สำลักอาหารเป็นอันตรายอย่างไรต่อผู้สูงอายุ

6 โรคพบบ่อย ไอเสมหะหลังกินอาหาร | นพ.วินัย โบเวจา

จากช่อง : โรคปอดและทางเดินหายใจ หมอวินัยโบเวจา


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:03การไอหลังรับประทานอาหารนะฮะกินข้าวเสร็จ
00:00:0300:00:07มักจะไอสาเหตุอันดับหนึนะฮะที่มักเจอคือ
00:00:0700:00:10ภาวะกดไหลย้อนนะอย่างยกตัวอย่างล่าสุด
00:00:1000:00:13เนี่ยผมมีผู้สูงอายุมาปรึกษาด้วยเรื่องไอ
00:00:1300:00:16เรื้อรังพอซักไปซักมามักจะเจอพฤติกรรม
00:00:1600:00:19คล้ายๆกับผู้สูงอายุหลายๆบ้านคือพอกิน
00:00:1900:00:22ข้าวเที่ยงเสร็จง่วงนอนแล้วก็จะเอนตัวนอน
00:00:2200:00:25ลงนะครับบางคนกินข้าวเสร็จไม่ถึง 5 นาที
00:00:2500:00:2810 นาทีก็ง่วงละหาหมอนแล้วก็นอนลาบเลยนะ
00:00:2800:00:31ครับก็จะไออยู่ตลอดตื่นมาก็จะไอนะครับ
00:00:3100:00:34อาหารที่เพิ่งทานย่อยยากในผู้สูงอายุยัง
00:00:3500:00:37ไม่ทันได้ย่อยเลยพอนอนปุ๊บแน่นอนครับมัน
00:00:3700:00:40ไม่ใช่เป็นโรคกรดไหลย้อนแต่มันเป็นภาวะ
00:00:4000:00:44กรดไหลย้อนคืออาหารกรดก็มีโอกาสที่จะไอ
00:00:4400:00:47สำลักขึ้นมานะครับแล้วก็มากระตุ้นกล่อง
00:00:4700:00:50เสียงหรือกระตุ้นหลอดลมผมทำให้ไอได้พวก
00:00:5000:00:54นี้ก็จะมีเสมหะผู้สูงอายุไม่ใช่ทุกคนนะฮะ
00:00:5400:00:57ที่จะมีอาการพวกแสบซูงอกนะฮะขมในคอมีรส
00:00:5700:01:00เปรี้ยวในปากไม่ใช่ทุกคนบางคนมาด้วย
00:01:0000:01:03เรืื่องไอเรื้อรังสำหรับเราถ้ามีผู้สูง
00:01:0300:01:06อายุในบ้านแล้วมักจะไอลองดูซิว่ามี
00:01:0600:01:10พฤติกรรมแบบนี้มยทานข้าวเสร็จชอบนอนนะ
00:01:1000:01:13ครับตื่นมาหรือระหว่างนอนก็จะไอค็อกๆแคกๆ
00:01:1300:01:16ญาติเห็นก็จะไม่สบายส่วนตัวผมแนะนำว่า
00:01:1700:01:19ปรับพฤติกรรมถ้าทานเสร็จส่วนใหญ่มักจะ
00:01:1900:01:22ง่วงกันถ้าง่วงจริงๆอย่านอนราบให้นอน
00:01:2300:01:26ประมาณ 30 องศหัวประมาณเยครับหรือ 45
00:01:2600:01:29องศาแต่ไม่ให้ไม่ให้ต่ำกว่านี้แล้วนะครับ
00:01:2900:01:33นะครับถ้ายิ่งนอนต่ำโอกาสที่จะมีภาวะกด
00:01:3300:01:35ไหลย้อนสูงมากผู้สูงอายุเนี่ยจริงๆไม่ใช่
00:01:3500:01:39แค่โรคกดไหลย้อนหรอกกระบังลมที่ยานบ้าง
00:01:3900:01:42กระเพาะที่เลื่อนเคลื่อนที่ไปนะครับบวก
00:01:4200:01:45กับโรคเรื้อรังหรือจะเป็นช่องท้องที่ใหญ่
00:01:4500:01:47ล้วนแล้วสาเหตุเหล่านี้ยิ่งจะทำให้เรามี
00:01:4700:01:50ภาวะกดไหลย้อนได้ง่ายอยู่แล้วนะครับดัง
