ความเครียดทำให้ร่างกายเปลี่ยนแปลงอย่างไรบ้าง

EP.2 #ร่างกายเราตอบสนองต่อความเครียดอย่างไร? #stress #hormone

จากช่อง : หมอหล่อคอเล่า Doctor Tumm


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0000:00:03[เพลง]
00:00:0300:00:06เนี่ยครับความเครียดกับชีวิตคนเรานะครับ
00:00:0600:00:08อ่าคราวนี้เราลองมาดูกันครับว่าเวลาเรา
00:00:0800:00:11เกิดสสขึ้นอ่าทางบ้านดูตามเนาะจะเล่าให้
00:00:1100:00:13ฟังว่าเวลาเราเกิดความเครียดขึ้นเหมือนใน
00:00:1400:00:16รูปนี้นะครับความวิตกกังวลเนี่ยร่างกาย
00:00:1600:00:18เราตอบสนองกับความเครียดอย่างไรนะครับ
00:00:1800:00:21respond ที่เกิดขึ้นอ่าความเครียดเป็น
00:00:2100:00:24สัญญาณที่สมองเราประมวลผลว่าอันเนี้ยมัน
00:00:2400:00:26เป็นสิ่งที่ไม่สมดุลเนาะของร่างกายเพราะ
00:00:2600:00:29ฉะนั้นครับเอ่อสมองส่วนที่รับบทบาทหน้า
00:00:2900:00:33ที่สำคัญก็คือสมองในส่วนไฮโปทาลามัสแล้ว
00:00:3300:00:35ก็สมองในส่วนต่อมใต้สมองนะหรือเราเรียก
00:00:3500:00:40ว่า pit อแนนะครับอความเคล็ดเกิดขึ้นผ่าน
00:00:4000:00:42ระบบ 2 กลไกหลักนะครับในรูปนี้จะโชว์ให้
00:00:4200:00:45เห็น 1 ระบบที่สำคัญคือเรื่องของฮอร์โมน
00:00:4500:00:48นะครับต่อมใต้สมองของเราส่วนหน้าจะหลั่ง
00:00:4800:00:51ฮอร์โมนที่ชื่อ act นะครับมากระตุ้นต่อม
00:00:5100:00:54หมวกไตซึ่งต่อไปนี้จะเป็นฮอร์โมนที่เป็น
00:00:5400:00:57พระเอกของเราแล้วครับในในไลฟในครั้งนี้นะ
00:00:5700:01:00ครับก็ฮอร์โมนต่อมหมวกไตที่เราจะพูดถึงึง
00:01:0000:01:02กันในวันนี้คือฮอร์โมนที่ชื่อคอร์ติซอลนะ
00:01:0200:01:05ครับแล้วก็ฮอร์โมนอะดรีนาลีนเพื่อทำหน้า
00:01:0500:01:08ที่ต่างๆของเขาคในการรับมือกับความเครียด
00:01:0800:01:11ทุกๆอวัยวะทุกๆระบบนะครับเมื่อเราเครียด
00:01:1100:01:13เกิดขึ้นทุกคนสังเกตมั้ยเวลาเรามีความ
00:01:1300:01:15เครียดเกิดขึ้นเราจะเราจะมีอะไรเปลี่ยน
00:01:1500:01:18แปลงบ้าง 1 ารท Rate หัวใจเราจะเต้นเร็ว
00:01:1800:01:21ขึ้นเนาะอย่างที่ 2 ก็คือเราหน้าแดงนะ
00:01:2100:01:24ครับอ่าก็เหมือนกับเลือดลมเราสูบฉีดได้ดี
00:01:2400:01:28ขึ้นเพื่อที่จะทำให้เรามีพระกำลังิวแรงไง
00:01:2800:01:31เวลาเรามีความเครียดถูกมั้ยเราต้องสู้จะ
00:01:3100:01:34สู้หรือจะถอยนะครับจะ Fight หรือไนะครับ
00:01:3400:01:36ร่างกายเราเจะต้อง Get Ready เสมอเนาะ
00:01:3600:01:39ระดับน้ำตาลในเลือดจะสูงขึ้นนะครับฮารท
00:01:3900:01:42Rate สูงขึ้นหายใจเร็วขึ้นถี่ขึ้นเพื่อ
