สัญญาณเตือนที่บ่งบอกว่าคนใกล้ตัวอาจกำลังมีภาวะไบโพล่าคืออะไรบ้าง

เช็กสัญญาณเตือนการเกิด “ไบโพลาร์” พร้อมวิธีการรักษา l TNN HEALTH l 25 03 66

จากช่อง : TNN


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:03เรายังอยู่กับไบโพล่าโรคอารมณ์ 2 ขั้วรับ
00:00:0300:00:06มือได้แค่ต้องเข้าใจค่ะและเราได้รับ
00:00:0600:00:08เกียรติจากรองศาสตราจารย์นายแพทย์
00:00:0800:00:11สุขเจริญตั้งวงษ์ชัยหัวหน้าศูนย์ดูแลภาวะ
00:00:1100:00:15สมองเสื่อมโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์สภากาชาต
00:00:1500:00:17ไทยอาจารย์หมอจะมาให้ความรู้ความเข้าใจใน
00:00:1700:00:20เรื่องโรคไบโพล่ากัน
00:00:2000:00:27[เพลง]
00:00:2700:00:30ค่ะสวัสดีค่ะอาจารย์ขอเริ่มที่คำถามแรก
00:00:3000:00:34เลยนะคะผู้ป่วยโรคไบโพล่านั้นสามารถที่จะ
00:00:3400:00:36อยู่ร่วมกับคนทั่วไปได้หรือไม่คะโรค
00:00:3600:00:40ไบโพล่าเนี่ยก็เป็นโรคที่มีการพยากรณ์โรค
00:00:4000:00:43ที่ดีนะครับนั่นหมายความว่าถ้าคนไข้ไปรับ
00:00:4300:00:47การรักษาเนี่ยผลการรักษาจะค่อนข้างดีคน
00:00:4700:00:50ไข้จำนวนมากเลยสามารถจะกลับไปใช้ชีวิต
00:00:5000:00:54เป็นปกติในสังคมได้แต่ว่าอาจจะต้องเอ่อ
00:00:5400:00:57กินยาเพื่อควบคุมอาการนะครับถ้ากินยาสม่ำ
00:00:5700:01:01เสมอควบคุมอาการดีเนี่ยคนไข้จะมีลักษณะ
00:01:0100:01:03อารมณ์นะครับแล้วก็มีความสามารถในการใช้
00:01:0300:01:07ชีวิตเป็นปกติในสังคมเลยครับอาจารย์ขะ
00:01:0700:01:09แล้วมีสัญญาณเตือนมยคะว่าคนที่อยู่ใกล้
00:01:0900:01:12ตัวเราหรือคนที่อยู่ร่วมกับเราเนี่ยเมี
00:01:1200:01:16ภาวะไบโพล่าเกิดขึ้นแล้วอย่างที่เอ่อผม
00:01:1600:01:19บอกว่าจริงๆโรคนี้นะครับมันอาจจะเริ่มต้น
00:01:1900:01:23จริงๆกลุ่มจะมีกลุ่มเด็กวัยรุ่นที่บางคน
00:01:2300:01:26ก็เป็นไบโพล่านะครับโดยเริ่มต้นมักจะมี
00:01:2600:01:30เรื่องของภาวะซึมเศร้านะครับแล้วก็ทำให้
00:01:3000:01:33หลายคนเข้าใจว่าตัวเป็นโรคสึมเศร้านะครับ
00:01:3300:01:35ดังนั้นเนี่ยสัญญาณเตือนก็คือว่ามีอารมณ์
00:01:3500:01:38เปลี่ยนนะครับอารมณ์เปลี่ยนในลักษณะไม่
00:01:3800:01:40ว่าจะเป็นเปลี่ยนทางด้านติดลบคืออารมณ์
00:01:4000:01:44มันดิ่งอารมณ์มันเศร้านะครับไม่ว่าจะมี
00:01:4400:01:47หรือไม่มีสาเหตุกระตุ้นชัดเจนก็ตามนะครับ
00:01:4700:01:50ร่วมกับอาการอื่นๆด้วยนะจะนอกจากอารมณ์