00:01:5000:01:52นั้นถ้าเราทานอาหารแล้วอายซักประวัติดูซิ
00:01:5300:01:55ว่าสัมพันธ์กับการนอนมั้ลองปรับพฤติกรรม
00:01:5500:01:58ตรงนั้นดูภาวะที่ 2 ที่ตามมาติดๆเลยคือ
00:01:5800:02:02แพ้อาหารหลายคนรู้อยู่แล้วนะครับว่าดื่ม
00:02:0200:02:06น้ำเย็นนะฮะกินอาหารรสจัดนะครับหรือกิน
00:02:0600:02:09อาหารที่มีเครื่องเทศเยอะๆหรือกินอาหาร
00:02:0900:02:12ทอดอย่างเงี้ยรู้อยู่แล้วกินเสร็จจะไอนะ
00:02:1200:02:15ฮะกินเสร็จก็จะมีเสมหะกินเสร็จก็จะไอคัน
00:02:1500:02:18คอบางคนมีน้ำมูกนะฮะบางคนดื่มแอลกอฮอล์
00:02:1800:02:20อย่างเงี้ยก็จะไอหคนที่ไม่รู้ก็ต้อง
00:02:2000:02:23สังเกตว่าหนึ่งในสาเหตุที่เราไอหลังรับ
00:02:2300:02:27ประทานอาหารคือเราแพ้อาหารบางคนแพ้ชีสบาง
00:02:2700:02:30คนแพ้ถั่วนะครับบางคนแพ้แพ้แอลกอฮอล
00:02:3000:02:33เครื่องดืบเนี่ยบางคนแพ้ของหวานพวกนี้
00:02:3300:02:35เวลาเรากินเข้าไปเนี่ยอย่างที่บอกตัว
00:02:3500:02:37เนื้ออาหารเองเนี่ยมันจะกระตุ้นปลาย
00:02:3700:02:40ประสาททำให้เราเกิดภาวะคล้ายๆภูมิแพ้มัน
00:02:4000:02:43จะหลั่งสารภูมิแพ้ออกมาทำให้มันมีอาการ
00:02:4300:02:46คันยึกๆๆๆๆในคอนะครับแล้วทำให้เราอยาก
00:02:4600:02:50ไออย่างเงี้ยครับเหมือนมครับมันจะไอแบบไอ
00:02:5000:02:52แห้งๆมีเสียมหาดนิดหน่อยแต่มันจะคันคอ
00:02:5200:02:56เยอะมากนะก็ให้สังเกตหนึ่งในสาเหตุที่เรา
00:02:5600:03:00มักจะไอหลังอาหารลองดูซิเป็นจากอาหารอที่
00:03:0000:03:04เราทานยกินอาหารแบบเดิมๆเราแพ้มเราไอมถ้า
00:03:0400:03:08ใช่มีโอกาสที่เราจะแพ้อาหารนะถ้าอยากรู้
00:03:0800:03:11จริงๆก็ทดสอบการแพ้อาหารมีอยู่ในตลาดให้
00:03:1100:03:14ทดสอบนะครับแต่ความน่าเชื่อถืออาจจะไม่
00:03:1400:03:17100% ขึ้นอยู่กับการซักประวัตินะครับนี่
00:03:1700:03:20คือโรคที่ 2 คือแพ้อาหารตามมาติดๆคือ
00:03:2000:03:23กลุ่มโรคที่ 3 คือแพ้อาหารแต่ตอนนี้ไม่
00:03:2300:03:26ใช่แค่แพ้อาหารแล้วครับเป็นภาวะห่อืด
00:03:2600:03:30กำเริบคือกินอาหารที่แพ้เนี่ยกระตุ้นไม่
00:03:3000:03:34ใช่แค่คันคอกระตุ้นให้หลอดลมหดเกร็งละอัน
00:03:3400:03:36นี้เราเจอในพวกเครื่องดื่มนะครับหรือ
00:03:3600:03:39อาหารบางประเภทหรือคนไข้ที่มีประวัติแพ้
00:03:3900:03:43หนักๆโดยเฉพาะแพ้ถั่วแพ้โปรตีนแพ้ไข่ขาว
00:03:4300:03:46แพ้แอลกอฮอล์เป็นมากกินมากๆเนี่ยจะเกิด
00:03:4600:03:50ภาวะหอบคือกำเริบคือเกิดภาวะหลอดลมขด
00:03:5000:03:53เกร็งหลอดลมตีบจะกระตุ้นให้เกิดอาการไอคน