00:01:4200:01:45ดึงออกซิเจนเข้ามาในตัวเราระบบประสาทตื่น
00:01:4500:01:48ตัวมากขึ้นเพราะฉะนั้นทุกๆระบบในร่างกาย
00:01:4800:01:52ครับระบบไหนสำคัญเขจะเปิดทุกๆระบบระบบไหน
00:01:5200:01:54ไม่สำคัญเจะปิดไม่ว่าไอ้ระบบที่ไม่สำคัญ
00:01:5400:01:58อย่างเช่นระบบการขับถ่ายระบบการย่อยระบบ
00:01:5800:02:00เกี่ยวกับเรื่องของระบบสืบพันธุ์ระบบ
00:02:0000:02:02เรื่องเพศอย่างเงี้ยฮะเคจะปิดประตูก่อน
00:02:0200:02:05เพื่อให้ร่างกายเราสู้กับความเครียดได้นะ
00:02:0500:02:08ครับอ่าคราวนี้มาเจาะลึกที่รูปเกี่ยวข้อง
00:02:0800:02:11กับฮอร์โมนนะฮะทุกคนจะเห็นว่าข้างบนสุดก็
00:02:1100:02:14คือสมองส่วนที่เรียกว่าไฮโปทาลามัสนะ
00:02:1400:02:17ไฮโปทาลามัสนะครับเวลาเค้าเจอสายฟ้าคือ
00:02:1700:02:19ความเครียดตรรงนี้นะจะเห็นว่าเขาจะส่ง
00:02:1900:02:22สัญญาณมากระตุ้นฮอร์โมนต่อมใต้สมองส่วน
00:02:2200:02:25หน้านะครับนะผ่านระบบฮอร์โมนอ่าต่อมใต้
00:02:2500:02:28สมองส่วนหน้าจะส่งสัญญาณก็คือจะหลั่ง
00:02:2800:02:31ฮอร์โมนที่ชื่อ AC พมากระตุ้นต่อมหมวกไต
00:02:3100:02:34ซึ่งขยายใหญ่แล้วนะครับจะเห็นเป็นชั้นแบบ
00:02:3400:02:36นี้เราแบ่งต่อมหมวกไตเป็น 2 ชั้นก็คือ
00:02:3600:02:39ชั้นนอกเราเรียกว่าเป็น adrenal cortex
00:02:3900:02:41นะครับทุกคนซึ่งทุกคนคุ้นกันบ่อยอยู่แล้ว
00:02:4100:02:43แหละนะครับใครที่อ่านเพจหมอบ่อยๆจะรู้ว่า
00:02:4300:02:46ต่อบวงไตรงชั้นนอกนั้นจะสร้างฮอร์โมน
00:02:4600:02:49ประเภทสเตียรอยด์ในการรับมือกับความ
00:02:4900:02:52เครียดก็คือฮอร์โมนที่ชื่อคอร์ติซอลนะ
00:02:5200:02:55แล้วก็กลุ่มที่เป็น adrenal แรนนะครับรวม
00:02:5500:02:59ไปถึงฮอร์โมนอัลโดสเตอโรนซึ่งคุมสมดุลของ
00:02:5900:03:02เกลือแล้วก็น้ำในร่างกายอีกด้วยนะส่วน
00:03:0200:03:04เอ่อตอบหมวกไตชั้นในอ่ะตรงเนี้ยจะ
00:03:0400:03:08สัมพันธ์กับระบบประสาทอัตโนมัติประเภทที่
00:03:0800:03:12เรียกว่าซาตินะเา้าจะส่งสัญญาณมากระตุ้น
00:03:1200:03:16นะเพื่อให้มีการเอ่อหลั่งฮอร์โมน
00:03:1600:03:18อะดรีนาลีนซึ่งเป็นฮอร์โมนนึงซึ่งเราต้อง
00:03:1800:03:21ใช้เวลาเรามีความเครียดเกิดขึ้นนะครับรูป
00:03:2100:03:24นี้ก็จะให้ทุกคนเห็นแหละว่าสมองเรากับ
00:03:2400:03:27ต่อมหมวกไตเค้าเป็นวงจรที่สัมพันธ์กันเรา
00:03:2700:03:30เรียกวงจรนี้ว่าอะไรรูปนี้จะค่อนข้างดู
00:03:3000:03:33ง่ายนะต่อมใต้สมองอ่าสมองส่วนไฮโปทาลามัส
00:03:3300:03:36นะครับส่งสัญญาณมากระตุ้นต่อมใต้สมองให้
00:03:3600:03:40หลังฮอร์โมนออกมาคือ act นะครับมากระตุ้น