00:01:5000:01:53เศร้าคือมันเศร้ามากดิ่งมากนะครับแล้วก็
00:01:5300:01:57กินไม่ได้นอนไม่หลับนะครับแล้วก็คิดลบๆมี
00:01:5700:02:01ความคิดไม่อยากอยู่นะครับสมาธิไม่ค่อยดี
00:02:0100:02:04นะครับหรือว่าบางคนเนี่ยอาจจะมีอารมณ์
00:02:0500:02:08เปลี่ยนแปลงในทางที่คึกนะครับอารมณ์ดี
00:02:0800:02:11กว่าปกตินะครับแล้วก็อาจจะมีหรืออาจจะ
00:02:1100:02:14เป็นอารมณ์หงุดหงิดก็ได้ร่วมกับความรู้
00:02:1400:02:17สึกว่าตัวเองมีพลังเยอะนะครับต้องการนอน
00:02:1700:02:19น้อยลงไม่ใช่นอนไม่หลับนะครับแต่เป็นนอน
00:02:2000:02:23น้อยลงเช่นว่าปกติเคยนอนวันละ 6-7 ช่มนะ
00:02:2300:02:26ครับอาจจะเป็นนอนแค่ 3-4 ชั่วโมงแล้วก็
00:02:2600:02:30ตื่นมามีพลังเยอะเลยแล้วก็จะเป็นช่วงเวลา
00:02:3000:02:32ที่มีอารมณ์ดีเนี่ยจะมีความคิดสร้างสรรค์
00:02:3200:02:37เยอะมีโครงการมากอยากจะจับจ่ายใช้สอยเยอะ
00:02:3700:02:40พูดเร็วแล้วก็มีความมั่นใจตัวเองสูงนะ
00:02:4000:02:43ครับบางคนเนี่ยอาการที่คึกคะนองตรงนี้
00:02:4300:02:46เนี่ยอารมณ์ด้านคึกเนี่ยมันเป็นเยอะจน
00:02:4600:02:49กระทั่งมีผลกระทบกับความสามารถในการทำ
00:02:4900:02:52กิจกรรมต่างๆคนทั่วไปสังเกตเห็นนะครับก็
00:02:5200:02:55คือมีพฤติกรรมวุ่นวายนะครับแล้วบางคน
00:02:5500:02:58เนี่ยไปไกลถึงขนาดมีอาการทางจิตร่วมด้วย
00:02:5800:03:01เช่นมีเอ่อความรู้สึกว่าตัวเองเป็นคน
00:03:0100:03:05พิเศษนะครับเอ่อมีญานพิเศษมีความสามารถ
00:03:0500:03:09พิเศษนะครับแล้วก็ไปวุ่นวายนะครับหรือว่า
00:03:0900:03:13บางควรจะมีเอ่อหูแว่วประสาทหลอนนะครับ
00:03:1300:03:15ร่วมด้วยได้แต่ไม่ใช่ทุกรายนะครับบางราย
00:03:1500:03:18เท่านั้นนะครับอารมณ์ที่เปลี่ยนแปลงนอาจ
00:03:1800:03:20จะอยู่เป็นเวลาเป็นเดือนๆแล้วหายไปได้เอง
00:03:2000:03:23นะครับหรือบางทีก็เป็นยาวนานจนกระทั่ง
00:03:2300:03:27เกิดปัญหาทำให้ต้องไปพบจิตแพทย์ครับ
00:03:2700:03:30อาจารย์คะในเรื่องของภาวะใบพพล่ากับโรค
00:03:3000:03:33ซึมเศร้านั้นมีความเหมือนหรือว่าความต่าง
00:03:3300:03:35กันอย่างไรบ้างคะและมีความเกี่ยวข้องกัน
00:03:3500:03:38หรือเปล่าคะจริงๆทั้ง 2 โรคเนะครับไม่ว่า
00:03:3800:03:41จะเป็นโรคซึมเศร้าหรือว่าโรคไบพล่าหรือ
00:03:4100:03:45อารมณ์ 2 ขั้วเนี่ยเป็นโรคที่อยู่ในกลุ่ม
00:03:4500:03:47เดียวกันคือเป็นกลุ่มโรคความผิดปกติทาง
00:03:4700:03:51อารมณ์นะครับทีนี้ลักษณะอาการก็าจะมีความ