00:03:5300:03:57ไข้พวกนี้จะมักจะไอแห้งๆบางคนไอมากได้ยิน
00:03:5700:04:00เสียงวสบางคนเริ่มยนเสียงหอบนะครับบางคน
00:04:0000:04:03อาจจะมีผืนขึ้นตามตัวได้นะครับหนึ่งใน
00:04:0300:04:07สาเหตุที่เจอลองลงมาคือห่อพืนกำเริบหลัง
00:04:0700:04:10รับประทานอาหารสาเหตุที่ 4 คือการสำลัก
00:04:1000:04:13อาหารอันนี้เจอไม่น้อยแล้วเจอในผู้สูง
00:04:1300:04:17อายุนะครับตะกี้ทอิแรกผมพูดเรื่องกฎไหล
00:04:1700:04:19ย้อนซึ่งเราเจอได้ในทุกอายุใช่ไหมมครับ
00:04:2000:04:22แต่สำลักอาหารเรามักจะเจอในคนไข้แบบไหน
00:04:2200:04:26ครับคือคนไข้ที่มีปัญหากล่องเสียงเคยฉาย
00:04:2600:04:30แสงเคยใส่ท่อช่วยหายใจเคยผ่าตัดนะครับ
00:04:3000:04:32หรือเป็นคนไข้อัมพฤกษ์อำมพาตอย่างเงี้ยนะ
00:04:3200:04:34ครับพวกนี้กล่องเสียงบางทีอาจจะอัมพฤกษ์
00:04:3400:04:37เลยหรือปิดไม่สนิทเกิดอะไรขึ้นครับเวลา
00:04:3700:04:39เรารับประทานอาหารเนี่ยอาหารบางอย่าง
00:04:3900:04:41เนี่ยมันก็เล็ดรอดลงไปในหลอดลม
00:04:4100:04:45ผมเวลาเราคืนอาหารลงไปเนี่ยกล่องเสียงมัน
00:04:4500:04:47จะปิดอัตโนมัติเลยคือปิดไม่ให้อาหารไม่
00:04:4700:04:49ให้น้ำลายไม่ให้น้ำไม่ให้อะไรเนี่ยลงไป
00:04:4900:04:52ที่ปอดแต่ด้วยเหตุอะไรก็ตามประตูมันปิด
00:04:5200:04:55ช้าอีดหรือปิดไม่สนิทอย่างเงี้ยฮะพวก
00:04:5500:04:58พาร์กินสันโรคสมองเส้นเลื่อดสมองตีบโรค
00:04:5800:05:01หลงลืมอะไรอย่างเงี้ยนะครับเพราะเนี่ยพอ
00:05:0100:05:04ปิดไม่สนิทอาหารเล็ดรอดเข้าไปคนไข้ก็จะไอ
00:05:0400:05:07พอเป็นบ่อยๆนี่อันตรายสำลักอาหารเรื้อรัง
00:05:0700:05:09นี่ถือว่าเป็นเรื่องใหญ่สำหรับหมอปอดและ
00:05:0900:05:12หมอทุกๆท่านนะครับเพราะว่าการสำลักอย่าง
00:05:1200:05:15ต่อเนื่องอาจจะกระตุ้นให้เกิดฝีในปอดปอด
00:05:1500:05:18ติดเชื้อเรื้อรังนะครับหรือโรคภาวะปอด
00:05:1800:05:20อักเสบเรื้อรังได้ผมพูดไว้ในคลิปก่อนหน้า
00:05:2000:05:23นี้หมดแล้วใน Facebook ก็มีตัวอย่างคนไข้
00:05:2300:05:25สำรักเรื้อรังนะครับังนั้นถ้าเรามีผู้
00:05:2500:05:28ป่วยที่ไอหลังรับประทานอาหารและมีความ
00:05:2800:05:31เสี่ยงว่ากล่องเสียงเขาหรือการกลืนเขาจะ
00:05:3100:05:34ไม่ค่อยโอเคโดยเฉพาะคนไข้ที่ผมพูดไปแนะนำ
00:05:3400:05:37ปรึกษาแพทย์นะครับการรักษาก็คือหาสาเหตุ
00:05:3700:05:39ก่อนส่วนใหญ่หมอเขาจะส่องกล้องเข้าไปดู
00:05:3900:05:42ว่ากล่องเสียงโอเคไหปิดดีไหรือปิดไม่สนิท
