ทำไมการมองเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ในมุมที่แตกต่างกันถึงสำคัญ

สอนลูกเรียนประวัติศาสตร์เชิงวิเคราะห์ #หมอชวนคุย ft. ผศ. ดร.ณัฐนารี โพธิ์ศรีทอง

จากช่อง : โรคปอดและทางเดินหายใจ หมอวินัยโบเวจา


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:03ถ้าคุณครูอยากจะเปลี่ยนระบบการเรียนการ
00:00:0300:00:07สอนของประวัติศาสตร์ของเมืองไทยสมมุติค่ะ
00:00:0700:00:09คุณครูอยากจะเปลี่ยนอะไร
00:00:0900:00:11[เพลง]
00:00:1100:00:14ครับอยากให้เรียน
00:00:1400:00:17ประวัติศาสตร์เพิ่มเพิ่มเติมการวิเคราะห์
00:00:1700:00:21ข้อมูลเอ่อชั้นต้นหรือเขาคเรียกว่า
00:00:2100:00:23Primary source นะคะในในใน
00:00:2300:00:27ประวัติศาสตร์ในการเรียนตั้งแต่เด็กประถม
00:00:2700:00:29ไปเลยก็ได้ค่ะไม่ได้จำเป็นว่าเด็กโตเท่า
00:00:2900:00:32นั้นที่ที่จะสามารถเข้าถึงเอกสารชั้นต้น
00:00:3200:00:35ได้จริงๆแล้วมันสามารถสอดแทรกมันมีส
00:00:3500:00:38เอกสารชั้นต้นที่แบบไม่ได้คลกไม่ได้ยากจน
00:00:3800:00:42เกินไปที่จะเข้าใจบางทีมันก็แค่รูปภาพ
00:00:4200:00:45เอ่อ image บางทีมันช่วยในการเรียนรู้แต่
00:00:4500:00:49ว่าจำได้ในวัยเด็กเราก็เรียนแค่จาก
00:00:4900:00:53หนังสือเล่มเดียวแต่ในขณะเดียวกันพอเราไป
00:00:5300:00:55เรียนต่างประเทศเรารู้ว่าเค้าเรียนเเรียน
00:00:5500:00:59ประวัติศาสตร์กันแบบว่าหนังสือเป็นกองอื
00:00:5900:01:02ในในวิชาเดียวกันเราเรียนเมืองไทยหนังสือ
00:01:0200:01:05แค่นี้อืแล้วเราคิดว่าเราเก่งมากแหละเรา
00:01:0500:01:08อ่านหนังสือเล่มนี้แล้วเราจำได้ทุกอย่าง
00:01:0800:01:13แต่อืการเรียนในวิชาเดียวกันนั้นพอไป
00:01:1300:01:16เรียนต่างประเทศเอ่านหนังสือเป็นกองเพราะ
00:01:1600:01:19เขาต้องการไม่ใช่ว่าออเรื่องเดียวเราต้อง
00:01:1900:01:22อ่านอ่านหลายเล่มเพื่ออะไรอ่านหลายเล่ม
00:01:2200:01:25เพื่อจะดูความเห็นที่มันแตกต่าง argument
00:01:2500:01:28ที่มันแตกต่างไปในแต่แต่ละเล่มมันไม่
00:01:2800:01:33เหมือนกันอืมุมมองไม่เหมือนกันอืค่ะก็
00:01:3300:01:35อยากจะให้พัฒนากการการสอนว่า
00:01:3500:01:38ประวัติศาสตร์มันไม่ใช่การอ่านหนังสือแค่
00:01:3800:01:44เล่มเดียวมันคือการค้นคว้าในหลายๆแบบอยาก
00:01:4400:01:46กูอยากจะเปลี่ยนจากการอ่านเป็นการค้นคว้า
00:01:4600:01:50มากกว่าที่ตั้งโจทย์ใช่ค่ะแล้วค้นคว้า
00:01:5000:01:54เหมือนอิจโจนใช่ค่ะครับโดยเอาข้อมูลมา
00:01:5400:01:57แป๊บใช่ค่ะคุณครูคิดว่าประวัติศาสตร์มัน
00:01:5700:02:01เปลี่ยนมั้ยคือคำถามผมอาจจะไม่เคลียร์นะ
