ทำไมการใส่ช้อนหรือของแข็งเข้าไปในปากผู้ป่วยขณะชักจึงเป็นสิ่งที่ผิด

มีอาการชัก ปฐมพยาบาลอย่างไร? | พบหมอมหิดล [by Mahidol Channel]

จากช่อง : Mahidol Channel มหิดล แชนแนล


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:03หลายคนเชื่อว่าหากพบผู้ป่วยชัก
00:00:0300:00:08จะเอาสิ่งของหรือของแข็งไปงัด หรือว่ายัดใส่ปากผู้ป่วย
00:00:0800:00:09เพื่อป้องกันการกัดลิ้น
00:00:0900:00:11แต่การกระทำอย่างนั้น เป็นสิ่งที่ผิดค่ะ
00:00:1100:00:18[เสียงดนตรี]
00:00:1800:00:22มีความเข้าใจผิดหลายอย่างเกี่ยวกับ การปฐมพยาบาลของผู้ป่วยชัก
00:00:2200:00:27เช่น การนำสิ่งของมาใส่ยัดเข้าไปในปากผู้ป่วย
00:00:2700:00:29ที่เจอบ่อยที่สุดคือ ช้อน
00:00:2900:00:33ถ้านำช้อนเข้าไปยัดในปากผู้ป่วย ตอนที่ผู้ป่วยชักอยู่
00:00:3300:00:38ก็อาจจะมีเลือดหุ้มในปาก มีอาการบาดเจ็บ หรือว่ามีเลือดออก
00:00:3800:00:39หรือว่ามีฟันหักได้
00:00:3900:00:43ซึ่งไม่ว่าเลือดหรือฟันที่หักไป
00:00:4300:00:47ก็สามารถหลุดเข้าไปในหลอดลม และทำให้อุดกั้นทางเดินหายใจของผู้ป่วยได้
00:00:4800:00:54อีกอย่างหนึ่งที่นิยมกันก็คือ การนำผ้า หรือถุงเท้า รองเท้า
00:00:5400:00:56เข้าไปยัดในปากของผู้ป่วย
00:00:5600:00:59ก็จะทำให้ชิ้นส่วนผ้านั้นหลุดเข้าไปในหลอดลม
00:00:5900:01:01ก็จะทำให้เกิดการอุดกั้นทางเดินหายใจ
00:01:0100:01:03ผู้ป่วยก็จะเสียชีวิตได้ค่ะ
00:01:0400:01:08บางคนเห็นผู้ป่วยชักอยู่ แล้วตกใจ
00:01:0800:01:10เอามือของตัวเองเข้าไปยัด
00:01:1000:01:13เพื่อป้องกันการกัดลิ้น การกัดฟันของผู้ป่วย
00:01:1300:01:17ก็จะทำให้เกิดการบาดเจ็บได้ ทั้งกับตัวเราและผู้ป่วยได้เช่นเดียวกัน
00:01:1700:01:18ถ้าตัวเรา
00:01:1800:01:21นิ้วมือที่เราเอาไปยัด ก็อาจจะขาด
00:01:2100:01:26ส่วนผู้ป่วยเอง ถ้าเกิดชิ้นส่วนของนิ้วมือเรา หลุดเข้าไปในหลอดลมเขา
00:01:2600:01:29ก็จะทำให้อุดกั้นทางเดินหายใจ ผู้ป่วยก็จะเสียชีวิตได้ค่ะ
00:01:3100:01:37บางคน เอายากับน้ำเข้าไปในปากผู้ป่่วย หรือให้ป่่วยกินตอนที่ป่่วยชักอยู่
00:01:3700:01:39อันนี้เป็นสิ่งที่ผิดนะคะ
00:01:3900:01:41เพราะว่ายากับน้ำนั้น จะทำให้ผู้ป่วยสำลัก