00:05:4200:05:45นะหรืออัมพฤกอพาไปเลยนะบางรายอาจจะส่งไป
00:05:4500:05:49ฝึกการกลืนนะจะมีท่าการกลืนบางรายอาจจะ
00:05:4900:05:51ถึงขั้นต้องใส่สายยางเพื่อป้องกันการ
00:05:5100:05:55สำลักอาหารอย่างต่อเนื่องผมมีคนไข้ไม่
00:05:5500:05:57น้อยนะครับผู้สูงอายุที่มาด้วยเรื่องปอด
00:05:5700:05:59ติดเชื้อพอซักไปซักมาเนี่ยสรุปเป็นเป็น
00:05:5900:06:02สำลักอาหารบางรายก็ลงเอยด้วยใส่สายยางบาง
00:06:0200:06:05รายเป็นบ่อยมากจนต้องมาใส่สายยางที่หน้า
00:06:0500:06:09ท้องนะครับมีไม่น้อยแล้วก็อันนี้ถือว่า
00:06:0900:06:11เป็นความเสี่ยงถึงขั้นเสียชีวิตได้เพราะ
00:06:1100:06:14ว่าถ้าติดเชื้อบ่อยๆอาจจะเข้ากระแสเลือด
00:06:1400:06:19ได้นะครับไงสำลักอาหารหรือไอผู้สูงอายุ
00:06:1900:06:21บางคนไม่ได้สำลักให้เราเห็นนะสำลักหน้า
00:06:2100:06:24แดงเไม่ใช่บางคนจะไอกินข้าวเสร็จก็หรือ
00:06:2400:06:26กินไปด้วยก็จะไอไปด้วยอะไรอย่างเงี้ยนะ
00:06:2600:06:29ครับผู้ช่วยคนที่สังเกตจะรู้ดีนะครับครับ
00:06:2900:06:32อ่ะอย่าลืมนะครับสำลักอาหารกลุ่มที่ 5
00:06:3300:06:37คือกลุ่มที่จริงๆแล้วมีโรคปอดแอบแฝงอยู่
00:06:3700:06:40อ่าอันนี้ฟังดูอาจจะเริ่มไกลตัวแล้วะแต่
00:06:4000:06:44หนึ่งในสันนิษฐานคือคนไข้โดยเฉพาะหลอดลม
00:06:4400:06:46โป่งพองอย่างเงี้ยครับหรือคนไข้ที่เป็น
00:06:4600:06:49หลอดลมอักเสบเรื้อรังพวกนี้เวลากินอาหาร
00:06:4900:06:52ไปเนี่ยอาหารบางอย่างจะกระตุ้นให้ไอพวก
00:06:5200:06:55นี้เนี่ยก็จะไอง่ายเทียบกับคนไข้ทั่วไป
00:06:5500:06:57เนี่ยอย่างคนไข้หลอดลมปกพองผมเนี่ยก็จะ
00:06:5700:07:00พูดเลยว่ามื้อเที่ยงจะเป็นมื้อที่เสมหะ
00:07:0000:07:03ออกเยอะสุดกินข้าวเสร็จก็จะมีเสมหะออกมา
00:07:0300:07:07เพราะการกินอาหารเป็นหนึ่งในวิธีที่จะ
00:07:0700:07:10กระตุ้นกระตุ้นการไอซึ่งถ้าปลอดไภมันเต็ม
00:07:1000:07:13ไปด้วยเสมหะอยู่แล้วหรือมันมีความเสี่ยง
00:07:1300:07:16ที่จะเป็นโรคอยู่แล้วมันจะไอง่ายกว่าปกติ
00:07:1600:07:21ถ้าพูดภาษาบ้านๆคือปอดไม่ดีพอมีอะไรมา
00:07:2100:07:23กระตุ้นมันจะฟ้องทันทีซึ่งอันนี้เริ่มไกล
00:07:2300:07:26ตัวซึ่งผมเชื่อว่าถ้าเรากินอาหารแล้วไอ
00:07:2600:07:29อยู่บ่อยๆการซักประวัติการที่หมอกดร่าง
00:07:2900:07:33กายฟังปอดเราหรือเเรเนี่ยน่าจะเป็นวิธี
00:07:3300:07:35ที่จะช่วยให้เราหาได้ว่าเรามีปอดแอบแฝง
00:07:3500:07:38อยู่หรือเปล่าอย่างผมยกตัวอย่างคนไข้คน
