00:00:00 → 00:00:02[เสียงดนตรี]
00:00:02 → 00:00:04โรคแพนิก (Panic Disorder) นั้น
00:00:04 → 00:00:06ถ้าเปรียบเทียบระบบประสาทอัตโนมัติ ของคนเรานั้น
00:00:06 → 00:00:08ก็ทำหน้าที่เหมือนกับ สัญญาณเตือนไฟไหม้ในอาคาร
00:00:08 → 00:00:11ซึ่งเมื่อไรก็ตามที่สัญญาณเตือนไฟไหม้นั้น
00:00:11 → 00:00:14เกิดดังขึ้นเองจากความผิดปกติ หรือความรวนของมันเป็นพัก ๆ
00:00:14 → 00:00:16คนที่อยู่อาศัยในอาคารนั้น
00:00:16 → 00:00:19ก็จะรู้สึกหวั่นไหว ไม่สงบสุข
00:00:19 → 00:00:22อันนี้ก็เป็นเหตุการณ์เดียวกัน ที่เกิดขึ้นในผู้ป่วยที่เป็นโรคแพนิก
00:00:22 → 00:00:25นั่นคือสัญญาณเตือนของเขา คือระบบประสาทอัตโนมัตินั้น
00:00:25 → 00:00:27ทำงานผิดจังหวะ ผิดเวลา
00:00:27 → 00:00:31แล้วก็ก่อให้เกิดผลต่อ ความคิด อารมณ์ และพฤติกรรม
00:00:31 → 00:00:34ก็คือมีความกลัวว่าจะเกิดอาการนั้น เกิดขึ้นซ้ำ
00:00:34 → 00:00:36จนบางครั้งจะต้องพยายาม หลีกเลี่ยงสถานการณ์
00:00:36 → 00:00:41หรือเหตุการณ์ที่อาจจะกระตุ้นให้เกิด ความตื่นตระหนกตกใจตรงนั้นเกิดขึ้นได้
00:00:41 → 00:00:43[เสียงกริ่งเตือนไฟไหม้]
00:00:43 → 00:00:46เมื่อประมาณ 2-3 ปีที่แล้วครับ
00:00:46 → 00:00:50ผมกำลังปั่นจักรยานเพื่อออกกำลังกาย ก็ปั่นในสนาม
00:00:50 → 00:00:52ปกติผมจะปั่นแค่รอบเดียว
00:00:52 → 00:00:54แต่วันนั้น อยู่ ๆ ก็อยากจะปั่น 2 รอบ
00:00:54 → 00:00:55รู้สึกว่าเริ่มเหนื่อย
00:00:56 → 00:01:00พอลงไปพักสักพักหนึ่ง ก็เริ่มเหมือนมือเริ่มจะชา
00:01:00 → 00:01:02พอชาเสร็จแล้ว คือเริ่มจะเป็นตะคริวแล้ว
00:01:02 → 00:01:04เหมือนหัวใจมันเหมือนจะหยุดเต้น
00:01:04 → 00:01:07หรือว่าหัวใจจะวาย เหมือนเราจะล้มอะไร ก็บอกไม่ถูกเหมือนกัน
00:01:07 → 00:01:09ผมก็เลย เอ๊ะ มันเกิดอะไรขึ้น
00:01:09 → 00:01:10เพราะในชีวิตเราไม่เคยเป็นอย่างนี้
00:01:10 → 00:01:13เพราะปกติเราก็เล่นกีฬา ประจำอยู่แล้วใช่ไหมครับ
00:01:13 → 00:01:15พอหลังจากอาการนั้นเกิดขึ้นครั้งหนึ่งปุ๊บนี่
00:01:15 → 00:01:18ระยะเวลาสัปดาห์หรือสองสัปดาห์ติดต่อกันนี่
00:01:18 → 00:01:21ผมก็มีเอฟเฟกต์อาการแบบนี้ เกิดขึ้นมาอีกระยะหนึ่งก็คือแบบ...
00:01:21 → 00:01:23มีอยู่วันหนึ่งก็คือ
00:01:23 → 00:01:26กำลังจะขับรถกลับบ้าน พอขับไปสักระยะหนึ่ง
00:01:26 → 00:01:28มันเหมือนกับครั้งแรกที่เราเป็น ก็เริ่มเหมือนแบบ...