00:03:5100:03:54คล้ายคลึงกันเพราะว่าคนที่เป็นโรคซึม
00:03:5400:03:56เศร้าเนี่ยก็คือจะมีช่วงเวลาที่มีอารมณ์
00:03:5600:03:59ซึมเศร้าอารมณ์ดิ่งนะครับลักษณะตัวโรคโลก
00:03:5900:04:02เนี่ยจะมาเป็นเป็นระรอกเป็นระรอกแปลว่า
00:04:0200:04:05เป็นแล้วบางทีหายไปได้เองนะครับแล้วก็
00:04:0500:04:09เป็นยาวนานระยะหนึงนะครับบางคนบางคนเอ่อ
00:04:0900:04:12มีอาการรุนแรงจนกระทั่งทำให้มีความคิดจะ
00:04:1200:04:14ทำร้ายตัวเองหรือว่าฆ่าตัวตายสำเร็จก็มี
00:04:1400:04:17นะครับแต่คนที่เป็นโรคซึมเศร้าเนี่ยเอ่อ
00:04:1700:04:20ส่วนนึงแล้วเนี่ยเป็นเรื้อดังแต่ว่าคนที่
00:04:2000:04:22เป็นโรคซึมเศร้าเนี่ยถ้าเราติดตามไปยาวๆ
00:04:2300:04:25ตลอดช่วงชีวิตเนี่ยคนไข้เหล่านี้เนี่ยจะ
00:04:2500:04:28ไม่เคยมีภาวะอารมณ์เปลี่ยนไปอีกขั้วนึง
00:04:2800:04:32เลยนะครับส่วนคนที่เป็นโรคไวโพล่าเนี่ยก็
00:04:3200:04:34จะมีช่วงเวลาอย่างที่ผมบอกไปว่ามีช่วง
00:04:3400:04:38เวลาที่มีภาวะซึมเศร้าซึ่งถ้าไปตรวจคนไข้
00:04:3800:04:40หรือว่าคนไข้ไปหาหมอในช่วงเวลาตอนนั้น
00:04:4000:04:43เนี่ยอาจจะถูกวินิจฉัยผิดว่าเป็นโรคซึม
00:04:4300:04:45เศร้านะครับเพราะว่าไม่เห็นอารมณ์ด้าน
00:04:4500:04:48ขั้วบวกนะครับแต่ว่าถ้าติดตามไปเนี่ยก็จะ
00:04:4800:04:52พบว่าคนไข้นจะมีช่วงอารมณ์เศร้าหายไปแล้ว
00:04:5200:04:55กลับขั้วไปเป็นขั้วบวกขั้วบวกคืออารมณ์ดี
00:04:5500:04:58กว่าปกติหรือว่าหงุดหงี่กว่าปกติร่วมกับ
00:04:5800:05:00อาการที่ผมกล่าวมาก่อนหน้านานที่เรามี
00:05:0000:05:03ศัพท์ทางการแพทย์เรียกว่าภาวะ mania หรือ
00:05:0300:05:06ไฮโป mania นะครับหรือบางครั้งเนี่ยคนไข้
00:05:0600:05:08ที่ไปไปพบแพทย์เนี่ยแล้วมีภาวะซึมเศร้า
00:05:0800:05:12อยู่บางทีคุณหมอเก็เก็ถามย้อนกลับไปว่าใน
00:05:1200:05:15อดีตที่ผ่านมาเคยมีช่วงเวลาแบบนี้ไหมซึ่ง
00:05:1500:05:18จำนวนนึงก็จะบอกว่ามีแต่ว่าช่วงอารมณ์ดี
00:05:1800:05:21เนี่ยคนไข้มักจะไม่ค่อยเดือดร้อนมักจะไม่
00:05:2100:05:23ค่อยรับรู้ว่าเป็นความผิดปกติดังนั้น
00:05:2300:05:26เนี่ยก็เป็นเรื่องยากที่ที่บางทีคนไข้ก็
00:05:2600:05:28ไม่ทราบว่าตัวเองใบโพลแต่คิดว่าตัวเอง
00:05:2800:05:30เป็นโรคซึมเศร้าอันนี้คือความความเหมือน
00:05:3000:05:33นะครับคือมีภาวะซมเศร้าเหมือนกันความต่าง
00:05:3300:05:36คือไบโพล่าจะไม่ได้มีเฉพาะเรื่องของเศร้า