00:07:3800:07:40นึงนะอย่างที่บอกคนไข้มาด้วยเรื่องไอ
00:07:4000:07:43เรื้อรังแล้วจะพูดอย่างเงี้ยว่าหมอกิน
00:07:4300:07:45ข้าวทีไรนะจะไอออกเสมห่าออกมาเป็นช้อนๆ
00:07:4500:07:48เลยอ่าเอ๊ะแล้วเป็นอย่างนี้มานานละไม่เคย
00:07:4800:07:52ตรวจนะเป็นอยู่สำเพ็งขยันทำงานมากเป็นคน
00:07:5200:07:55จีนสมัยรุ่นก่อนน่ะนะที่ขยันตลอดเวลานะ
00:07:5500:07:57ครับแต่รู้สึกว่าเสมหะมันเยอะก็เลยต้องมา
00:07:5700:08:00ตรวจแต่ประวัติของเขาคือกินข้าวกลางวันที
00:08:0000:08:03ไรไอทุกทีเลยหมอเออพอเราฟังเสมหักก็เยอะ
00:08:0300:08:06มีเหลืองบ้างมีเขียวบ้างมีขาวแต่ออกมา
00:08:0600:08:09เป็นช้อนๆเราก็ต้องใส่ใจแล้วเป็นหลอดลม่ง
00:08:0900:08:11พองหรือเปล่าซึ่งพวกนี้มันจะถูกกระตุ้น
00:08:1100:08:14ด้วยการกินการดื่มได้อยู่แล้วก็พอตรวจ
00:08:1400:08:16ร่างกายเนี่แหละค่อนข้างมั่นใจเลยว่าน่า
00:08:1600:08:19จะมีหลอดลมโป่งพองพอไปเซเรย์เข้าอุโมงค์
00:08:1900:08:21ก็เป็นอย่างที่คิดก็เข้าสู่กระบวนการหลอด
00:08:2100:08:24ลมโป่งพองนะครับคือการกินเนี่ยก็อาจจะ
00:08:2400:08:27เป็นตัวกระตุ้นสำหรับคนไครที่เป็นโรคปอด
00:08:2700:08:30อยู่แล้วด้วยนะครับดังนั้นสาเหตุอันนึงก็
00:08:3000:08:33คือคุณอาจจะมีโรคปอดแอบแฝงอยู่ทำให้เวลา
00:08:3300:08:35คุณกินเนี่ยมันกระตุ้นให้มีการไอง่ายขึ้น
00:08:3500:08:39กลุ่มสุดท้ายที่หนีไม่พ้นและพบไม่น้อยคือ
00:08:3900:08:42พวกภูมิแพ้หลอดลมนะครับโดยเฉพาะหลอดลม
00:08:4200:08:45ส่วนบนผู้ที่ชอบมีมูกหรือน้ำมูกคั่งอยู่
00:08:4500:08:48ในจมูกอยู่ตลอดเวลาเวลากินข้าวนะโดยเฉพาะ
00:08:4800:08:51กินอาหารเผ็ดๆหรือกินอาหารรสจัดจมูกเปิด
00:08:5100:08:55น้ำมูกไหลลงคอบ้างไหลลงออกมาบ้างบ่อย
00:08:5500:08:57ครั้งพวกนี้ก็จะมาด้วยเรื่องไอเวลากิน
00:08:5700:09:00ข้าวนะครับกินกินแล้วก็
00:09:0000:09:04จะทั้งคัดจมูกบ้างทั้งไอบ้างนะครับนี้ก็
00:09:0400:09:07เป็นอีกหนึ่งในสาเหตุที่ทำให้เราไอหลัง
00:09:0700:09:11จากกินข้าวได้คนไข้บางคนเนี่ยไอระหว่าง
00:09:1100:09:14ทานข้าวคนไข้บางคนไอหลังทานข้าวอย่างที่
00:09:1400:09:17ผมบอกกินอะไรแล้วมันแสลงภาษาบ้านๆนะครับ
00:09:1700:09:20หรือไปกินน้ำเย็นนะฮะกินของหวานจัดเนี่ย
00:09:2000:09:23กินเสร็จปุ๊บปี๊ดเลยกินน้ำแข็งจมูกบวมทัน
00:09:2300:09:26ทีน้ำมูกไหลลงคอจมูกบวมกระตุ้นให้เกิดการ
00:09:2600:09:30ไอคัดจมูกเห็นมั้ยครับมันก็ไอกินข้าวได้
00:09:3000:09:34ขอให้โชคดีครับสวัสดีครับ