00:02:0100:02:03แต่หมายถึงว่าเนื่องจากยุค
00:02:0300:02:07เทคโนโลยีสังคมมันเร็วขึ้นเรื่อยๆค่ะการ
00:02:0700:02:10เปลี่ยนแปลงของประวัติศาสตร์ยุคก่อนมันจะ
00:02:1000:02:14ช้ายุคนี้มันเร็วขึ้นมั้ยมันคือคือ pace
00:02:1400:02:17of the Society อือฮึ And History
00:02:1700:02:21Evolution มันมันเปลี่ยนมมันเปลี่ยนเร็ว
00:02:2100:02:24ประวัติศาสตร์มันเปลี่ยนเร็วขึ้นมเหรอคะ
00:02:2400:02:27คือเหตุการณ์มันเยอะขึ้น Event มันเยอะ
00:02:2700:02:31ขึ้นจริงๆแล้ว
00:02:3100:02:33ส่วนตัวไม่ได้คิดว่ามันเปลี่ยนเร็วขึ้น
00:02:3300:02:36แต่เรา perceive ข้อมูลได้เร็วขึ้นอือฮึ
00:02:3600:02:39เราได้รับข้อมูลเร็วขึ้นเราได้รับข้อมูล
00:02:3900:02:43จากหลายทางมากขึ้นและหลายฝ่ายมากขึ้น
00:02:4300:02:46สมมุติในคอนฟลิกเดียวกันหรือเรื่องเดียว
00:02:4600:02:50กันสมัยก่อนเราอาจจะรับได้ทางเดียวคือจาก
00:02:5000:02:54สื่อสื่อทางการของประเทศเราเท่านั้นอื
00:02:5400:02:59เอ่อแต่ว่าในปัจจุบันนี้จะเอาสื่อจากไหน
00:02:5900:03:01จากด้านไหนเราเราได้หมดมันก็เลยดูเหมือน
00:03:0100:03:04เร็วขึ้นค่ะแต่จริงๆแล้วไม่ได้ไม่ได้คิด
00:03:0400:03:09ว่าเพสมันมันเร็วไปมากกว่าเดิมสักสักเท่า
00:03:0900:03:13ไหร่อืครับแล้วมันก็ดีด้วยซ้ำเราได้มอง
00:03:1300:03:17หลายๆมุมหลายๆแง่ค่ะจริงๆแล้วปัจจุบันมัน
00:03:1700:03:19ทำให้การเรียน
00:03:1900:03:23ประวัติศาสตร์ง่ายขึ้นด้วยซ้ำเพราะเรา
00:03:2300:03:25วิเคราะห์ได้เร็วขึ้นเนื่องจากเราไม่ต้อง
00:03:2500:03:32ไปค้นหาเพิ่มเติมเอ่อหรือคือไปถ้าเป็นแบบ
00:03:3200:03:35สมัยนักประวัติศาสตร์ประวัติศาสตร์โบราณ
00:03:3500:03:38สมมุติเราจะค้นหาเรื่องนึงเราอาจจะต้องไป
00:03:3800:03:41เดินทางไปที่เหล่านั้นเพื่อไปหาใช่มยคะ
00:03:4100:03:44เดี๋ยวนี้เราก็นั่งอยู่ที่บ้านเสิรชมันก็
00:03:4400:03:48มันก็ได้ครบค่อนข้างครบค่ะผมเชื่อผิดๆ
00:03:4800:03:51เกี่ยวกับประวัติศาสตร์เอาแบบคลาสสิคเลย
00:03:5100:03:55ที่ที่ทุกคนคิคิดนะ
00:03:5500:03:59คะขอแก้คำถามนิดนึงมันไม่ผิดแต่ว่าอครับ
00:03:5900:04:03มันเป็นการมองด้านเดียวกับด้านที่เขาคุ้น
00:04:0300:04:11ชินอเอาง่ายๆก็ทำไมเราต้องเกลียดพม่าอื
00:04:1100:04:15อืทุกคนรู้ว่าเอ่อพม่าเป็น
00:04:1500:04:19เอมี่ในเชิงประวัติศาสตร์ของประเทศไทยอือ
00:04:1900:04:22ทำไมต้องเป็นอย่างนั้นน่ะคะเราก็ถามเด็ก
00:04:2200:04:25ว่าทำไมทำไมยูถึงคิดว่าอย่างนั้น
00:04:2500:04:28อ่าบางทีการเรียนประวัติศาสตร์คือการเข้า
00:04:2800:04:30ใจคอนเซปต์
00:04:3000:04:32โดยรวมอย่างเช่นเรื่องเรื่องเรื่องนี้ก็