00:03:4000:03:42ต่อมหมวกตายที่บริเวณชั้นชั้นนอกนะครับ
00:03:4200:03:45ให้หลังฮอร์โมนคอร์ติซอลส่วนฮอร์โมนต่อม
00:03:4500:03:48หมวกไตชั้นในเจะหลัฮอร์โมนที่ชื่อ DH
00:03:4800:03:53เอ่อชื่อีนหรือนนานนะครับเราเรียกวงจรนี้
00:03:5300:03:56ว่าเป็นอะไรเราเรียกวงจรนี้ว่าเป็น hyp
00:03:5600:03:59thalamic pituitary adrenal AIS นะ
00:03:5900:04:02ครับไม่รทางบ้านฟังชื่อเล่นๆไว้ก่อนนะ
00:04:0200:04:05ครับเราเรียกว่าเป็น hpa AIS
00:04:0500:04:08นะในรูปนี้อย่างที่หมอเล่าให้ฟังว่าความ
00:04:0800:04:11เครียดในช่วงสั้นๆจะออกฤทธิ์ผ่านระบบ
00:04:1100:04:14ประสาทอัตโนมัติเพราะเคทำได้เร็วถูกมั้ย
00:04:1400:04:17อย่างเช่นสมมุติว่าเราเจอคนที่จะเข้ามาทำ
00:04:1700:04:20ร้ายเราหรือเราจะเจอโจรที่จะวิ่งมาปล้น
00:04:2000:04:23เราเราจะต้องเลือกที่จะสู้หรือว่าเลือก
00:04:2300:04:26ที่จะหนีถูกมั้ยครับถ้าเราสู้ได้เราก็สู้
00:04:2600:04:30ร่างกายเราก็ถูกกระตุ้นให้พร้อมที่จะไฟท์
00:04:3000:04:32กับโจรใช่มั้ครับแต่ถ้าโอ้โหโจรดูแล้วมา
00:04:3200:04:36ทั้งมีอาวุธนะครับมีมีดมีปืนตัวใหญ่กว่า
00:04:3600:04:38เราเราก็ต้องวิ่งหนีถูกมั้ยเพราะฉะนั้น
00:04:3800:04:41ต้องออกระบบร่างกายเราต้องออกแบบให้เรา
00:04:4100:04:43เคลื่อนไหวหนีได้อย่างรวดเร็วก็ต้องผ่าน
00:04:4300:04:46ระบบประสาทอัตโนมัตินะครับผ่านเส้นประสาท
00:04:4600:04:50ไขสั่นหลังแล้วก็ทำให้เรามีฮอร์โมนิิหรือ
00:04:5000:04:53ว่าอิลีออกมามากขึ้นเพื่อที่จะเพิ่มพลัง
00:04:5300:04:56ให้เราสามารถสู้หรือว่าหนีได้นะครับในขณะ
00:04:5600:04:59เดียวกันถ้าความเครียดนั้นยังเกิดขึ้น
00:04:5900:05:02เรื่อยๆอย่างเช่นยกตัวอย่างว่าเรา
00:05:0200:05:06เอ่อมาทำงานแล้วในที่ทำงานนั้นน่ะมันมี
00:05:0600:05:09ปัญหามากมายไม่ว่าจะจากงานเองซึ่งงานเป็น
00:05:0900:05:11งานที่เราไม่ถนัดเป็นงานที่เราต้อง
00:05:1100:05:14โอเวอร์โหลดตัวเองทำเยอะหรือเพื่อนๆร่วม
00:05:1400:05:17งานอาจจะแบบเป็นไม่ได้ชอบกับเราหรือเรา
00:05:1700:05:19อาจไม่ถูกกับเค้ามันทำให้เกิดความเครียด
00:05:1900:05:22ทั้งทางร่างกายและจิตใจร่างกายมีวิธีที่
00:05:2200:05:25จะรับมือกับความเครียดนะครับก็คือเา้าจะ
00:05:2500:05:27กระตุ้นนะครับให้สร้างฮอร์โมนก็คือหลักๆ
00:05:2700:05:30ก็จะเป็นฮอร์โมนพวกกลุ่มเอ่อคอร์ติซอล
00:05:3000:05:33อย่างที่หมอเล่าให้ฟังนะครับอเราถือว่า
00:05:3300:05:36เป็น long term ของ stress Response
00:05:3600:05:38[เพลง]
00:05:3900:05:42นะ