00:00:00 → 00:00:02คือหลังจากคลอดลูกคนแรก
00:00:02 → 00:00:06เรามีพฤติกรรมที่มันไม่ปกติ เราไม่อยากอุ้มลูก
00:00:06 → 00:00:09เรากลัว อุ้มลูกก็ร้องไห้
00:00:09 → 00:00:12แทนที่จะยิ้มแย้มเหมือนในโฆษณาที่เราเห็น
00:00:12 → 00:00:15เราเป็นแม่ที่อาบน้ำลูกไม่เป็น ทำไมเป็นแม่ที่แย่จังเลย
00:00:15 → 00:00:18แบบ...มองไปที่ไหนก็เป็นสีเทา
00:00:18 → 00:00:22และเราเริ่มรู้สึกเครียด เราก็ระเบิดออกมาว่า "ไม่น่ามีเลย"
00:00:22 → 00:00:23รนหาที่แท้ ๆ
00:00:23 → 00:00:27[เสียงดนตรี]
00:00:27 → 00:00:31ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด ต้องแยกก่อนนะครับ มันจะมีสองแบบ
00:00:31 → 00:00:34แบบแรกคือ เป็นอารมณ์เศร้าหลังคลอดนะครับ
00:00:34 → 00:00:36อันนี้เป็นภาวะปกติในผู้หญิงหลังคลอดนะครับ
00:00:37 → 00:00:42อาจจะรู้สึกมีอารมณ์เศร้า ร้องไห้ง่าย กังวลง่ายได้นะครับ
00:00:42 → 00:00:44แต่ว่าสักไม่เกินอาทิตย์หนึ่งก็จะหายไปแล้ว
00:00:44 → 00:00:46โดยไม่ต้องรักษาอะไรนะครับ จะหายไปได้เอง
00:00:46 → 00:00:48แต่ว่าอีกภาวะหนึ่งคือ
00:00:48 → 00:00:51โรคซึมเศร้าหลังคลอด อันนี้เป็นโรคนะครับ
00:00:51 → 00:00:53นอกจากเรื่องอารมณ์เศร้าแล้ว
00:00:53 → 00:00:55จะมีอาการอื่น ๆ อีกนะครับ เช่น
00:00:55 → 00:00:58รู้สึกผิดง่าย รู้สึกโทษตัวเองง่าย
00:00:58 → 00:01:01หรือถ้าเป็นมาก ๆ อาจจะมีความคิดหลงผิดได้
00:01:01 → 00:01:03แล้วก็ภาวะนี้จะเป็นอยู่นาน หลายสัปดาห์
00:01:03 → 00:01:07ถ้าไม่รักษา ก็อาจจะเป็นปีได้เลยนะครับกว่าจะดีขึ้น
00:01:07 → 00:01:09มีความคิดอยากฆ่าตัวตาย
00:01:09 → 00:01:13หรือบางคนอยากจะฆ่าลูกด้วยซ้ำไปนะครับ
00:01:13 → 00:01:20[เสียงดนตรี]
00:01:20 → 00:01:23ภาวะซึมเศร้าหลังคลอดก็มีสาเหตุได้หลายอย่าง
00:01:23 → 00:01:25อย่างแรกเลยก็คือว่า
00:01:25 → 00:01:27การเปลี่ยนแปลงทางฮอร์โมนหลังคลอด
00:01:27 → 00:01:30พอคลอดปุ๊บ จะมีฮอร์โมนบางตัวที่มันเปลี่ยนแปลงไป
00:01:30 → 00:01:32ซึ่งมันจะกระทบเรื่องอารมณ์โดยตรง
00:01:32 → 00:01:36นอกจากนี้ ก็จะเป็นความเครียด ทั้งระหว่างตั้งครรภ์และระหว่างคลอด
00:01:36 → 00:01:39อาจจะมีความกังวลว่าจะเลี้ยงลูกอย่างไร
00:01:39 → 00:01:40จะดูแลเขาอย่างไร
00:01:41 → 00:01:42การทำงาน เรื่องเศรษฐกิจ
00:01:43 → 00:01:46เรื่องความสัมพันธ์ในครอบครัวก็ตามนะครับ ก็ส่งผลได้เหมือนกัน
00:01:46 → 00:01:49การซัพพอร์ต หรือว่าการช่วยเหลือ ให้กำลังใจจากคนรอบข้าง
00:01:49 → 00:01:54ซึ่งถ้ามีน้อยหรือไม่มี ก็จะเพิ่มความเสี่ยงนะครับ
00:01:54 → 00:01:56ที่อาจจะทำให้มีภาวะซืมเศร้าหลังคลอดได้
00:01:57 → 00:02:01คือจริง ๆ แล้ว ด้วยนิสัยของตุ๊ก เป็นคนที่ชอบทำงาน