00:04:3200:04:36คือเรื่องทฤษฎีการสร้างชาติ nationalism
00:04:3600:04:40การสร้างชาติ Nation Building ว่าชาติ
00:04:4000:04:43มันมาได้ยังไงเ่อ Element นึงของการสร้าง
00:04:4300:04:46ชาติก็คือเราต้องสร้าง
00:04:4600:04:49enemy อืเราต้องสร้าง Common enemy
00:04:5000:04:53เพราะว่าอย่าลืมว่าคนไทยเราไม่ได้เหมือน
00:04:5300:04:55กันทุกคนเราไม่ได้มาจากที่เดียวกันทุกคน
00:04:5500:04:58ใช่มยคะออ่าเรามีหลายหลากหลายเชื้อชาติ
00:04:5800:05:02ศาสนาเอ่อแล้วเราจะรวมยังไงให้คนรู้สึก
00:05:0200:05:05ความเป็นชาติเาเรียกว่าสร้าง Common
00:05:0500:05:09enemy ศัตรูที่เราแชร์ด้วยกันอ่าข้า
00:05:0900:05:12สร้างศัตรูเดียวกันใช่ค่ะที่มันจะเขียนใน
00:05:1200:05:15ประวัติศาสตร์แล้วมันสนุกแล้วมันสามารถ
00:05:1500:05:20กระตุ้นให้เราอ่ะรักในความเป็นชาติชนชาติ
00:05:2000:05:22เราได้มากขึ้น
00:05:2200:05:25ออก็ไม่ได้ว่าเบลมว่าท่านที่เขาเขียน
00:05:2500:05:28ประวัติศาสตร์ผิดนะคะเออก็ไม่ผิดอันนี้ก็
00:05:2800:05:32คล้ายๆกับคำถามที่เราคุยกันไปตอนแรกในมุม
00:05:3200:05:35มองเตอนนั้นสิ่งที่เขาทำมันอาจจะจำเป็น
00:05:3500:05:38จำเป็นเออครับแต่ในมองมุมมองเราตอนนี้ถาม
00:05:3800:05:41ว่าเด็กสมัยนี้หรือตัวเราเองก็ตามเราต้อง
00:05:4100:05:47เกลียดพม่าด้วยมั้ยเออเคยเคยมีถามคนถามคน
00:05:4700:05:49ที่รู้จักนะเขว่าเอ้ยไปเที่ยวพม่ากันมั้ย
00:05:4900:05:55โอ๊ยไม่ไปอ่ะมันมันขโมยเคขโมยเอิ่มทองไป
00:05:5500:05:58ชเวดากองอย่างเงี้ยมันก็เป็นความคิดว่า
00:05:5800:06:01สมัยเอาอายุอยุธยาเมาเผาบ้านเมืองเราเออ
00:06:0100:06:04แล้วเอาทองไปสร้างเจดีย์ชเวดากองอะไร
00:06:0400:06:07อย่างเงี้ยค่ะมันก็อาจจะจริงหรือไม่จริง
00:06:0700:06:10เราไม่รู้เพราะเราไม่มีรูปเราไม่มีตอน
00:06:1000:06:13นั้นมันไม่มีโฟกี่มันไม่เราไม่ได้ถ่าย
00:06:1300:06:16อะไรมาใช่มั้ยคะเราไม่รู้ว่าพม่าเอาทอง
00:06:1600:06:19จากอยุธยาไปสร้างจริงหรือเปล่าเออแต่โอ
00:06:2000:06:22ความคิดนี้มันไม่จำเป็นที่จะต้องเกิดขึ้น
00:06:2200:06:26ในสมัยนี้อืความคิดนี้มันควรจะมองในมุม
00:06:2600:06:29ที่ลึกเข้าไปอย่างอย่างที่บอกวิเคราะห์
00:06:2900:06:32เข้าไปว่าไอ้ความคิดนี้มันเกิดขึ้นตอน
00:06:3200:06:35นั้นคือตอนที่เรากำลังสร้างชาติแล้ว
00:06:3500:06:38Element ของการสร้างชาติมีอะไรบ้าง
00:06:3800:06:43อืแล้วก็โอเคก็เข้าใจเข้าใจมันในรูปแบบ
00:06:4300:06:48นั้นอืแล้วก็ไม่ได้ต้องคิดว่าโอ้พม่าคือ
00:06:4800:06:51ประเทศที่ขโมยทองไปจากเรา
00:06:5100:06:55อืคือมันจบแล้วะคุณครูกำลังจะบอกแล้วยุค