00:05:3600:05:38อย่างเดียวจะมีด้านที่เป็นขั้วบวกหรือ
00:05:3800:05:41อารมณ์ดีกว่าปกติถามว่าคนไข้ไบโพล่าที่
00:05:4100:05:44ตลอดช่วงชีวิตไม่เคยมีอารมณ์เศร้ามยมี
00:05:4400:05:47บ้างมั้นะครับมีนะครับประมาณสัก 10% ของ
00:05:4700:05:51ของเคสก็คือ 100 เคสเนี่ยที่เป็นไบโพล่า
00:05:5100:05:53เนี่ยจะมีอยู่ 10 เคสที่จะมีเฉพาะอารมณ์
00:05:5300:05:55ดีอย่างเดียวไม่เคยมีอารมณ์เศร้าเลยก็มี
00:05:5600:05:58นะครับจริงๆแล้วหลายๆครั้งเนี่ยโรค 2 โรค
00:05:5800:06:01เเนี่ยเป็นโรคที่เป็นโรคือดังแล้วมีผล
00:06:0100:06:05กระทบกับความสามารถในการทำงานนะครับกับ
00:06:0500:06:08ความรู้สึกที่มีกับตัวเองกับกับกับคนรอบ
00:06:0800:06:11ข้างเพราะว่าโรคนี้เนี่ยมีผลกระทบกับภาพ
00:06:1100:06:14ลักษณ์ของคนไข้พอสมควรอาจารย์คะในเรื่อง
00:06:1400:06:17ของไบโพล่านั้นสามารถที่จะรักษาจนไปถึง
00:06:1700:06:20รักษาให้หายขาดได้หรือไม่คะการที่เกิดโรค
00:06:2100:06:23ไบโพล่าแล้วเนี่ยการรักษาแรกๆก็คือเราจะ
00:06:2300:06:27ต้องให้การการบำบัดด้วยยาก่อนนะครับก็
00:06:2700:06:30ขึ้นอยู่กับว่าคนไข้มาในระยะนเมื่อกินยา
00:06:3000:06:32สักระยะนึงแล้วเนี่ยอารมณ์คนไข้จะกลับไป
00:06:3200:06:35เป็นปกตินะครับเราก็มักจะให้ความรู้ความ
00:06:3500:06:38เข้าใจกับคนไข้ก่อนว่าคนไข้เป็นอะไรนะ
00:06:3800:06:41ครับแล้วจะมีวิธีการในการดูแลตัวเองต่อไป
00:06:4100:06:44ยังไงนะครับเพราะว่าเอ่อมีโอกาสที่โรคมัน
00:06:4400:06:47จะกำเริบแล้วก็ควรจะต้องกินยายาวนานระยะ
00:06:4700:06:50นึงอย่างน้อยๆเช่นต้องกินยาอย่างน้อย 1
00:06:5000:06:52ปีนะนะครับเพราะว่าถ้าหยุดยาเร็วเนี่ย
00:06:5200:06:55อาการนจะกำเริบกลับมาได้นะครับแล้วการ
00:06:5500:06:57กำเริบบ่อยๆก็ทำให้การรักษาได้ยากขึึ้นคน
00:06:5700:07:01ไข้ก็ควรจะต้องรู้ว่าอะไรบ้างที่เป็น
00:07:0100:07:04สัญญาณที่จะเริ่มแสดงว่าอาการมันจะกำเริบ
00:07:0400:07:06นะครับเช่นการเฝ้าสังเกตอารมณ์ที่เปลี่ยน
00:07:0600:07:10แปลงไปปัญหาการนอนที่ที่เปลี่ยนไปนะครับ
00:07:1000:07:13การพยากรณ์หรือความเป็นไปในอนาคตของโลกจะ
00:07:1300:07:16เป็นยังไงบ้างเขาจะได้เฝ้าระวังตัวเอง
00:07:1600:07:18แล้วจะต้องระวังปัจจัยบางอย่างเรื่องบาง
00:07:1800:07:21อย่างที่กระตุ้นให้เกิดอารมณ์หรือเกิดโรค
00:07:2100:07:25โรคไบโพล่ากำเริบได้ยกตัวอย่างเช่นอดนอน