00:01:4100:01:44แล้วก็จะทำให้อุดกั้นทางเดินหายใจ ผู้ป่วยจะเสียชีวิตได้ค่ะ
00:01:4400:01:49[เสียงดนตรี]
00:01:4900:01:53การชักนะคะ เกิดจากการนำไฟฟ้าของคลื่นสมอง ที่ผิดปกติไป
00:01:5300:01:57ซึ่งอาจเกิดได้จาก 1. ความผิดปกติของสมองของผู้ป่วยเอง
00:01:5800:01:59ก็คือมีโรคลมชักอยู่แต่เดิม
00:01:5900:02:022. การติดเชื้อที่เยื่อหุ้มไขสันหลัง
00:02:0200:02:073. อุบัติเหตุ ทำให้เกิดการกระทบ กระแทก กระเทือนสมองค่ะ
00:02:0700:02:11ถ้าในคนไข้เด็ก ก็อาจจะเกิดจากไข้ก็ได้ค่ะ
00:02:1100:02:13ถ้าไข้สูง ก็สามารถทำให้ชักได้ค่ะ
00:02:1300:02:18[เสียงดนตรี]
00:02:1800:02:20อาการชักมีได้หลายรูปแบบ
00:02:2000:02:25คนไข้อาจจะแสดงอาการชักเลย คือ เกร็งที่แขนที่ขา ทั้งตัวเลย
00:02:2500:02:27หรือสอง อาจจะมีตาลอย
00:02:2700:02:32สามก็คือ อาจจะมีน้ำลายฟูมปาก มีกัดฟัน ลิ้นแข็งเกร็ง
00:02:3200:02:36อันที่สี่คือ อาจจะมีปัสสาวะ อุจจาระราดร่วมด้วยค่ะ
00:02:3600:02:40[เสียงดนตรี]
00:02:4000:02:43การปฐมพยาบาลผู้ป่วยที่มีอาการชัก
00:02:4300:02:48อย่างแรกคือ ให้ผู้ที่พบเห็นรีบโทรเรียก 1669 หรือ รถพยาบาลฉุกเฉิน
00:02:4800:02:51เพื่อจะได้มาช่วยเหลือผู้ป่วย ได้อย่างเร็วที่สุด
00:02:5100:02:55ขั้นต่อไปคือการสังเกตดูรอบตัวของผู้ป่วย
00:02:5500:02:58ว่ามีสิ่งของที่ทำให้เกิดการกระแทก กับผู้ป่วยหรือเปล่า
00:02:5800:03:02ถ้ามี ให้รีบนำผู้ป่วยมาอยู่ในที่โล่งแจ้ง
00:03:0200:03:05และห้ามจับล็อกเกร็งแขนขา
00:03:0500:03:07ปล่อยให้ผู้ป่วยชักไปค่ะ
00:03:0700:03:11เพราะว่าถ้าเราล็อกเกร็ง ก็จะทำให้ เกิดการบาดเจ็บซ้ำเติมกับผู้ป่วยได้
00:03:1100:03:14จากนั้น ปลดเสื้อผ้าผู้ป่วยให้หลวมขึ้น
00:03:1400:03:16เพื่อผู้ป่วยจะได้หายใจได้สะดวกค่ะ
00:03:1600:03:20ขั้นต่อไป ให้ผู้พบเห็น ถ่ายคลิปผู้ป่วยไว้ตลอด
00:03:2000:03:23เพื่อที่จะไปแจ้งแพทย์ได้เมื่อแพทย์มาถึงว่า
00:03:2300:03:26มีอาการชักแบบไหน รูปแบบเป็นอย่างไร
00:03:2600:03:30เพราะว่าอาการชักแต่ละรูปแบบ ให้การรักษาได้ไม่เหมือนกัน
00:03:3000:03:34สิ่งที่เราควรจะสังเกตให้กับผู้ป่วย คือการชักเกร็งว่านานเกินไปหรือเปล่า