00:06:5500:06:58นั้นมันมีบริบทของมันมันมีที่มาที่ไปของ
00:06:5800:07:02มันถูกต้องค่ะแล้วมันจบตั้งแต่ยุคนั้นเรา
00:07:0200:07:05ไม่ควรจะลากข้ามยุคข้ามสมัยมาถึงปัจจุบัน
00:07:0500:07:09น่ะแต่เข้าใจในในเรียกว่าเข้าใจในเลนส์
00:07:0900:07:13ของยุคนั้นเออใส่เหมือนใส่กรอบแว่นใส่
00:07:1300:07:17แว่นของของของยุคนั้นเพื่อที่จะเข้าใจ
00:07:1700:07:21มันคือทุกประเทศมีค่ะอย่างเช่นจีนจีน
00:07:2100:07:25ญี่ปุ่นเกาหลีเอ่อเขาก็มีเก็มี Part of
00:07:2500:07:28History ที่มันเบมซึ่งกันและกันอย่า
00:07:2800:07:32เงี้ยค่ะเบมว่าเเทำเราเราทำเค้าลาวไทย
00:07:3200:07:36พม่าไทยเขมรไทยมีหมดมีครับซิกกับอิสลามก็
00:07:3600:07:42มีซิกกับอิสลามมีครับค่ะทีนี้การที่
00:07:4200:07:45เราอันนี้ถามแบบไม่รู้คำถามนี้ถูกหรือ
00:07:4500:07:47เปล่านะเรื่องหัวข้อวันนี้มัน sensitive
00:07:4700:07:50หลายๆเรื่องนะผมก็จะระวังคำพูดแต่ว่าอยาก
00:07:5000:07:55ให้เข้าใจเจตนาผมนะโอเคการที่เราไม่หรือ
00:07:5500:07:59เราลืมประวัติศาสตร์อือย่างที่คุณครูบอก
00:07:5900:08:04มันเป็นยุคยุสมัยควรจะผ่านไปได้ค่ะถ้าเรา
00:08:0400:08:06ลืมมันหรือเราเเรียกว่าเรา Move on เรา
00:08:0600:08:09get Over มันแล้วเรามองในเลนว่ามันเป็น
00:08:0900:08:13ปัญหาของยเราจะถูกมองว่าเด็กคนนี้มันลืม
00:08:1300:08:16ประวัติศาสตร์ไอ้เด็กคนนี้มันอย่างเงี้ย
00:08:1600:08:19ที่บอกว่ามันไม่เกลียดพม่าเออมันลืม
00:08:1900:08:25ประวัติศาสตร์มันลืมอดีตมันว่าเขาเคยทำ
00:08:2500:08:28อย่างงี้กับพ่อแม่บรรพบุรุษเราค่ะคุณครู
00:08:2800:08:30จะตอบว่าไงครับเราก็มองกลับไปคนนั้นใหม่
00:08:3000:08:33ว่าเอ่ะเสพประวัติศาสตร์มาในแบบไหนอือ
00:08:3300:08:36แล้วอะไรทำให้เขาเชื่อในความในความคิด
00:08:3600:08:39นั้นอือย่า
00:08:3900:08:43ไปก็ก็อย่าแต่ไม่ได้ว่าให้ันะคะไม่ได้ให้
00:08:4300:08:48ตัดสินคนด้วยความคิดของคนคนนั้นแต่ว่าเรา
00:08:4800:08:51เราน่าจะวิเคราะห์ใช้ความใช้ใช้ ability
00:08:5100:08:55ใช้ความสามารถในการวิเคราะห์ว่าสิ่งที่
00:08:5500:08:59เขาพูดออกมาเนี่ยมันเป็นเพราะความคิดที่เ
00:08:5900:09:02ถูกเชฟมาเป็นแบบนี้อืเราไม่จำเป็นต้องไป
00:09:0200:09:06โต้ตอบหรือไม่จำเป็นต้องไป
00:09:0600:09:11เอ่อไป attack เาหรือว่าไป correct เมันน
00:09:1100:09:15มันอาจจะไม่จำเป็นกับเ at the end โลก
00:09:1500:09:19นี้มันก็คือความแตกต่างอืมอืเราเราเรียน
00:09:1900:09:22ประวัติศาสตร์ไปก็เพื่อเพื่อให้เข้าใจ
00:09:2200:09:26ความแตกต่างด้วยไ้เหอันนี้โดนมากครับๆโอ้
