ทำไมแสงสีแดงและสีเขียวที่มาผสมกันจึงทำให้เราเห็นเป็นสีเหลือง ทั้งที่ไม่มีแสงสีเหลืองอยู่เลย?

เรามองเห็นสีได้อย่างไร - Colm Kelleher

จากช่อง : จงใฝ่รู้อยู่เสมอ — TED-Ed


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:1500:00:17คุณอาจเคยได้ยินมาว่า แสงเป็นคลื่นชนิดหนึ่ง
00:00:1700:00:18และสีของวัตถุหนึ่งๆ
00:00:1800:00:22มีความสัมพันธ์กับความถี่ของคลื่นแสง ที่มันสะท้อนออกมา
00:00:2200:00:24คลื่นแสงความถี่สูงจะมีสีออกม่วง
00:00:2400:00:26คลื่นแสงความถี่ต่ำจะมีสีออกแดง
00:00:2600:00:27แสงความถี่ที่อยู่ตรงกลางจะมีสีออกเหลือง
00:00:2700:00:28เขียว
00:00:2800:00:29ส้ม
00:00:2900:00:30และสีอื่นๆ
00:00:3000:00:32คุณอาจเรียกแนวคิดนี้ว่าเป็นสีทางกายภาพ
00:00:3200:00:36เพราะว่าสีคือคุณสมบัติทางกายภาพของแสงนั่นเอง
00:00:3600:00:39โดยไม่ขึ้นกับการรับรู้ของมนุษย์
00:00:3900:00:41ถึงแม้ว่าคำกล่าวนี้จะไม่ผิด
00:00:4100:00:43มันก็ยังไม่ครอบคลุมเรื่องราวทั้งหมดเสียทีเดียว
00:00:4300:00:47เช่น คุณอาจเคยเห็นภาพนี้มาก่อน
00:00:4700:00:51จะเห็นว่า บริเวณคาบเกี่ยว ระหว่างสีแดงและเขียวนั้นคือ สีเหลือง
00:00:5100:00:54ลองคิดดูดีๆ นี่มันดูแปลกๆ อยู่นะ
00:00:5400:00:56เพราะว่า แสงนั้นเป็นคลื่น คลื่นแสงสองความถี่ที่ต่างกัน
00:00:5600:00:58ไม่ควรจะมีปฏิสัมพันธ์ต่อกันเลย
00:00:5800:01:00ทั้งคู่ควรจะปรากฏอยู่ร่วมกันมากกว่า
00:01:0000:01:02เหมือนนักร้องร้องเพลงประสานเสียง
00:01:0200:01:04ดังนั้นบริเวณดูเป็นสีเหลือง
00:01:0400:01:07มีคลื่นแสงสองชนิดที่แตกต่างกันนั้นปรากฏ
00:01:0700:01:08คลื่นนึงมีความถี่ของแสงสีแดง
00:01:0800:01:10อีกคลื่นหน่งมีความถี่ของแสงสีเขียว
00:01:1000:01:13มันไม่มีแสงสีเหลืองอยู่เลยซักนิด
00:01:1300:01:14แล้วทำไม
00:01:1400:01:16ที่ที่ซึ่งแสงสีแดงและเขียวมาผสมกัน
00:01:1600:01:18จึงปรากฎเป็นสีเหลืองให้เราเห็นล่ะ?
00:01:1800:01:22การทำความเข้าใจเรื่องนี้ ต้องอาศัยความรู้ทางชีววิทยาสักเล็กน้อย
00:01:2200:01:25โดยเฉพาะเรื่องที่ว่า มนุษย์มองเห็นสีได้อย่างไร
00:01:2500:01:28การรับแสงเกิดขึ้นที่บริเวณชั้นเซลล์บางๆ
00:01:2800:01:29ที่เรียกว่า เรตินา (retina)
00:01:2900:01:31ที่บุอยู่ด้านหลังของลูกตา
00:01:3100:01:35เรตินา ประกอบด้วยเซลล์รับแสง 2 ชนิด ที่แตกต่างกัน:
00:01:3500:01:37เซลล์รูปแท่ง (rod) และเซลล์รูปกรวย (cone)
00:01:3700:01:40เซลล์รูปแท่งจะใช้ในการมองเห็นในที่ที่มีแสงน้อย
00:01:4000:01:42และเซลล์ชนิดนี้มีอยู่แบบเดียวเท่านั้น
