ความดันเลือดสูงเกิน 140/90 มิลลิเมตรปรอท เป็นอันตรายอย่างไรต่อร่างกาย

ความดันเลือดทำงานอย่างไร - Wilfred Manzano

จากช่อง : จงใฝ่รู้อยู่เสมอ — TED-Ed


ดูคำบรรยาย / View Transcript
00:00:0600:00:11ถ้าคุณเอาหลอดเลือดทั้งหมดในร่างกาย มาเรียงต่อกัน
00:00:1100:00:15จะยาว 95,000 กิโลเมตร
00:00:1500:00:21ทุก ๆ วัน หลอดเลือดลำเลียง เลือดกว่า 7,500 ลิตร
00:00:2100:00:27แม้ว่าอันที่จริงก็คือเลือดจำนวนสี่ห้าลิตร ที่ไหลเวียนซ้ำครั้งแล้วครั้งเล่า
00:00:2700:00:30เพื่อนำออกซิเจนและสารอาหารที่มีประโยชน์
00:00:3000:00:34เช่น กลูโคส และกรดอะมิโน ไปยังเนื้อเยื่อในร่างกาย
00:00:3400:00:40เลือดทั้งหมดนี้ ทำให้เกิดแรงดันต่อผนังกล้ามเนื้อของเส้นเลือด
00:00:4000:00:43แรงนี้เรียกว่า ความดันเลือด
00:00:4300:00:46และขึ้นลงตามจังหวะการเต้นของหัวใจ
00:00:4600:00:48ความดันเลือดพุ่งสูงสุดในช่วงซิสโตลิก (systolic)
00:00:4800:00:52เมื่อหัวใจบีบตัว เพื่อดันเลือดไหลผ่านหลอดเลือดแดง
00:00:5200:00:55นี่คือ ความดันเลือดซิสโตลิก
00:00:5500:00:57ช่วงที่หัวใจพักระหว่างจังหวะการเต้น
00:00:5700:01:02ความดันเลือดจะตกลงถึงจุดต่ำสุด ซึ่งก็คือ ความดันไดแอสโตลิก (diastolic)
00:01:0200:01:05คนสุขภาพดีทั่วไปมีความดันซิสโตลิก
00:01:0500:01:10ระหว่าง 90 และ 120 มิลลิเมตรปรอท
00:01:1000:01:14และความดันไดแอสโตลิก ระหว่าง 60 และ 80
00:01:1400:01:19เมื่อรวมเข้าด้วยกัน ค่าปกติอยู่ที่เกือบ 120/80
00:01:1900:01:21เลือดไหลเวียนทั่วร่างกาย
00:01:2100:01:24ผ่านหลอดเลือดในระบบไหลเวียนโลหิต
00:01:2400:01:26ในระบบท่อใด ๆ ก็ตาม
00:01:2600:01:29มีหลายสิ่งที่เพิ่มแรงดันต่อผนังท่อได้ เช่น
00:01:2900:01:31คุณสมบัติของของเหลว
00:01:3100:01:32ของเหลวที่เพิ่มขึ้นมา
00:01:3200:01:34หรือ ท่อที่ตีบแคบ
00:01:3400:01:36ดังนั้น ถ้าเลือดข้นขึ้น
00:01:3600:01:41ก็ต้องใช้แรงดันมากขึ้นเพื่อดันเลือด หัวใจจึงต้องบีบตัวแรงขึ้นตาม
00:01:4100:01:44อาหารที่มีเกลือสูงทำให้เกิดผลทำนองนี้
00:01:4400:01:46เกลือทำให้น้ำคั่งง่ายขึ้น
00:01:4600:01:51และของเหลวที่เพิ่มขึ้นนี้ เพิ่มปริมาตรเลือดและความดันเลือด
00:01:5100:01:54และความเครียด อย่างเช่น การตอบสนองเชิงสู้หรือหนี
00:01:5400:01:58ทำให้เหลั่งฮอร์โมน เช่น อีพิเนฟริน และนอร์อิพิเนฟริน
00:01:5800:02:00ที่ทำให้หลอดเลือดหลักบีบตัว
00:02:0000:02:05เพิ่มแรงต้านการไหลของเลือด และเพิ่มความดันสูงต้นทางให้ขึ้น
00:02:0500:02:08โดยทั่วไปแล้ว หลอดเลือดรับมือ กับการผันแปรแบบนี้ได้สบาย ๆ
00:02:0800:02:13เส้นใยยืดหยุ่นในผนังหลอดเลือด ทำให้หลอดเลือดยืดหยุ่นกลับคืนรูปได้