00:03:3400:03:36ถ้านานเกิน 5 นาที
00:03:3700:03:39หรือมีการชัก โดยที่มีการหยุดชัก
00:03:3900:03:43โดยที่ระหว่างหยุด ผู้ป่วยไม่รู้สึกตัว ประมาณ 30 นาที
00:03:4300:03:45การชักนั้น จะถือเป็นการชักต่อเนื่อง
00:03:4600:03:47หรือชักนานเกินไป
00:03:4700:03:51ก็จะทำให้เกิดการขาดเลือด ขาดออกซิเจนในสมองได้
00:03:5200:03:54ก็จะทำให้ผู้ป่วยมีความพิการเกิดขึ้นได้
00:03:5400:03:57ให้ผู้พบเห็นเฝ้าระวังผู้ป่วยว่า
00:03:5700:04:00สังเกตดูว่าผู้ป่วยยังหายใจไหม
00:04:0000:04:02มีหัวใจหยุดเต้นหรือเปล่า
00:04:0200:04:05เพราะว่าถ้าผู้ป่วยมีอาการหยุดเต้นแล้ว ต้องรีบบอกทีมแพทย์
00:04:0500:04:08แล้วก็ต้องรีบทำการ ช่วยเหลือเบื้องต้นกับผู้ป่วย
00:04:0800:04:10ระหว่างที่เฝ้าระวัง
00:04:1000:04:14ถ้าผู้ป่วยชักอยู่ ก็สามารถจับผู้ป่วย นอนตะแคงด้านซ้ายไปได้
00:04:1400:04:19เพื่อที่จะให้สิ่งอุดกั้นหรือสารคัดหลั่ง ให้ออกมาจากตัวผู้ป่วย
00:04:1900:04:22ผู้ป่วยจะได้ไม่ต้องสำลักสารคัดหลั่ง
00:04:2200:04:23เมื่อเจ้าหน้าที่มาถึง
00:04:2300:04:28ก็ให้ผู้พบเห็น นำคลิปที่เราถ่ายไว้ ให้กับเจ้าหน้าที่ที่มาถึง
00:04:2800:04:33พร้อมรายงาน แล้วก็แจ้งว่าผู้ป่วยเป็นอะไร มีอาการเบื้องต้นเป็นอย่างไร
00:04:3300:04:35โรคประจำตัวเป็นอะไรด้วยค่ะ
00:04:3600:04:37อยากจะฝากถึงตัวผู้ป่วย
00:04:3700:04:41คือถ้ารู้ตัวว่า ตัวเองเป็นคนที่มีลมชักอยู่เดิม
00:04:4100:04:42แล้วกินยาอยู่ประจำแล้ว
00:04:4200:04:46อย่างแรกเลยก็คือ ขอให้กินยาต่อเนื่อง ไม่มีขาดยานะคะ
00:04:4700:04:49อันที่สองคือ ต้องเฝ้าระวังตัวเอง
00:04:4900:04:53ไม่ให้ไปอยู่ในที่ที่มีความเสี่ยง ที่ทำให้เกิดการชักได้ เช่น
00:04:5300:04:55การขับรถ หรือการขับเครื่องบิน
00:04:5500:04:57เพราะว่าถ้าชักเกิดขึ้นแล้ว
00:04:5700:04:59จะทำให้เกิดอุบัติเหตุ หรืออันตรายต่อตัวเองได้ค่ะ
00:05:0000:05:02แล้วก็พยายามพักผ่อนให้เพียงพอนะคะ
00:05:0200:05:04กินอาหารให้ครบ 5 หมู่
00:05:0400:05:06ไม่เครียด วิตกกังวลนะคะ
00:05:0600:05:08สุดท้าย ห้ามดื่มแอลกอฮอล์ด้วยค่ะ
00:05:0800:05:15[เสียงดนตรี]
00:05:1500:05:18ถ้าคุณมีปัญหาสุขภาพ อย่าลืมมาพบหมอกันนะคะ