00:09:2600:09:29อันนี้อันนี้ผมว่าเป็นเราเรียนประวัติ
00:09:2900:09:32ศาสตเพื่อในที่สุดให้เข้าใจว่ามนุษย์มี
00:09:3200:09:35ความแตกต่างใช่ค่ะให้เข้าใจว่าทุกอย่าง
00:09:3600:09:40มัน evolve over time นะค่ะมันมัน
00:09:4000:09:44เปลี่ยนแปลงใช่ค่ะตามกาลเวลาถูกต้องค่ะ
00:09:4400:09:45แม้กระทั่งการเขียนประวัตติศาสตร์การเข้า
00:09:4500:09:48ใจประวัติศาสตร์ความเข้าใจประวัติศาสตร์
00:09:4800:09:50มันก็เปลี่ยนไปตามกาลเวลาสมัยก่อนเราเข้า
00:09:5000:09:55ใจว่าอย่างงี้ขึ้นมายุคพ่อแม่เราเข้าใจ
00:09:5500:09:58แบบนี้มาถึงยุคเรายุคลูกหลานก็จะเข้าใจ
00:09:5800:09:59อีกแบบนึง
00:09:5900:10:02มันก็ไม่ใช่ความผิดของใคร
00:10:0300:10:07แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดก็คือให้ make sure
00:10:0700:10:10ว่าในฐานะนักศึกษานัก
00:10:1000:10:15ประวัติศาสตร์หรือเอ่อผู้ที่มีความสนใจ
00:10:1500:10:17ทางประวัติศาสตร์เนี่ยเราก็ควรตระหนักถึง
00:10:1700:10:20ตระหนักถึงว่าข้อมูลที่ได้เราที่เราได้
00:10:2000:10:24รับมามันไม่ใช่ด้านเดียวอืมันต้องมีหลายๆ
00:10:2400:10:28ด้านมาประกอบกันแล้วเราก็วิเคราะห์ว่าเรา
00:10:2800:10:32ควรจะเชื่อเชื่ออันไหนมากที่สุดอืหรือไม่
00:10:3200:10:34ต้องเชื่ออันไหนเลยก็ได้
00:10:3400:10:38อืค่ะแล้วถ้าไม่เชื่อมันหมายความว่าอะไร
00:10:3800:10:40ครับถ้าไม่เชื่อเลยมันก็ไม่ได้แปลว่าเรา
00:10:4000:10:44ไม่มีจุดยืนนี่คะมันก็มันก็แปลว่าเรา
00:10:4400:10:46เลือกที่จะไม่เชื่อเพราะว่ามันไม่ได้มี
00:10:4600:10:50หลักฐานเพียงพอ
00:10:5000:10:53เอ่อแต่เรารู้เราตระหนักว่ามันมีอะไรบ้าง
00:10:5300:10:56แลมีความคิดแบบไหนที่เกิดขึ้นบ้างออเรา
00:10:5600:10:59รู้ที่มาที่ไปแต่แค่เรามีจุดยืนว่าเราไม่
00:10:5900:11:02ได้เอนไปทางด้านถูกต้องค่ะ
00:11:0200:11:07อสุดยอดครับวันนี้เป็นเป็นพสที่สำหรับผม
00:11:0700:11:11นะเป็นหนึ่งในพสที่ผมชอบมากนะครับสำหรับ
00:11:1100:11:14ผมเป็นหนึ่งในพสที่ผมประทับใจมากๆแล้วผม
00:11:1400:11:18ถือว่าหมอชนคุยเนี่ยที่ตั้งใจทำมาเนี่ย
00:11:1800:11:23วันนี้เป็นตอนที่บรรลุระดับนึงเลยนะครับ
00:11:2300:11:27ต้องชื่นชมคุณครูมากๆนะครับว่าที่สละเวลา
00:11:2700:11:31แล้วคุณครูผมว่าสื่อาได้เคลียร์แล้วผมก็
00:11:3100:11:34ขอโทษเพราะว่าคำถามที่ผมเตรียมกับ Flow
00:11:3400:11:37ที่มันเกิดมันคนละเรื่องเลยครับแล้วคุณ
00:11:3700:11:42ครูก็ก็ตอบผมแบบความซื่อตรงได้ดีมากแ
00:11:4200:11:45Authentic and sincere Answer นะ
00:11:4500:11:47ขอบคุณค่ะคำถามที่เราเตรียมกันหลังบ้าน