00:01:4200:01:45ส่วนเซลล์รูปกรวยจะต่างออกไป
00:01:4500:01:47มันมีด้วยกัน 3 แบบ ซึ่งทำหน้าที่ตอบสนองต่อแสง
00:01:4700:01:49สีแดง
00:01:4900:01:49สีเขียว
00:01:4900:01:51และสีน้ำเงิน
00:01:5100:01:52เมื่อคุณมองดูสีสีหนึ่ง
00:01:5200:01:56เซลล์รูปกรวยแต่ละแบบก็จะส่งสัญญาณ ที่แตกต่างกันไปยังสมอง
00:01:5600:01:58เช่น สมมติว่าแสงสีเหลือง
00:01:5800:02:01แสงสีเหลืองจริงๆ ที่มีความถี่แสงสีเหลือง
00:02:0100:02:03กระทบเข้าตาคุณ
00:02:0300:02:06คุณไม่มีเซลล์รูปกรวยเฉพาะสำหรับจับแสงสีเหลือง
00:02:0600:02:08แต่สีเหลืองนั้นถือว่าใกล้เคียงกับสีเขียว
00:02:0800:02:09และก็ใกล้เคียงกับสีแดงด้วย
00:02:0900:02:12ดังนั้นเซลล์รูปกรวยสำหรับสีแดงและเขียว จึงถูกกระตุ้น
00:02:1200:02:16ต่างส่งสัญญาณไปยังสมอง
00:02:1600:02:18แน่นอนว่า มันมีวิธีอื่นเช่นกันที่จะกระตุ้นการทำงาน
00:02:1800:02:21ของเซลล์รูปกรวยสำหรับแสงสีแดงและเขียว พร้อมๆ กัน
00:02:2100:02:24ถ้ามีแสงสีแดงและแสงสีเขียว ปรากฏอยู่ในเวลาเดียวกัน
00:02:2400:02:28ประเด็นคือ สมองคุณได้รับสัญญาณไม่ต่างกัน
00:02:2800:02:31ไม่ว่าคุณจะมองแสงที่มีความถี่ของแสงสีเหลือง
00:02:3100:02:35หรือ แสงผสมที่มีความถี่ของแสงสีแดงและสีเขียว
00:02:3500:02:39นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไม สีแดง บวก สีเขียว ได้ สีเหลือง
00:02:3900:02:42แล้วทำไมคุณถึงมองไม่เห็นสีในที่มืด?
00:02:4200:02:45นั่นก็เพราะ เซลล์รูปแท่งจะทำงานแทน
00:02:4500:02:46ในที่ที่มีแสงน้อย
00:02:4600:02:48คุณมีเซลล์รูปแท่งอยู่แบบเดียว
00:02:4800:02:50ดังนั้นจึงมีสัญญาณแบบเดียว
00:02:5000:02:52ที่ส่งไปยังสมอง
00:02:5200:02:54คือ มีแสง กับ ไม่มีแสง
00:02:5400:02:57การที่มีเซลล์รับแสงเพียงแบบเดียว
00:02:5700:02:59ทำให้หมดโอกาสในการมองเห็นสี
00:02:5900:03:02สีทางกายภายมีมากมายนับไม่ถ้วน
00:03:0200:03:04แต่เพราะเรามีเซลล์รูปกรวยเพียง 3 แบบ
00:03:0400:03:07สมองจึงถูกลวงให้คิดไปว่า มันสามารถเห็นสีอะไรก็ได้
00:03:0700:03:10โดยการผสมผสานอย่างละเอียดลงตัว
00:03:1000:03:12ของสีเพียงแค่สามสี
00:03:1200:03:14แดง เขียว น้ำเงิน
00:03:1400:03:17คุณสมบัติการมองเห็นของมนุษย์นี้ เป็นประโยชน์ในชีวิตจริง
00:03:1700:03:20เช่น การผลิตทีวี
00:03:2000:03:23แทนที่จะใช้สีจำนวนนับไม่ถ้วนในการสร้างทีวี
00:03:2300:03:24เพื่อให้ได้ภาพที่สมจริง
00:03:2400:03:27ผู้ผลิตทีวีกลับใช้สีเพียงแค่ 3 สี
00:03:2700:03:29แดง เขียว น้ำเงิน
00:03:2900:03:31ถือว่าพวกเขาโชคดีจริงๆ