00:01:28 → 00:01:30ทำไมมันเหมือนวูบจะเป็นลม
00:01:30 → 00:01:35แล้วก็ฝืนขับมาเรื่อย ๆ จนกระทั่งรู้สึก มันไม่ไหวแล้ว อาการมันเริ่มหนักขึ้นเรื่อย ๆ
00:01:35 → 00:01:40ผมก็เลยจอด ก็เลยตัดสินใจลงจากรถ ได้แท็กซี่ไปที่โรงพยาบาลใกล้ ๆ นะครับ
00:01:40 → 00:01:45สัญญาณของระบบประสาทอัตโนมัติ ที่เกิดขึ้นอย่างรุนแรงทันที
00:01:45 → 00:01:49มีได้ตั้งแต่อาการเรื่องของ ใจเต้น ใจสั่น หายใจเหนื่อย
00:01:49 → 00:01:53รู้สึกหายใจไม่อิ่ม ความรู้สึกเหมือนกับ มีอาการจุก รู้สึกแน่น
00:01:53 → 00:01:56บางคนก็จะรู้สึกมีอาการคลื่นไส้อาเจียน
00:01:56 → 00:01:58เวียนศีรษะ คล้ายจะเป็นลม หน้ามืด
00:01:58 → 00:02:03อาจจะรู้สึกเหมือนกับมีร้อน ๆ วูบวาบตามตัว หรือหนาวสั่น
00:02:03 → 00:02:06บางคนก็จะมีความผิดปกติของความรู้สึก เช่น
00:02:06 → 00:02:09รู้สึกชาตามตัว หรือรู้สึกเหมือนมีเข็มทิ่ม
00:02:09 → 00:02:13ในรายที่เป็นรุนแรงมาก ๆ ก็จะหวาดกลัวกับอาการเหล่านี้
00:02:13 → 00:02:16จนบางครั้งรู้สึกว่า เอ๊ะ เราจะเสียชีวิตหรือเปล่า
00:02:16 → 00:02:19หรือเราอาจจะควบคุมสติไม่อยู่ จนเป็นบ้าไปก็ได้
00:02:19 → 00:02:23ผู้ป่วยที่เป็นอาการแพนิกนั้น มีข้อสังเกตคือว่า
00:02:23 → 00:02:25เรื่องของการกระตุ้นของระบบประสาทอัตโนมัติ
00:02:25 → 00:02:27ระบบประสาทอัตโนมัติของคนเรานี่
00:02:27 → 00:02:32อาการของการกระตุ้นของมัน ก็จะเป็นอย่างรุนแรงภายในช่วง 10 นาทีแรก
00:02:32 → 00:02:36แล้วมันก็จะค่อย ๆ คลายจากความกังวล หรือว่าอาการต่าง ๆ ก็จะเบาลงตามลำดับ
00:02:36 → 00:02:40ผู้ป่วยบางรายก็จะเป็นอาการ รุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ
00:02:40 → 00:02:41ทำให้ไม่หายขาดสักที
00:02:41 → 00:02:46แต่บางคนก็อาจจะมีช่วงเวลาที่อาการของโรค สงบลงไปบ้างหากไม่ได้รับการรักษา
00:02:46 → 00:02:49ความรุนแรงของอาการมันเกิดขึ้น แม้กระทั่งผมนอนหลับไปแล้ว
00:02:49 → 00:02:54สะดุ้งตื่นขึ้นมา มันเหมือนด้วยหัวใจ ที่มันเต้นแรงขึ้นมาโดยที่ไม่มีสาเหตุเลย
00:02:54 → 00:02:54แล้วก็นอนไม่หลับ
00:02:55 → 00:03:00มันเริ่มแย่ขึ้นมาเรื่อย ๆ แล้วมันมีอะไรฟ้อง บางอย่างให้เราต้องทำอะไรหรือต้องรักษาแล้ว
00:03:00 → 00:03:03ก็เลยตัดสินใจไปพบแพทย์
00:03:03 → 00:03:05ผู้ป่วยที่เป็นรุนแรงจริง ๆ นี่
00:03:05 → 00:03:10แล้วก็เข้ามาสู่การรักษาอย่างเหมาะสม ก็มีโอกาสที่จะหายขาดได้
00:03:10 → 00:03:13การวินิจฉัยโรคกลุ่มนี้ เป็นเรื่องที่ต้องระมัดระวังเป็นอย่างสูง
00:03:13 → 00:03:17เนื่องจากว่าผู้ป่วยนั้นแสดงอาการของ อาการทางด้านร่างกาย
00:03:17 → 00:03:21ซึ่งมีส่วนคล้ายคลึงกับโรค ที่เป็นความผิดปกติทางด้านร่างกาย
00:03:21 → 00:03:23ไม่ว่าจะเป็นโรคหัวใจ
00:03:23 → 00:03:26โรคในระบบทางเดินหายใจ ทางเดินอาหาร
00:03:26 → 00:03:30และก็โรคในระบบประสาทอื่น ๆ ออกไปให้แน่ชัดเสียก่อน
00:03:30 → 00:03:32จนเราแน่ใจว่าไม่มีโรคในกลุ่มเหล่านั้นแล้ว
00:03:32 → 00:03:35จึงจะเข้าสู่การวินิจฉัยในเรื่องของแพนิก