00:02:01 → 00:02:04แล้วพอเรามีลูก เราก็มีความกังวลเยอะว่า
00:02:05 → 00:02:09เรากลัวเราทำงานได้เสร็จไม่ตรงเวลา บวกกับเราไม่ได้ออกไปข้างนอก
00:02:09 → 00:02:13เพราะเรามีความกลัวซะเยอะ เรากลัวออกไปข้างนอก แล้วถ้าลูกร้องไห้
00:02:13 → 00:02:16เราหยุดลูกร้องไห้ไม่ได้ คือเราก็กังวล
00:02:16 → 00:02:18กลัวไปรบกวนคนอื่น
00:02:18 → 00:02:20มันก็เลยเป็นความเครียดสะสม
00:02:20 → 00:02:23คิดโทษตัวเอง รู้สึกตัวเองไม่มีคุณค่า
00:02:23 → 00:02:24ช่วงมีภาวะซึมเศร้านี่
00:02:24 → 00:02:28เรียกว่าจะหมกมุ่นกับตัวเองเยอะถูกไหมครับ จะเก็บตัว แยกตัว
00:02:28 → 00:02:31จะไม่สนใจ ไม่มั่นใจในการดูแลคนอื่น โดยเฉพาะลูก
00:02:31 → 00:02:33ซึ่งก็จะส่งผลเสียกับเด็กถูกไหมครับ
00:02:33 → 00:02:35เด็กอาจจะไม่ได้รับการดูแลที่เหมาะสม
00:02:35 → 00:02:37หรือในรายที่รุนแรงนะครับ
00:02:37 → 00:02:41อาจจะมีการทำร้ายหรือฆ่าลูกด้วยซ้ำไป
00:02:41 → 00:02:43อันนี้เป็นความเสี่ยง ที่เราเป็นห่วงมาก ๆ เหมือนกัน
00:02:43 → 00:02:45อันหนึ่งก็อาจจะเป็นจากตัวโรค
00:02:45 → 00:02:50มันรู้สึกเศร้า มันไม่มั่นใจ มันรู้สึกแย่นะครับ
00:02:50 → 00:02:53บางคนก็รู้สึกว่า ตัวเขาเองตาย ๆ ไปซะดีกว่านะครับ
00:02:54 → 00:02:57แล้วถ้าเขาไม่อยู่ ลูกจะอยู่กับใคร ใครจะดูแล
00:02:57 → 00:03:00ก็อาจจะเป็นสาเหตุหนึ่ง ที่ทำให้ต้องเอาลูกไปด้วย
00:03:00 → 00:03:02หมายถึง ฆ่าตัวตายทั้งแม่ทั้งลูก
00:03:02 → 00:03:07[เสียงดนตรี]
00:03:07 → 00:03:10หรืออีกภาวะหนึ่ง เรียกว่าอาจจะมีภาวะหลงผิด
00:03:10 → 00:03:12อันนี้คือกรณีที่ซึมเศร้าเยอะขึ้นนะครับ
00:03:12 → 00:03:15ก็อาจจะรู้สึกว่า ลูกอาจจะไม่ใช่ลูก
00:03:15 → 00:03:20หรือลูกอาจจะเป็นอะไรที่เราต้องทำร้าย ไม่ปลอดภัย อันตรายนะครับ
00:03:20 → 00:03:21ก็เจอได้
00:03:21 → 00:03:26คือตุ๊กไม่ได้ถึงขั้นที่ จะคิดฆ่าตัวตายหรืออะไรนะคะ
00:03:26 → 00:03:27หรือว่าทำร้ายลูกหรืออะไร
00:03:27 → 00:03:32เพราะว่าด้วยความที่เราตระหนักรู้อยู่แล้ว ว่าเราอยู่ในภาวะอะไร
00:03:32 → 00:03:36แล้วก็เราได้มีการคุยกับคุณหมออย่างสม่ำเสมอ
00:03:36 → 00:03:38มันแค่ถึงจุดที่แค่ว่า
00:03:38 → 00:03:42ฉันจะหยุดความทุกข์กับชีวิต ที่มันขาวดำนี่อย่างไรต่อไปมากกว่า
00:03:42 → 00:03:45หลายคนก็อยากจะรู้ใช่ไหมครับว่า เอ๊ะ แล้วเราเสี่ยงหรือเปล่า
00:03:45 → 00:03:48โดยทั่วไป ก็มีปัจจัยบางอย่าง ที่อาจจะบอกว่า เราอาจจะเสี่ยง
00:03:48 → 00:03:50เช่น เคยมีภาวะนี้มาก่อน
00:03:50 → 00:03:52เคยเป็นโรคทางอารมณ์
00:03:52 → 00:03:54ไม่ว่าจะเป็นอารมณ์ซึมเศร้า
