขึ้นเนี่ยจากงานวิจัยเนี้ยแน่นอนว่าความ
00:07:3900:07:41เสี่ยงของโรคไร้เชื้อเรื้อรังโรคอ้วนลง
00:07:4100:07:44พุงเนี่ยถามหาเราแน่นอนถ้าอยากได้ค่าตัว
00:07:4400:07:47เลขแม่นๆเนี่ยก็สามารถเอาเข้าสูตรเอ่อ
00:07:4700:07:50หรือว่าลิงก์ที่ฟ้าจะแปะไให้ทยนี้ได้นะคะ
00:07:5000:07:51ก็จะได้รู้ว่าตัว Body roundness index
00:07:5200:07:53ของเราเป็นเท่าไหร่แล้วก็ในอนาคตไม่แน่
00:07:5300:07:56ว่าค่า bri อาจจะเป็นค่าที่มาแทน BMI
00:07:5600:07:58หรือว่าดัชนีมวลไกรก็เป็นไปได้ค่ะก็ขอให้
00:07:5800:08:01ทุกคนคอยวัดรอบเอวของตัวเองแล้วก็คอย
00:08:0100:08:04รักษาตัวเองให้เอวหนาแบบกำลังพอดีแล้วก็
00:08:0400:08:08สุขภาพดีไปด้วยกันค่ะ