00:07:2500:07:27หรือว่าการเผชิญหน้ากับความเครียดที่แก้
00:07:2700:07:30ปัญหาไม่ได้ซะทีนะครับหรือหรือว่าเอ่อ
00:07:3000:07:32เรื่องของการไปยุ่งกับสารเสพติดไม่ว่าจะ
00:07:3200:07:36เป็นการดื่มแอลกอฮอล์หรือว่าสารที่ออกริธ
00:07:3600:07:38ทางจิตประสาทหรือแม้กระทั่งยาบางตัวนะ
00:07:3800:07:42ครับที่เอ่อเป็นยากระตุ้นเอาจจะมีผลทำให้
00:07:4200:07:46อารมณ์กลับขั้วได้นะครับเช่นไปกินกินโสม
00:07:4600:07:48ยุทุอย่างนะครับก็อาจจะทำให้อารมณ์
00:07:4800:07:51เปลี่ยนแปลงไปได้หรือว่ายานอนหลับบางชนิด
00:07:5100:07:55นะครับยาที่เอ่อมีฤทธิ์กระตุ้นระบบประสาท
00:07:5500:07:58มากๆยาแก้แพ้บางตัวนะครับก็ต้องระวังครับ
00:07:5800:08:00ดังนั้นเนี่ยการกินยายาต่างๆเหล่านี้
00:08:0000:08:02เนี่ยส่วนใหญ่่คุณหมอก็จะแนะนำคนไข้อยู่
00:08:0200:08:05แล้วว่าให้เลี่ยงยาอะไรบ้างแล้วก็พยายาม
00:08:0500:08:08ทำให้คนไข้กับคนในครอบครัวนี่เข้าใจว่า
00:08:0800:08:10บางครั้งอาการที่ผ่านมามันเกิดจากภาวะ
00:08:1000:08:13อารมณ์ไม่ปกติเพื่อให้คนไข้สามารถจะปรับ
00:08:1300:08:16ตัวกับครอบครัวนะครับแล้วก็กลับไปทำงาน
00:08:1600:08:18ใช้ชีวิตได้เพราะว่าถ้าคนแข่รักษาดีเนี่ย
00:08:1800:08:21เขาจะกลับไปมีชีวิตเหมือนเดิมได้นะครับ
00:08:2100:08:24แล้วก็เราต้องป้องกันเอ่อปัญหาที่อาจจะ
00:08:2400:08:27เป็นโรคแทรกได้ในอนาคตยกตัวอย่างเช่นเอ่อ
00:08:2700:08:30การติดสารเสพติดเราพบว่าคนไข้ไบโพล่า
00:08:3000:08:32จำนวนมากเลยที่เป็นคนไข้ดยะในผู้ชายนะ
00:08:3200:08:35ครับมีโอกาสที่จะติดติดเ่อสารเสพติดเพิ่ม
00:08:3600:08:38เพิ่มขึ้นเช่นติดแอลกอฮอล์เพิ่มขึ้นนะ
00:08:3800:08:41ครับเพราะว่าเหลายคนก็ใช้แอลกอฮอล์เนี่ย
00:08:4100:08:44เป็นสารบำบัดอารมณ์หรือช่วยในเรื่องการ
00:08:4400:08:46นอนเพราะว่านอนไม่ดีอาจารย์คะแล้วถ้าหาก
00:08:4600:08:49เราสงสัยว่าคนใกล้ตัวเราเนี่ยมีภาวะ
00:08:4900:08:53ไบโพล่าสามารถพาไปรักษาได้ยังไงบ้างนอก
00:08:5300:08:55จากนี้แล้วเนี่ยถ้าเรามีสิทธิ์บัดทองค่ะ
00:08:5500:08:58สามารถที่จะไปรักษาภาวะไบโพล่าด้วยสิทธิ์
00:08:5800:09:01บัตรทองได้หือเปล่าคะและไปรักษาได้ที่ไหน
00:09:0100:09:04คะโรคไบโพล่านี่ก็เป็นเหมือนโรคทางจิตเวท
00:09:0400:09:07ทั่วไปนะครับที่ศิษ์ปัดทองเนี่ยครอบคลุม
00:09:0700:09:11อยู่นะครับสามารถไปรับการรักษาทุกที่เอ่อ
00:09:1100:09:15ที่มีผู้เชี่ยวชาญนะครับเพราะว่าจริงๆก็