00:03:36 → 00:03:40ก็อาศัยเรื่องของการซักประวัติ ตรวจสภาพจิต สอบถามอาการ ปัจจัยกระตุ้น
00:03:40 → 00:03:42ลักษณะของอาการที่เป็น
00:03:42 → 00:03:46แพนิกนั้นเป็นโรคที่ ผู้ป่วยที่เป็นนั้นจะรู้สึกว่า
00:03:46 → 00:03:49มันเป็นโรคที่มีอาการที่น่ากลัว น่าตกใจอย่างยิ่ง
00:03:49 → 00:03:53ซึ่งคนรอบข้างคงจะเข้าใจ ความรู้สึกทุกข์ใจของคนไข้
00:03:53 → 00:03:57แต่จริง ๆ แล้ว มันเป็นโรคที่ ไม่เคยเป็นอันตรายถึงกับชีวิตนะครับ
00:03:57 → 00:04:00ถ้าได้รับการช่วยเหลือหรือดูแลอย่างเหมาะสม
00:04:00 → 00:04:05คนไข้สามารถที่จะควบคุมอาการได้ แล้วกลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างปกติ
00:04:05 → 00:04:07ในการรักษาเรื่องของโรคแพนิก
00:04:07 → 00:04:14สิ่งสำคัญนั้นต้องใช้ทั้งในเรื่องของยา แล้วก็การให้ความรู้กับผู้ป่วยและญาติ
00:04:14 → 00:04:15เกี่ยวกับอาการของโรคที่เป็น
00:04:15 → 00:04:19ในส่วนของยา เรามียาที่ใช้ในปัจจุบันอยู่หลายกลุ่ม
00:04:19 → 00:04:24ที่สามารถจะช่วยทั้งในเรื่องของการป้องกัน ไม่ให้อาการแพนิกกำเริบขึ้นมาในอนาคต
00:04:24 → 00:04:28กับอีกเรื่องหนึ่งคือ ใช้เพื่อช่วยลดความรู้สึกตื่นเต้น
00:04:28 → 00:04:32ที่เกิดขึ้นจากอาการแพนิกในแต่ละครั้ง ให้สงบลงได้อย่างรวดเร็ว
00:04:32 → 00:04:34ส่วนเรื่องของการให้ความรู้
00:04:34 → 00:04:38เน้นในเรื่องการที่จะทำให้ผู้ป่วยนั้น ผ่อนคลายสบายใจครับ
00:04:38 → 00:04:42แต่เราจะให้ความรู้ตรงนั้นได้ ก็ต่อเมื่อเราแน่ใจว่าเป็นโรคแพนิกจริง ๆ
00:04:42 → 00:04:44ไม่ได้เกิดขึ้นจากโรคทางกายอื่น ๆ
00:04:44 → 00:04:49แต่ตัวเขาเองสามารถที่จะสังเกตได้ว่า มันก็เป็นเพียงแค่ 10-20 นาที
00:04:49 → 00:04:52แล้วก็จะผ่อนคลายหายไปเอง โดยที่ไม่ต้องทำอะไรเลยด้วยซ้ำ
00:04:52 → 00:04:54แต่หากต้องการให้มันสงบได้เร็วขึ้น
00:04:54 → 00:04:59ผู้ป่วยเองควรที่จะฝึกเทคนิค หรือทักษะในเรื่องของการผ่อนคลายตัวเอง
00:04:59 → 00:05:02เช่น เรื่องของการฝึกการหายใจช้า ๆ
00:05:02 → 00:05:03ฝึกการคลายกล้ามเนื้อ
00:05:03 → 00:05:05เมื่อมีอาการแพนิกเกิดขึ้น
00:05:05 → 00:05:08ก็สามารถที่จะควบคุมให้มันบรรเทาเบาบาง
00:05:08 → 00:05:10และหายได้เร็วกว่า การที่ไม่ฝึกสิ่งเหล่านี้เลย
00:05:10 → 00:05:15ถ้าเป็นญาติของผู้ป่วยที่เป็นแพนิก แล้วรู้จักอาการของโรคเป็นอย่างดี
00:05:15 → 00:05:20ให้ทำความเข้าใจ แล้วก็ปลอบใจเขาว่า มันไม่เป็นอันตรายถึงแก่ชีวิต
00:05:20 → 00:05:24อาจจะหาวิธีการเปลี่ยนบรรยากาศหรืออะไร เพื่อช่วยให้ผู้ป่วยนั้น
00:05:24 → 00:05:27ลดจากความเครียดหรือวิตกกังวลตรงนั้น ได้รวดเร็วขึ้น
00:05:27 → 00:05:32ก็แนะนำอยากให้พบคุณหมอหรือพบจิตแพทย์ ซึ่งคือมันเป็นการพูดคุย
00:05:32 → 00:05:35เหมือนเราได้ระบาย หรืออธิบายอาการ เราจะได้รู้ว่า
00:05:35 → 00:05:39ทางออกที่ช่วยให้เราไม่เกิดอาการนี้
00:05:39 → 00:05:43จริง ๆ แล้วมันไม่ได้เป็นเรื่องยาก หรือว่าเป็นเรื่องที่รุนแรงครับ
00:05:43 → 00:05:49[เสียงดนตรี]