00:03:54 → 00:03:56หรือโรคอารมณ์สองขั้ว หรือไบโพลาร์
00:03:56 → 00:04:00หรือมีคนในครอบครัว เคยเป็นโรคทางอารมณ์มาก่อน
00:04:00 → 00:04:02นอกจากนี้ การที่มีความเครียดเยอะ
00:04:02 → 00:04:04ช่วงตั้งครรภ์หรือช่วงคลอด
00:04:04 → 00:04:08ขาดคนให้กำลังใจ คนคอยช่วยเหลือ
00:04:08 → 00:04:10ก็เสี่ยงเหมือนกันนะครับ ที่อาจจะมีภาวะนี้เกิดขึ้น
00:04:10 → 00:04:16[เสียงดนตรี]
00:04:16 → 00:04:18คือช่วงที่ตุ๊กเจอภาวะซึมเศร้า
00:04:18 → 00:04:21ตุ๊กว่าครอบครัวมีส่วนสำคัญอันดับหนึ่งเลย
00:04:22 → 00:04:26อย่างคุณแม่นี่จะเป็นกำลังหลักเลย ที่ช่วยให้หาย
00:04:26 → 00:04:27เขาช่วยดูลูกให้
00:04:27 → 00:04:31เวลาเราได้พักผ่อนเพียงพอ เราก็ลุกขึ้นมาทำขนมบ้าง
00:04:31 → 00:04:34หรือว่าทำอะไรบางอย่าง ที่เราเคยทำมาก่อนหน้านี้
00:04:34 → 00:04:35เราก็ดีขึ้น
00:04:35 → 00:04:37ตุ๊กก็เริ่มพาลูกออกไปเที่ยวข้างนอก
00:04:38 → 00:04:40โดยทั่ว ๆ ไป ไม่ว่าจะเป็นอารมณ์เศร้าหลังคลอดปกติ
00:04:40 → 00:04:42หรือเป็นโรคซึมเศร้าหลังคลอดนะครับ
00:04:42 → 00:04:45คุณแม่เองต้องมีเวลาพักผ่อน และคลายเครียดของตัวเอง
00:04:45 → 00:04:47แต่ถ้าเป็นโรคซึมเศร้านี่
00:04:47 → 00:04:48อาจจะมีเรื่องการใช้ยา
00:04:48 → 00:04:50การตัดสินใจว่าจะใช้ยาหรือเปล่านี่
00:04:50 → 00:04:54เป็นการตัดสินใจร่วมกันนะครับ ระหว่างหมอที่รักษากับคุณแม่นะครับ
00:04:54 → 00:04:55เพราะมีข้อดีข้อเสีย
00:04:55 → 00:04:58นอกจากนี้ ก็จะมีการรักษาที่เรียกว่า การทำจิตบำบัด
00:04:58 → 00:05:04การทำจิตบำบัด คือการพูดคุยเพื่อให้คุณแม่ เข้าใจถึงความคิด ความรู้สึก
00:05:04 → 00:05:05และพฤติกรรมของตัวเอง
00:05:05 → 00:05:08เพื่อให้อารมณ์มันดีขึ้น อาการซึมเศร้าดีขึ้น
00:05:08 → 00:05:10เพราะฉะนั้น จัดการกับความเครียดที่เกิดขึ้น
00:05:10 → 00:05:14ไม่ว่าจะเป็นระหว่างตั้งครรภ์ ช่วงคลอด หรือหลังคลอดก็ตามได้ดี
00:05:14 → 00:05:15จะช่วยป้องกันได้นะครับ
00:05:15 → 00:05:18การที่มีคนที่คอยให้กำลังใจ
00:05:18 → 00:05:22คอยช่วยเหลือ คอยรับฟัง อันนี้ช่วยได้เยอะเลยนะครับ
00:05:22 → 00:05:24พักผ่อนให้เพียงพอ รับประทานอาหารให้ครบ
00:05:24 → 00:05:25หรือการออกกำลังกาย
00:05:25 → 00:05:27การมีกิจกรรมที่ชอบ
00:05:27 → 00:05:29อันนี้ก็ช่วยได้นะครับ
00:05:29 → 00:05:31อยากจะบอกว่า ท่านไม่ได้อยู่ตัวคนเดียวนะครับ
00:05:31 → 00:05:32ยังมีคนอื่น
00:05:32 → 00:05:35หรืออย่างน้อยยังมีหมอนะครับ ที่พร้อมจะช่วยดูแล
00:05:35 → 00:05:37แล้วก็ช่วยเดินไปด้วยกันกับท่าน
00:05:37 → 00:05:41ช่วยให้ท่านสามารถมีความสุข และเลี้ยงลูกได้อย่างเต็มที่นะครับ
00:05:41 → 00:05:43[เสียงดนตรี]