00:09:1500:09:18อาจจะเป็นโรคที่ซับซ้อนนิดนึงสำหรับแพทย์
00:09:1800:09:21เวชปฏิบัติทั่วไปก็แนะนำว่าให้ไปรับ
00:09:2100:09:25บริการในสถานบำบัดที่มีจิตแพทย์อยู่นะ
00:09:2500:09:29ครับทุกที่ได้นะครับแล้วก็เป็นโรคที่ที่
00:09:2900:09:33มียาเข้าถึงสิทธิ์การรักษาแบบบัดทองได้
00:09:3300:09:36ครับที่รงบาลจุฬานี่ก็จะมีเอ่อแผนกผู้
00:09:3600:09:40ป่วยนอกของแผนกจิตเวชนะครับซึ่งอยู่ที่
00:09:4000:09:43อาคารพปรชั้น 12 นะครับอันนี้ก็สามารถจะ
00:09:4300:09:47ขอเข้ามารับตรวจบริการได้นะครับอาจารย์คะ
00:09:4700:09:49แล้วเราจะมีวิธีป้องกันแล้วก็ดูแลตัวเอง
00:09:4900:09:53อย่างไรเพื่อไม่ให้เป็นภาวะไบโพล่าคะก็
00:09:5300:09:56อย่างที่ผมบอกไปนะครับว่าโรคนี้เนี่ย
00:09:5600:09:59ปัจจัยสำคัญมากที่ทำให้คนป่วยเพราะว่ามี
00:09:5900:10:01ความเสี่ยงทางพันธุกรรมนะครับแล้วก็มีการ
00:10:0100:10:04เปลี่ยนแปลงของการทำทำงานของสมองหลังจาก
00:10:0400:10:06ที่เกิดอาการของโรคแล้วเนี่ยนะครับดัง
00:10:0600:10:09นั้นเนี่ยมันเป็นเรื่องที่บางบางทีมันก็
00:10:0900:10:11หลีกเลี่ยงไม่ได้นะดังนั้นเนี่ยคนในสังคม
00:10:1100:10:15เก็ควรจะมีความเข้าใจนะครับแล้วก็เป็นโรค
00:10:1500:10:19ที่ผลการรักษาดีการพยากรณ์โรคดีคนไข้ส่วน
00:10:1900:10:21ใหญ่ถ้ารักษาดีๆเนี่ยเขาจะกลับไปมีอารมณ์
00:10:2100:10:25เป็นปกตินะครับใช้ชีวิตมันเป็นปกติเหมือน
00:10:2500:10:27คนทั่วไปโดยที่ไปเดินบนท้องถนนไม่มีใคร
00:10:2700:10:29รู้หรอกครับว่าเาเป็นวิธีการที่ที่จะดูแล
00:10:2900:10:31ตัวเองในคนที่มีความเสี่ยงเช่นคนที่มี
00:10:3100:10:33ประวัติครอบครัวเป็นโรคนี้อยู่แล้วเนี่ย
00:10:3300:10:36นะครับก็คือต้องดูแลตัวเองนะครับให้ไม่
00:10:3600:10:39เครียดง่ายนะครับอันนี้ก็เป็นเรื่องที่
00:10:3900:10:41ไม่ง่ายนะครับแล้วก็สำคัญอีกนนึงก็คือ
00:10:4100:10:43เรื่องของการไม่ไปยุ่งเกี่ยวกับสารเสพติด
00:10:4300:10:45หรือแม้กระทั่งการดื่มแอลกอฮอล์ก็เป็น
00:10:4500:10:48สิ่งที่ต้องระวังในคนที่มีความเสี่ยงครับ
00:10:4800:10:51ขอบคุณนะคะสำหรับการรับชมรายการ TNN
00:10:5100:10:54Health ค่ะและอย่าลืมค่ะกด Subscribe กด
00:10:5400:10:58ไลค์กดแชร์ในทุกช่องทางออนไลน์ของ TNN
00:10:5800:11:01ช่อง 16 ค่ะเพื่อที่จะไม่พลาดการรับชมราย
00:11:0100:11:06การสดคลิปวีีดีโอที่น่าสนใจของทาง TNN นะ
00:11:0700:11:10คะ