00:02:1300:02:18แต่ถ้าความดันเลือดของคุณ สูงเกิน 140/90 อยู่เสมอ ๆ
00:02:1800:02:21หรือที่เราเรียกว่า ความดันเลือดสูง และสูงคงนี้อย่างนั้น
00:02:2100:02:23จะทำให้เกิดปัญหาร้ายแรงได้
00:02:2300:02:26เพราะแรงดันที่เพิ่มขึ้น ต่อผนังเส้นเลือด
00:02:2600:02:28อาจทำให้เกิดรอยแยกเล็ก ๆ
00:02:2800:02:30เมื่อเนื้อเยื่อที่เสียหายบวมขึ้น
00:02:3000:02:33สารต่าง ๆ ที่ตอบสนองต่อการอักเสบ
00:02:3300:02:36เช่น เม็ดเลือดขาว จะรวมตัวรอบ ๆ รอยแตก
00:02:3600:02:41ไขมันและคอเลสเตอรอลที่ล่องลอยอยู่ในเลือด ก็จะเกาะที่รอยเหล่านี้ด้วย
00:02:4100:02:43และพอกเป็นตะกรันไขมันในที่สุด
00:02:4300:02:47ทำให้ผนังหลอดเลือดแดงด้านในแข็ง และหนาตัวขึ้น
00:02:4700:02:50ภาวะเช่นนี้เรียกว่า หลอดเลือดแดงตีบแข็ง
00:02:5000:02:52และทำให้เกิดผลพวงที่อันตรายตามมาได้
00:02:5200:02:56ถ้าตะกรันไขมันแตกออก ลิ่มเลือดจะก่อตัวบนรอยแตก
00:02:5600:02:59และอุดตันหลอดเลือดที่แคบอยู่แล้ว
00:02:5900:03:00ถ้าลิ่มเลือดใหญ่พอ
00:03:0000:03:06ก็จะอุดกั้นการไหลเวียนออกซิเจนและสารอาหาร ไปยังเซลล์ต่างๆ อย่างสิ้นเชิง
00:03:0600:03:08ในเส้นเลือดที่หล่อเลี้ยงหัวใจ
00:03:0800:03:10ภาวะเช่นนี้จะทำให้เกิดหัวใจวาย
00:03:1000:03:14เมื่อกล้ามเนื้อหัวใจที่ขาดออกซิเจนเริ่มตาย
00:03:1400:03:17ถ้าลิ่มเลือดอุดกั้นเลือดที่ไปเลี้ยงสมอง
00:03:1700:03:20ก็จะทำให้เกิดโรคหลอดเลือดในสมอง
00:03:2000:03:22เส้นเลือดอุดตันจนน่ากลัวแบบนี้ขยายได้
00:03:2200:03:25ด้วยกระบวนการที่เรียกว่า การขยายหลอดเลือดด้วยบอลลูน
00:03:2500:03:28แพทย์จะแทงสายสวนเข้าทางหลอดเลือด
00:03:2800:03:30ไปยังตำแหน่งที่อุดตัน
00:03:3000:03:34จากนั้นจึงใส่บอลลูนแฟบ ๆ เข้าไปทางสายสวน
00:03:3400:03:38เมื่อเป่าบอลลูนให้พอง บอลลูนจะดันให้เส้นเลือดเปิดออกเช่นเดิม
00:03:3800:03:41บางครั้งจะใส่ท่อแข็งๆ ที่เรียกว่า ขดลวดหลอดเลือด
00:03:4100:03:45ไว้ในเส้นเลือดเพื่อถ่างให้เปิดออก
00:03:4500:03:46ให้เลือดไหลได้สะดวก
00:03:4600:03:50เพื่อหล่อเลี้ยงเซลล์ขาดออกซิเจนที่ปลายทาง
00:03:5000:03:53การคงสภาพยืดหยุ่นภายใต้แรงดัน เป็นงานหินสำหรับหลอดเลือดแดง
00:03:5300:03:56ของเหลวที่หลอดเลือดลำเลียงประกอบด้วยสาร
00:03:5600:03:59ที่อาจหนืดข้นและอุดตัน
00:03:5900:04:02หัวใจที่แข็งแรงดีทั่วไป จะเต้นประมาณ 70 ครั้งต่อนาที
00:04:0200:04:07และอย่างน้อย 2.5 พันล้านครั้ง ตลอดอายุขัย
00:04:0700:04:10อาจฟังดูเหมือนกับเป็นแรงกดดัน อันมหาศาล
00:04:1000:04:15แต่ไม่ต้องเป็นห่วง เส้นเลือดแดงของคุณ พร้อมสำหรับความท้าทายนี้