00:11:4700:11:49ที่ผมส่งให้คุณครูเนี่ยกับวันนี้ที่คุย
00:11:4900:11:53กันเนี่ยมันคนละมุมเลยเพราะว่าเราในฐานะ
00:11:5300:11:58คนสัมภาษณ์นะ Flow ของการคุยมันออกมามัน
00:11:5800:12:01เป็นงานอมันออกมาออกมาออกมาเองโดยที่ผมก็
00:12:0100:12:05ไม่ได้ตั้งใจแต่สุดท้ายคูอยากมีอะไรจะ
00:12:0500:12:09เสริมจะเพิ่มหรืออยากทิ้งท้ายอะไรมครับก็
00:12:0900:12:11ก็คงจะบอก
00:12:1100:12:17ว่าอยากให้คุณพ่อคุณแม่แล้วก็เด็กๆรุ่น
00:12:1700:12:19ใหม่ไม่ไม่ไม่ละทิ้งการเรียน
00:12:2000:12:22ประวัติศาสตร์แล้วก็ไม่อย่าไปมี Bas กับ
00:12:2200:12:28มันอย่าไปมีความเชื่อด้านใดด้านนึงไม่ค่ะ
00:12:2800:12:31อย่าอย่าไป by กับการเรียนประวัติศาสตร์
00:12:3100:12:35by แอภาษาไทยถ้าให้อคติเออย่าไปมีอคติ
00:12:3500:12:38กับมันว่าโอ๊ยเข้ามาเรียนคลาสเนี้ยต้อง
00:12:3800:12:43หลับแน่ๆเออหรือเรียนๆไปทำข้อสอบเสร็จ
00:12:4300:12:46โอเคก็พอแล้วเดี๋ยวก็ทิ้งโน้ตแล้วก็ลืม
00:12:4600:12:50มันไม่ใช่การเรียนเพื่อเอาข้อมูลมันไม่
00:12:5000:12:53ใช่ informative Learning มันเป็นเรา
00:12:5300:12:57อยากให้นักเรียนรู้จักการวิเคราะห์แล้วก็
00:12:5700:13:00เอาไป Apply กับอย่างอื่นแล้วก็
00:13:0000:13:03ประวัติศาสตร์มันก็ไม่ใช่แค่
00:13:0300:13:06ประวัติศาสตร์เท่านั้นคือว่าอะไรเกิดิด 1
00:13:0600:13:082 3 4 แต่อยากให้รู้จักกันเอาไปเชื่อม
00:13:0800:13:13โยงกับศาสตร์อื่นๆในชีวิตประจำวันอืแล้ว
00:13:1300:13:18ก็คือที่สำคัญที่สุดก็คือตระหนักรู้ถึง
00:13:1800:13:22เอ่อข้อมูลมันเป็นการอีกอย่างนึมันก็คือ
00:13:2200:13:27การฝึกสกิลในการรับข้อมูลอว่าซึ่งซึนัท
00:13:2700:13:30คิดว่าตอนนี้คือปัญหาที่ที่ระดับชาติ
00:13:3000:13:35สำหรับเด็กรุ่นใหม่หรือคนในปัจจุบันก็ตาม
00:13:3500:13:37ก็คือเรารับข้อมูลแบบ
00:13:3700:13:41ว่าเรารับอย่างเดียวอืเราเราไม่ได้คิด
00:13:4100:13:43วิเคราะห์ซึ่งทีนี้ก็คือสกิลนัก
00:13:4300:13:46ประวัติศาสตร์คือเรากรองข้อมูลก่อนที่เรา
00:13:4600:13:49จะเชื่ออืหรืออย่างที่คุยกันมันไม่ต้อง
00:13:4900:13:53เชื่อก็ได้อือมันก็มันก็เหมือนการเสพสื่อ
00:13:5300:13:56เสพทุกอย่างในปัจจุบันเยค่ะข้อมูลบาง
00:13:5600:14:00อย่างคนเราบอกมาชลมีเดียบอกมาเราต้อง
00:14:0000:14:04เชื่อ 100% มยเราดูก่อนมยว่ามันมาจากใคร
00:14:0400:14:07เนี่ยค่ะ historiography มันมาจากใครใคร
00:14:0700:14:11เป็นคนพูดเต้องการอะไรในการเสนอเรื่องนี้
00:14:1100:14:13ขึ้นมา
00:14:1300:14:18อืค่ะขอบพระคุณคุณครูมากครับที่สละเวลามา
00:14:1800:14:26[เพลง]
00:14:2600:14:29